สมุดเล่มเล็ก ‘การขับเคลื่อนโรงเรียนสีเขียวสู่เป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน’

ความหมายของโรงเรียนสี เขียว

โรงเรียนสีเขียว (GREEN SCHOOL)
คือ โรงเรียนต้นแบบด้านการอนุรักษ์พลังงาน
และสิ่งแวดล้อม โดยนำหลักการด้านการอนุรักษ์
พลังงานและสิ่ งแวดล้อมบูรณาการเข้ากับทุกระบบ
ภายในโรงเรียน

การขับเคลื่อนโรงเรียนสี เขียวสู่ เป้าหมาย
การพัฒนาอย่างยั่งยืน (SDGS)

คือ การดำเนิ นงานของโรงเรียนสีเขียวเพื่อขับ
เคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน (SDGS)
ด้านเสาหลักมิติสิ่ งแวดล้อม

ครู ต้นแบบ ต้นนั กแเบรีบยน

2

3 ต้โนรแงบเรีบยน

ต้ผนู้บแรบิหบาร

วัตถุ ประสงค์ การขั บเคลื่อนโรงเรียน
สี เขี ยวสู่ เป้ าหมายการพั ฒนาอย่าง
ยั่งยืน (SDGs)

1 เพื่ อพั ฒนาระบบบริหารจัดการพลังงาน
และสิ่ งแวดล้อมในโรงเรียน

ขยายองค์ความรู้ด้านการ อนุรักษ์ พลังงาน
2 และสิ่ งแวดล้อมสู่ โรงเรียนเครือข่ายครอบครัว

แ ล ะ ชุ ม ช น

เป็ นการกระตุ้นให้ โรงเรียนดำเนิ นกิจกรรม
3 ด้านการอนุรักษ์ พลังงาน และสิ่ งแวดล้อม

อย่างต่อเนื่ อง

เพื่ อขับเคลื่อนเป้ าหมายการพั ฒนาอย่างยั่งยืน
4 (SDGs)ด้านเสาหลักมิติ สิ่ งแวดล้อม

องค์ประกอบการดำเนิ นงานโรงเรียนสี เขียว
เพื่อขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน

(SDGS)

นโยบายและระบบการบริหารจัดการ
1 ด้านการอนุรักษ์พลังงาน และสิ่งแวดล้อม

2 นวัตกรรมการจัดการด้านการใช้ทรัพยากร
และรักษาสิ่ งแวดล้อม

นวัตกรรมการบูรณาการในหลักสูตร
3 และกระบวนการเรียนการสอน

4 การขยายผลการดำเนิ นงานสู่
โรงเรียนใกล้เคียง และชุมชน

กระบวนการขับเคลื่อนสู่
การเป็นโรงเรียนสี เขียวอย่างยั่งยืน

ศึ กษาองค์ประกอบโรงเรียนสี เขียวและเป้า
หมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน (SDGS)

แต่งตั้งคณะกรรมการดำเนิ นงาน

วิเคราะห์สภาพปัจจัย /
ปัญหาความต้องการ

กำหนดเป้าหมาย
และทิศทางการดำเนิ นงาน

วางแผน/ปฏิบัติตามแผน

ประเมิน/สรุป/รายงาน

ถอดบทเรียน/แลกเปลี่ยนเรียนรู้

ประชาสั มพันธ์/เผยแพร่

นโยบายและระบบการบริหารจัดการ
ด้านการอนุรักษ์พลังงานและสิ่ งแวดล้อม

1 นโยบายครอบคลุมด้านพลังงาน, น้ำใช้,
น้ำทิ้ง,วัสดุ, ครุภัณฑ์, ขยะ และมลพิษ



คณะทำงาน 2

2 มีนโยบายเป็นลายลัใส่กรหัสษโปรโณมชั์น (อถ้ัามกี) ษร


3

นโยบายด้านพลังงาน 3 มีโครงสร้างรองรับดำเน(ินคไปยัณงหน้าชะำรทะเงิำน งาน)
และสิ่ งแวดล้อม

กรอกรายละเอียดการจัดส่ง

44 มีกระบวนการดำเนิ นงานตามนโยบาย



5
5
สั่งซื้อเลย!


