ใบความรู้ เรื่อง เงินเฟ้อ เงินฝืด

ภาวะเงนิ เฟ้อ – เงนิ ฝดื

เนอื้ หาสาระ

1. ภาวะเงนิ เฟ้อ
1.1 ความหมายและลกั ษณะ
1.2 สาเหตุ
1.3 ผลกระทบ
1.4 แนวทางแก้ไข

2. ภาวะเงนิ ฝดื
2.1 ความหมายและลักษณะ
2.2 สาเหตุ
2.3 ผลกระทบ
2.4 แนวทางแกไ้ ข

ใบความรู้ เร่อื ง เงนิ เฟ้อ เงนิ ฝดื 1

1. ภาวะเงินเฟอ้

1.1 ความหมายและลักษณะของเงนิ เฟอ้
เงินเฟ้อ (Inflation), หมายถึง หมายถึงภาวะที่ระดับราคาของสินค้าและบริการโดยรวมมี

แนวโน้มสูงข้ึนเรื่อย ๆ อย่างต่อเนื่องท้ังตลาด ทาให้ เงินจานวนเท่าเดิมสามารถซ้ือสินค้าหรือ
บรกิ ารไดน้ ้อยลง หากต้องการสินค้าหรอื บริการเท่าเดิมประชาชนต้องใช้เงินมากขนึ้ ลักษณะเชน่ นี้
ย่อมส่งผลตอ่ การกินดีอยู่ดีของประชาชน ทาให้ยากจนลงนั่นเอง

ทีม่ า https://www.finnomena.com/maniemeetang/what-is-inflation/

ใบความรู้ เรอื่ ง เงนิ เฟอ้ เงนิ ฝืด 2

ในทางเศรษฐศาสตรแ์ บง่ เงินเฟอ้ ออกเป็น 3 ลักษณะโดยพิจารณาจากตวั เลขแสดงอัตราเงิน

เฟอ้ ดังน้ี

1. ภาวะเงนิ เฟ้ออย่างออ่ น (mild inflation) หมายถึง ภาวะท่อี ัตราเงนิ เฟ้อสงู ขนึ้ ไม่เกนิ
ร้อยละ 5 ต่อปี ภาวะเช่นนี้ถือว่าเป็นผลดีต่อระบบเศรษฐกิจโดยรวม เน่ืองจากเป็นภาวะท่ีระดับ
ราคาสินค้าและบริการโดยรวมสูงข้ึนไม่มาก ผู้ผลิตจึงมีแรงจูงใจที่จะลงทุนผลิตสินค้าหรือบริการ
มากขนึ้ เกดิ การจา้ งงานทาให้ประชาชนมีงานทาและมรี ายได้มาจับจ่ายใชส้ อยมากข้นึ นัน้ เอง

2. ภาวะเงินเฟ้อปานกลาง (moderate inflation) หมายถึงภาวะทอ่ี ตั ราเงินเฟ้อสงู เกนิ
กวา่ ร้อยละ 5 แตไ่ มเ่ กินรอ้ ยละ 20 ตอ่ ปี ภาวะเชน่ นม้ี ผี ลทาให้ประชาชนเดอื ดร้อนจากการทส่ี นิ คา้
และบริการราคาสูงข้นึ ในขณะทร่ี ายของประชาชนไมไ่ ดเ้ พิ่มขึน้ ตาม

3. ภาวะเงนิ เฟอ้ อย่างรนุ แรง (hyper inflation) หมายถงึ ภาวะท่ีอัตราเงินเฟ้อสงู ขน้ึ อย่าง
รวดเร็วและฉับพลันเกินร้อยละ 20 ต่อปี ภาวะเช่นนี้มักเกิดข้ึนในช่วงที่เกิดสงคราม เกิดจลาจล
หรือเม่ือมีภัยพิบัติต่าง ๆ ทาให้ ประชาชนเดือดร้อนอย่างมาก เงินในมือแทบไม่มีค่าท่ีจะซื้อสินค้า
หรอื บริการใด ๆ เลย

