เครื่องยนต์ดีเซล

ชนิดน้ีมีการเตมิ น้ากรดและชาร์จไฟมาแลว้ ในโรงงานก่อนการติดต้งั สินคา้ ในคร้ังแรกตอ้ งการกระตน้ แผน่
ธาตโุ ดยการชาร์จไฟฟ้าระยะส้นั ประมาณ 5-10 นาที จากน้นั ไม่ตอ้ งดูแลระดบั น้าในระยะแรก 6 เดือน
หลงั จากน้นั ควรดูแลประมาณ 3 เดือนตอ่ คร้ังเนื่องจากแบตเตอร่ีชนิดน้ีมีระบบป้องกนั การระเหย
10.3.1 สาเหตุที่ทาให้แบตเตอร่ีเสื่อม

รูปท่ี 10.5 แบตเตอรี่เสื่อม
1. การประจุไฟทนี่ อ้ ยเกินควร อาการและลกั ษณะทเี่ กิดข้ึน

-เกิดคราบขาวท่ีแผน่ ธาตุของแบตเตอร่ีส่งผลใหป้ ระจุไฟไดย้ าก
-ทาใหแ้ ผน่ ธาตุจะเส่ือมสภาพ
2. การประจุไฟมีมากเกินควร อาการและลกั ษณะทีเ่ กิดข้นึ
-น้ากลน่ั ที่แปรสภาพเป็นแกส๊ มากทาใหร้ ะดบั น้ากลน่ั ลดลง
-อุณหภูมิสูงข้นึ มากทาใหแ้ ผน่ ธาตเุ สื่อม
-ทาใหผ้ งตะกว่ั เกิดการกดั กร่อนจากแผน่ าตุ
-แผน่ ธาตงุ อโคง้
3. ปัญหาระบบไฟในรถยนต์ อาการและลกั ษณะท่ีเกิดข้นึ
-การเกิดเครื่องเสียง สญั ญาณกนั ขโมย อุปกรณ์เสริมในรถเพมิ่ เติม(ไฟไม่พอ)
-การเปล่ียนแปลงขนาดของแบตเตอร่ี
-การลดั วงจรของสวทิ ซไ์ ฟต่างๆในรถ

-ประสิทธิภาพการทางานของไดชาร์จไม่เตม็ ท่ี

4. การมีสารอนั ตรายปะปนในหมอ้ แบตเตอรี่ อาการและลกั ษณะท่ีเกิดข้ึน
-น้ากรดไม่ไดค้ ุณภาพ
-น้ากลน่ั ทเี่ ตมิ ลงไปไม่บริสุทธ์ิ
-เติมน้ากลน่ั สี(สารหล่อเยน็ )ลงไป
5. การเกิดซลั เฟต แผน่ ธาตุท่มี ีผลึกซลั เฟตสีขาวเกาะตดิ อยทู่ ี่บริเวณแผน่ ธาตุ เกิดจาก
-ปล่อยท้ิงแบตเตอร่ีไวน้ านๆ โดยไม่นาไปใช้
-การประจไุ ฟทน่ี อ้ ยเกินไป
-แผน่ ธาตโุ ผล่พน้ ระดบั น้ากรด
6. น้ากรดน้ากรดซลั ฟรู ิค เป็ นตวั นาไฟฟ้าระหวา่ งแผน่ ธาตบุ วก และลบ น้ากรดที่ใชใ้ นประเทศไทย
ควรมีค่า ถ.พ. ระหวา่ ง 1.24-1.25 ท่ีอุณหภูมิ 20 องศาเซลเซียส
การเติมน้ากรด
-ใชน้ ้ากรดที่มีคา่ ความถ่วงจาเพาะอยรู่ ะหวา่ ง 1.240-1.250
-ใส่น้ากรดลงในทกุ ช่องแบตเตอร่ีจนถึงระดบั UPPER
-ต้งั แบตเตอรี่ทง้ิ ไวใ้ นร่มประมาณ 1 ช.ม.เพอ่ื ใหซ้ ึมเขา้ แผน่ ธาตุ
-ถา้ น้ากรดลดลง ใหเ้ ตมิ น้ากรดอีกคร้งั จนถึงระดบั UPPER

กิจกรรมการเรียนการสอน

ข้ันนาเข้าสู่บทเรียน
1. กล่าวนา เรื่องแบตเตอร่ี
2. ช้ีแจงจุดประสงคข์ องการเรียนรู้
3. อธิบายหนา้ ท่ีแบเตอรี่

ข้นั สอน
1. อธิบายหวั ขอ้ 10.1 เรื่องหนา้ ทีแ่ บตเตอร่ี ผเู้ รียนบนั ทึกตาม
2. ใหน้ กั เรียนเขียนรายงานเรื่องแบตเตอรี่
3. อธิบายหวั ขอ้ 10.3 เร่ืองชนิดแบตเตอร่ี ผเู้ รียนบนั ทกึ ตาม
4. ใหน้ กั เรียนเขยี นรายงานเร่ืองชนิดแบตเตอร่ี
5. ใหน้ กั เรียนทาแบบทดสอบ