มีกิจกรรมด้านอนุรักษ์พลังงานและสิ่ ง
แวดล้อม

แผนปฏิบัติการ 66 มีการประชาสัมพันธ์ และประกาศใช้




กิจกรรม

นโยบายและระบบการบริหารจัดการ
ด้านการอนุรักษ์พลังงานและสิ่ งแวดล้อม

การรณรงค์และประกาศใช้
นโยบายการการจัดการขยะ
ที่ต้นทางอย่างเป็นรูปธรรม

มาตรการการอนุรักษ์พลังงาน
และสิ่ งแวดล้อม

สู่ การขับเคลื่อ ผลการดำเนินงาน นาอย่างยั่งยืน
น เป้ า ห ม า ย ก าร พั ฒ

การขับเคลื่อนเป้าหมายที่ 6 สร้างหลักประกัน
ว่าจะมีการจัดให้มีน้ำ และสุขอนามัย

สำหรับทุกคน และมีการบริหารจัดการที่ยั่งยืน

ตัววัด ยกระดับคุณภาพน้ำ โดยลด
ที่ มลพิษ ขจัดการทิ้งขยะและ
6.3 ลดการปล่อยสารเคมีและ
วัสดุอันตราย ลดสั ด ส่ วนน้ำ
เสี ยที่ไม่ผ่านกระบวนการลง
ครึ่งหนึ่ ง และเพิ่มการนำ
กลับมาใช้ใหม่ทั่วโลก
ภายในปี 2573

สรุป

โรงเรียนมัธยมวัดหนองจอกได้จัดทำ
- โครงการรวิจัยการพัฒนาหลักสูตรสิ่งแวดล้อมศึกษา เพื่อเสริมสร้างความตระหนั กรู้ ความรู้

และทักษะด้านสิ่งแวดล้อมของนั กเรียนโรงเรียนมัธยมวัดหนองจอก
- โครงงานการผลิตเส้นใยจากผักตบชวาเพื่อดักจับไขมัน

ตัววัด ปกป้องและฟื้ นฟูระบบนิ เวศ กังหันน้ำ
ที่ ที่เกี่ยวข้องกับแหล่งน้ำรวม โซล่าเซลล์
6.3 ถึงภูเขา ป่าไม้ พื้นที่ชุ่มน้ำ
แม่น้ำ ชั้นหินอุ้มน้ำและ
ทะเลสาบ ภายในปี 2563

การขับเคลื่อนเป้าหมายที่ 12
สร้างหลักประกันให้มีรู ปแบบการบริโภค

และผลิตที่ยั่งยืน



ชี11ช้ีวตต้22ัทวััดีั..วว่ด55ที่ ลดการผลิตของเสี ยโดยการ โครงการวิจัย
ป้องกัน การลด การแปรรู ป เรื่อง
เพื่อนำกลับมาใช้ใหม่ และ
การนำมาใช้ซ้ำ ภายในปี 2573 การพัฒนากิจกรรม
โรงเรียนปลอดขยะ

ตัว สรุป
ชี้วัดที่
12.8 สร้างหลักประกันว่า
ประชาชนในทุกแห่งมีข้อมูลที่
เกี่ยวข้องและความตระหนั ก
ถึงการพัฒนาที่ยั่งยืนและวิถี
ชีวิตที่สอดคล้องกับธรรมชาติ
ภายในปี 2573

โครงการวิจัยการพัฒนาหลักสูตรสิ่ งแวดล้อมศึ กษา
เพื่อเสริมสร้างความตระหนั กรู้ ความรู้
และทักษะด้านสิ่ งแวดล้อม

การขับเคลื่อนเป้าหมายที่ 13 ปฏิบัติการอย่างเร่ง
ด่วนเพื่อต่อสู้ กับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

และผลกระทบที่เกิดขึ้ น

ตัว พัฒนาการศึ กษา การสร้างความ อาคารเบอร์ 5
ชี้วัดที่ ตระหนั กรู้ และขีดความสามารถ ในสถานศึ กษา
13.3 ของมนุษย์และของสถาบันใน
เรื่องการลดปัญหาการ เปลี่ยน
แปลงสภาพภูมิอากาศ การปรับ
ตัว การลดผลกระทบ และการ
เตือนภัยล่วงหน้ า

