สิงห์สุริยวงษ์

48

๏ คร้นั ถงึ ริมนำ้ ตำหนักแพ อัดแอเรือรบอยคู่ รบสรรพ

ยิงสลตุ พร่งั พรอ้ มนอ้ มคำนบั ทหารรบั โหล่ ่ันสนน่ั ดงั

สมเด็จทา้ วเจา้ ประเทศวเิ ศษประสิทธ์ิ อนั ฦๅฤทธร์ิ ุ่งเรืองเมอื งฝร่งั

เสดจ็ ตรงลงนาวาดาประดงั เรอื ที่นัง่ ครูเซ่อรเ์ สนอนาม

ทงั้ ไพร่พลล้นหลามตามเสด็จ ไมข่ ามเขด็ อยากชงิ ไชยในสนาม

พอไดฤ้ กษ์กปั ตนั ลัน่ ฆอ้ งยาม ยิงปนื ตามตึงลน่ั เปนสญั ญา

ทุกลำเรือรบี รอ้ นถอนสมอ ปลอ่ ยเครื่องปร๋อต่างชิงวิ่งออกน่า

เรอื สติมเรอื ยนต์ลน้ หลามมา ทอ้ งชลาเล่อื นลัน่ สนนั่ ดัง ๚

*กลา่ วถงึ เจา้ ฝรงั่ นงั่ เรือมาและเหลา่ ทหารไดน้ ้อมคำนบั ต้อนรับโดยยงิ ปนื ดงั สนน่ั และพร้อมออกรบ

ฯ ๘ คำ ฯ โล้. เชดิ

๏ สบิ หา้ คืนคลน่ื ลมสงัดเงยี บ เรอื กเ็ ลียบแลน่ ลัดมาริมฝงั่
เหน็ ปากอา่ วรีบรดุ ไม่หยดุ ยง้ั กปั ตันนัง่ ส่องกล้องมองดูทาง ๚

ฯ ๒ คำ ฯ

๏ ฝ่ายเรอื ดา่ นทหารไทยทง้ั ใหญน่ ้อย แล่นลอ่ งลอยลาดตระเวนไมเ่ ว้นว่าง
เที่ยวตรวจตราปจั จามิตรทกุ ทศิ ทาง เหน็ เรือสลา้ งแล่นมาในสาคร
ดูผดิ ท่าพานชิ มาค้าขาย มามากมายหลายร้อยลอยสลอน
คิดคเนแน่ชัดดษั กร เปนแนน่ อนคงมาตีบุรเี รา
จึงเป่าแตรสญั ญาบอกวา่ ศึก อกึ กระทึกบางคนขึ้นบนเสา
กระโดงลดใบขึงดึงเชือกเพลา บา้ งแอบเขา้ ข้างปืนแล้วยนื ยัด
ทั้งไพร่นายเตรยี มรบอยู่ครบสนิ้ เรือไพรินมองเขม้นเหน็ ถนัด
จงึ ยิงปนื บอกห้ามไปสามนัด ตามบัญญัตสิ มมุตใิ หห้ ยดุ ยง้ั ๚

ฯ ๘ คำ ฯ

49

๏ เรือฝรัง่ ทัง้ หลายไมฟ่ งั ห้าม ตา่ งแล่นตามกนั เข้าไปเหมอื นใจหวัง

ระดมปนื ครืนคร่ันสน่นั ดงั เปนหมอกบังมืดมัวไปท่วั ทศิ

ชาวด่านดูรู้วา่ พวกข้าศึก มนั หา้ วฮกึ ล้นหลามมาตามตดิ

จึงลอยลำเรยี งฬอ่ พอใหช้ ิด ปลอ่ ยปนื พศิ ม์ลูกแตกกระแทกปงั

ที่กลางลำเรอื ฝรง่ั ทงั้ สองลกู ทลุถูกห้องในใส่ดนิ ถงั

เกิดเปนไฟไหม้ท้งั ลำเหลอื กำลัง เรอื ฝรัง่ จมวนกน้ ทเล

ท่ยี ังเหลอื นบั ร้อยทง้ั น้อยใหญ่ ทลงึ่ ไล่แลน่ กระชัน้ หนั หัวเห

ปลอ่ ยลูกตอปโิ ดใหญ่เรอื ไหวเซ บา้ งทมุ่ เทปนื ร่ำกระหนำ่ มา

พวกเรอื ดา่ นมนี ้อยตอ้ งถอยหลงั เทยี่ วแอบบงั ตามสงิ ขรชงอ่ นผา

บางลำลม่ จมลงในคงคา ร้องเรยี กหาช่วยคนขึ้นบนเรือ ๚

*กลา่ วถงึ เรือพวกฝรัง่ โดนปืนใหญย่ งิ เขา้ กลางลำจนเกดิ ไฟไหม้ แตก็ยงั เรือพวกทหารเล็กๆนอ้ ยๆ ต่างพากัน
ช่วยเหลอื ผ้ทู ่ีตกน้ำขึ้นเรือ

