โครงงานเรื่อง จำแนกตัวละครรามเกียรติ์

โครงงานภาษาไทย
เรอ่ื ง จาแนกละครในเรอ่ื งรามเกียรติ์

จดั ทาโดย
นาย ณชั พงศ์ ปิยะโชติ เลขท่ี 6
นาย กฤษฎา แกว้ พลายงาม เลขท่ี 7
นางสาว กฤษติกา ใจกลา้ เลขท่ี 28
นางสาว โศภษิ ฐา คงรกั ษา เลขท่ี 32
นางสาว สริ ริ ตั น์ สืบสายเกดิ เลขท่ี 33

ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปี 4

เสนอ

ครูผสู้ อน นางสาว ณฏั ฐณิชา แทบทาม

รายงานโครงงานฉบบั นีเ้ ป็นสว่ นหนงึ่ ของวชิ าภาษาไทย (ท30201)
ภาคเรยี นท่ี 1 ปีการศกึ ษา 2565
โรงเรยี นสิงหบ์ รุ ี

สานกั งานเขตพนื้ ท่กี ารศกึ ษามธั ยมศกึ ษา เขต5

ชื่อโครงงาน จาแนกตวั ละครในเร่ืองรามเกีตรติ์
ผ้จู ดั ทา

1. นาย ณชั พงศ์ ปิยะโชติ
2. นาย กฤษฎา แกว้ พลายงาม
3. นางสาว กฤษติกา ใจกลา้
4. นางสาว โศภษิ ฐา คงรกั ษา
5. นางสาว สิรริ ตั น์ สืบสายเกิด

อาจารยท์ ป่ี รึกษา ณฏั ฐณิชา แทมทาบ
ปี การศกึ ษา 2565

บทคดั ย่อ

โครงงานภาษาไทย เรื่อง จาแนกตวั ละครในเรื่องรามเกียรติ์ จดั ทาขนึ้ เพ่อื ศกึ ษารวบรวมขอ้ มลู
เก่ียวกบั วรรณคดี การแสดง และการอนรุ กั ษว์ ฒั นธรรม ดงั นนั้ ผจู้ ดั ทาจงึ ไดร้ วบรวมโดย การเรียบเรียง
เนอื้ หา และอา้ งอิงขอ้ มลู ท่ีไดจ้ ากการศกึ ษาทางเว็บไซตต์ ่างๆ โดยนาขอ้ มลู มาสรุปเพ่ือ นาเสนอใหแ้ ก่ผทู้ ่ี
ตอ้ งการจะศกึ ษาหรือสนใจ

ก

กติ ติกรรมประกาศ

การศกึ ษาการวเิ คราะหล์ กั ษณะนิสยั ของตวั ละครในเรอ่ื งรามเกียรติ์ นีส้ าเรจ็ ลลุ ว่ งไปไดด้ ว้ ยความ
กรุณาอย่างยิ่งจากนางสาวณฐั ฎณิชา แทบทาม อาจารยท์ ่ปี รกึ ษาวิชาภาษาไทย ซง่ึ ท่านกรุณาสละเวลาใน
การให้ คาปรกึ ษา คาแนะนา ตลอดจนใหค้ วามเอาใจใสใ่ นการตรวจและแกไ้ ขขอ้ ผิดพลาดต่างๆ ใน
โครงงานนเี้ สมอมาอนั มีค่ายิ่งโครงงานฉบบั นี้ ผจู้ ดั ทาขอกราบขอบพระคณุ เป็นอยา่ งสงู มา ณ โอกาสนี้

ผจู้ ดั ทาขอขอบคณุ เพ่อื นๆ ทกุ คนในชนั้ เรียนท่ใี หค้ วามชว่ ยเหลอื รวมทงั้ ขอ้ เสนอแนะอนั เป็นประโยชน์
และใหก้ าลงั ใจแก่ผจู้ ดั ทาเสมอมา

สดุ ทา้ ยนี้ ผวู้ ิจยั ขอกราบขอบพระคณุ บิดามารดาและครอบครวั ทกุ ท่านท่ีคอยใหค้ าปรกึ ษา ปลอบโยน
ตลอดทงั้ สนบั สนนุ ทงั้ ดา้ นกาลงั ทรพั ยแ์ ละกาลงั ใจแกผ่ วู้ ิจยั มาโดยตลอด จนกระท่งั การทาโครงงานนสี้ าเรจ็
ลลุ ว่ ง

คณะผจู้ ดั ทา

สารบญั ข

เร่ือง หน้า
กิตตกิ รรมประกาศ ก
1
บทท่ี 1 บทนา 1
ท่มี าเละความสาคญั ของการศกึ ษาคน้ ควา้ 1
จดุ มงุ่ หมายของการศกึ ษาคน้ ควา้ 1
สมมตฐิ านของการศกึ ษา
ขอบเขตของการศกึ ษา 2
ระยะเวลา 2
ประโยชนท์ ่คี าดวา่ จะไดร้ บั
3
บทท่ี 2 เอกสารอา้ งอิง
ตวั พระ 4
1.1 พระราม 4
1.2 พระพรต 4
1.3 พระลกั ษณ์ 4
ตวั นาง 5
2.1 นางสพุ รรณมจั ฉา 5
2.2 นางสดี า 5
2.3 นางมณโฑ 6
ตวั ยกั ษ์ 6
3.1 อนิ ทรชติ 6
3.2 ทศกณั ฐ์ 6
3.3 นนทก 7

สารบญั (ตอ่ ) ค

ตวั ลงิ หน้า
4.1 หนมุ าน 7
4.2 นลิ พทั 7
4.3 มจั ฉานุ 8
บทท่ี 3 วิธดี าเนินการศึกษา 8
เคร่อื งมอื ท่ใี ช้ 9
แหลง่ ศกึ ษาคน้ ควา้ 9
วิธีการศกึ ษา 9
บทท่ี 4 ผลการศึกษา 9
ตวั พระ 10
1.1 พระราม 10
1.2 พระพรต 10
1.3 พระลกั ษณ์ 10
ตวั นาง 10
2.1 นางสพุ รรณมจั ฉา 11
2.2 นางสีดา 11
2.3 นางมณโฑ 11
ตวั ยกั ษ์ 12
3.1 อินทรชติ 12
3.2 ทศกณั ฐ์ 12
3.3 นนทก 12
ตวั ลิง 13
4.1 หนมุ าน 13
4.2 นิลพทั 13
4.3 มจั ฉานุ 14
14

สารบญั (ตอ่ ) ง

บทที่ 5 สรุปผลการศึกษา หน้า
ประโยชนท์ ่ไี ดร้ บั จากการทาโครงงาน 15
การนาผลการศกึ ษาไปใช้ 15
ขอ้ เสนอแนะ 15
บรรณานกุ รม 15
15

1

โครงงานเรอ่ื ง : จาแนกละครในเรือ่ งรามเกียรติ์
ช่ือผู้ทาโครงงาน : นาย ณชั พงศ์ ปิยะโชติ

นาย กฤษฎา แกว้ พลายงาม
นางสาว กฤษตกิ า ใจกลา้
นางสาว โศภษิ ฐา คงรกั ษา
นางสาว สิรริ ตั น์ สืบสายเกดิ

ชอ่ื ทป่ี รึกษาโครงงาน : นางสาว ณฐั ฎณิชา แทบทาม

บทที่ 1
บทนา

ความเป็ นมาและความสาคัญของการศกึ ษาคน้ ควา้

ปัจจบุ นั การศกึ ษาเรือ่ งวรรณคดไี ดบ้ รรจลุ งในหลกั สตู รแกนกลางท่นี กั เรียนทกุ คนตอ้ งไดเ้ รียนและ
ศกึ ษา

ซ่งึ ผทู้ างผจู้ ดั ทามีความรูใ้ นระดบั หน่ึงจึงอยากนามาศกึ ษาและวเิ คราะหน์ สิ ยั ของตวั ละครในเร่อื ง
รามเกียรติเ์ พ่ือท่จี ะเป็นประโยชนต์ ่อผทู้ ่ีศกึ ษาโครงงานเลม่ นี้

