10 สายพันธุ์ “สตรอว์เบอร์รี่พระราชทาน” จัดทําโดย นางสาวณฐมน บุญสัย เลขที่ 9 ม.6/5 นางสาวชญานิษฐ์ สุขสว่าง เลขที่ 23 ม.6/6 นางสาวภัทรานิษฐ์ อาจหาญ เลขที่ 28 ม.6/6
คำนำ เป�นที่รู้กันว่าผลไม้เมืองหนาวอันเป�นที่เลื่องลือนั้นหนีไม่พ้น “สตอว์เบอร์รี่” ด้วยรสชาติที่อร่อยและ สีสันที่สวยสดงดงามนั้น ทำให้เป�นที่ชื่นชอบในคนหมู่มากทุกเพศทุกวัย แต่สตอว์เบอร์รี่นั้นมีมากมาย หลากหลายสายพันธุ์มาก ทางคณะผู้จัดทำจึงได้ทำการรวบรวมข้อมูลและนำเสนอทั้งหมด 10 สายพันธุ์ ซึ่งเป�น สายพันธุ์หลวงมาให้ผู้อ่านได้รู้จักกัน ณฐมน บุญสัย ชญานิษฐ์ สุขสว่าง ภัทรานิษฐ์ อาจหาญ คณะผู้รวบรวม
สารบัญ เนื้อหา คำนำ.............................................................................................................................................ข สารบัญ..........................................................................................................................................ค สารบัญรูปภาพ...............................................................................................................................ง 10 สายพันธุ์ “สตอว์เบอร์รี่พระราชทาน”.....................................................................................1 1. พันธุ์พระราชทาน 16................................................................................................................2 2. พันธุ์พระราชทาน 50................................................................................................................3 3. พันธุ์พระราชทาน 79................................................................................................................4 4. พันธ์พระราชทาน 72................................................................................................................5 5. พันธุ์พระราชทาน 60................................................................................................................6 6. พันธ์พระราชทาน 80................................................................................................................7 7. สายพันธุ์ใหม่ "พันธุ์พระราชทาน 88"........................................................................................8 8. พันธุ์ 329..................................................................................................................................9 9. สตรอว์เบอร์รี่ดอย...................................................................................................................10 10. พันธุ์ Mara Des Bois...........................................................................................................11 อ้างอิง..........................................................................................................................................12