ใบความรู้ เร่อื ง เงนิ เฟ้อ เงินฝืด 3

1.2 สาเหตขุ องเงินเฟ้อ

สาเหตุการเกิดเงินเฟ้อแบ่งได้เป็น 2 สาเหตุ
หลกั ๆ ได้แก่
1. สาเหตจุ ากปจั จัยด้านอปุ ทาน
ส่วนใหญ่หมายถึงเงินเฟ้อที่เกิดจากต้นทุนใน
การผลติ สนิ ค้าสูงข้นึ (Cost-push inflation)
เมื่อต้นทุนในการผลิตสูงขึ้น ทาให้ผู้ผลิตต้อง
ปรับราคาสินค้าข้ึนตาม เช่น การเพิ่มของราคา
น้ามัน การเพ่ิมขึ้นของค่าจ้างแรงงาน
นอกจากน้ียังเกิดจากความต้องการเพิ่มกาไร
ของผผู้ ลติ เปน็ ต้น

2. สาเหตุจากปจั จัยดา้ นอุปสงค์
หมายถึง เงินเฟ้อท่ีเกิดจากความต้องการสินค้าและบริการที่เพ่ิมข้ึนมากกว่าปริมาณสินค้า

หรือบริการท่ีมีอยู่ในขณะนั้น ๆ จึงดึงให้ราคาสินค้าเพ่ิมสูงขึ้น เรียกว่า มีแรงดึงทางด้านอุปสงค์
(Demand pull inflation) การเพ่ิมข้ึนของความต้องการสินค้าและบริการอาจมาจากหลาย
สาเหตุ เช่น การเปลี่ยนแปลงของปริมาณเงิน การดาเนินนโยบายการคลังของภาครัฐบาล การ
เพ่ิมข้ึนของอุปสงค์ในต่างประเทศ และการเปล่ียนแปลงพฤติกรรมการบริโภคของประชาชน หรือ
เกิดจากภาวะสินค้าขาดแคลนอย่างกะทันหัน เพราะมีเหตุการณ์บางอย่างเกิดขึ้น เช่น สงคราม
เปน็ ตน้

1.3 ผลกระทบจากเงินเฟอ้
- ผลต่อประชาชนทว่ั ไป
- ผลต่อผู้ประกอบการ นกั ธรุ กจิ
- ผลตอ่ ประเทศ

ใบความรู้ เรอื่ ง เงินเฟ้อ เงินฝืด 4

ผลต่อประชาชนทั่วไป

1. รายจ่ายหรอื ภาระค่าครองชีพสงู ขึ้น ทาให้ประชาชนมีอานาจซอื้ น้อยลง มคี วามสามารถ
จับจ่ายซ้ือสินค้าและบริการได้น้อยลง และอาจทาให้รายได้ที่มีหรือเงินที่หามาได้ไม่ เพียงพอกับ
การยังชพี

2. อัตราเงินเฟ้อยิ่งสูง จะส่งผลให้อัตราดอกเบ้ียท่ีหักเงินเฟ้อออก หรือที่เรียกว่า อัตรา
ดอกเบี้ยทแ่ี ท้จรงิ จะมคี า่ ลดลงไป เนอื่ งจากดอกเบ้ยี ทเ่ี ราไดร้ ับเอาไปใชซ้ อ้ื ของไดน้ ้อยลง

ยกตัวอย่าง

เม่ือก่อนซือ้ กว๋ ยเตยี๋ ว โดยใชเ้ งนิ 40 บาท
ได้กว๋ ยเตย๋ี ว 2 ชาม แต่ปัจจุบัน เราใช้เงนิ
40 บาท แตไ่ ด้กว๋ ยเตีย๋ วแค่ 1 ชาม

ผลต่อผปู้ ระกอบการ นกั ธุรกจิ

- เมือ่ สินค้ามีราคาแพงข้ึน ยอดขายก็จะลดลง ในขณะเดยี วกัน ตน้ ทนุ การผลิตกจ็ ะสงู ข้ึน
ดว้ ย ส่งผลให้เจ้าของธุรกจิ บางรายอาจตัดสินใจชะลอการผลติ ลดการลงทุนและการจ้างงาน ทา
ใหค้ นตกงานมากขน้ึ