ดงั นนั้ คณะผจู้ ดั ทาจึงมีความประสงคจ์ ดั ทาโครงงาน เพ่ือวิเคราะหล์ กั ษณะนิสยั ของตวั ละครในเร่ือง
รามเกียรติเ์ หลา่ นี้

จุดมุ่งหมายของการศกึ ษาค้นคว้า

1. เพ่ือศกึ ษานสิ ยั ของตวั ละครในเรอื่ งรามเกียรติ์
2. เพ่ือศกึ ษาประวตั ิความเป็นมาของบทละครเรื่องรามเกียรติ์
3. เพ่อื นาไปศกึ ษาและต่อยอดในวิชาภาษาไทย

สมมตฐิ านของการศึกษา

เป็นประโยชนต์ ่อนกั เรยี น รูเ้ ก่ียวกีบั ตวั ละครรามเกียรติเ์ ห็นคณุ ค่า สง่ เสรมิ และเผยแผ่ความเป็นไทย

ขอบเขตของการศึกษา

ศกึ ษาเฉพาะตวั ละครในรามเกียรติ์ จาแนก 4 ประเภท ตวั ละครละ 3 ตวั

2

ระยะเวลา ใชเ้ วลาในการศกึ ษาระหวา่ งวนั ท่ี 13-17 มิถนุ ายน 2565 เป็นเวลา 1 อาทิตย์

ประโยชนท์ ค่ี าดว่าจะไดร้ ับ

1. ไดศ้ กึ ษาตวั ละครในรามเกียรติ์
2. ไดร้ ูป้ ระวตั ิความเป็นของบทละครในเรอื่ งรามเกียรติ์
3. ไดน้ าไปศกึ ษาและต่อยอดในวชิ าภาษาไทย

3

บทที่ 2
เอกสารทเ่ี กยี่ วขอ้ ง

ตน้ เคา้ ของเร่ืองรามเกียรตมิ์ าจากเร่ืองรามายณะซ่งึ เป็นนทิ านท่ีแพรห่ ลายอย่ทู ่วั ไปในภมู ิภาคเอเชยี ใต้
ต่อมาอารยธรรมอินเดยี ไดแ้ พรส่ ภู่ มู ิภาคเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ พ่อคา้ ชาวอนิ เดยี ไดน้ าวฒั นธรรมและ
ศาสนามาดว้ ย ทาใหร้ ามายณะแพรห่ ลายไปท่วั ภมู ภิ าค กลายเป็นนิทานท่ีรูจ้ กั กนั เป็นอย่างดี และได้
ปรบั เปลย่ี นเนือ้ หาใหส้ อดคลอ้ งกบั วฒั นธรรมของประเทศนนั้ จนกลายเป็นวรรณคดีประจาชาตไิ ป ดงั
ปรากฏในหลายชาติ เช่น ไทย ลาว พม่า กมั พชู า มาเลเซีย อินโดนเี ซยี ลว้ นมีวรรณคดีเรื่องรามเกียรตเิ์ ป็น
วรรณคดีประจาชาติทงั้ สนิ้

“รามเกียรต”ิ์ มีเคา้ จากวรรณคดอี ินเดียคือมหากาพยร์ ามายณะท่ี ฤๅษีวาลมีกิ ชาวอนิ เดยี แต่งขึน้ เป็น
ภาษาสนั สกฤต เม่ือประมาณ 2,400 ปีเศษ เช่ือว่าน่าจะเป็นท่รี ูจ้ กั ในหม่ชู าวไทยมาตงั้ แต่สมยั โบราณ จาก
อิทธิพลของลทั ธิพราหมณฮ์ ินดู

สาหรบั เรื่องรามเกียรติข์ องไทยนนั้ มมี าตงั้ แต่สมยั อยธุ ยา ในสมยั กรุงธนบรุ ี สมเด็จพระเจา้ กรุงธนบรุ ี
ไดท้ รงพระราชนิพนธส์ าหรบั ใหล้ ะครหลวงเลน่ ปัจจบุ นั มีอยไู่ มค่ รบ ต่อมาในสมยั รตั นโกสนิ ทรร์ ชั กาลท่ี 1
ไดท้ รงพระราชนิพนธข์ ึน้ เพ่อื รวบรวมเรื่องรามเกียรติ์ ซง่ึ มีมาแตเ่ ดมิ ใหค้ รบถว้ นสมบรู ณต์ งั้ แต่ตน้ จนจบ

พระบาทสมเดจ็ พระพทุ ธเลศิ หลา้ นภาลยั ไดท้ รงพระราชนพิ นธบ์ ทละครเรอ่ื งรามเกียรติ์ เพ่อื ใหล้ ะคร
หลวงเลน่ โดยไดท้ รงเลือกมาเป็นตอนๆ ในสมยั พระบาทสมเด็จพระมงกฎุ เกลา้ เจา้ อย่หู วั ทรงพระราชนพิ นธ์
บทละครเรื่องรามเกียรติ์ โดยใชฉ้ บบั ของอนิ เดยี (รามายณะ) มาพระราชนิพนธ์ ใชช้ ่ือว่า "บ่อเกิด
รามเกียรต"ิ์

4

ประเภททจี่ าแนก 4 ประเภท 3 ตวั ละครดงั นี้

1. ตวั พระ

ผแู้ สดงท่เี ป็นมนษุ ยท์ งั้ ผหู้ ญิง ผชู้ าย และเทวดา ซ่งึ ไดแ้ ก่ พระราม พระลกั ษณ์ พระพรต พระสตั รุต
พระอศิ วร พระนารายณ์ พระพรหม ในปัจจบุ นั นมี้ กั สวมเพยี งชฎา เพียงแต่ชฎาของเทพเจา้ ตา่ งๆ
นนั้ จะสามารถสงั เกตไดจ้ ากลกั ษณะของชฎานนั้ ๆ เช่น พระพรหมจะสวมชฏาท่มี พี ระพกั ตรอ์ ยู่ 4
ดา้ น พระอนิ ทรจ์ ะสวมชฎายอดเดินหน เป็นตน้
1.1 พระราม

คอื พระนารายณอ์ วตาร (แบ่งภาค) ลงมา ถือกาเนิดเป็นพระราชโอรสของทา้ วทศรถ กบั
นางเกาสรุ ยิ า เพ่ือจะปราบทศกณั ฐ์ พระรามมีพระอนชุ าตา่ งพระมารดา ๓ พระองค์ คอื
พระพรต พระลกั ษมณ์ และพระสตั รุต ซง่ึ ต่างกม็ ีความรกั ใครก่ นั อยา่ งมาก พระมเหสขี อง
พระราม คอื นางสีดา
พระรามมีกายสเี ขยี ว สามารถปรากฏรา่ งเป็นพระนารายณม์ ีส่กี รได้ อาวธุ ประจาพระองค์
คือ ศร ซง่ึ เป็นอาวธุ วิเศษ ท่ไี ดป้ ระทานมาจากพระอิศวร
1.2 พระพรต
พระพรต คือ จกั รของพระนารายณม์ าเกิด กายสที บั ทิม เป็นผมู้ ีใจยตุ ธิ รรม และซี่อสตั ย์
มาก พระพรตเป็นโอรสองคท์ ่ี 2 ของทา้ วทศรถกบั นางไกยเกษี พระพรตโกรธพระมารดา
มากจนแทบจะฆา่ เสียเม่ือทราบวา่ พระรามตอ้ งออกไปเดินป่า 14 ปี เพราะนางไกยเกษี
ทลู ขอทา้ วทศรถ พระพรตรีบตามไปออ้ นวอนใหพ้ ระรามเสดจ็ กลบั แต่ไมส่ าเรจ็ พระพรตจึง
ถวายสตั ยป์ ฏญิ าณว่าหากครบ 14 ปี แลว้ พระรามยงั ไม่กลบั จะเขา้ กองไฟเผาตนเองให้
ตาย จากนนั้ พระพรตกใ็ หส้ รา้ งเมืองประจนั ตคามไวท้ ่ีชายแดนเมืองอยธุ ยาเพ่อื คอยรบั
เสดจ็ พระราม ครน้ั เวลาผา่ นไปครบ 14 ปี พระพรตไมเ่ หน็ พระรามกลบั มา กเ็ ตรียมจะเขา้
กองไฟกบั พระสตั รุต แตห่ นมุ านมาหา้ มไวท้ นั
1.3 พระลกั ษณ์
เป็นโอรสของทา้ วทศรถและนางสมทุ รชา มีพระวรกายสเี หลืองด่งั ทองทา (เป็นพญาอนนั ต
นาคราชอวตารลงมาพรอ้ มพระราม) เม่ือครง้ั พระรามตอ้ งเสดจ็ ออกเดินดงตามพระ
ประสงคข์ องนางไกยเกษี พระลกั ษณก์ ไ็ ดท้ ลู ขอตามเสดจ็ ไปดว้ ย ครงั้ แรกพระรามทรงไม่
อนญุ าต แต่พระลกั ษณท์ รงยืนกราน จงึ ตามเสด็จดว้ ยความจงรกั ภกั ดี ทรงเคียงค่พู ระราม