สรุป
ปัญหา

ส่ งบุคลากรร่วมกิจกรรม การใช้APPLICATION
EGAT CO2
ขยายผลสู่ บ้าน CALCULATOR
นั กเรียน
และชุมชน

การขยายผลการ กิจกรรมที่
ดำเนิ นงานสู่ เป็นรูป
ธรรม
โรงเรียนใกล้เคียง
และชุมชน การจัด
กิจกรรม
จัดกิจกรรมทั้งใน แบบสร้าง
และนอกโรงเรียน การมีส่ วน

นั กเรียนสามารถ ร่วม
ลดใช้พลังงาน

ไฟฟ้าที่บ้านไม่น้ อย
กว่าร้อยละ 5

กิจกรรมประชาสั มพันธ์รณรงค์
โรงเรียนคาร์บอนต่ำสู่ ชุมชน
(ลดใช้พลังงานไฟฟ้าในชุมชน)

การขยายผลการดำเนิ นงานกิจกรรม
ด้านสิ่ งแวดล้อมสู่ โรงเรียนใกล้เคียงและชุมชน

กิจกรรมจิตอาสา
ทำดีเพื่อโลกสี เขียว

การขยายผลการดำเนิ นงานกิจกรรม
ด้านสิ่ งแวดล้อมสู่ โรงเรียนใกล้เคียงและชุมชน

กิจกโรรงรเมรีแยหนลส่ีงเขเีรยียวนรู้

กิจกรรมตลาดนั ดพอเพียง

การขยายผลการดำเนิ นงานกิจกรรม
ด้านสิ่ งแวดล้อมสู่ โรงเรียนใกล้เคียงและชุมชน

กิจกรรมชีววิถี
ตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

กิจกรรมตลาดนั ดขยะ
คัด แยก แลกต้นไม้

การขยายผลการดำเนิ นงานกิจกรรม
ด้านสิ่ งแวดล้อมสู่ โรงเรียนใกล้เคียงและชุมชน

กิจกรรมขยะสร้างบุญ

กิจกรรมลูกเสื ออนุรักษ์สิ่ งแวดล้อม

กิจกรรม ประชาสัมพันธ์และรณรงค์แนวคิด
การจัดการขยะตามหลัก 3RS

ร างวัลความภูมิใจ

รางวัลโรงเรียนคาร์บอนต่ำ
ปี 2564 (ลดการใช้พลัังงาน
ไฟฟ้าที่โรงเรียน) ชนะเลิศ
ระดับประเทศ ระดับมํธยม
ศึกษา ประเภทจำนวน
นั กเรียน 2501 - 3000 คน

รางวัลโรงเรียนคาร์บอนต่ำ
ปี 2564 (ลดการใช้พลัังงาน
ไฟฟ้าที่บ้านนั กเรียน)
ระดับประเทศ ระดับมํธยมศึกษา
ประเภทจำนวนนั กเรียน
2501 - 3000 คน

รางวัลชมเชย การประกวด
โครงงานวิทยาศาสตร์
“ศาตร์พระราชา แก้ปัญหาสิ่ง
แวดล้อมชุมชน” เรื่อง หน้ ากาก
กรองฝุ่น PM 2.5 จาก
แบคทีเรียเซลลูโลสผสมสาร
สกัดจากใบยูคาลิปตัส พร้อม
เงินรางวัล 10,000 บาท และได้
ร่วมรับเสด็จ สมเด็จพระเทพฯ
เนื่ องในงาน การประชุมสิ่ง
แวดล้อมโลก ครั้งที่ 10 ประจำ
ปี 2562

การมีส่ วนร่วมในการ
สนั บสนุนกิจกรรมลด
ก๊าซเรือนกระจก
พ.ศ. 2560

รางวัลระดับประเทศ
โรงเรียนคาร์บอนต่ำ
สู่ ชุมชน
(จำนวนนั กเรียน
มากกว่า 2,000 คน)
ประจำปี 2559

รางวัลระดับประเทศโรงเรียนคาร์บอนต่ำลดการใช้พลังงานไฟฟ้า
(จำนวนนั กเรียนมากกว่า 2,000 คน)
ประจำปี 2559

รางวัลระดับประเทศ
โรงเรียนคาร์บอนต่ำ
(ลดการใช้พลังงาน
ไฟฟ้าที่โรงเรียน)
ประจำปี 2560