- ความสามารถในการแข่งขนั ของภาคธุรกิจในประเทศลดลง เนอื่ งจากราคาสินค้าสง่ ออก
ของเราจะสูงขึ้นเมือ่ เทยี บกบั ราคาสนิ ค้าออกของประเทศอืน่ ๆ

ผลต่อประเทศ

- ในภาวะทป่ี ระชาชนซอ้ื ของน้อยลง ธุรกจิ ไมส่ ามารถขาย
ของได้ การลงทุนเพือ่ ผลติ สินค้าก็จะชะลอออกไป ทาใหก้ าร
พัฒนาศักยภาพการผลิตของประเทศในระยะยาวอาจชะลอ
ลงตามไปดว้ ย

- ถา้ อัตราเงนิ เฟอ้ สงู จนทาใหอ้ ัตราดอกเบ้ยี ท่แี ท้จริงติดลบ

นาน ๆ ประชาชนก็จะหนั ไปเก็งกาไรในสินทรัพย์ทมี่ ีความ

เสี่ยงสงู สะสมปัญหาฟองสบ่ใู นสินทรพั ย์ต่างๆ (asset

price bubble) หแนละ้ีคครวัวเารมือไนมใบส่ คมวาดมุลรู้ใเนร่ือภงาเงคินกเฟาอ้รเเงงนิินฝขืดอง 5
ประเทศได้ เชน่

1.4 การแก้ไขปญั หาเงนิ เฟอ้

1. ลดค่าใช้จา่ ยการบริโภคส่วนบคุ คล (Consumption Expenditure)
2. ใชน้ โยบายทางการเงินโดยภาครฐั คอื ลดปรมิ าณเงนิ โดยการออกพนั ธบัตร เพื่อชักจูงให้
ประชาชนหันมาสนใจออมเงินมากกวา่ ท่ีจะใชจ้ ่ายเงิน
3. ใชน้ โยบายการคลังโดยภาครฐั คือ ใช้มาตรการทางด้านภาษี การเก็บภาษมี ากขน้ึ จะทาให้การ
จบั จ่ายใช้สอยลดน้อยลงและรัฐบาลจะตอ้ งลดคา่ ใชจ้ ่ายลง
4. ลดคา่ ใช้จา่ ยการลงทุน (Investment Expenditure)
5. การควบคมุ ระดับราคาโดยตรง (Price Control) โดยภาครัฐบาลกาหนดราคาสนิ คา้ และ
บริการไว้แน่นอน

กจิ กรรมชวนคิด

ใบความรู้ เรอื่ ง เงินเฟอ้ เงนิ ฝดื 6

2. ภาวะเงินฝดื

2.1 ความหมายและลกั ษณะ

ความหมายของเงินฝดื

เงินฝืด (Deflation) หมายถึงภาวะที่ตรงข้ามกับภาวะเงินเฟ้อ นั่นคือภาวะท่ีระดับราคา
ของสินค้าและบริการโดยรวมมีแนวโน้มลดลงเร่ือย ๆ อย่างต่อเนื่องทั้งตลาด แต่ก็ไม่ได้ทาให้
ปริมาณความต้องการซื้อสินค้าหรือบริการของประชาชนเพิ่มข้ึน เพราะประชาชนมีเงินไม่พอท่ีจะ
ซอื้ สนิ ค้าและบรกิ าร สะท้อนภาวะเศรษฐกจิ ท่ซี บเซานับเป็นภาวะทไ่ี มพ่ ึงประสงค์

ภาวะเงินฝืดท่ีต่อเนื่องกันเป็นเวลานาน จะทาลายความต้องการจับจ่ายใช้สอยในประเทศ
ลงได้อย่างมาก เพราะเมื่อมีแนวโน้มเรื่องเงินฝืด ประชาชนก็จะคิดว่าราคาสินค้าน่าจะลดลงใน
อนาคต ทาให้ชะลอการใช้จ่ายไว้ก่อน สินค้าก็ยิ่งขายไม่ออก ผู้ผลิตต้องลดราคาลงมาเพ่ือให้พอ
ขายได้ ตามมาด้วยการลดการผลิต ปลดคนงาน ประชาชนกข็ าดรายได้ ไม่มีกาลงั ซ้ือ ของก็ย่ิงขาย
ไมอ่ อก ต้องลดราคาลงอกี วนเป็นวงจรอบุ าทว์ท่ยี ากจะแก้ไขได้