5

เสมอ ในระหว่างเกิดศกึ กรุงลงกา และเม่อื พระรามตอ้ งเสด็จเดินดงเป็นครง้ั ท่ีสอง ก็ไดท้ ลู
ขอเสด็จตามไปดว้ ยอีก ทรงร่วมผจญหมมู่ ารและเหลา่ ศตั รูเคียงคพู่ ระรามมาหลายครง้ั

หลายครา ตอนท่พี ระองคเ์ คยเขา้ พธิ ียกธนโู มลี ตอนนนั้ ยกไดแ้ ตแ่ กลง้ ทาเป็นไมไ่ ดเ้ พราะ
จะใหพ้ ระรามเขา้ พิธีในฐานะเจา้ ชาย และอภเิ ษกสมรสกบั นางสดี าแทนตน เพราะตน
ไมไ่ ดร้ กั สดี าในทางชสู้ าว แต่รกั ในแบบนอ้ งสาวพ่สี าว ลกั ษณะของพระลกั ษณส์ ีทอง 1
หนา้ 2 มอื มงกฏุ เดนิ หน มงกฏุ ชยั หรือพระมหามงกฏุ ตอนทรงพรตสวม "ชฎายอดฤษี"

2. ตวั นาง

ตวั ละครตวั นางในเรื่องรามเกียรติ์นนั้ มีทงั้ ท่ีเป็นมนษุ ย์ ปลา นาค แต่ละตวั จะบอกชาตกิ าเนิดดว้ ย
การสวมศีรษะ และหางเป็นสญั ลกั ษณ์ ตวั นางในโขน และละครรานนั้ มี 2 ประเภท คือนางกษัตรยิ ์
ซ่งึ มลี ีลาและอิรยิ บถแสดงถึงความน่มุ นวล แลดเู ป็นผดู้ ี กบั นางตลาด ซง่ึ จะมบี ทบาททา่ ทาง
กระฉบั กระเฉง ว่องไว สะบดั สะบงิ้ จะคดั เลือกผทู้ ่มี ลี กั ษณะคลา้ ยตวั พระ แต่ตอ้ งมีใบหนา้ งาม
กรยิ าท่าทางน่มุ นวล
2.1 นางสพุ รรณมจั ฉา

นางสพุ รรณมจั ฉษเป็นธิดาของทศกณั ฐ์กบั นางปลา เป็นพ่นี อ้ งรว่ มบิดากบั นางสีดา ถึงแม้
นางจะเป็นถึงธิดาของเจา้ ผคู้ รองกรุงลงกา แต่เจา้ หญิงองคน์ ี้ กไ็ มม่ ีโอกาสจะอยใู่ นเวยี งวงั
ดงั ผอู้ ่นื เพราะนางอยไู่ ดเ้ ฉพาะแต่ในนา้ ดงั นนั้ ท่อี ย่ขู องนางจงึ อย่กู ลางทะเลใหญ่
ครง้ั เม่ือพระรามจะยกทพั ขา้ มมหาสมทุ รมาตีเมืองลงกา และไดใ้ หห้ นมุ านกบั นลิ พทั พา
พลวานรเอาหินมากองทาถนนขา้ มมหาสมทุ ร ฝ่ายทศกณั ฐร์ ูข้ า่ วจึงขอใหน้ างสพุ รรณ
มจั ฉาพาบรวิ ารปลาไปคาบกอ้ นหินของฝ่ายพระรามไปทงิ้ ซ่งึ นางสพุ รรณมจั ฉากท็ าตาม
จนทาใหก้ ารทาถนนไม่สาเรจ็ เม่อื หนมุ านมีความสงสยั จึงไดด้ านา้ ลงไปใตส้ มทุ รพบฝูง
ปลากาลงั ขนหนิ โดยมนี างสพุ รรณมจั ฉาเป็นหวั หนา้ หนุมานจึงชกั ตรีออกมาไลฆ่ ่านาง
สพุ รรณมจั ฉา แตใ่ นท่สี ดุ หนุมานกลบั เกิดความรกั ต่อนางและไดน้ างสพุ รรณมจั ฉาเป็น
ภรรยา
2.2 นางสดี านางสีดา คือ พระลกั ษมีจตุ ลิ งมาตามบญั ชาของพระอิศวรเพ่ืออญั เชิญพระ
นารายณอ์ วตาร สีดาเกิดจากนางมณโฑและทศกณั ฐ์ พเิ ภกไดท้ านายดวงชะตานางสีดา
วา่ จะเกิดมาทาลายเผ่ายกั ษ์
นางจึงถกู ทงิ้ ใหล้ อยนา้ มาในผอบทอง พระฤาษีชนกก็รบั เลีย้ ง
นางสีดาเป็นธิดา และตงั้ ช่อื นางว่า สีดา ตอ่ มานางกไ็ ดอ้ ภเิ ษกกบั พระราม และเกดิ
เหตกุ ารณว์ ่นุ วายขนึ้ เม่ือนางถกู ทศกณั ฐจ์ บั ตวั ไปเพ่อื ใหเ้ ป็นมเหสี เน่อื งจากความงาม

6

เป็นเลิศของนางจงึ เกิดการรบกนั ระหว่างฝ่ายพระรามและทศกณั ฐ์ ซ่งึ เป็นสาเหตทุ ่ที าให้
เกดิ เรื่องรามเกียรติข์ นึ้
2.3 นางมณโฑ
นางมณโฑ เป็นมเหสขี องทศกณั ฐ์ มีชาติกาเนิดเดมิ เป็นกบ อาศยั อยู่ ใกลอ้ าศรมของพระ
ฤๅษี 4 ตน พระฤๅษีมกั จะใหท้ านนา้ นมนางกบ อย่เู สมอวนั หนงึ่ นางกบเห็นนางนาคมา
คายพษิ ใส่อา่ งนา้ นมเพ่อื ฆ่า พระฤๅษีทงั้ 4 นางจึงสละชวี ิตกระโดดลงไปกินนมในอ่างจน
ตาย พระฤๅษีไดช้ ุบชีวิตนางใหฟ้ ื้นขนึ้ เพ่อื ถามเรื่องราวเม่ือทราบ ความจรงิ แลว้ จึงชบุ นาง
กบใหเ้ ป็นมนษุ ย์ มีความสวยงาม มาก ตงั้ ช่อื ใหว้ า่ "มณโฑ" (แปลว่ากบ) แลว้ นานางไป
ถวายพระอมุ า บนสวรรค์ ตอ่ มาพระอิศวรประทานนางมณโฑใหแ้ ก่ทศกณั ฐ์ เป็นรางวลั
ตอบแทนท่ียกเขาไกรลาสใหต้ งั้ ตรงเหมอื นเดมิ ได้ แตถ่ กู พาลชี งิ นางไประหวา่ งทางนาง
ตอ้ งเป็นภรรยาของพาลี จนตงั้ ครรภ์ พระฤๅษีองั คตั จึงส่งั ใหค้ ืนนางใหแ้ กท่ ศกณั ฐ์ โดยผ่า
ทอ้ งนาทารกไปฝากไวใ้ นทอ้ งแพะ ต่อมาจึงเกิดมาเป็นองคต