รางวัลระดับประเทศ
โรงเรียนคาร์บอนต่ำ
(ลดการใช้พลังงาน
ไฟฟ้าที่บ้านนั กเรียน)
ประจำปี 2560

รางวัลระดับประเทศ
โรงเรียนคาร์บอนต่ำ
(ลดการใช้พลังงาน
ไฟฟ้าที่โรงเรียน)
ประจำปี 2560

รางวัลระดับประเทศ
โรงเรียนคาร์บอนต่ำ
(ลดการใช้พลังงาน
ไฟฟ้าที่บ้านนั กเรียน)
ประจำปี 2560

ได้รับการลัดเลือกเป็น
สถานศึ กษาต้นแบบ
ด้านการอนุรักษ์พลังงาน
และสิ่ งแวดล้อม
ประจำปี 2560

รางวัล GOOD
PRACTICE AWARD
2018 ในการนำเสนอ
นิ ทรรศการต่อยอด
โครงการ
“GREEN SCHOOL
CAMP
ค่ายห้องเรียนสี เขียว
รักพลังงาน”ระดับ
ประเทศ

ได้รับการคัดเลือกเป็น “โรงเรียนสีเขียว”
ประจำปี 2560

รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ 2 การประกวด VIDEO CLIP
ภายใต้หัวข้อ “กระบวนการบริหารงานสิ่งแวดล้อมศึกษา

ภายในโรงเรียน”

การตอบรับการเผยแพร่ โครงการวิจัยการพัฒนาหลักสูตรสิ่ง
แวดล้อมศึกษา เพื่อเสริมสร้างความตระหนั กรู้ ความรู้ และทักษะด้าน

สิ่งแวดล้อมของนั กเรียนโรงเรียนมัธยมวัดหนองจอก ในฐานข้อมูล
งานวิจัยทางการศึกษาของสำนั กงานเลขาธิการสภาการศึกษา

การตอบรับการเผยแพร่โครงการวิจัยการพัฒนาโรงเรียน
ปลอดขยะโดยกระบวนการมีส่ วนร่วมในฐานข้อมูลงานวิจัย

ทางการศึกษาของสำนั กงานเลขาธิการสภาการศึกษา

กา รต่อยอดความสำเร็จ

การพัฒนาศูนย์สิ่ งแวดล้อมศึ กษา

มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้
การวิจัยและพัฒนานวัตกรรมสื่ อการสอนสิ่ งแวดล้อม
ศึกษา บริการให้ความรู้ด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมกับ
หน่ วยงานภายใน หน่ วยงานภายนอก ชุมชนและผู้ที่สนใจ

โครงการวิจัยการพัฒนากลยุทธ์การบริหารโรงเรียน
สิ่ งแวดล้อมศึ กษาตามแนวคิด

การพัฒนาโรงเรียนทั้งระบบที่มุ่งผลลัพธ์
การเรียนรู้สู่ การพัฒนาอย่างยั่งยืน

จากการดำเนิ นงานโครงการวิจัย การพัฒนาโรงเรียนปลอดขยะ
โดยกระบวนการมีส่วนร่วม พบว่า โรงเรียนมัธยมวัดหนองจอกมี
สภาพแวดล้อมที่ดีขึ้น ระดับการมีส่วนร่วมของผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องอยู่
ในระดับมาก ทางคณะทำงานด้านสิ่งแวดล้อมศึกษามีแนวคิดต่อยอด
การวิจัย ด้วยการพัฒนากลยุทธ์การบริหารโรงเรียนสิ่งแวดล้อม
ศึ กษาตามแนวคิดการพัฒนาโรงเรียนทั้งระบบที่มุ่งผลลัพธ์การเรียน
รู้สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน เพื่อวางระบบการบริหารที่มีรูปแบบการ
บริหารที่ชัดเจนและมีประสิทธิภาพ อันนำสู่ผลลัพธ์การจัดการเรียน
รู้อย่างยั่งยืนและเป็นต้นแบบการพัฒนาโรงเรียนสิ่ งแวดล้อมศึ กษา
ให้กับโรงเรียนที่มีความสนใจสามารถนำกลยุทธ์การบริหารไปปรับ
ประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของโรงเรียนได้