แผนปฏิบัติราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565-2569)

แผนปฏิบตั ริ าชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนักงานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดล้อมจังหวดั ศรสี ะเ

ลำดบั ชื่อสถานท่ี ทีต่ ้ังสถานทกี่ ำจัดขยะมลู

41 บอ่ ขยะ อบต.ห้วยทบั ทัน บ้านบกพอก หมู่ที่ 3 ต.ห้วยทบั ทนั อ.หว้ ยทับ

42 บอ่ ขยะ อบต.หนองบวั ดง ม.2 บา้ นโนนสมบูรณ์ หมู่ที่ 2 ต.หนองบวั ดง อ.ศลิ

43 บ่อขยะ อบต.หนองบัวดง ม.6 (ปิด 61) บ้านหนองบัวดง หม่ทู ่ี 6 ต.หนองบัวดง อ.ศิล

44 บ่อขยะ อบต.หนองบัวดง ม.7 (ปิด 61) (บอ่ 1) บา้ นหนองจอก หมู่ที่ 7 ต.หนองบัวดง อ.ศิลา

45 บ่อขยะ อบต.หนองบวั ดง ม.7 (ปิด 61) (บอ่ 2) บ้านหนองจอก หมู่ท่ี 3 ต.หนองบวั ดง อ.ศิลา

46 บ่อขยะ อบต.ดา่ น ม.10 ทสี่ าธารณะประโยชน์ หมู่ 10 บา้ นด่าน ต.ด่า
47 บ่อขยะ อบต.ด่าน ม.4 จ.ศรสี ะเกษ
ท่สี าธารณประโยชน์ หมู่ 4 บา้ นด่าน ต.ด่าน
จ.ศรีสะเกษ

48 บ่อขยะ อบต.ตาโกน ต.ตาโกน อ.เมืองจันทร์ จ.ศรสี ะเกษ

49 บ่อขยะ ทต.บัวหุ่ง ม.12 หมู่ 12 ต.บวั หงุ่ อ.ราษไี ศล จ.ศรสี ะเกษ

50 บอ่ ขยะ ทต.สม้ ปอ่ ย ม.4 (ปิด 61) หมู่ 4 ต.ส้มป่อย อ.ราษีไศล จ.ศรสี ะเกษ

51 บอ่ ขยะ ทต.ส้มป่อย ม.17 (ปดิ 61) หมู่ 17 ต.สม้ ป่อย อ.ราษไี ศล จ.ศรสี ะเกษ

52 บ่อขยะ ทต.ส้มป่อย ม.1 (ปดิ 61) หมู่ 1 ต.ส้มปอ่ ย อ.ราษไี ศล จ.ศรีสะเกษ

53 บ่อขยะ ทต.สม้ ปอ่ ย ม.2 (ปิด 61) หมู่ 2 ต.สม้ ป่อย อ.ราษีไศล จ.ศรีสะเกษ
54 บ่อขยะ ทต.สม้ ปอ่ ย ม.9 (ปดิ 61)
ทีส่ าธารณะประโยชน์ หมู่ 9 บ้านบงึ หมอก ต
จ.ศรีสะเกษ

87

เกษ ผูด้ ำเนนิ การ ขนาด ระบบทใี่ ช้ ปรมิ าณขยะ
พ้นื ท่ี เขา้ สถานที่
ลฝอย ชื่อผูด้ ำเนนิ งาน Open Dump
ไร่ Open Dump กำจดั
บทัน จ.ศรสี ะเกษ อบต.ห้วยทบั ทนั ตัน/วัน
ลาลาด จ.ศรีสะเกษ อบต.หนองบัวดง 6.25 Open Dump
ลาลาด จ.ศรีสะเกษ อบต.หนองบัวดง 0.5 Open Dump 1.91
าลาด จ.ศรีสะเกษ อบต.หนองบัวดง 1 0.50
าลาด จ.ศรีสะเกษ อบต.หนองบวั ดง 0.25 -
าน อ.ราษีไศล 0.25 -
อ.ราษีไศล อบต.ด่าน -
15
ต.ส้มป่อย อ.ราษไี ศล อบต.ดา่ น 1.00
อบต.ตาโกน 15
ทต.บัวหงุ่ -
ทต.ส้มปอ่ ย N/A
ทต.สม้ ปอ่ ย N/A 0.60
ทต.ส้มปอ่ ย N/A
ทต.สม้ ปอ่ ย N/A
ทต.ส้มป่อย N/A
N/A