สารบัญรูปภาพ ภาพที่ 1 สตอว์เบอร์รี่....................................................................................................................1 ภาพที่ 2 พันธุ์พระราชทาน 16......................................................................................................2 ภาพที่ 3 พันธุ์พระราชทาน 16......................................................................................................2 ภาพที่ 4 พันธุ์พระราชทาน 50......................................................................................................3 ภาพที่ 5 พันธุ์พระราชทาน 50......................................................................................................4 ภาพที่ 6 พันธ์พระราชทาน 72......................................................................................................5 ภาพที่ 7 พันธุ์พระราชทาน 60......................................................................................................6 ภาพที่ 8 พันธ์พระราชทาน 80......................................................................................................7 ภาพที่ 9 สายพันธุ์ใหม่ "พันธุ์พระราชทาน 88"..............................................................................8 ภาพที่ 10 พันธุ์ 329......................................................................................................................9 ภาพที่ 11 สตรอว์เบอร์รี่ดอย.......................................................................................................10 ภาพที่ 12 พันธุ์ Mara Des Bois.................................................................................................11
1 10 สายพันธุ์ “สตอว์เบอร์รี่พระราชทาน” เนื่องจากโครงการวิจัยสตรอว์เบอร์รี่เป�นอีกหนึ่งโครงการหลวงเนื่องจากพระราชดำริของพระบาท สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 เพื่อหาพืชมาทดแทนการปลูกฝ��น และได้เริ่มดำเนินการมาระหว่างป� พ.ศ. 2517 -2522 โดยได้รับทุนวิจัยจากทางฝ่ายงานวิจัยกระทรวงเกษตร ประเทศสหรัฐอเมริกา (Agricultural Research ของ USDA ให้นำสตรอว์เบอร์รีพันธุ์ต่างๆ เข้ามามากมาย เพื่อทดลอง ปลูกตามสถานีทดลองเกษตร ในระดับความสูงที่ต่างกัน รวมทั้งศึกษาเรื่องของโรคพืช แมลง การ จัดการภายหลังเก็บเกี่ยว การบรรจุหีบห่อ ตลอดจนทางด้านการตลาด และส่งเสริมสู่เกษตรกรใน จังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย ซึ่งนับตั้งแต่เริ่มนำพันธุ์สตรอว์เบอร์รีจากต่างประเทศเข้ามาทดลองปลูก ปรากฏว่าพันธุ์ที่สามารถ ปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมในจังหวัดเชียงใหม่และเชียงรายได้มากกว่าพันธ์อื่นๆ ได้แก่ พันธุ์ พระราชทาน 13 (Cambridge Favorite) พันธุ์พระราชทาน 16 (Tioga) ซึ่งสามารถปรับตัวได้ดีทั้ง พื้นที่ปลูกบนภูเขาสูงระดับ 1,200 เมตร และพื้นที่ราบของทั้งสองจังหวัด รวมถึงพันธุ์พระราชทาน 20 (Sequoia) โดยในป�จจุบันพันธุ์สตรอว์เบอร์ที่ปลูกเพื่อเป�นการค้าส่วนใหญ่ของประเทศ ได้แก่ พันธุ์พระราชทาน 16, 50, 70, 72 รวมถึง 80 และนี่คือเหล่าสายพันธุ์สตรอว์เบอร์รี่พระราชทานและ สายพันธุ์อื่นๆ ที่ยังเป�นที่นิยมในไทยตอนนี้ ภาพที่1 สตรอว์เบอร์รี่
2 1. พันธุ์พระราชทาน 16 ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Fragaria ananassa Duch. เป�นพันธุ์ค่อนข้างเบา ผสมพันธุ์ที่สหรัฐอเมริกา และ ใช้เป�นพันธุ์การค้าระหว่างป� พ.ศ. 2507-2527 พันธุ์นี้แม้จะปรับตัวได้ดีในสภาพแวดล้อมเกือบทั่ว โลก แต่จะให้ผลผลิตในช่วงที่สั้นมาก ผลมีขนาดใหญ่ แต่ก็ผันแปรไปตามสภาพอากาศ เนื้อผลสี แดงจางถึงแดง เมล็ดสีเหลือง รสชาติออกเปรี้ยว ขั้วของผลหลุดง่าย และค่อนข้างแข็ง จึงเหมาะสำหรับการ ผลิตเพื่ออุตสาหกรรมแปรรูปมากกว่าการกินผลสด ภาพที่2 พันธุ์พระราชทาน 16 ภาพที่3 พันธุ์พระราชทาน 16