3. ตัวยกั ษ์

จะตอ้ งมลี กั ษณะสงู วงเหลี่ยมตลอดจนการทรงตวั ตอ้ งดแู ขง็ แรง บกึ บึน ลลี าท่าทางมสี งา่ ซง่ึ ตอ้ ง
ไดร้ บั การฝึกหดั มาอยา่ งดเี พราะถือกนั วา่ หดั ยากกว่าตวั อ่ืนๆ ผทู้ ่จี ะหดั แสดงเป็นตวั ยกั ษ์ คดั เลอื กผู้
ท่มี ีลกั ษณะคลา้ ยตวั พระ แต่ไม่ตอ้ งเลือกหนา้ ตา รูปรา่ งตอ้ งใหญ่ และทา่ ทางแข็งแรง
3.1 อินทรชิต

อนิ ทรชิต เป็นยกั ษม์ ีกายสเี ขียว เป็นโอรสของทศกณั ฐ์กบั นางมณโฑ เดมิ ช่อื รณพกั ตร์
เม่อื สามารถรบชนะพระอนิ ทรไ์ ด้ ทศกณั ฐพ์ อใจมากจงึ เปลี่ยนช่ือใหว้ า่ อนิ ทรชิต อินทรชิต
มชี ายาช่ือ สวุ รรณกนั ยมุ า มีโอรส ๒ องค์ คือ ยามลิวนั และกนั ยเุ วก มีศรนาคบาศ ศร
พรหมาสตร์ และศรวิษณปุ าฌมั เป็นอาวธุ ทงั้ ยงั สามารถแปลงกายเป็นพระอินทรไ์ ดอ้ ีก
ดว้ ย พระพรหมเคยประทานพรใหว้ า่ เวลาจะตายตอ้ งตายบนอากาศ และอย่าใหศ้ รี ษะ
ขาดตกถงึ พนื้ มฉิ ะนนั้ จะกลายเป็นไฟบรรลยั กลั ป์ ลา้ งโลก ตอ้ งใชพ้ านแว่นฟา้ ของพร
พรหมมารองรบั โลดจึงจะปลอดภยั ดงั นนั้ เม่ือพระลกั ษมณจ์ ะแผลงศรไปตดั คออินทรชติ
จงึ ตรสั ส่งั ใหอ้ งคตเอาพานแวน่ ฟา้ มาคอยรบั
3.2 ทศกณั ฐ์
ทศกณั ฐ์ เป็นบุตรคนโตของทา้ วลสั เตียนกบั นางรชั ฎา เจา้ กรุงลงกา และเป็นหลานของ
ทา้ วมาลีวราช ทศกณั ฐ์ เป็นกษัตรยิ แ์ ห่งกรุงลงกา นบั ว่าเป็นตวั เอกของเร่ืองรามเกียรติ์
มกี ายสีเขยี ว มี ๑๐ พกั ตร์ ๒๐ กร ทรงมงกฏุ ชยั ลกั ษณะปากแสยะ ตาโพลง ทศกณั ฐ์ เดิม
เป็นยกั ษน์ นทกกลบั ชาติมาเกดิ เพ่ือรบกบั พระนารายณ์ ซง่ึ อวตารมาเกดิ เป็นมนษุ ย์ ไม่มี

7

ใครฆา่ ใหต้ ายได้ เพราะทศกณั ฐ์ถอดดวงใจใส่กลอ่ ง ฝากไวก้ บั พระฤาษีโบตุ รผเู้ ป็น
อาจารย์ ทศกณั ฐม์ นี ิสยั เจา้ ชู้ มีชายาและนางสนมมากมาย แตถ่ ึงกระนนั้ เม่ือรูว้ ่านางสี
ดาเป็นหญิงท่ีมีความงดงามมาก แมน้ างจะมพี ระสวามอี ยแู่ ลว้ ก็ยงั ลกั พาตวั ไป จงึ เป็น
สาเหตใุ หต้ อ้ งทาศกึ กบั พระราม จนญาตมิ ิตรลม้ ตายไปเป็นจานวนมาก และในท่สี ดุ
ตนเองก็ถกู พระรามฆ่าตาย
3.3 นนทก
นนทก เคยเป็นพรหมมากอ่ น แต่อิจฉารษิ ยารุน่ นอ้ งท่ีไดร้ บั ตาแหน่งไปแทน จงึ ถกู พระ
อิศวร(หรือพระศิวะ) สาปใหเ้ ป็นยกั ษล์ า้ งเทา้ อยเู่ ชงิ บนั ไดเขาไกรลาศเป็นเวลาโกฏิปี นน
ทกถกู เหลา่ เทวดากล่นั แกลง้ ตีหวั ดงึ ผมจนเขาหวั ลา้ น นนทกจึงขึน้ ไปขอพรจากพระอิศวร
และไดร้ บั พรนวิ้ เพชรชีไ้ ปท่ผี ใู้ ดผนู้ นั้ ตอ้ งตาย และลงไปสรา้ งความเดอื นรอ้ นแกเ่ หลา่
เทวดา พระอศิ วรจงึ ส่งั ใหพ้ ระนารายณ(์ หรือพระวษิ น)ุ แปลงเป็นอปั สร(หรือนางโมหิณี)มา
ลอ่ หลอกใหน้ นทกรา่ ยราชนี้ วิ้ ไปท่ขี าตนเองจนเจ็บปวดเสยี หลกั ลม้ ลง เม่ือนนทกรูค้ วาม
จรงิ จึงต่อว่าพระนารายณแ์ ละบอกว่าหากใครมีอานาจมากกว่าย่อมชนะแนน่ อน พระ
นารายณไ์ ดย้ นิ เชน่ นนั้ จึงบอกให้ นนทกไปเกิดใหมใ่ หม้ ีอานาจมากกว่าตน เป็นยกั ษส์ ิบ
เศียรย่สี ิบมือ สว่ นตนนนั้ จะไปเกิดเป็นมนษุ ยธ์ รรมดาและจะลงไปประจนั หนา้ กนั เบอื้ งลา่ ง
นนทกและพระนารายณจ์ งึ เป็นตน้ กาเนิดของทศกณั ฐ์

4. ตัวลงิ

จะตอ้ งมที า่ ทางลกุ ลลี้ กุ ลน กระโดดโลดเตน้ ตามลกั ษณะธรรมชาติของลงิ โดยเฉพาะตวั หนมุ าน
ทหารเอกซ่งึ จะตอ้ งไดร้ บั การฝึกมาเป็นอย่างดี ผทู้ ่จี ะหดั แสดงเป็นตวั ลิง คดั เลือกผทู้ ่มี ีลกั ษณะ
ปอ้ มๆ ท่าทางหลกุ หลิกคลอ่ งแคลว่ ว่องไว
4.1 หนมุ าน

หนมุ าน เป็นลงิ ท่ีมฤี ทธิม์ าก สามารถสาแดงเดชตา่ ง ๆ ไดห้ ลายประการ เช่น การขยาย
รา่ งกายใหใ้ หญ่โต การยืดหางใหย้ าว เป็นตน้ นอกจากนี้ หนมุ านยงั ไดช้ ่ือวา่ เป็นอมตะ คือ
ไม่มีวนั ตาย เน่ืองจากเป็นบตุ รของพระพาย (ลม) กบั นางสวาหะ ดว้ ยเหตนุ ี้ เม่ือหนมุ านมี
อนั ตรายถงึ ตายแลว้ เพียงแค่มลี มพดั มา หนมุ านก็จะฟื้นคืนชีพขนึ้ มาใหม่ ดว้ ยอานาจของ
พระพายผเู้ ป็นบิดา
บคุ ลิกของหนมุ านเป็นตวั แทนของชายหนมุ่ ท่วั ไป คอื รูปงาม มนี ิสยั เจา้ ชู้ และ มีภรรยา
มาก เชน่ นางสพุ รรณมจั ฉา ทงั้ ค่มู บี ตุ รดว้ ยกนั หนงึ่ ตน คือ มจั ฉานุ ซ่งึ เป็นลกู ผสมระหวา่ ง
ลิงเผอื กกบั ปลา น่นั คือ มกี ายเป็นลงิ เผือกเหมือนหนมุ าน แต่หางนนั้ กลบั เป็นหางของ
ปลา นางเบญกาย บุตรีของพญาพิเภก หนมุ านไดน้ างเบญกายตอนท่ี นางเบญกาย