ลักกษณะของเงนิ ฝืด

ลกั ษณะของเงนิ ฝืดแบ่งออก 3 ลักษณะ
เชน่ เดียวกันกบั เงนิ เฟ้อดงั นี้

1. เงินฝืดอยา่ งอ่อน (mild deflation) เป็น
ภาวะทรี่ ะดับราคาของสนิ คา้ และบริการลดลงไม่
เกนิ 5% ตอ่ ปี ซึง่ คอ่ นข้างจะเปน็ ผลดตี ่อระบบ
เศรษฐกจิ เนอื่ งจากจะชว่ ยกระตนุ้ ให้ประชาชน
เพมิ่ การใชจ้ ่ายทาใหอ้ ุปสงค์มวลรวมของระบบ
เศรษฐกจิ เพมิ่ ขน้ึ เศรษฐกิจมกี ารขยายตวั

2. เงินฝืดปานกลาง (moderate deflation) เป็นภาวะที่ระดับราคาของสินค้าและบริการผู้ผลิต
กลสผกอนด้งู่ผาลาอ้ ผจรลา่กยผลจวติาลลคะรองติผลอื าสลลดจกง่ ติดลจผาลจงะรลเะงลทกทดใเิน่ีรหนกาาก้ื่อ5าคใาร%งหาลผจลป้ งัลาดแรซกติ ลตะือ้ผลงชไ่ ขลงมคาอิต่เ่อชเกงนแนนปินลื่อขมร้วง้า2รีะขจงา0ชาามย%ากยาไชไผดกมนตล้น่ไยผอ่ติ้อดิง่ผู้ปแย้นลเีลลมเ้อิตว้งงือ่ยิคนขลาาฝงดยดื วไใเมศ่านไ่กรรดษาะ้ไดฐเรมกับหื่อิจนรกอือไ้ี าามผรจ่คลผถ่อตลดยอิตถจบลอะแดยเทปจจะ็นนนทผขถาอลงึ ใจดงหกดุีต้ปจิต่อรกกระาตะชรบ่าาลบชดนเลศมงรีรษทาฐยากใไหดิจ้้
3ให. ก้เงินาลฝังืดซออื้ ยข่าองงรปุนรแะรชงา(ชhนyยpง่ิ eนr้อdยeลfงlaเtศioรnษ)ฐเกปจิ ็นภาวะท่ีระดับราคาของสินค้าและบริการลดลงเกิน
อาจถดถอยจนถงึ จดุ ตกต่ า

3. เงินฝดื อย่างรุนแรง (hyper deflation) เปน็ ใบความรู้ เรื่อง เงนิ เฟอ้ เงินฝดื 7
ภาวะทร่ี ะดับราคาของสินค้าและบรกิ าร

กว่า 20% ต่อปี ซ่ึงเป็นการลดลงของราคาอย่างมาก ทาให้การผลิตหยุดชะงัก คนว่างงานมาก
รายได้ของประชาชนจะลดลง กอ่ ใหเ้ กดิ ผลเสียต่อระบบเศรษฐกิจอยา่ งรุนแรง เศรษฐกจิ เข้าสู่ระยะ
เศรษฐกจิ ตกต่า

2.2 สาเหตุ

สาเหตุของภาวะเงนิ ฝืด หรือสาเหตุที่ทาให้ราคาสินค้า
และบริการลดลงเร่อื ย ๆ น้นั มาไดจ้ ากทัง้ ดา้ นอปุ ทาน
(Supply side) และดา้ นอปุ สงค์ (Demand side)
ดังน้ี คอื

1. ภาวะเงนิ ฝืดท่มี าจากดา้ นอปุ ทาน หรือ Supply
side

2. ภาวะเงินฝืดที่มาจากดา้ นอปุ สงค์ หรือ Demand
side เกิดจากความตอ้ งการบริโภคของผ้คู นที่ลดลง
เชน่ เกดิ จากภาวะเศรษฐกิจตกตา่ คนตกงาน คนไม่มี
รายไดจ้ ะจบั จา่ ยใช้สอย