3 2. พันธ์พระราชทาน 50ุ ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Fragaria ananassa Duch. เป�นพันธุ์ที่เกิดจากการผสมในสหรัฐอเมริกา แล้วนำ เข้ามาคัดเลือกพันธุ์โดยการผสมตัวเองตั้งแต่ป�พ.ศ. 2536 เป�นพันธุ์ที่ชอบอากาศเย็นไม่มากนัก (15-28 องศาเซลเซียส) ผลมีคุณภาพดี โดยเฉพาะใกล้สุกเต็มที่ ขนาดผลปานกลางถึงใหญ่ ผิวสี แดงถึงแดงเข้ม เนื้อสีแดงถึงแดงเข้ม แกนแน่นถึงกลวง รสชาติหวานและมีกลิ่นหอม ผลค่อนข้าง แข็ง ชื่อพันธุ์นี้ได้รับพระราชทานเมื่อป� พ.ศ. 2539 ซึ่งเป�นป�ฉลองสิริราชสมบัติครบ 50 ป� ของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ภาพที่4 พันธุ์พระราชทาน 50
4 3. พันธุ์พระราชทาน 79 วิทยาศาสตร์ว่า Fragaria ananassa Duch. เป�นพันธุจากประเทศญี่ปุ่นชื่อ Toyonoka นำ มาทดลองปลูกที่สถานีวิจัยโครงการหลวงอินทนนท์ ตั้งแต่ป� พ.ศ. 2529 เป�นพันธุ์เบาและให้ผลผลิดค่อน ข้างสูง ผลมีขนาดใหญ่ รูปร่างเป�นทรงกลมหรือทรงกรวย สีแดงสดแต่ไม่สม่ำเสมอ มีกลิ่นหอม ฉ่ำ และรสชาติหวาน เนื้อและผิวแข็ง สะดวกต่อการขนส่งและเก็บรักษา เป�นพันธุ์พระราชทานตรงกับป� พ.ศ. 2540 ครั้งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ทรงมีพระชนมพรรษาครบ 70 พรรษา ภาพที่5 พันธุ์พระราชทาน 50
5 4. พันธ์พระราชทาน 72 ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Fragaria ananassa Duch. เป�นพันธุ์จากประเทศญี่ปุ่นชื่อ Tochiotome นำมา ปลูกทดสอบครั้งแรกในแปลงทดลองของสถานีวิจัยดอยปุย (มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์) จังหวัด เชียงใหม่ และต่อมาได้ทดลองปลูกที่สถานีเกษตรหลวงอ่างขาง อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ ในป� พ.ศ. 2543-2544 ผลมีขนาดค่อนข้างใหญ่ถึงใหญ่มาก ผลหนึ่งมีน้ำหนักเฉลี่ยเกือบ 14 กรัม เนื้อผล ภายในมีสีขาว เมื่อสุกเต็มที่ผิวจะมีสีแดงถึงสีแดงจัด ลักษณะของเนื้อแน่นกว่าพันธุ์พระราชทาน 70 แต่หวานน้อยกว่า และมีกลิ่นหอม เป�นพันธุ์พระราชทานป� พ.ศ. 2542 ครั้งพระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ทรงมีพระชนมพรรษาครบ 72 พรรษา ภาพที่6 พันธ์พระราชทาน 72
6 5. พันธุ์พระราชทาน 60 ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Fragaria ananassa Duch. เป�นสตรอว์เบอร์รีลูกผสมสายพันธุ์แรกที่เกิดขึ้นใน ประเทศไทยอย่างเป�นทางการ โดยทางกรมวิชาการเกษตรได้ออกหนังสือรับรองพันธุ์พืชขึ้น ทะเบียนตามพระราชบัญญัติพันธุ์พืช พ.ศ. 2518 (ร.พ. 2) เลขที่ 276/2549 ลงวันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2549 ผลมีขนาดใหญ่ รูปทรงกรวยคล้ายหัวใจ (Conic) ถึงทรงกลมปลายแหลม (Globose Conic) น้ำหนักผลเฉลี่ย 10- 15 กรัม รสชาติหวาน เนื้อในผลสีแดงสด ผิวแดงจัดเป�นเงามัน กลิ่น หอม ให้ผลผลิตต่อต้นค่อนข้างสูง เป�นพันธุ์พระราชทานในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรม หาภูมิพลอดุลยเดชทรงครองสิริราชสมบัติครบ 60 ป� เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2549 ภาพที่7 พันธุ์พระราชทาน 60