ข้นั สรุป ครูสรุปเน้ือหาจากบทเรียน โดยใชเ้ ครื่องฉายภาพ (Projector) และจากเคร่ืองยนตจ์ ริง

สื่อการเรียนการสอน
1. เอกสารประกอบการสอน
2. เคร่ืองยนตด์ ีเซลจริง

การวัดและประเมนิ ผล
1. ตรงต่อเวลา
2. ความรบั ผดิ ชอบต่องานท่มี อบหมาย
3. ทดสอบ

แบบทดสอบ 10.1

1. หน้าทข่ี องแบตเตอรี่ คอื
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………...

2. ส่วนประกอบของแบตเตอรี่ มอี ะไรบ้าง
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………….

3. แบตเตอรี่มกี แี่ บบ อะไรบ้าง
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………

เฉลยแบบทดสอบ 10.1

1. ตอบ 1. แหล่งพลงั งานจา่ ยไฟฟ้าใหแ้ ก่สตาร์ทเตอร์ และระบบจุดระเบิดใหแ้ ก่เครื่องยนตเ์ พอ่ื ให้
เครื่องยนตห์ มุนและตดิ เคร่ืองได้

2. เป็ นแหล่งใหพ้ ลงั งานแก่ระบบไฟฟ้ารถยนตใ์ นรถยนตเ์ ม่ือระบบไฟฟ้าในรถยนตต์ อ้ งการ
กาลงั ไฟฟ้ามากกวา่ ที่ระบบจ่ายไฟของรถยนตจ์ ะจ่ายได้

3. รักษาระดบั กระแสไฟใหค้ งที่sหน
2. ตอบ 1. ข้วั แบตเตอร่ี(Pole)

2. แผน่ ธาตุลบ(Negative Plate)
3. แผน่ ก้นั (Separator & Glass mat)
4. แผน่ ธาตุบวก(Positive Plate)
5. จุกปิ ด(Vent Plue)
6. เปลือกหมอ้ และฝาหมอ้ (Container3 & Lid)
7. ข้วั (Terminal Pole)
3. ตอบ แบตเตอรี่มี 2 แบบ
1. แบบน้า
2. แบบแหง้

เอกสารอ้างองิ

1. ศรีณรงค์ ตทู้ องคา และคณะ. ทฤษฎีดีเซล. กรุงเทพฯ : โรงพมิ พเ์ จริญธรรม, 2541.
2. ศรีณรงค์ ตทู้ องคา และคณะ. ปฏิบตั ิดีเซล. กรุงเทพฯ : โรงพมิ พเ์ จริญธรรม, 2541.
3. พงศศ์ กั ด์ิ ศิริขนั ธ์ และคณะ. งานเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้ . นนทบรุ ี : เจริญรุ่งเรืองการพมิ พ,์ 2546.
4. ศรีณรงค์ ตทู้ องคา และคณะ. การปรบั แต่งเครื่องยนต.์ กรุงเทพฯ : โรงพมิ พเ์ จริญธรรม, 2541.
5. โตโยตา้ . คู่มือการซ่อมเครื่องยนต์ L, 2L : บริษทั โตโยตา้ มอเตอร์ประเทศไทย จากดั , 2529.

แผนการเรียนรู้ หน่วยท่ี 11

ช่ือวิชา งานเครื่องยนตด์ ีเซล สอนคร้งั ที่ 16
ช่ือหน่วย อ่างน้ามนั เครื่องและประเกน็ จานวน 6 ช่ัวโมง

หัวข้อเร่ือง

11.1 อ่างน้ามนั เคร่ือง
11.2 ประเกน็ ฝาสูบ

สาระสาคญั

1. อ่างน้ามนั เคร่ืองทาหนา้ ทก่ี กั เก็บน้ามนั เครื่องไวส้ าหรับหล่อลื่น
2. ปะเกน็ ฝาสูบทาหนา้ ท่ีป้องกนั ไม่ใหก้ าลงั อดั ของเคร่ืองยนต์ น้าหล่อเยน็ และน้ามนั หลอ่ ลน่ื รั่วไหลได้

สมรรถนะทพ่ี ึงประสงค์ (ความรู้ ทกั ษะ คณุ ธรรม จริยธรรม จรรยาบรรณ วชิ าชีพ)
1. ผเู้ รียนสามารถอธิบายความหมายและหนา้ ท่ีไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2. ผเู้ รียนสามารถอธิบายหนา้ ท่ปี ระเก็นฝาสูบไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3. ความสนใจใฝ่ รู้ : มีความสนใจในการหาความรูเ้ พมิ่ เติม, การกระตอื รือร้นท่จี ะเรียนรู้
4. ความมีมนุษยส์ มั พนั ธ์ : ยอมรบั ความคดิ เห็นผอู้ ่ืน
5. ความอดทน อดกล้นั : มีสตคิ วบคุมอารมณ์ไดด้ ี
6. ความซื่อสตั ยส์ ุจริต : ไม่นาผลงานผอู้ ื่นมาแอบอา้ งเป็นของตน

11.1 อ่างนา้ มนั เครื่อง (Oil pan)
ภาชนะบรรจุนามนั เคร่ือง ยดึ ติดกบั ดา้ นล่างของเส้ือสูบเป็ นส่วนหน่ึงของหอ้ งขอ้ เหวยี่ งทาหนา้ ทเ่ี ป็น

อ่างรองรบั น้ามนั เครื่องในเคร่ืองยนตท์ ว่ั ไป

รูปที่ 11.1 อ่างนา้ มนั เคร่ือง
อ่างเกบ็ น้ามันเครื่อง (Oil sump) ภาชนะเก็บกกั น้ามนั เคร่ืองสาหรับระบบหล่อล่ืนเคร่ืองยนต์ มกั เป็น
ส่วนหน่ึงของหอ้ งขอ้ เหวย่ี ง ยกเวน้ เคร่ืองยนตเ์ ครื่องบิน รถสปอร์ทบางรุ่น รถแขง่ ทีม่ ีภาชนะเก็บ
น้ามนั เครื่องต่างหาก น้ามนั เคร่ืองท่ีไหลกลบั สู่อา่ งจะถูกดูดไปเกบ็ ในภาชนะน้ีตลอดเวลา จงึ มีอ่าง
น้ามนั เครื่องแบนเรียบ เรียกกนั วา่ “แบบอ่างแหง้ ” (dry sump)

รูปท1่ี 1.2 ประเกน็ ฝาสูบ

ปะเกน็ ฝาสูบ ทาหนา้ ท่ีป้องกนั ไม่ใหก้ าลงั อดั ของเครื่องยนต์ น้าหล่อเยน็ และน้ามนั หลอ่ ลืน่ รวั่ ไหลได้
ปะเกน็ ฝาสูบ จะตอ้ งมีคุณสมบตั ิพเิ ศษคือตอ้ งทนทานตอ่ กาลงั อดั ความร้อนทส่ี ูงและการกดั กร่อนของน้า
และน้ามนั ปะเกน็ ฝาสูบโดยทว่ั ๆ ไปจะมี 2 ชนิดคือ แบบใชใ้ ยหินผสมผงแกรไฟตป์ ะกบแผน่ เหล็กและ
แผน่ ทองแดง และแบบใชแ้ ผน่ เหล็กหรือแผน่ ทองแดงประกบใยหิน

กจิ กรรมการเรียนการสอน

ข้นั นาเข้าสู่บทเรียน
1. กล่าวนา อา่ งน้ามนั เคร่ือง
2. ช้ีแจงจดุ ประสงคข์ องการเรียนรู้
3. อธิบายความสาคญั อ่างน้ามนั เครื่อง

ข้นั สอน
1. อธิบายหวั ขอ้ 11.1 เร่ืองอ่างน้ามนั เครื่อง ผเู้ รียนบนั ทกึ ตาม
2. ใหน้ กั เรียนเขียนรายงานเร่ืองอ่างน้ามนั เครื่อง
3. อธิบายหัวขอ้ 11.2 เรื่องประเกน็ ฝาสูบ ผเู้ รียนบนั ทึกตาม
4. ใหน้ กั เรียนเขยี นรายงานเรื่องประเก็นฝาสูบ
5. ใหน้ กั เรียนทาแบบทดสอบ

ข้นั สรุป ครูสรุปเน้ือหาจากบทเรียน โดยใชเ้ คร่ืองฉายภาพ (Projector) และจากเคร่ืองยนตจ์ ริง

สื่อการเรียนการสอน
1. เอกสารประกอบการสอน
2. เคร่ืองยนตด์ ีเซลจริง

การวัดและประเมนิ ผล
1. ตรงตอ่ เวลา
2. ความรบั ผดิ ชอบตอ่ งานท่มี อบหมาย
3. ทดสอบ

แบบทดสอบ 11.1

1. หน้าที่ของอ่างน้ามนั เคร่ือง คือ
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………

2. หน้าที่ของประเก็นฝาสูบ คอื
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………….

เฉลยแบบทดสอบ 11.1

1. ตอบ ภาชนะเก็บกกั น้ามนั เครื่องสาหรับระบบหล่อล่ืนเคร่ืองยนต์ มกั เป็ นส่วนหน่ึงของหอ้ งขอ้
เหวี่ยง

2. ตอบ ทาหนา้ ทีป่ ้องกนั ไม่ใหก้ าลงั อดั ของเคร่ืองยนต์ น้าหล่อเยน็ และน้ามนั หล่อล่ืนรวั่ ไหลได้

เอกสารอ้างองิ

1. ศรีณรงค์ ตทู้ องคา และคณะ. ทฤษฎีดีเซล. กรุงเทพฯ : โรงพมิ พเ์ จริญธรรม, 2541.
2. ศรีณรงค์ ตทู้ องคา และคณะ. ปฏิบตั ิดีเซล. กรุงเทพฯ : โรงพมิ พเ์ จริญธรรม, 2541.
3. พงศศ์ กั ด์ิ ศิริขนั ธ์ และคณะ. งานเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้ . นนทบรุ ี : เจริญรุ่งเรืองการพมิ พ,์ 2546.
4. ศรีณรงค์ ตทู้ องคา และคณะ. การปรบั แต่งเครื่องยนต.์ กรุงเทพฯ : โรงพมิ พเ์ จริญธรรม, 2541.
5. โตโยตา้ . คู่มือการซ่อมเครื่องยนต์ L, 2L : บริษทั โตโยตา้ มอเตอร์ประเทศไทย จากดั , 2529.

แผนการเรียนรู้ หน่วยที่ 12

ชื่อวิชา งานเครื่องยนตด์ ีเซล สอนคร้ังท่ี 17
ช่ือหน่วย การเปล่ียนถ่ายน้ามนั เครื่อง จานวน 6 ช่ัวโมง

หัวข้อเรื่อง
12.1 การเปลี่ยนถ่ายน้ามนั เครื่อง

สาระสาคญั

1. การเปลี่ยนถ่ายน้ามนั เครื่องยนต์ คอื การเปลี่ยนน้ามนั เคร่ืองเก่าออกแลว้ เตมิ น้ามนั เครื่องใหม่เขา้ ไป
ในเคร่ืองยนต์

สมรรถนะทพ่ี ึงประสงค์ (ความรู้ ทักษะ คุณธรรม จริยธรรม จรรยาบรรณ วชิ าชีพ)
1. ผเู้ รียนสามารถอธิบายการเปลี่ยนถ่ายน้ามนั เคร่ืองไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2. ความมีวนิ ยั : การแต่งกาย, การตรงต่อเวลา

3. ความรับผดิ ชอบ : ทางานเสร็จทนั ตามเวลาท่ีกาหนด
4. ความสนใจใฝ่ รู้ : มีความสนใจในการหาความรู้เพมิ่ เติม, การกระตือรือร้นทีจ่ ะเรียนรู้
5. ความมีมนุษยส์ มั พนั ธ์ : ยอมรับความคดิ เห็นผอู้ ื่น
6. ความกตญั ญูกตเวที : อาสาช่วยเหลืองานครู – อาจารย์ และส่วนรวม

เนื้อหาสาระ
12.1การเปลย่ี นถ่ายนา้ มันเครื่อง

ข้นั ตอนที่ 1 – เลือกน้ามนั

รูปท่ี 12.1 น้ามนั เครื่องยนต์
คูม่ ือประจารถควรระบุถึงเกรดของน้ามนั ทค่ี วรใชก้ บั รถภายใตเ้ ง่อื นไขปกติ และระยะทางของการขบั ขี่
ท่ีควรเปล่ียนน้ามนั เคร่ือง อยา่ งไรกต็ าม หากมีการใชร้ ถในเงือ่ นไขต่างไปจากคู่มอื เช่น ใชร้ ถในอุณหภูมิ
สูงๆ, เดินทางระยะส้นั บ่อยๆ ขบั ๆ หยดุ ๆ เน่ืองจากการจราจร หรือใชร้ ถลากจงู บอ่ ย ควรจะมีการเปล่ียน
ถ่ายน้ามนั เคร่ืองบ่อยข้นึ โดยเฉลี่ย คนใชร้ ถไม่คอ่ ยคานึงถึงส่ิงตา่ งๆ เหล่าน้ีและปัญหาหลกั ๆ มกั เกิดจาก
กรณีเหล่าน้ีอยบู่ อ่ ยๆ นนั่ เป็นเหตุใหช้ ่างเครื่องแนะนาใหท้ าการเปลี่ยนน้ามนั เคร่ืองในช่วงเวลาท่ีส้นั กวา่ ที่
กาหนดโดยผผู้ ลิต
โดยทวั่ ไป เราควรเปล่ียนน้ามนั เคร่ืองทกุ ๆ 5,000 กิโลเมตร หรือทกุ ๆ 3 เดือน แลว้ แตว่ า่ เงอ่ื นไขไหนถึง
ก่อน ส่ิงน้ีจะช่วยทาใหม้ ีการปกป้องเคร่ืองยนตไ์ ดด้ ีและทาใหเ้ ครื่องยนตม์ ีอายใุ ชง้ านนาน (ตรวจสอบคูม่ ือ
ประจารถสาหรบั กรณีพเิ ศษและอยา่ ปล่อยใหก้ ารรบั ประกนั ส้ินสุดลง)