8

จาแลงกายเป็นศพของ นางสีดาลอยทวนนา้ มา เพ่อื หลอกพระรามใหเ้ สยี พระทยั แต่
ภายหลงั กลนีถ้ กู จบั ได้ พระรามจงึ ใหห้ นมุ านพานางเบญจกายไปสง่ กลบั เมือง ซ่งึ ทงั้ ค่มู ลี กู
ดว้ ยกนั ช่อื วา่ อสรุ ผดั
4.2 นลิ พทั
นิลพทั เป็นบตุ รของพระกาฬ พระอิศวรมอบนลิ พทั ใหเ้ ป็นบตุ รบญุ ธรรมของทา้ วมหาชมพู
เจา้ เมืองชมพู นิลพทั ไมพ่ อใจหนมุ านท่ีเคยลกั พาตวั ทา้ วมหาชมพไู ปเฝา้ พระราม จงึ ถือ
โอกาสเอาคนื หนมุ านตอนท่ีกาลงั ขนหนิ ถมถนนไปสกู่ รุงลงกา หนมุ านกบั นิลพทั เลยเกิด
การต่อสกู้ นั สคุ รีพเห็นจงึ เขา้ ไปหา้ ม เม่ือความทราบถึงพระรามก็กรวิ้ มาก เนรเทศนิลพทั
ใหไ้ ปอย่เู มืองขีดขนิ คอยสง่ เสบยี งอาหารใหแ้ ก่กองทพั
เม่อื ถึงคราวศกึ มลิวนั นิลพทั เขา้ รว่ มกบั กองทพั พระพรตเพ่ือตงั้ ใจจะทาศกึ ไถ่โทษ ช่วยทา
สงครามโดยมบี ทบาทคลา้ ยหนมุ านตอนศกึ ลงกา เสรจ็ ศกึ พระรามแตง่ ตงั้ ใหน้ ิลพทั เป็น
อปุ ราชเมืองชมพมู ีนามว่า พระยาอภยั พทั วงศ์
นิลพทั มลี กั ษณะเหมือนหนมุ านทกุ อยา่ ง มีกณุ ฑล ขนเพชร เขยี้ วแกว้ สี่หน้า แปดกร
เพยี งแต่มีกายสีดา
ในทางวชิ าการละคร อาจกลา่ วไดว้ ่า ตวั ละคร เชน่ นิลพทั เป็นดา้ นท่อี ย่ตู รงขา้ มกบั หนมุ าน
กว็ า่ ได้
4.3 มจั ฉานุ
มจั ฉานุ เป็นลกู ของหนมุ านกบั นางสพุ รรณมจั ฉา เน่ืองจากเป็นลกู ของหนมุ าน จึงมี
รา่ งกายเป็นลิง แตม่ ีหางเป็นปลาเช่นเดียวกบั นางสพุ รรณมจั ฉา แต่เม่อื นางสพุ รรณมจั ฉา
ไดค้ ลอดมจั ฉานุดว้ ยการสารอกออกมาแลว้ เกรงว่าทศกณั ฐจ์ ะรูว้ า่ เป็นลกู ตนกบั หนมุ าน
จงึ ไดน้ ามจั ฉานไุ ปทงิ้ ไวท้ ่หี าดรมิ ทะเล หลงั จากนนั้ ไมยราพณ์ ซง่ึ เป็นเจา้ เมอื งบาดาล
เดินทางมาพบและในภายหลงั จงึ ไดเ้ ก็บไปเลยี้ งเป็นบตุ รบญุ ธรรม ซ่งึ ภายหลงั หนมุ านท่ี
ไดต้ ิดตามไมยราพณ์ ซง่ึ ลกั พาตวั พระรามมาไวท้ ่เี มืองบาดาล จึงไดพ้ บกบั มจั ฉานุ ซง่ึ ทา
หนา้ ท่เี ฝา้ ดา่ นสระบวั อยู่ ทงั้ สองจงึ ไดต้ อ่ สกู้ นั แต่ตา่ งฝ่ายตา่ งกไ็ มส่ ามารถเอาชนะกนั ได้
เสียที จงึ ไดถ้ ามมจั ฉานุวา่ เป็นลกู ใครพ่อแม่ช่อื อะไร เม่ือไดย้ ินคาตอบของมจั ฉานุ หนมุ าน
ก็ดใี จมากเม่ือไดพ้ บลกู ของตน เม่ือเสรจ็ ศึกกรุงลงกาครง้ั ท่ี 2 และศกึ กรุงมลิวนั จงึ ไดร้ บั
แตง่ ตงั้ เป็น พญาหนรุ าช ครองกรุงมลวิ นั แทนทา้ วจกั รวรรดิ และไดน้ างรตั นามาลี ธิดาทา้ ว
จกั รวรรดเิ ป็นมเหสี

9

บทท่ี 3
วิธดี าเนินการศึกษา

1. เครือ่ งมือทใี่ ช้

- ไอแพด
- หนงั สือ

2. แหลง่ ศึกษาค้นคว้า

- แบบเรยี นภาษาไทย
- เวบ็ ไซต์
- หอ้ งสมดุ

3. วธิ ีการศึกษา
ขน้ั ที่ 1 ข้นั ศึกษา
- เสนอโครงงานสรา้ งของโครงงานตอ่ ครูและขอคาปรกึ ษา

- ประชมุ สมาชกิ ในกลมุ่ แบ่งเขตศกึ ษาคน้ ควา้
- จดบนั ทกึ ความรูเ้ ดมิ
- สารวจผรู้ ูใ้ นชมุ ชน ในครอบครวั และเพ่อื นๆ
- รวบรวมขอ้ มลู ตวั ละครในรามเกียรติ์
- จดั ทาผลงานเป็นรูปเลม่
- นาเสนอต่ออาจารยท์ ่ีปรกึ ษา เพ่ือแกไ้ ขปรบั ปรุงสว่ นท่ีบกพรอ่ ง

ข้นั ที่ 2 ขั้นนาเสนอผลงาน

- แนะนาและชแี้ จงการจดั ทาโครงงาน หนา้ ชนั้ เรียน
- เสนอผลงาน
- จดั ทาเอกสารเผยแพรจ่ ดั
- จดั นทิ รรศการในชนั้ เรียน

10

บทท่ี 4
ผลการศึกษา

1. ตวั พระ

ผแู้ สดงท่เี ป็นมนุษยท์ งั้ ผหู้ ญิง ผชู้ าย และเทวดา ซง่ึ ไดแ้ ก่ พระราม พระลกั ษณ์ พระพรต พระสตั รุต
พระอิศวร พระนารายณ์ พระพรหม ในปัจจบุ นั นมี้ กั สวมเพียงชฎา เพยี งแต่ชฎาของเทพเจา้ ต่างๆ
นนั้ จะสามารถสงั เกตไดจ้ ากลกั ษณะของชฎานนั้ ๆ เชน่ พระพรหมจะสวมชฏาท่มี พี ระพกั ตรอ์ ยู่ 4
ดา้ น พระอินทรจ์ ะสวมชฎายอดเดินหน เป็นตน้
1.1 พระราม