N/A

แผนปฏบิ ตั ิราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนักงานทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดล้อมจังหวดั ศรสี ะเ

ลำดบั ชอ่ื สถานท่ี ที่ต้งั สถานทก่ี ำจดั ขยะมลู

55 บ่อขยะ อบต.ดา่ น ม.2 ทีส่ าธารณะประโยชน์ หมู่ 2 บ้านหนองบอ่ ต
56 บ่อขยะ อบต.ดา่ น ม.1 ทสี่ าธารณประโยชน์ หมู่ 1 บา้ นด่าน ต.ด่าน
57 บ่อขยะ อบต.ด่าน ม.9 ทสี่ าธารณประโยชน์ หมู่ 9 บา้ นด่าน ต.ด่าน
58 บอ่ ขยะ อบต.ด่าน ม.8 ทส่ี าธารณะประโยชน์ หมู่ 8 บ้านโนนสังข์ ต.
59 บ่อขยะ อบต.ทาม บอ่ 2 ต.ทาม อ.กันทรารมย์ จ.ศรสี ะเกษ
60 บอ่ ขยะ อบต.ยาง ต.ยาง อ.กันทรารมย์ จ.ศรีสะเกษ
61 บอ่ ขยะ อบต.ตมู ต.ตูม อ.ศรีรตั นะ จ.ศรีสะเกษ
62 บอ่ ขยะ อบต.เหล่ากวาง บอ่ 2 ต.เหล่ากวาง อ.โนนคูณ จ.ศรสี ะเกษ
63 บอ่ ขยะ อบต.โนนคูณ หมู่ 2 ต.โนนคณู อ.ยางชุมนอ้ ย
64 บ่อขยะ อบต.ขยงู หมู่ท่ี 11 ต.ขะยูง อ.อุทุมพรพิสยั

หมายเหตุ ปดิ บอ่ แลว้

ทีม่ า : กรมควบคมุ มลพิษ

88

เกษ

ลฝอย ผ้ดู ำเนนิ การ ขนาด ระบบท่ใี ช้ ปริมาณขยะ
พ้ืนท่ี เขา้ สถานที่

กำจัด

ชื่อผู้ดำเนนิ งาน ไร่ ตนั /วัน

ต.ด่าน อบต.ด่าน 1

อบต.ดา่ น 0.5

อบต.ดา่ น N/A

.ดา่ น อบต.ดา่ น N/A

อบต.ทาม 1

อบต.ยาง 94

อบต.ตูม 1

อบต.เหล่ากวาง 1

อบต.โนนคูณ N/A

อบต.ขยูง N/A

แผนปฏิบตั ิราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนักงานทรัพยากรธรรมชาตแิ ละส่งิ แวดล้อมจงั หวัดศรสี ะเกษ

ประเดน็ ปญั หาด้านการจัดการขยะมลู ฝอย
1. การมีส่วนร่วมของประชาชนในการคัดแยกขยะแต่ละประเภทตั้งแต่ต้นทาง ยังไม่ได้รับความ

รว่ มมอื เท่าที่ควร
2. การเก็บขนขยะยังไม่มีประสิทธิภาพ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นยังมีการเก็บขนขยะรวมทุก

ประเภทพร้อมกัน และบางแหง่ ยงั เก็บขนขยะไม่ครอบคลมุ ทั้งพื้นที่
3. พื้นที่กำจัดขยะคอนข้างจะหายาก โดยท่ีผ่านมาอยู่ในเขตพื้นที่สาธารณประโยชน ปาสงวน หรือ

อุทยานแหงชาติ ซึ่งติดขอกฎหมายและระเบียบ ทำใหมีการพัฒนาหรือปรับปรุงเป็นไปได้ยาก หากพ้ืนท่ีไดรับ
การอนุญาตสถานที่กำจัดขยะมูลฝอยถูกตองตามหลักวิชาการ จะทำใหปริมาณขยะมูลฝอยไดรับการจัดการอยางถูกตอง
เพิ่มมากข้นึ

4. องคก์ รปกครองส่วนท้องถน่ิ ไมมีงบประมาณในการบรหิ ารจดั การสถานทก่ี ำจัดขยะ หรอื ต้ังงบประมาณ
ไวแตไมเพยี งพอ

5. การประชาคมประชาชนผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในพื้นที่ก่อสรา้ งระบบกำจัดขยะ ไม่เห็นด้วยเนื่องจากมีข้อ
กงั วลเรื่องการไดร้ ับผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ

1.2.2 คุณภาพนำ้
สถานการณ์

ตารางท่ี 34 ผลการตรวจวดั คุณภาพนำ้ ผวิ ดนิ

แหล่งนำ้ /สถานที ่ีตรวจวัด คา่ ทีต่ รวจวดั ได้ ประเภท
(แม่น้ำสายหลกั /สาขา/คลอง)
DO BOD พารามเิ ตอร์อื่น ๆ คณุ ภาพน้ำ
ท่มี ีปัญหา

1.แม่นำ้ มูล

1.1 จุดตรวจวดั MU09 สะพานบ้านเมา่ 6.0 0.4 5

ต.ละลาย อ.กนั ทรารมย์ จ.ศรีสะเกษ

1.2 จุดตรวจวัดMU10 สะพานบา้ นแก้ง 6.7 1.6 3

อ.ยางชมุ นอ้ ย จ.ศรสี ะเกษ

1.3 จุดตรวจวดั MU11 สะพาน ต.เมอื งคง 6.9 1.11 2

อ.ราษีไศล จ.ศรีสะเกษ

1.4 จดุ ตรวจวัดMU12 ฝายราษีไศล 6.8 0.69 5

อ.ราษไี ศล จ.ศรสี ะเกษ

2. ลำน้ำเสียว 6.3 1.3 - 2

จดุ ตรวจวดั SE01 สะพานเช่อื มบา้ นหนองแห้ว-

บา้ นผ้งึ อ.ราษีไศล

89

แผนปฏิบตั ิราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนักงานทรัพยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดลอ้ มจงั หวดั ศรสี ะเกษ

แหล่งนำ้ /สถานที ่ีตรวจวัด คา่ ท่ตี รวจวัดได้ ประเภท
(แม่น้ำสายหลกั /สาขา/คลอง) คณุ ภาพน้ำ
DO BOD พารามเิ ตอร์อืน่ ๆ
ทีม่ ีปญั หา 5

3. ห้วยขะยงู 6.8 0.3 5

จุดตรวจวัดHKY01 สะพานหว้ ยขะยงุ

ต.โนนสัง อ.กันทรารมย์

4. ห้วยสำราญ 11.6 6.8

จดุ ตรวจวัดHS01 จุดสูบนำ้ หว้ ยสำราญ

ต.เมืองเหนือ อ.เมืองศรสี ะเกษ

ที่มา : สำนกั งานส่งิ แวดลอ้ มภาคท่ี 12 อุบลราชธานี ขอ้ มูล ณ เดือนพฤษภาคม 2564

ตารางที่ 35 ประเภทคณุ ภาพนำ้ ผวิ ดิน

เกณฑม์ าตรฐานคุณภาพ หน่วย ประเภทคุณภาพน้ำ 5
นำ้ ผิวดิน* 1 2 34 ไม่ได้กำหนดค่า
≮ 6.0 ≮ 4.0 ≮ 2.0
ออกซเิ จนละลายน้ำ (DO) มก./ล. ธรรมชาติ

บโี อดี (BOD) มก./ล. ธรรมชาติ ≯ 1.5 ≯ 2.0 ≯ 4.0 ไม่ไดก้ ำหนดคา่

ที่มา : * ดัดแปลงจากประกาศคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ฉบับที่ 8 (พ.ศ. 2537) ออกตามความใน
พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535 เรื่อง กำหนดมาตรฐานคุณภาพน้ำใน
แหล่งนำ้ ผวิ ดิน ตีพมิ พใ์ นราชกจิ จานเุ บกษา เลม่ 111 ตอนที่ 16 ง ลงวนั ที่ 24 กุมภาพันธ์ 2537

ตารางที่ 36 ปัญหาคุณภาพนำ้

ประเดน็ ปัญหาคณุ ภาพนำ้ พื้นทีท่ ่ีเกดิ ปญั หา

แอมโมเนยี ไนโตรเจน จุดตรวจวดั MU09 สะพานบ้านเม่า ต.ละลาย อ.กันทรารมย์ จ.ศรสี ะเกษ