7 6. พันธ์พระราชทาน 80 ชื่อวิทยาศาสตร์ Fragaria ananassa Duch. พันธุ์นี้ได้รับการคัดเลือกครั้งแรกในฤดูกาลผลิตป� พ.ศ. 2545 โดยการนำเมล็ดพันธุ์ลูกผสมจากประเทศญี่ปุ่นเข้ามาเพาะและปลูกทดสอบที่แปลงทดลอง ของสถานีวิจัยดอยปุย อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ และได้ปลูกทดสอบในพื้นที่แปลงทดลองของ สถานีเกษตรหลวงอ่างขาง อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ ในป� พ.ศ. 2547 ถือเป�นพันธุ์ที่ได้รับความ สนใจมาก เนื่องจากเป�นสตรอว์เบอร์สายพันธ์ใหม่ที่ทีมวิจัยเพิ่งประสบผลสำเร็จ และได้ส่งเสริมให้ เกษตรกรปลูกในป� พ.ศ. 2550 หลังจากใช้เวลาทำการวิจัยมายาวนานถึงหกป�เต็ม จุดเด่นอยู่ที่ลำดันใหญ่ แข็งแรง ให้ผลดก มีขนาดใหญ่ น้ำหนักผลเฉลี่ย 30-35 กรัม รูปร่างของผล สวยงาม (Berry Shape) เนื้อผลสีแดงสดใส รสชาติดีมาก หวานและมีกลิ่นหอม ส่วนที่มาของชื่อ พันธุ์นี้ก็เพื่อเป�นการเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 เนื่องในโอกาสทรง เจริญพระชนมพรรษา 80 พรรษา ภาพที่8 พันธ์พระราชทาน 80
8 7. สายพันธุ์ใหม่ "พันธุ์พระราชทาน 88" ล่าสุดมูลนิธิโครงการหลวงพร้อมส่งสตรอว์เบอร์รี่สายพันธุ์ใหม่ "พันธุ์พระราชทาน 88" โดยสตรอว์ เบอร์รี่พันธุ์นี้เป�นลูกผสมระหว่างพันธุ์พระราชทาน 80 กับพันธุ์พระราชทาน 60 ซึ่งวิจัยและพัฒนา สายพันธุ์กันมาดั้งแต่ป� พ.ศ. 2550 และได้รับพระราชทานนามจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่ห้ว รัชกาลที่ 9 เพื่อเฉลิมพระเกียรติในโอกาสเฉลิมพระชนมพรรษา 88 พรรษา ป�จจุบันอยู่ระหว่างขอขึ้นทะเบียนกับกรมวิชาการเกษตร จุดเด่นของพันธุ์พระราชทาน 88 อยู่ที่ขนาด ของผลค่อนข้างสม่ำเสมอ สีส้มแดงถึงแดงสด เนื้อละเอียดแน่น สีแดงสลับขาว หวานกว่าสายพันธุ์ อื่น แทบไม่มีรสเปรี้ยวติดเลย แถมยังกลิ่นหอมโดดเด่นกว่าทุกสายพันธุ์ สัมผัสแรกหลังลิ้มรสคือเนื้อ สตรอว์เบอร์รี่แทบละลายในปาก ส่งมาตีตลาดพรีมียม ท้าชิงกับสตรอว์เบอร์รี่เกาหลีลูกโตราคาแพงที่กำลังฮิต อยู่ตอนนี้ ภาพที่9 สายพันธุ์ใหม่ "พันธุ์พระราชทาน 88"
9 8. พันธุ์ 329 เป�นพันธุ์ที่กรมส่งเสริมการเกษตรโดยนายปราโมทย์ รักษาราษฎร์ อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร ได้ นำเข้าจากอิสราเอล มาปลูกทดสอบที่ตำบลโป่งแยง อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ ในป� 2540 ผิว ผลมีสีแดงสดมัน ลักษณะค่อนข้างกรอบ มีกลิ่นหอม รสชาติค่อนข้างหวานเมื่อสุกแก่เต็มที่ สามารถ เก็บไว้ได้นาน เหมาะแก่การขนส่ง ภาพที่10 พันธุ์ 329
10 9. สตรอว์เบอร์รี่ดอย ชื่อสามัญคือ Wild Strawbery, Mountain Strawberry, Hillside Strawberry ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Fragaria Vesca จัดอยู่ในประเภท The Wood Strawberry หรืออัลไพน์สตรอว์เบอร์รี ให้ผลผลิต ค่อนข้างสูง ผลมีขนาดค่อนข้างเล็ก มีกลิ่นหอมมาก รูปทรงกรวยยาว น้ำหนักต่อผลเฉลี่ย 2-3 กรัม ในปริมาณ 100 กรัม มีจำนวนผล 94 ผล ภาพที่11 สตรอว์เบอร์รีดอย่
11 10. พันธุ์ Mara Des Bois พันธุ์นี้เกิดขึ้นที่ฝรั่งเศสตั้งแต่ศตวรรษที่ 18 แต่มาเป�นที่นิยมกันอย่างมากในป� พ.ศ. 2533 ให้ผลผลิต เร็ว ผลมีขนาดเล็กถึงปานกลาง สีแดง-ส้ม รสชาติหวาน และมีกลิ่นหอม ภาพที่12 พันธุ์ Mara Des Bois
12 อ้างอิง Mens Health Thailand. (2560). 10 สายพันธุ์ “สตรอว์เบอร์รี่พระราชทาน” และพันธุ์อื่นๆ ที่ เป�นที่นิยมในไทย. https://today.line.me/th/v2/article/d0347b08d980f262a6ba8e34e f5af92a3a12653c3c0b5e4b3c3b52d9b4853bd7.