คือ พระนารายณอ์ วตาร (แบ่งภาค) ลงมา ถือกาเนิดเป็นพระราชโอรสของทา้ วทศรถ กบั
นางเกาสรุ ยิ า เพ่ือจะปราบทศกณั ฐ์ พระรามมีพระอนชุ าตา่ งพระมารดา ๓ พระองค์ คอื
พระพรต พระลกั ษมณ์ และพระสตั รุต ซง่ึ ตา่ งก็มคี วามรกั ใครก่ นั อย่างมาก พระมเหสขี อง
พระราม คือ นางสีดา
พระรามมีกายสเี ขยี ว สามารถปรากฏรา่ งเป็นพระนารายณม์ ีส่ีกรได้ อาวธุ ประจาพระองค์
คอื ศร ซง่ึ เป็นอาวธุ วเิ ศษ ท่ไี ดป้ ระทานมาจากพระอศิ วร
1.2 พระพรต
พระพรต คือ จกั รของพระนารายณม์ าเกิด กายสที บั ทิม เป็นผมู้ ีใจยตุ ิธรรม และซอี่ สตั ย์
มาก พระพรตเป็นโอรสองคท์ ่ี 2 ของทา้ วทศรถกบั นางไกยเกษี พระพรตโกรธพระมารดา
มากจนแทบจะฆ่าเสียเม่ือทราบว่า พระรามตอ้ งออกไปเดินป่า 14 ปี เพราะนางไกยเกษี
ทลู ขอทา้ วทศรถ พระพรตรีบตามไปออ้ นวอนใหพ้ ระรามเสด็จกลบั แต่ไมส่ าเรจ็ พระพรตจงึ
ถวายสตั ยป์ ฏญิ าณว่าหากครบ 14 ปี แลว้ พระรามยงั ไมก่ ลบั จะเขา้ กองไฟเผาตนเองให้
ตาย จากนนั้ พระพรตกใ็ หส้ รา้ งเมืองประจนั ตคามไวท้ ่ชี ายแดนเมืองอยธุ ยาเพ่อื คอยรบั
เสดจ็ พระราม ครนั้ เวลาผ่านไปครบ 14 ปี พระพรตไม่เห็นพระรามกลบั มา กเ็ ตรียมจะเขา้
กองไฟกบั พระสตั รุต แตห่ นมุ านมาหา้ มไวท้ นั
1.3 พระลกั ษณ์
เป็นโอรสของทา้ วทศรถและนางสมทุ รชา มพี ระวรกายสีเหลอื งด่งั ทองทา (เป็นพญาอนนั ต
นาคราชอวตารลงมาพรอ้ มพระราม) เม่อื ครง้ั พระรามตอ้ งเสด็จออกเดินดงตามพระ
ประสงคข์ องนางไกยเกษี พระลกั ษณก์ ็ไดท้ ลู ขอตามเสด็จไปดว้ ย ครงั้ แรกพระรามทรงไม่
อนญุ าต แตพ่ ระลกั ษณท์ รงยืนกราน จึงตามเสด็จดว้ ยความจงรกั ภกั ดี ทรงเคียงค่พู ระราม

11

เสมอ ในระหว่างเกดิ ศกึ กรุงลงกา และเม่อื พระรามตอ้ งเสดจ็ เดนิ ดงเป็นครงั้ ท่ีสอง ก็ไดท้ ลู
ขอเสด็จตามไปดว้ ยอกี ทรงรว่ มผจญหมมู่ ารและเหลา่ ศตั รูเคียงค่พู ระรามมาหลายครง้ั
หลายครา ตอนท่พี ระองคเ์ คยเขา้ พิธียกธนโู มลี ตอนนนั้ ยกไดแ้ ต่แกลง้ ทาเป็นไม่ไดเ้ พราะ
จะใหพ้ ระรามเขา้ พิธีในฐานะเจา้ ชาย และอภเิ ษกสมรสกบั นางสดี าแทนตน เพราะตน
ไม่ไดร้ กั สดี าในทางชสู้ าว แต่รกั ในแบบนอ้ งสาวพ่สี าว ลกั ษณะของพระลกั ษณส์ ีทอง 1
หนา้ 2 มอื มงกฏุ เดินหน มงกฏุ ชยั หรอื พระมหามงกฏุ ตอนทรงพรตสวม "ชฎายอดฤษี"

2. ตวั นาง

ตวั ละครตวั นางในเรื่องรามเกียรติ์นนั้ มที งั้ ท่ีเป็นมนุษย์ ปลา นาค แตล่ ะตวั จะบอกชาติกาเนิดดว้ ย
การสวมศีรษะ และหางเป็นสญั ลกั ษณ์ ตวั นางในโขน และละครรานนั้ มี 2 ประเภท คือนางกษัตรยิ ์
ซง่ึ มลี ลี าและอริ ยิ บถแสดงถึงความนมุ่ นวล แลดเู ป็นผดู้ ี กบั นางตลาด ซง่ึ จะมีบทบาทท่าทาง
กระฉบั กระเฉง ว่องไว สะบดั สะบิง้ จะคดั เลือกผทู้ ่มี ลี กั ษณะคลา้ ยตวั พระ แต่ตอ้ งมใี บหนา้ งาม
กรยิ าท่าทางน่มุ นวล
2.1 นางสพุ รรณมจั ฉา

นางสพุ รรณมจั ฉษเป็นธิดาของทศกณั ฐ์กบั นางปลา เป็นพ่นี อ้ งรว่ มบิดากบั นางสีดา ถึงแม้
นางจะเป็นถงึ ธิดาของเจา้ ผคู้ รองกรุงลงกา แต่เจา้ หญิงองคน์ ี้ ก็ไมม่ ีโอกาสจะอยใู่ นเวียงวงั
ดงั ผอู้ ่นื เพราะนางอยไู่ ดเ้ ฉพาะแตใ่ นนา้ ดงั นนั้ ท่อี ย่ขู องนางจึงอย่กู ลางทะเลใหญ่
ครงั้ เม่ือพระรามจะยกทพั ขา้ มมหาสมทุ รมาตเี มืองลงกา และไดใ้ หห้ นมุ านกบั นลิ พทั พา
พลวานรเอาหินมากองทาถนนขา้ มมหาสมทุ ร ฝ่ายทศกณั ฐ์รูข้ ่าวจงึ ขอใหน้ างสพุ รรณ
มจั ฉาพาบรวิ ารปลาไปคาบกอ้ นหนิ ของฝ่ายพระรามไปทงิ้ ซ่งึ นางสพุ รรณมจั ฉากท็ าตาม
จนทาใหก้ ารทาถนนไม่สาเรจ็ เม่อื หนมุ านมีความสงสยั จึงไดด้ านา้ ลงไปใตส้ มทุ รพบฝูง
ปลากาลงั ขนหิน โดยมนี างสพุ รรณมจั ฉาเป็นหวั หนา้ หนุมานจงึ ชกั ตรีออกมาไลฆ่ า่ นาง
สพุ รรณมจั ฉา แตใ่ นท่สี ดุ หนมุ านกลบั เกิดความรกั ต่อนางและไดน้ างสพุ รรณมจั ฉาเป็น
ภรรยา
2.2 นางสดี า
นางสดี า คอื พระลกั ษมจี ตุ ลิ งมาตามบญั ชาของพระอิศวรเพ่อื อญั เชิญพระนารายณ์
อวตาร สีดาเกิดจากนางมณโฑและทศกณั ฐ์ พเิ ภกไดท้ านายดวงชะตานางสดี าว่าจะเกิด
มาทาลายเผ่ายกั ษ์
นางจงึ ถกู ทงิ้ ใหล้ อยนา้ มาในผอบทอง พระฤาษีชนกก็รบั เลีย้ ง
นางสดี าเป็นธิดา และตงั้ ช่อื นางว่า สีดา ต่อมานางกไ็ ดอ้ ภิเษกกบั พระราม และเกดิ
เหตกุ ารณว์ ่นุ วายขนึ้ เม่ือนางถกู ทศกณั ฐ์จบั ตวั ไปเพ่อื ใหเ้ ป็นมเหสี เน่อื งจากความงาม