แอมโมเนียไนโตรเจน จดุ ตรวจวัด MU12 ฝายราษีไศล อ.ราษไี ศล จ.ศรีสะเกษ

แอมโมเนยี ไนโตรเจน จุดตรวจวดั MU12 ฝายราษไี ศล อ.ราษไี ศล จ.ศรีสะเกษ

แอมโมเนยี ไนโตรเจน จุดตรวจวัด MU12 ฝายราษไี ศล อ.ราษไี ศล จ.ศรสี ะเกษ

แอมโมเนียไนโตรเจน จดุ ตรวจวัดHKY01 สะพานห้วยขะยงุ ต.โนนสัง อ.กันทรารมย์ จ.ศรสี ะเกษ

- ความเปน็ กรดดา่ ง จดุ ตรวจวดั HS01 จุดสูบน้ำหว้ ยสำราญ

- ความสกปรกในรูปของสารอินทรีย์ ต.เมอื งเหนือ อ.เมือง จ.ศรีสะเกษ

- แอมโมเนีย

90

แผนปฏบิ ตั ริ าชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดลอ้ มจงั หวัดศรสี ะเกษ

การติดตามตรวจสอบการปนเปื้อนคุณภาพน้ำใต้ดินสถานที่ฝังกลบมูลฝอยอย่างถูกหลักวิชาการ
พ้ืนที่จังหวัดศรสี ะเกษ จำนวน 3 แห่ง ประจำปี พ.ศ. 2564

1. การติดตามตรวจสอบการปนเป้ือนคณุ ภาพน้ำใต้ดินสถานที่ฝังกลบมูลฝอยอย่างถูกหลักวชิ าการ
(Refuse Derived Fuel : RDF) เทศบาลตำบลขนุ หาญ อำเภอขุนหาญ จงั หวดั ศรสี ะเกษ

สำนักงานสง่ิ แวดล้อมภาคท่ี 12 (อบุ ลราชธาน)ี ได้ดำเนนิ การติดตามตรวจสอบการปนเป้ือนคุณภาพ
น้ำใต้ดินจากสถานที่ฝังกลบมูลฝอยอย่างถูกหลักวิชาการ (Refuse Derived Fuel : RDF) เทศบาลตำบลขุนหาญ
ตั้งอยู่ บา้ นนอ้ ยแสงตะวัน ม. 9 ต.โนนสูง อ.ขุนหาญ จ.ศรสี ะเกษ เม่ือวันท่ี 6 กรกฏาคม 2564 โดยการเก็บตัวอย่าง
น้ำใต้ดินในบ่อติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำใต้ดิน (Monitoring well) จำนวน 1 บ่อ และเก็บตัวอย่างน้ำ
ในบ่อบำบัดน้ำชะขยะ จำนวน 2 บ่อ คือ บ่อบำบัดน้ำเสียบ่อที่ 1 (จุดน้ำชะขยะเข้าสู่ระบบ) และบ่อบำบัดน้ำเสีย
บ่อสดุ ทา้ ย (บ่อที่ 3) สามารถแสดงรูปภาพจดุ เก็บตวั อย่างนำ้ ได้ดงั ภาพที่ 10

ภาพท่ี 10 ภาพถ่ายทางอากาศแสดงตำแหน่งทตี่ ัง้ ของบอ่ ติดตามคุณภาพนำ้ ใต้ดนิ (Monitoring well: MW)
และบ่อบำบดั น้ำเสยี จากสถานท่ฝี ังกลบมูลฝอยอย่างถกู หลักวิชาการ (Refuse Derived Fuel : RDF)
เทศบาลตำบลขนุ หาญ

ผลการตรวจสอบสภาพบอ่ ติดตามตรวจสอบน้ำใต้ดินสถานทฝี่ ังกลบมูลฝอยอยา่ งถูกหลกั วิชาการ (Refuse
Derived Fuel : RDF) เทศบาลตำบลขุนหาญ ตั้งอยู่บ้านน้อยแสงตะวัน ม.9 ต.โนนสูง อ.ขุนหาญ จ.ศรีสะเกษ ในปี
2564 เก็บตัวอย่างน้ำในบ่อติดตามตรวจสอบน้ำใต้ดิน (Monitoring well) จำนวน 1 ตัวอย่าง ได้ผลการวิเคราะห์
ตามรายละเอยี ดดงั ตารางที่ 37

91

แผนปฏบิ ตั ริ าชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดลอ้ มจงั หวดั ศรสี ะเกษ