ฯ ๑๐ คำ ฯ เชดิ

๏ ฝา่ ยฝรงั่ แล่นรกุ ไม่หยดุ ยัง้ ถงึ ฟากฝั่งผู้คนดลู ้นเหลอื

แยกข้นึ บกยกทหารคอยจานเจือ ดูดงั เสือโลดเต้นเผ่นทยาน ๚

*กล่าวถึง พวกฝรงั่ สไู้ ม่ยอมหยุด แยกขนึ้ บกดูท่าท่าเหมือนเสือทด่ี ุรา้ ย

ฯ ๒ คำ ฯ เจรจา

๏ ฝา่ ยนายดา่ นชาญไชยอยู่ในป้อม ทหารล้อมเล่นหมากรกุ สนกุ สนาน

จนดึกดื่นเดอื นดบั ลับดงดาน แวว่ กังวานเสยี งปนื อย่คู รนื้ ครึก

ตา่ งตกใจวง่ิ ไปมองชอ่ งเสมา เหน็ โยธามากมวญล้วนขา้ ศึก

ข้นึ จากเรอื พรั่งพรดู ูพิลึก คักคกึ ตรงมายังธานี

จงึ เปา่ แตรเรียกทหารเปนการร้อน ใครหลบั นอนสนั่ ปลกุ ลุกจากท่ี

ข้นึ ประจำตามตำแหน่งทุกแหง่ มี ไมร่ อรียัดปนื แล้วยืนยิง

ถกู ฝรัง่ กองนา่ ท่มี ากอ่ น ระเนนนอนดนิ้ กระเดือกลงเกลือกกล้ิง

บ้างแขนขาดขาขาดนอนพาดพงิ ทีแ่ น่นิ่งมรณาสักหา้ พัน

พวกกองหนนุ ยกตามมาหลามล้น เปนกองพลหัดใหม่ใหญ่มหันต์

50

ปืนลกู แตกแยกยงิ พลั วัน กำแพงลนั่ ปนู กระจายทลายลง

ซ้ำอกิ ลูกถูกปอ้ มประทแุ ยก ผนงั แตกอิฐกระจุยเปนผุยผง

ลกุ เปนไฟไหม้สว่างถึงกลางดง ลมพัดสง่ ไฟฮอื กระพอื พา

ไหมเ้ รอื นโรงโพลงพล่งุ ฟุ้งตระหลบ ทหารรบหลกี ล้ีหนีเขา้ ป่า

ดา่ นกแ็ ตกยอ่ ยยบั อัปรา ชาวประชาวนุ่ วง่ิ ทั้งหญิงชาย ๚

*กล่าวถึง ทหารฝ่งั เมืองปญั จาลท่เี ฝา้ อย่หู นา้ ด่านได้เห็นข้าศึกจึงรบี เป่าแตรเรยี กกำลงั พลและได้ยงิ ปืนจนพวก
ฝร่งั ท่ีมาก่อนหนา้ ไดล้ ้มตายกันหมด แตป่ ืนใหญแ่ ตกจนทำให้กำแพงดา่ นพังทลายลงทหารเลยไดห้ นเี ขา้ ปา่
ประชาชนได้ว่ิงว่นุ กัรไปหมด

ฯ ๑๔ คำ ฯ เชดิ

๏ นายด่านกลัวความผดิ จติ รละเหยี่ ทิง้ ลกู เมยี การด่วนจวนจะสาย
ข้นึ พาชเี ผ่นโผนโจนตะกาย ตัดเข้าทา้ ยท้องทงุ่ รีบมงุ่ มา ๚

ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏ พอพลบคำ่ ยำ่ แสงสรุ ยิ ศรี ถงึ ธานหี ยดุ เหน่ือยเม่ือยแขง้ ขา
เปนการจวนด่วนลงจากอาชา เขา้ หาอำมาตยร์ าชเสวก ๚

ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏ ครั้นถงึ จงึ แจง้ กิจจา เมอื่ คนื น้เี พลาเดอื นตก
กองทัพเรอื พวกฝรั่งประดังยก มาข้ึนบกสกั สามยามปลาย
แล้วพากันเร็วร่ีเข้าตีด่าน ขา้ ต่อต้านยงิ ปืนใหญเ่ หมือนใจหมาย
ถูกกองนา่ ปน่ ปชี้ ีววี าย ห้าพันปลายเกลือ่ นกลาดดาษดา
พวกกองหนนุ มาถึงทลง่ึ ลอ้ ม ยิงเอาป้อมป่นหกั ลงนักหนา
แลว้ เกดิ ไฟไหมส้ น้ิ ถิ่นภารา สดุ ปญั ญาดา่ นแตกแหลกกระจาย
คงจะยกโยธามาถงึ นี่ ในพรุ่งนแ้ี ม่นมน่ั ไม่ทันสาย
ขอเจา้ คุณกรณุ าอย่าใหต้ าย ชว่ ยเบ่ยี งบ่ายทูลองคพ์ งษ์นรา ๚

51

ฯ ๘ คำ ฯ

๏ ฝ่ายเสนฟี งั ความใหห้ วามหวาด เหน็ เปนราชการด่วนจวนนกั หนา
รบี แตง่ กายเร็วไวมไิ ด้ช้า แลว้ ไคลคลาเขา้ ในวงั ทงั้ สองคน ๚

ฯ ๒ คำ ฯ เชดิ

๏ ครน้ั ถึงท้องพระโรงอนั เรืองรอง ค่อยเมียงมองยับย้ังฟงั นสุ นธิ์
พอไดช้ ่องข้ึนเฝา้ เจา้ สากล ละลานลนคอยสดบั รับคำ ๚

ฯ ๒ คำ ฯ

๏ ปางพระจอมธบิ ดินทรพ์ ิณราช สถิตยอ์ าศน์ออกเสนาเวลาค่ำ
ทอดพระเนตรเห็นนายดา่ นบา้ นปากน้ำ เสนีนำเขา้ มาเฝ้าทา้ วไท

จึงดำรัสตรสั ถามขนุ เสนา นายด่านมาร้อนเย็นเปนไฉน
ฤๅวา่ มธี ุระประการใด จงเล่าไขใหแ้ จง้ แห่งคดี ๚

ฯ ๔ คำ ฯ

๏ บัดน้ัน เสนานอ้ มประนตบทศรี
ขอเดชะพระองค์ทรงธรณี เมือ่ คนื นท้ี ัพฝรงั่ ประดังมา
พอตกดึกสงัดดเี ขา้ ตดี า่ น พลทหารรบสอู้ ยนู่ ักหนา
ยิงปืนใหญไ่ ปสังหารผลาญชีวา ถกู กองนา่ มรณงั ทั้งกองทัพ
แลว้ พวกมันยงิ ปนื ใหญ่ใสล่ ูกแตก กำแพงแยกป้อมคา่ ยทลายสรรพ
เกิดเปนไฟไหม้ฮอื กระพอื วับ จะคิดดับก็ไมห่ ยุดสดุ ปัญญา
ดา่ นก็แตกแหลกพงั ลงทงั้ สน้ิ พวกไพรินสมมาดปราถนา
วนั พรุ่งน้ที พั บกคงยกมา ถงึ ภาราจงทราบบทมาลย์ ๚

ฯ ๘ คำ ฯ

๏ เม่ือนัน้ 52
ตกพระไทยไหวหวัน่ พร่ันรำคาญ
ทัพฝรง่ั มาประชดิ จะคดิ รบ ธบิ ดินทรพ์ ณิ ราชไดฟ้ งั สาร
ลูกก็หายพลดั พรากตอ้ งจากไป ไม่เปนการพวกขนุ นางเห็นอยา่ งใด

พระสงิ ห์สุรยิ วงษก์ ุมารา ฤๅจะหลบหลกี เร้นเปนไฉน
จะหาใครรบรบั กบั ไพรี ไมม่ ใี ครหมดกำลังในครงั้ น้ี
กไ็ ปเท่ียวคน้ หามารศรี
เสนีชว่ ยนกึ ตรกึ ตรอง ๚

ฯ ๖ คำ ฯ

๏ บัดนนั้ เสนากราบก้มประนมสนอง
ท่ขี ้าศึกฮกึ หาญพาลลำพอง กค็ งต้องตอ่ ตไี มห่ นีกัน