12

เป็นเลิศของนางจึงเกิดการรบกนั ระหว่างฝ่ายพระรามและทศกณั ฐ์ ซง่ึ เป็นสาเหตทุ ่ที าให้
เกิดเร่ืองรามเกียรตขิ์ ึน้
2.3 นางมณโฑ
นางมณโฑ เป็นมเหสีของทศกณั ฐ์ มชี าติกาเนิดเดิมเป็นกบ อาศยั อยู่ ใกลอ้ าศรมของพระ
ฤๅษี 4 ตน พระฤๅษีมกั จะใหท้ านนา้ นมนางกบ อย่เู สมอวนั หนงึ่ นางกบเห็นนางนาคมา
คายพิษใส่อ่างนา้ นมเพ่อื ฆ่า พระฤๅษีทงั้ 4 นางจึงสละชวี ิตกระโดดลงไปกนิ นมในอา่ งจน
ตาย พระฤๅษีไดช้ ุบชีวิตนางใหฟ้ ื้นขนึ้ เพ่อื ถามเรื่องราวเม่ือทราบ ความจรงิ แลว้ จึงชบุ นาง
กบใหเ้ ป็นมนษุ ย์ มีความสวยงาม มาก ตงั้ ช่อื ใหว้ า่ "มณโฑ" (แปลวา่ กบ) แลว้ นานางไป
ถวายพระอมุ า บนสวรรค์ ตอ่ มาพระอศิ วรประทานนางมณโฑใหแ้ ก่ทศกณั ฐ์ เป็นรางวลั
ตอบแทนท่ียกเขาไกรลาสใหต้ งั้ ตรงเหมอื นเดิมได้ แต่ถกู พาลชี งิ นางไประหวา่ งทางนาง
ตอ้ งเป็นภรรยาของพาลี จนตงั้ ครรภ์ พระฤๅษีองั คตั จงึ ส่งั ใหค้ นื นางใหแ้ กท่ ศกณั ฐ์ โดยผ่า
ทอ้ งนาทารกไปฝากไวใ้ นทอ้ งแพะ ตอ่ มาจึงเกิดมาเป็นองคต

3. ตวั ยักษ์

จะตอ้ งมีลกั ษณะสงู วงเหล่ียมตลอดจนการทรงตวั ตอ้ งดแู ข็งแรง บกึ บนึ ลีลาท่าทางมีสง่า ซ่งึ ตอ้ ง
ไดร้ บั การฝึกหดั มาอยา่ งดีเพราะถือกนั ว่าหดั ยากกว่าตวั อ่ืนๆ ผทู้ ่จี ะหดั แสดงเป็นตวั ยกั ษ์ คดั เลอื กผู้
ท่มี ลี กั ษณะคลา้ ยตวั พระ แต่ไม่ตอ้ งเลือกหนา้ ตา รูปรา่ งตอ้ งใหญ่ และท่าทางแข็งแรง
3.1 อนิ ทรชิต

อินทรชิต เป็นยกั ษม์ กี ายสีเขียว เป็นโอรสของทศกณั ฐก์ บั นางมณโฑ เดมิ ช่อื รณพกั ตร์
เม่อื สามารถรบชนะพระอินทรไ์ ด้ ทศกณั ฐพ์ อใจมากจึงเปล่ยี นช่ือใหว้ ่า อินทรชิต อนิ ทรชติ
มชี ายาช่ือ สวุ รรณกนั ยมุ า มีโอรส ๒ องค์ คือ ยามลิวนั และกนั ยเุ วก มีศรนาคบาศ ศร
พรหมาสตร์ และศรวิษณปุ าฌมั เป็นอาวธุ ทงั้ ยงั สามารถแปลงกายเป็นพระอนิ ทรไ์ ดอ้ ีก
ดว้ ย พระพรหมเคยประทานพรใหว้ ่า เวลาจะตายตอ้ งตายบนอากาศ และอย่าใหศ้ รี ษะ
ขาดตกถึงพนื้ มิฉะนนั้ จะกลายเป็นไฟบรรลยั กลั ป์ ลา้ งโลก ตอ้ งใชพ้ านแว่นฟ้าของพระ
พรหมมารองรบั โลดจงึ จะปลอดภยั ดงั นนั้ เม่ือพระลกั ษมณจ์ ะแผลงศรไปตดั คออินทรชติ
จึงตรสั ส่งั ใหอ้ งคตเอาพานแวน่ ฟ้ามาคอยรบั
3.2 ทศกณั ฐ์
ทศกณั ฐ์ เป็นบตุ รคนโตของทา้ วลสั เตียนกบั นางรชั ฎา เจา้ กรุงลงกา และเป็นหลานของ
ทา้ วมาลีวราช ทศกณั ฐ์ เป็นกษตั รยิ แ์ หง่ กรุงลงกา นบั ว่าเป็นตวั เอกของเร่ืองรามเกียรติ์
มีกายสเี ขยี ว มี ๑๐ พกั ตร์ ๒๐ กร ทรงมงกฏุ ชยั ลกั ษณะปากแสยะ ตาโพลง ทศกณั ฐ์ เดมิ
เป็นยกั ษน์ นทกกลบั ชาติมาเกดิ เพ่ือรบกบั พระนารายณ์ ซง่ึ อวตารมาเกิดเป็นมนุษย์ ไมม่ ี

13

ใครฆ่าใหต้ ายได้ เพราะทศกณั ฐ์ถอดดวงใจใสก่ ลอ่ ง ฝากไวก้ บั พระฤาษีโบุตรผเู้ ป็น
อาจารย์ ทศกณั ฐ์มนี สิ ยั เจา้ ชู้ มชี ายาและนางสนมมากมาย แตถ่ ึงกระนนั้ เม่ือรูว้ ่านางสี
ดาเป็นหญิงท่ีมคี วามงดงามมาก แมน้ างจะมีพระสวามีอยแู่ ลว้ ก็ยงั ลกั พาตวั ไป จงึ เป็น
สาเหตใุ หต้ อ้ งทาศกึ กบั พระราม จนญาติมิตรลม้ ตายไปเป็นจานวนมาก และในท่สี ดุ
ตนเองก็ถกู พระรามฆ่าตาย
3.3 นนทก
นนทก เคยเป็นพรหมมาก่อน แต่อิจฉารษิ ยารุน่ นอ้ งท่ีไดร้ บั ตาแหนง่ ไปแทน จึงถกู พระ
อศิ วร(หรือพระศิวะ) สาปใหเ้ ป็นยกั ษล์ า้ งเทา้ อยเู่ ชิงบนั ไดเขาไกรลาศเป็นเวลาโกฏิปี นน
ทกถกู เหล่าเทวดากล่นั แกลง้ ตีหวั ดงึ ผมจนเขาหวั ลา้ น นนทกจงึ ขึน้ ไปขอพรจากพระอิศวร
และไดร้ บั พรนวิ้ เพชรชีไ้ ปท่ผี ใู้ ดผนู้ นั้ ตอ้ งตาย และลงไปสรา้ งความเดือนรอ้ นแกเ่ หลา่
เทวดา พระอศิ วรจึงส่งั ใหพ้ ระนารายณ(์ หรอื พระวษิ น)ุ แปลงเป็นอปั สร(หรือนางโมหิณี)มา
ลอ่ หลอกใหน้ นทกรา่ ยราชนี้ วิ้ ไปท่ขี าตนเองจนเจ็บปวดเสยี หลกั ลม้ ลง เม่อื นนทกรูค้ วาม
จรงิ จงึ ต่อวา่ พระนารายณแ์ ละบอกว่าหากใครมีอานาจมากกว่าย่อมชนะแน่นอน พระ
นารายณไ์ ดย้ นิ เชน่ นนั้ จงึ บอกให้ นนทกไปเกิดใหมใ่ หม้ ีอานาจมากกว่าตน เป็นยกั ษส์ ิบ
เศยี รย่สี ิบมือ สว่ นตนนนั้ จะไปเกิดเป็นมนษุ ยธ์ รรมดาและจะลงไปประจนั หนา้ กนั เบอื้ งลา่ ง
นนทกและพระนารายณจ์ งึ เป็นตน้ กาเนิดของทศกณั ฐ์

4. ตวั ลิง

จะตอ้ งมที า่ ทางลกุ ลลี้ กุ ลน กระโดดโลดเตน้ ตามลกั ษณะธรรมชาตขิ องลงิ โดยเฉพาะตวั หนมุ าน
ทหารเอกซง่ึ จะตอ้ งไดร้ บั การฝึกมาเป็นอย่างดี ผทู้ ่จี ะหดั แสดงเป็นตวั ลิง คดั เลือกผทู้ ่มี ีลกั ษณะ
ปอ้ มๆ ท่าทางหลกุ หลิกคลอ่ งแคลว่ ว่องไว
4.1 หนมุ าน