ข้นั ตอนที่ 2 – เตรียมรถ

รูปที่ 12.2 การเตรียมรถ
หมน่ั สอบถามช่างสาหรับการป้องกนั ก่อนทเ่ี ครื่องยนตจ์ ะมีปัญหา อยา่ ใชแ้ ม่แรงยกรถ เพราะมนั ไม่
ค่อยมน่ั คง ใหใ้ ชท้ ี่ยกรถจะปลอดภยั กวา่ แม่แรงจะยกรถใหล้ อยข้นึ จนเราสามารถท่ีจะเลื่อนตวั เขา้ ไปใต้
ทอ้ งรถได้ เมื่อนอนราบแลว้ ใหข้ บั รถข้นึ ไปบนท่ยี กรถ กระทงั่ ลอ้ หนา้ ลอยข้ึน ต้งั เบรคฉุกเฉินและใหก้ ้นั
ลอ้ รถดา้ นหลงั ดว้ ยไมก้ ้นั เพอ่ื ป้องกนั รถไหล ใส่เกียร์หน่ึงไวห้ ากเป็ นรถเกียร์ธรรมดา และตวั P ถา้ เป็นรถ
เกียร์อตั โนมตั ิ น้ามนั ทเ่ี ยน็ จะไหลออกมายาก ดงั น้นั ควรอุ่นเครื่องรถไวป้ ระมาณ 5-10 นาที เพอื่ ใหอ้ ยใู่ น
อุณหภมู ิอยา่ งตอนทีใ่ ช้ (อยา่ ตดิ เครื่องโดยไม่มีน้ามนั เครื่อง) จากน้นั ใหป้ ิ ดเครื่องและเปิ ดกระโปรงรถ
เพอื่ ทจี่ ะเปิ ดฝาน้ามนั โดยไม่ตอ้ งสูบน้ามนั ข้นึ มา จะทาใหน้ ้ามนั ไหลลงมาดา้ นล่างไดอ้ ยา่ งงา่ ยดาย
ข้นั ตอนท่ี 3 – ถ่ายนา้ มันเก่า

รูปที่ 12.3 กาลังเปลย่ี นถ่ายนา้ มันเครื่อง
ใส่ปลก๊ั น้ามนั ดา้ นล่างของรถ โดยควรจะอยทู่ ่ีดา้ นล่างของเคร่ืองยนต์ ควรแน่ใจวา่ หมุนปลก๊ั ใหแ้ น่น

วางถาดรองน้ามนั ใตท้ อ่ ทง้ิ น้ามนั ใชค้ ีมหมุนใหเ้ ปิ ดออกตามเขม็ นาฬกิ า ถึงตอนน้ีใหร้ ะวงั เพราะน้ามนั
อาจจะไหลลงมาอยา่ งรวดเร็วและค่อนขา้ งรอ้ น ระวงั อยา่ ใหฝ้ าทอ่ หล่นลงไปในน้ามนั
ข้นั ตอนที่ 4 – ถอดไส้กรอง

รูปท่ี 12.4 กาลงั ถอดกรองนา้ มันเคร่ือง
ตอ่ มา ใหเ้ ปิ ดที่กรองน้ามนั ซ่ึงอาจจะรอ้ นนิดหน่อย ดว้ ยการหมุนตามเขม็ นาฬกิ าดว้ ยคมี หยบิ ออกโดย
ระวงั อยา่ ไปจบั ท่อที่รอ้ น ที่กรองน้ามนั อาจจะมนี ้ามนั และมีน้าหนกั มากซกั หน่อย ดงั น้นั ใหว้ างลงค่อยๆ
และไกลจากเครื่องยนต์ และเทน้ามนั ทต่ี ิดอยลู่ งในอ่างรองน้ามนั
ข้นั ตอนท่ี 5 – เปลีย่ นไส้กรอง

รูปท่ี 12.5 อปุ กรณ์การถอดกรองนา้ มันเครื่อง
ใชผ้ า้ เชด็ รอบๆ ขอบปากทกี่ รองทอี่ ยทู่ ี่เครื่องยนต์ แลว้ จงึ ใส่ที่กรองอนั ใหม่แลว้ ใชน้ ิ้วลูบน้ามนั (เก่า
หรือใหม่ก็ได)้ ไปที่รอบๆ ขอบของทีก่ รองอนั ใหม่ โดยทน่ี ้ามนั จะทาหนา้ ทเ่ี ป็ นฟิลม์ กนั การร่ัวซึม ขนั ที่