ตารางท่ี 37 ผลการวิเคราะห์คุณภาพนำ้ บ่อตดิ ตามตรวจสอบน้ำใต้ดินสถานที่ฝังกลบมลู ฝอยอย่างถกู หลักวิชาการ
(Refuse Derived Fuel : RDF) เทศบาลตำบลขุนหาญ จังหวัดศรีสะเกษ เม่ือวันท่ี 6 กรกฎาคม 2564

ที่ พารามเิ ตอร์ หนว่ ย MW มาตรฐานคณุ ภาพนำ้ ใตด้ ิน
ต้องไมเ่ กนิ
1 อุณหภูมิน้ำ องศาเซลเซยี ส
2 อุณหภูมิอากาศ องศาเซลเซียส 30.7 -
3 pH
4 ค่าออกซิเจนละลายในนำ้ - 31.5 -
5 การนำไฟฟา้ มก./ล.
6 ความเค็ม µS/cm 6.45 -
7 สี (Color) ppt
8 สี (Color) (pH at 7.0) ADMI 6.5
9 ความขุ่น ADMI
10 ความกระดา้ งทง้ั หมด NTU 992 -
11 แอมโมเนยี มก./ล.
12 ไนเตรท มก./ล. 0.4 -
13 คลอไรด์ มก./ล.
14 ซัลเฟต มก./ล. 110
15 ซโี อดี มก./ล.
16 บโี อดี มก./ล. 130 -
17 สารทล่ี ะลายได้ทง้ั หมด (TDS) มก./ล.
18 ของแขง็ ทั้งหมด (TS) มก./ล. 111 -
19 เหลก็ มก./ล.
20 นกิ เกลิ มก./ล. 264 -
21 แมงกานสี มก./ล.
22 ทองแดง มก./ล. 1.96 -
23 สังกะสี มก./ล.
24 ตะกั่ว มก./ล. nd -
25 โครเมยี มทง้ั หมด มก./ล.
26 แคดเมยี ม มก./ล. 89.9 -
27 สารหนู มก./ล.
28 ซัลไฟด์ มก./ล. 2.79 -
29 โคลิฟอร์มแบคทีเรีย มก./ล.
30 ฟคี ัลโคลิฟอร์มแบคทีเรยี เอม็ พีเอน็ /100 มล. nd -
เอ็มพีเอน็ /100 มล.
nd -

700 -

723.7 -

0.82 -

nd 0.02

1.06 0.5

nd 1.0

nd 5.0

0.01 0.01

0.011 0.05

0.0011 0.003

nd 0.01

0.76 -

330 -

80 -

92

แผนปฏบิ ตั ริ าชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสงิ่ แวดล้อมจงั หวดั ศรสี ะเกษ

หมายเหตุ 1. nd คือ not detected หมายถงึ ตรวจแลว้ ไมพ่ บค่าหรือมีค่าตำ่ กวา่ ทเ่ี ครอ่ื งมอื จะตรวจวดั ได้
2. ค่าที่มีเครื่องหมาย * คือค่าที่เป็นปัญหา (ไม่เป็นไปตามมาตรฐานคุณภาพน้ำใต้ดิน) ตามประกาศ

คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ฉบับท่ี 20 (พ.ศ. 2543) ออกตามความในพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพ
สงิ่ แวดลอ้ มแห่งชาติ พ.ศ. 2535 เรื่อง กำหนดมาตรฐานคุณภาพนำ้ ใต้ดนิ

จากผลการวิเคราะห์ค่าโลหะหนกั จำนวน 8 พารามิเตอร์ ได้แก่ นิกเกิล แมงกานีส ทองแดง สังกะสี
ตะกั่ว โครเมียมท้ังหมด แคดเมียม และสารหนู ในบ่อตรวจตดิ ตามนำ้ ใต้ดนิ ของสถานทีฝ่ ังกลบมลู ฝอยอยา่ งถกู หลัก
วิชาการเทศบาลตำบลขุนหาญ จำนวน 1 บ่อ พบว่า มีค่าความเข้มข้นของแมงกานสี เท่ากับ 1.06 มิลลิกรัมต่อลิตร
ซึ่งเกินเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพน้ำใต้ดิน ตามประกาศคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ฉบับที่ 20 (พ.ศ. 2543)
ออกตามความในพระราชบญั ญตั ิส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535 เรอ่ื ง กำหนดมาตรฐาน
คณุ ภาพนำ้ ใต้ดนิ