หนมุ าน เป็นลงิ ท่มี ีฤทธิ์มาก สามารถสาแดงเดชตา่ ง ๆ ไดห้ ลายประการ เชน่ การขยาย
รา่ งกายใหใ้ หญ่โต การยืดหางใหย้ าว เป็นตน้ นอกจากนี้ หนมุ านยงั ไดช้ ่ือว่าเป็นอมตะ
ไม่มีวนั ตาย เน่ืองจากเป็นบุตรของพระพาย (ลม) กบั นางสวาหะ ดว้ ยเหตนุ ี้ เม่ือหนมุ านมี
อนั ตรายถึงตายแลว้ เพยี งแค่มีลมพดั มา หนมุ านก็จะฟื้นคืนชพี ขนึ้ มาใหม่ ดว้ ยอานาจของ
พระพายผเู้ ป็นบิดา
บคุ ลิกของหนมุ านเป็นตวั แทนของชายหนมุ่ ท่วั ไป คอื รูปงาม มีนสิ ยั เจา้ ชู้ และ มีภรรยา
มาก เช่น นางสพุ รรณมจั ฉา ทงั้ ค่มู ีบตุ รดว้ ยกนั หนง่ึ ตน คือ มจั ฉานุ ซ่งึ เป็นลกู ผสมระหวา่ ง
ลิงเผอื กกบั ปลา น่นั คือ มกี ายเป็นลิงเผอื กเหมอื นหนมุ าน แตห่ างนนั้ กลบั เป็นหางของ
ปลา นางเบญกาย บุตรีของพญาพเิ ภก หนมุ านไดน้ างเบญกายตอนท่ี นางเบญกาย

14

จาแลงกายเป็นศพของ นางสดี าลอยทวนนา้ มา เพ่ือหลอกพระรามใหเ้ สยี พระทยั แต่
ภายหลงั กลนีถ้ กู จบั ได้ พระรามจึงใหห้ นมุ านพานางเบญจกายไปส่งกลบั เมือง ซง่ึ ทงั้ ค่มู ลี กู
ดว้ ยกนั ช่อื วา่ อสรุ ผดั
4.2 นิลพทั
นิลพทั เป็นบุตรของพระกาฬ พระอิศวรมอบนิลพทั ใหเ้ ป็นบตุ รบญุ ธรรมของทา้ วมหาชมพู
เจา้ เมืองชมพู นลิ พทั ไมพ่ อใจหนมุ านท่เี คยลกั พาตวั ทา้ วมหาชมพไู ปเฝา้ พระราม จึงถือ
โอกาสเอาคนื หนมุ านตอนท่ีกาลงั ขนหนิ ถมถนนไปสกู่ รุงลงกา หนมุ านกบั นลิ พทั เลยเกดิ
การต่อสกู้ นั สคุ รพี เหน็ จึงเขา้ ไปหา้ ม เม่ือความทราบถึงพระรามก็กรวิ้ มาก เนรเทศนลิ พทั
ใหไ้ ปอย่เู มืองขดี ขิน คอยสง่ เสบยี งอาหารใหแ้ ก่กองทพั
เม่อื ถึงคราวศึกมลิวนั นลิ พทั เขา้ รว่ มกบั กองทพั พระพรตเพ่ือตงั้ ใจจะทาศกึ ไถ่โทษ ช่วยทา
สงครามโดยมบี ทบาทคลา้ ยหนมุ านตอนศกึ ลงกา เสรจ็ ศกึ พระรามแตง่ ตงั้ ใหน้ ิลพทั เป็น
อปุ ราชเมืองชมพมู นี ามวา่ พระยาอภยั พทั วงศ์
นิลพทั มลี กั ษณะเหมอื นหนมุ านทกุ อยา่ ง มกี ณุ ฑล ขนเพชร เขยี้ วแกว้ สห่ี นา้ แปดกร
เพยี งแตม่ กี ายสีดา
ในทางวิชาการละคร อาจกลา่ วไดว้ า่ ตวั ละคร เช่น นิลพทั เป็นดา้ นท่อี ยตู่ รงขา้ มกบั หนมุ าน
กว็ า่ ได้
4.3 มจั ฉานุ
มจั ฉานุ เป็นลกู ของหนมุ านกบั นางสพุ รรณมจั ฉา เน่ืองจากเป็นลกู ของหนมุ าน จึงมี
รา่ งกายเป็นลิง แต่มหี างเป็นปลาเชน่ เดียวกบั นางสพุ รรณมจั ฉา แต่เม่อื นางสพุ รรณมจั ฉา
ไดค้ ลอดมจั ฉานุดว้ ยการสารอกออกมาแลว้ เกรงว่าทศกณั ฐ์จะรูว้ า่ เป็นลกู ตนกับหนมุ าน
จงึ ไดน้ ามจั ฉานไุ ปทงิ้ ไวท้ ่หี าดรมิ ทะเล หลงั จากนนั้ ไมยราพณ์ ซง่ึ เป็นเจา้ เมอื งบาดาล
เดนิ ทางมาพบและในภายหลงั จงึ ไดเ้ กบ็ ไปเลยี้ งเป็นบตุ รบญุ ธรรม ซง่ึ ภายหลงั หนมุ านท่ี
ไดต้ ดิ ตามไมยราพณ์ ซ่งึ ลกั พาตวั พระรามมาไวท้ ่เี มืองบาดาล จึงไดพ้ บกบั มจั ฉานุ ซง่ึ ทา

หนา้ ท่เี ฝา้ ดา่ นสระบวั อยู่ ทงั้ สองจงึ ไดต้ ่อสกู้ นั แต่ตา่ งฝ่ายตา่ งก็ไม่สามารถเอาชนะกนั ได้
เสยี ที จงึ ไดถ้ ามมจั ฉานวุ า่ เป็นลกู ใครพ่อแมช่ ่อื อะไร เม่ือไดย้ ินคาตอบของมจั ฉานุ หนุมาน
ก็ดใี จมากเม่ือไดพ้ บลกู ของตน เม่ือเสรจ็ ศกึ กรุงลงกาครง้ั ท่ี 2 และศกึ กรุงมลวิ นั จงึ ไดร้ บั
แตง่ ตงั้ เป็น พญาหนรุ าช ครองกรุงมลิวนั แทนทา้ วจกั รวรรดิ และไดน้ างรตั นามาลี ธิดาทา้ ว
จกั รวรรดิเป็นมเหสี

15

บทท่ี 5
สรุปผลการศกึ ษา

1.ประโยชนท์ ไ่ี ด้รับจากการทาโครงงาน

ไดเ้ รียนรูก้ ารจาแนกของตวั ละครมากขนึ้ โดยการรวบรวมไวศ้ กึ ษาเอง ไดท้ งั้ 12 ตวั ละคร

2.การนาผลการศึกษาไปใช้

- มคี วามเขา้ ใจความเป็นมาของรามเกียรตมิ์ ากขนึ้

- มีความใจและเรียนภาษาไทยไดด้ ีขนึ้

3.ขอ้ เสนอแนะ

จากการศกึ ษาลกั ษณะนสิ ยั ของตวั ละครในเร่ืองรามเกียรติเ์ หลา่ นี้ ท่ไี ดศ้ กึ ษาและรวบรวมไวจ้ านวน

หน่งึ และดว้ ยเวลาชนั้ ชิดทาใหต้ อ้ งตดั ทอนเนือ้ หาสว่ นออกไปเพ่อื ประหยดั เวลา

บรรณานุกรม

พนู ศกั ดิ์ สกั กทตั ติยกลุ (2565) ตวั ละครหลกั ในเร่ืองรามเกียรติ์ [ออนไลน]์ hattps :

www.trueplookpanya.com (วนั ท่ีคน้ หาขอ้ มลู : 17 มิถนุ ายน 2565)