กรองอยา่ งระมดั ระวงั โดยหมุนตามเขม็ นาฬกิ า อยา่ ใหแ้ น่นจนเกินไป ทาความสะอาดทอ่ น้ามนั และทป่ี ิ ด
แลว้ ใส่กลบั ไปทเ่ี ดิม หมุนปลก๊ั ใหแ้ น่นโดยใชค้ มี ช่วยแต่อยา่ แน่นจนเกินไป

ข้นั ตอนที่ 6 – เตมิ นา้ มันใหม่

รูปที่ 12.6 การเติมนา้ มันเคร่ือง
ขา้ งบนสุดของเคร่ืองยนต์ จะเห็นฝาท่ีเขยี นวา่ "น้ามนั เคร่ือง" ใหเ้ ปิ ดฝาน้นั ออกและเร่ิมเตมิ น้ามนั ใน
ปริมาณทตี่ อ้ งการ ตรวจสอบดว้ ยไมว้ ดั เพอ่ื ใหแ้ น่ใจวา่ ปริมาณถูกตอ้ ง หลงั จากน้นั ปิ ดฝาและเช็คทาความ
สะอาดอีกคร้งั ไฟแสดงน้ามนั ควรจะหายไปเม่ือเริ่มสตาร์ทเคร่ืองยนต์ ปล่อยใหเ้ ครื่องยนตท์ างานสกั พกั
แลว้ ปิ ดเคร่ืองและเชค็ ไมว้ ดั น้ามนั อีกที เพอ่ื ตรวจสอบวา่ น้ามนั มีปริมาณทีเ่ หมาะสม
ทา้ ยสุดตรวจสอบท่รี ูน้ามนั ออก บริเวณดา้ นล่างของรถวา่ ไม่มีการรวั่ ซึม งา่ ยกวา่ ทีค่ ดิ ใช่ไหมครับ อยา่
ลืมจดดว้ ยวา่ ทาการเปลี่ยนเม่ือเขม็ ไมลอ์ ยทู่ ร่ี ะยะทางเท่าใดและเปลี่ยนเม่ือไหร่ในท่เี ก็บของหนา้ รถ จะได้
งา่ ยในการตรวจสอบวา่ คร้ังหนา้ ควรเปลี่ยนอีกเม่ือไร และยงั ช่วยใหร้ ถคุณมีราคาทีด่ ีข้ึนเม่ือคุณประกาศขาย
หากมีการเปลี่ยนน้ามนั เคร่ืองเป็ นประจา

ข้นั ตอนที่ 7 – การทงิ้ นา้ มนั เคร่ืองอย่างถูกวธิ ี

รูปที่ 12.7 การเกบ็ นา้ มนั เคร่ือง
หากคิดวา่ เสร็จขบวนการแลว้ มนั ก็เกอื บนะแตย่ งั ก่อน ส่ิงสุดทา้ ยที่ถือวา่ สาคญั ท่ีสุดในการเปลี่ยน
น้ามนั เคร่ือง คอื การท้ิงน้ามนั เคร่ืองทีใ่ ชแ้ ลว้ ในทท่ี ี่เหมาะสม เพราะน้ามนั เครื่องท่ีใชแ้ ลว้ เป็ นพษิ อยา่ งมาก
ตอ่ สิ่งแวดลอ้ ม การทงิ้ น้ามนั เครื่องทใ่ี ชแ้ ลว้ ในภาชนะมิดชิดและสอบถามพนกั งานเก็บขยะแถวบา้ นคุณถึง
การท้ิงทเ่ี หมาะสม จริงๆ แลว้ ควรมีโรงขยะทรี่ ับน้ามนั ทใ่ี ชแ้ ลว้ ส่งต่อใหโ้ รงงานทาการรีไซเคิล หากคุณไม่
สามารถหาที่ทิ้งไดค้ วรจะมีการจดั การของรัฐเกี่ยวกบั ขยะจาพวกน้ี

กิจกรรมการเรียนการสอน

ข้นั นาเข้าสู่บทเรียน
1. กล่าวนา การเปลี่ยนถ่ายน้ามนั เครื่อง
2. ช้ีแจงจุดประสงคข์ องการเรียนรู้
3. อธิบายข้นั ตอนการเปลี่ยนถ่ายน้ามนั เคร่ือง

ข้นั สอน
1. อธิบายหวั ขอ้ 12.1 เรื่องการเปล่ียนถ่ายน้ามนั น้ามนั เครื่อง ผเู้ รียนบนั ทกึ ตาม
2. ใหน้ กั เรียนเขียนรายงานเร่ืองข้นั ตอนการเปลี่ยนถ่ายน้ามนั น้ามนั เคร่ือง
3. ใหน้ กั เรียนทาแบบทดสอบ

ข้ันสรุป ครูสรุปเน้ือหาจากบทเรียน โดยใชเ้ คร่ืองฉายภาพ (Projector) และจากเคร่ืองยนตจ์ ริง