ทั้งนี้ จากการลงพื้นที่สถานที่ฝังกลบขยะมูลฝอยของเทศบาลตำบลขุนหาญ พบว่า บริเวณบ่อตรวจ
ติดตามน้ำใต้ดินอยู่ใกล้กับบ่อฝังกลบที่มีปริมาณขยะล้นออกมากองอยู่นอกบ่อฝังกลบ และมีน้ำชะขยะมูลฝอย
ท่วมขังในช่วงฤดูฝน ซึ่งอาจจะปนเปื้อนลงสู่น้ำใต้ดินได้ ดังนั้น เทศบาลฯ ควรมีการป้องกันการปนเปื้อนจาก
สิ่งสกปรกที่จะลงไปในบ่อตรวจติดตามน้ำใต้ดิน ซึ่งอาจจะทำการล้อมรั้วกั้นขอบเขตบ่อตรวจติดตามน้ำใต้ดิน
ให้เป็นสัดส่วนขึ้น เพื่อป้องกันขยะมูลฝอยมากองทับถมบริเวณบ่อตรวจติดตามน้ำใต้ดินและทําการขุดลอกราง
ระบายน้ำชะมูลฝอย เพื่อให้สามารถรองรับน้ำเสียในช่วงฤดูฝนที่เกิดขึ้น และเพิ่มประสิทธิภาพการรองรับน้ำเสีย
ของพ้ืนที่

ผลการวิเคราะห์คุณภาพน้ำเสียจากสถานที่ฝังกลบขยะมูลฝอยของเทศบาลตำบลขุนหาญ เก็บตัวอย่าง
น้ำเสยี จากระบบบำบัดน้ำเสีย ในบ่อที่ 1 (จดุ น้ำเข้าระบบ) และบอ่ ท่ี 3 (บ่อสุดท้าย) ได้ผลการวิเคราะห์คุณภาพน้ำเสีย
ดังตารางที่ 38
ตารางท่ี 38 ผลการวเิ คราะห์คุณภาพนำ้ บ่อบำบัดน้ำเสียสถานทฝ่ี งั กลบขยะมลู ฝอยของเทศบาลตำบลขุนหาญ

จงั หวัดศรสี ะเกษ เกบ็ ตัวอยา่ งน้ำ เมื่อวันท่ี 6 กรกฎาคม 2564

ที่ พารามิเตอร์ หน่วย บ่อบำบัด 1 บอ่ บำบดั มาตรฐานควบคุม
บอ่ สดุ ทา้ ย การระบายนำ้ ท้งิ
1 อณุ หภูมิน้ำ องศาเซลเซียส 29 จากโรงงาน พ.ศ. 2560
2 อณุ หภูมอิ ากาศ องศาเซลเซยี ส 31 31
3 DO 1.95 32 ไมเ่ กิน 40
4 pH มก./ล. 7.38 5.4 -
5 การนำไฟฟา้ - 683 8.59 -
6 ความเค็ม 0.3 1,035
7 สี (color) µS/cm 191 0.5 5.5-9.0
ppt 196 -
ADMI -
300

93

แผนปฏบิ ตั ิราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนักงานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสงิ่ แวดล้อมจงั หวดั ศรสี ะเกษ

ท่ี พารามิเตอร์ หน่วย บ่อบำบดั 1 บ่อบำบัด มาตรฐานควบคมุ
บอ่ สดุ ทา้ ย การระบายนำ้ ท้งิ
จากโรงงาน พ.ศ. 2560