2.3 ผลกระทบ

ผลจากการท่ีระดับราคาสินค้าและบริการมีแนวโน้มลดลงเร่ือยๆหรือการเกิดภาวะเงินฝืด
ข้นึ น้นั ทาให้ประชาชนตา่ งพากนั เกบ็ เงนิ ไว้กบั ตวั เพ่ือรอซอ้ื สินค้าที่ถกู กวา่ ในอนาคต ลกั ษณะเช่นนี้
ทาให้ผู้ผลิตและผูป้ ระกอบการคาดคะเนผลกาไรต่าลง เกิดความไม่ม่ันใจในอนาคตส่งผลให้มีการ
ชะลอการลงทุนการผลิตลง เมื่อลดการผลิตลง การจ้างงานก็ลดลง ทาให้เกิดปัญหาคนว่างงาน
ประชาชนมีรายได้ลดลง ผลจากการทร่ี ายได้ของประชาชนลดลงจะยงิ่ ส่งผลใหเ้ ศรษฐกจิ ถดถอยซบ
เซาเข้าสู่ระยะเศรษฐกิจตกต่า เนื่องจากประชาชนไม่มีกาลังซื้อที่เพียงพอ เมื่อเทียบกับปริมาณ
ของสินค้าและบริการท้ังหมดท่ีมีอยู่ในระบบเศรษฐกิจ ภาวะเงินฝืดย่อมส่งผลต่อกลุ่มบุคคล
แตกตา่ งกันดงั นี้

1. ผู้มีรายได้ประจาและเจ้าหน้ี ย่อม 2. พอ่ ค้า นักธุรกิจ และลกู หน้ี ยอ่ ม
ไดเ้ ปรยี บเพราะราคาสินคา้ ท่ลี ดลง แสดง เสียเปรียบ เพราะสินค้าขายไม่ได้ราคา
วา่ ค่าของเงนิ เพม่ิ ขน้ึ และเงินที่ต้องชาระหนคี้ นื จะมีคา่ มากขนึ้

ใบความรู้ เรอื่ ง เงินเฟ้อ เงนิ ฝดื 8

2.4 แนวทางแกไ้ ข

เราสามารถหลีกเลยี่ งไมใ่ ห้เกดิ ภาวะเงนิ ฝืดไดโ้ ดยอาศัยการกระตุน้ เศรษฐกิจในรปู แบบ
ตา่ งๆ ดังน้ี

1. การใช้นโยบายการเงิน เม่ือเกิดภาวะ 2. การใช้นโยบายการคลัง ด้วยการใช้
เงินฝืดแสดงว่าเศรษฐกิจซบเซา รัฐบาลจาเปน็ ต้อง งบประมาณแบบขาดดุล โดยการเพม่ิ การใช้จา่ ย
กระตุ้นการเติบโตทางเศรษฐกิจ ออกมาตรการใน ของภาครัฐให้มากขึ้นผ่านโครงการต่าง ๆ เพื่อ
การเพ่ิมการจบั จา่ ยใช้สอยของประชาชน กระตนุ้ สรา้ งงานและการลงทนุ พรอ้ มทัง้ เพ่ิมเงนิ ในมือ
การลงทุนของประชาชน ด้วยวิธีการต่าง ๆ เช่น ประชาชนดว้ ยการลดภาษ
ล ด อั ต ร า ด อ ก เ บ้ี ย เ งิ น ฝ า ก แ ล ะ เ งิ น กู้ เ พื่ อ เ พ่ิ ม
ปริมาณเงินในมือประชาชนให้มากข้ึน ทาให้
ปริมาณความต้องการในการซือ้ สินค้าของผบู้ ริโภค
เพ่ิมขึ้น ลดการขายพันธบัตรรัฐบาลให้ธนาคาร
พาณิชย์และประชาชนลง แต่ขณะเดียวกันก็เพิ่ม
การรับชื้อพันธบัตรรัฐบาลคืนจากประชาชนและ
เพ่ิมการขยายเครดิตหรือปล่อยเงินกู้ของธนาคาร
พาณชิ ย์

ใบความรู้ เรอื่ ง เงินเฟ้อ เงนิ ฝืด 9