สื่อการเรียนการสอน
1. เอกสารประกอบการสอน
2. เครื่องยนตด์ ีเซลจริง

การวดั และประเมนิ ผล
1. ตรงตอ่ เวลา
2. ความรับผดิ ชอบตอ่ งานทีม่ อบหมาย
3. ทดสอบ

แบบทดสอบ 12.1

1. ข้นั ตอนการเปล่ียนถ่ายนา้ มนั เคร่ืองมีก่ีข้นั ตอน อะไรบ้าง
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………

เฉลยแบบทดสอบ 12.1

1. ตอบ มี 7 ข้นั ตอนคอื
ข้นั ตอนที่ 1 – เลือกน้ามนั
ข้นั ตอนท่ี 2 – เตรียมรถ
ข้นั ตอนท่ี 3 – ถ่ายน้ามนั เก่า
ข้นั ตอนที่ 4 – ถอดไสก้ รอง
ข้นั ตอนท่ี 5 – เปล่ียนไสก้ รอง
ข้นั ตอนท่ี 6 – เติมน้ามนั ใหม
ข้นั ตอนที่ 7 - การท้งิ น้ามนั เครื่องอยา่ งถูกวธิ ี

เอกสารอ้างองิ

1. ศรีณรงค์ ตทู้ องคา และคณะ. ทฤษฎีดีเซล. กรุงเทพฯ : โรงพมิ พเ์ จริญธรรม, 2541.
2. ศรีณรงค์ ตทู้ องคา และคณะ. ปฏิบตั ิดีเซล. กรุงเทพฯ : โรงพมิ พเ์ จริญธรรม, 2541.
3. พงศศ์ กั ด์ิ ศิริขนั ธ์ และคณะ. งานเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้ . นนทบรุ ี : เจริญรุ่งเรืองการพมิ พ,์ 2546.
4. ศรีณรงค์ ตทู้ องคา และคณะ. การปรบั แต่งเครื่องยนต.์ กรุงเทพฯ : โรงพมิ พเ์ จริญธรรม, 2541.
5. โตโยตา้ . คู่มือการซ่อมเครื่องยนต์ L, 2L : บริษทั โตโยตา้ มอเตอร์ประเทศไทย จากดั , 2529.



แบบทดสอบปลายภาค

1. เครื่องยนต์มหี น้าทอี่ ะไร
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………..

2. ระบบฉีดน้ามนั เชื้อเพลิงทาหน้าทีอะไร
……………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………….

3. ไฟเตือนทาหน้าที่แสดงความพร้อมท่ีหัวเผาเครื่องยนต์ดีเซล สีแดงหมายถงึ อะไร
…………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………….

4. หน้าทข่ี องระบบหล่อลน่ื คอื
…………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………

5. หน้าทีข่ องระบบระบายความร้อน คือ
…………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………

.
6. หน้าทข่ี องระบบไอดี ( Intake system ) คอื
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………

7. หน้าที่ของลกู สูบ (PISTON) คือ
……………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………

8. หน้าท่ีของเพลาข้อเหว่ยี ง คอื
………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………...

9. หน้าท่ขี องเพลาลูกเบีย้ ว คอื
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………..

10. หน้าที่ของแบตเตอร่ี คือ
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………….......................................................

11. หน้าท่ีของอ่างนา้ มนั เครื่อง คือ
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………

12. ข้นั ตอนการเปล่ียนถ่ายนา้ มนั เคร่ืองมีกข่ี ้นั ตอน อะไรบ้าง
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………

เฉลยแบบทดสอบปลายภาค

1. ตอบ เปลี่ยนพลงั งานความร้อนเป็นพลงั งานกล

2. ตอบ ลาเลียงน้ามนั เขา้ สู่เครื่องยนต์ ประกอบดว้ ย ถงั น้ามนั เช้ือเพลิง น้ามนั เช้ือเพลิง กรอง

น้ามนั เช้ือเพลิง ป้ัมน้ามนั เช้ือเพลิง และคาร์บูเรเตอร์ หรือหวั ฉีด

3. ตอบ สีแดง หมายถึง ใหค้ อยอยา่ เพง่ิ ติดเครื่องยนต์

4. ตอบ 1. ลดความเสียดทานของชิ้นส่วนต่างๆ ของเครื่องยนตเ์ พือ่ ลดการสึกหรอ

2. ระบายความรอ้ นที่เกิดข้ึนจากการเคล่ือนทแ่ี ละเสียดสีของช้ินส่วน

เครื่องยนต์ 3. ทาหนา้ ทเี่ ป็นซีลระหวา่ งแหวนลูกสูบกบั ผนงั

กระบอกสูบเพอ่ื ป้องกนั การร่วั ของแรงอดั ภายในกระบอกสูบ

5. ตอบ ระบบระบายความร้อนทาหนา้ ท่รี ักษาอุณหภมู ิของเคร่ืองยนตใ์ หอ้ ยใู่ นอุณหภมู ิที่มีความเหมาะสมใน

การทางานไม่ใหเ้ ครื่องยนตร์ อ้ นหรือเยน็ จนเกินไป

6. ตอบ ทาหนา้ ที่นาพาอากาศและผสมน้ามนั เช้ือเพลิงกบั อากาศใหม้ ีอตั ราส่วนพอเหมาะแลว้ นาพาเขา้ ไปใน

กระบอกสูบ

7. ตอบ ทาหนา้ ทเ่ี คลื่อนทขี่ ้ึนและลงภายในกระบอกสูบ เพอ่ื ดาเนินกลวตั รในจงั หวะประจุไอดี อดั

ส่วนผสม จดุ ระเบิด และคายไอเสียหนา้ ท่ที ส่ี าคญั ที่สุดของลูกสูบกค็ อื รบั แรงกดดนั จากการเผาไหม

และส่งกาลงั น้ีไปสู่เพลาขอ้ เหวย่ี ง

8. ตอบ ทาหนา้ ทีร่ บั แรงกระทาที่ส่งมาจากกา้ นสูบ (Connecting rod) โดยเปล่ียนจากแรงกาลงั แนวข้ึน-ลง

ของลูกสูบ มาเป็ น แรงกาลงั ในแนวหมุน

9. ตอบ ทาหนา้ ท่ีควบคุมการเปิ ดวาลว์ ไอดี (ปิ ดวาลว์ ไอเสีย) เพอื่ ใหไ้ อดีไหลเขา้ มาสู่หอ้ งเผาไหม้ และเปิ ด

วาลว์ ไอเสีย (ปิ ดวาลว์ ไอดี) เพอื่ ใหไ้ อเสียไหลออกไป สรุปคือ เมื่อเพลาลูกเบ้ยี วหมุนเมื่อใด กจ็ ะตอ้ ง

มี การเปิ ด-ปิ ดของวาลว์ (Valve) เกิดข้นึ เมื่อน้นั

10. ตอบ 1. แหล่งพลงั งานจ่ายไฟฟ้าใหแ้ ก่สตาร์ทเตอร์ และระบบจุดระเบดิ ใหแ้ ก่เครื่องยนต์
เพอื่ ให้ เครื่องยนตห์ มุนและติด
2. เป็ นแหล่งใหพ้ ลงั งานแก่ระบบไฟฟ้ารถยนตใ์ นรถยนตเ์ ม่ือระบบไฟฟ้าในรถยนต์
ตอ้ งการกาลงั ไฟฟ้ามากกวา่ ทรี่ ะบบจ่ายไฟของรถยนตจ์ ะจา่ ยได้
3. รักษาระดบั กระแสไฟใหค้ งที่sห

11. ตอบ ภาชนะเกบ็ กกั น้ามนั เครื่องสาหรบั ระบบหล่อลื่นเครื่องยนต์ มกั เป็ นส่วนหน่ึงของหอ้ ง
ขอ้ เหวย่ี งน

12. ตอบ มี 7 ข้นั ตอนคอื

ข้นั ตอนท่ี 1 – เลือกน้ามนั
ข้นั ตอนที่ 2 – เตรียมรถ

ข้นั ตอนที่ 3 – ถ่ายน้ามนั เก่า
ข้นั ตอนที่ 4 – ถอดไสก้ รอง
ข้นั ตอนที่ 5 – เปล่ียนไสก้ รอง

ข้นั ตอนที่ 6 – เตมิ น้ามนั ใหม่
ข้นั ตอนที่ 7 - การท้งิ น้ามนั เคร่ืองอยา่ งถูกวธิ ี

เอกสารอ้างองิ

1. ศรีณรงค์ ตทู้ องคา และคณะ. ทฤษฎีดีเซล. กรุงเทพฯ : โรงพมิ พเ์ จริญธรรม, 2541.
2. ศรีณรงค์ ตทู้ องคา และคณะ. ปฏิบตั ิดีเซล. กรุงเทพฯ : โรงพมิ พเ์ จริญธรรม, 2541.
3. พงศศ์ กั ด์ิ ศิริขนั ธ์ และคณะ. งานเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้ . นนทบรุ ี : เจริญรุ่งเรืองการพมิ พ,์ 2546.
4. ศรีณรงค์ ตทู้ องคา และคณะ. การปรบั แต่งเครื่องยนต.์ กรุงเทพฯ : โรงพมิ พเ์ จริญธรรม, 2541.
5. โตโยตา้ . คู่มือการซ่อมเครื่องยนต์ L, 2L : บริษทั โตโยตา้ มอเตอร์ประเทศไทย จากดั , 2529.