เรารักษาบุรีใหม้ ั่นไว้ พลไพร่ตราตรวจให้กวดขัน
แกล้งชักชา้ รอราสกั เจ็ดวัน ไพรีมนั คงอดหมดเสบยี ง
เหน็ ไดท้ ยี กทพั ออกรบั รบ เลีย้ วตลบไล่จบั แล้วสับเสีย่ ง
คงมีไชยไดช้ นะกะเทียบเคยี ง พระจอมเวียงอย่าหวน่ั พรั่นพระไทย ๚

ฯ ๖ คำ ฯ

ตัวละคร

1. สงิ ห์สรุ ิยวงษ์
2. พระนารถฤๅษี
3. ไวยกัลป์
4. สร้อยมณี
5. ท้าวอสรู นาคา
6. ทา้ วพิณราช
7. เจ้าเมอื งฝรัง่
8. ยักษ์

53

๑.สงิ หส์ รุ ยิ วงษ์ วิเคราะหต์ ัวละคร

ลักษณะกายภาพ - เปน็ ผทู้ ่ชี าญฉลาด กลา้ หาญ เปน็ บรุ ษุ รปู งาม
ลักษณะจติ ใจ - มีจิตใจทีด่ งี าม มีความกตญั ญู และมคี วามเมตตาต่อผ้อู น่ื ชอบช่วยเหลอื คน
ภูมิหลัง - เปน็ หนมุ่ รปู งาม แต่แปลงกายเปน็ กมุ ารนอ้ ย

๒.พระนารถฤาษี -เป็นชายชรา มีวชิ าอาคม
-มีจิตใจดี เมตตา
ลักษณะกายภาพ -เป็นผมู้ ีวิชาอาคม เวทมนต์
ลักษณะจิตใจ
ภูมหิ ลงั -มีรปู รา่ งใหญ่ แข็งแรง มพี ละกำลงั มหาศาล
-มีจติ ใจเดด็ เดย่ี ว
๓.ไวยกัลป์ -เป็นยกั ษ์ทม่ี จี ิตใจไม่ดคี ดิ คดิ ทำร้ายสิงหส์ รุ ยิ วงษ์ แต่ปจั จุบันได้กลับใจเปน็ คนดี

ลกั ษณะกายภาพ -เปน็ ผหู้ ญิงทม่ี ีรปู ร่างหนา้ ตาสวย
ลกั ษณะจิตใจ -มีจติ ใจดี มคี วามกตัญญู รักพ่อแม่
ภมู ิหลัง -เปน็ พระธดิ าแห่งเมืองปัญจาล
แลว้

๔.สรอ้ ยมณี

ลักษณะกายภาพ
ลักษณะจติ ใจ
ภูมิหลัง

๕.ท้าวอสรู นาคา -รูปรา่ งใหญ่ นา่ กลัว
-จติ ใจไม่ดี
ลักษณะกายภาพ
ลักษณะจิตใจ -ไมใ่ ช่มนษุ ย์ เป็นพญานาค อาศัยอย่เู มืองบาดาล
ภมู หิ ลงั

54

เอกสารอา้ งองิ

บทเล่นหุน่ จีนของกรมพระราชวังบวรวไิ ชยชาญกบั บทห่นุ ของพระองค์เจา้ สทุ ศั นน์ ิภาธร.พระนคร:
โรงพมิ พโ์ สภณพพิ รรฒธนากร.2462.(พิมพแ์ จกในงานพระศพพระองค์เจ้าสุทศั น์นิภาธร ทม.ทจ.ตช.ปวี อก
พ.ศ. 2462)
วิกพิ ีเดยี พระราชวรวงคเ์ ธอ_พระองค์เจา้ สุทศั นนิภาธร https://th.wikipedia.org/wiki

55

ภาคผนวก

56

57

58

59

60

61

62

63

64

65

66

67

68

69

ประวตั สิ ว่ นตวั

ชือ่ : นางสาวอุษณยี าภรณ์ จูมทอง
ชอ่ื เลน่ : ฟ้า
วัน:เดือน:ปเี กดิ : วันท่ี 18 พฤศจิกายน 2542
กำลังศึกษาอย่ทู ่ี : มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั บา้ นสมเด็จเจ้าพระยา
สาขา : นาฏยศลิ ปศ์ กึ ษา
รหสั นักศกึ ษา : 6181163041
ท่อี ยู่ : 31/2 ซอยเพชรเกษม 40 ถนนเพชรเกษม แขวงบางหว้า เขต
ภาษเี จรญิ กรุงเทพมหานคร 10160
ชอ่ งทางการตดิ ต่อ

Utsaneeyaporn Chumthong

fahhh_noy

fahhhh