8 สี (color) (pH at 7.0) ADMI 184 186 -

9 สารทลี่ ะลายได้ทงั้ หมด (TDS) มก./ล. 893 1,351 ไมเ่ กนิ 3,000

10 สารแขวนลอยทั้งหมด (TSS) มก./ล. 88 12.4 ไม่เกิน 50

11 ตะกอนหนัก มก./ล. <0.5 <0.5 -

12 ของแขง็ ทง้ั หมด (TS) มก./ล. 901.8 1,363.4 -

13 เหล็ก มก./ล. 0.76 0.26 -

14 นิกเกลิ มก./ล. nd nd ไมเ่ กิน 1.0

15 แมงกานีส มก./ล. 0.15 0.08 ไมเ่ กิน 5.0

16 ทองแดง มก./ล. 0.01 nd ไมเ่ กิน 2.0

17 สังกะสี มก./ล. nd nd ไม่เกนิ 5.0

18 ตะกั่ว มก./ล. 0.006 0.001 ไมเ่ กนิ 0.2

19 โครเมยี มทั้งหมด มก./ล. 0.002 0.01 ไมเ่ กิน 0.25

20 แคดเมียม มก./ล. 0.0003 nd ไมเ่ กิน 0.03

21 สารหนู มก./ล. nd nd ไมเ่ กิน 0.25

22 ฟอสฟอรัสทั้งหมด มก./ล. 0.5 0.1 -

23 แอมโมเนีย มก./ล. 5.88 5.46 -

24 ไนโตรเจน (TKN) มก./ล. 9.07 8.12 ไมเ่ กนิ 100

25 ไขมันและน้ำมนั มก./ล. 1.08 2.71 ไม่เกนิ 5.0

26 ซลั ไฟต์ มก./ล. 1.19 1.39 ไมเ่ กิน 1.0

27 ซีโอดี มก./ล. 1,040 720 ไมเ่ กิน 120

28 บโี อดี มก./ล. 714 530 ไม่เกิน 20
(หรอื ไมเ่ กิน 60 มก/ล.)
29 โคลฟิ อร์มแบคทีเรีย เอม็ พีเอ็น/100 27,800 14,100 ในอตุ สาหกรรมบาง
30 ฟคี ัลโคลิฟอร์มแบคทเี รีย มล. 4,900 7,000
ประเภท
เอ็มพเี อ็น/100 ทกี่ ำหนดตามประกาศ
มล. กรมโรงงานอุตสาหกรรม

พ.ศ. 2539)

-

-

94

แผนปฏิบตั ิราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนักงานทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดลอ้ มจังหวดั ศรสี ะเกษ

หมายเหตุ 1. nd คือ not detected หมายถงึ ตรวจแล้วไมพ่ บค่าหรอื มคี า่ ต่ำกว่าทเี่ ครือ่ งมือจะตรวจวัดได้
2. ค่าที่มีเครื่องหมาย * คือค่าที่ควรเฝ้าระวัง เนื่องจากมีค่าสูงเมื่อเทียบกับค่ามาตรฐานน้ำทิ้งจากโรงงานตาม

ประกาศกระทรวงอตุ สาหกรรม เรื่อง กำหนดมาตรฐานควบคุมการระบายน้ำท้ิงจากโรงงาน พ.ศ. 2560
3. เนื่องจากนำ้ ทิ้งจากระบบบำบัดน้ำชะขยะในสถานทีก่ ำจัดขยะมลู ฝอยชุมชนขององค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน

ยังไม่มีมาตรฐานกำหนดเฉพาะ ดังนั้น จึงได้นำมาเปรียบเทียบกับค่ามาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากโรงงานตาม
ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรือ่ ง กำหนดมาตรฐานควบคุมการระบายนำ้ ท้ิงจากโรงงาน พ.ศ. 2560

จากผลการวิเคราะห์คุณภาพน้ำเสียของสถานที่ฝังกลบมูลฝอยของเทศบาลตำบลขุนหาญ พบว่า
คุณภาพน้ำจากบ่อบำบัดน้ำเสียบ่อที่ 3 (บ่อสุดท้าย) มีพารามิเตอร์ที่สูงเกินมาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจาก
โรงงาน ตามประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่อง กำหนดมาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากโรงงาน พ.ศ.2560
จำนวน 3 พารามิเตอร์ ได้แก่ ซัลไฟต์ มีค่าเท่ากับ 1.39 มิลลิกรัมต่อลิตร บีโอดี มีค่าเท่ากับ 720 มิลลิกรัมต่อลิตร
และซีโอดี มีค่าเท่ากับ 530 มิลลิกรัมต่อลิตร ส่วนปริมาณโลหะหนักที่ตรวจวัดได้ จำนวน 8 พารามิเตอร์ ได้แก่
นิกเกิล แมงกานีส ทองแดง ตะก่ัว โครเมยี มทงั้ หมด แคดเมียม และสารหนู พบวา่ มคี ่าไม่เกินเกณฑ์มาตรฐานฯ กำหนด

เมื่อประเมินประสิทธิภาพของบ่อบำบัดน้ำเสีย พบว่า บ่อบำบัดน้ำเสียสถานที่ฝังกลบมูลฝอยของ
เทศบาลตำบลขุนหาญ ไม่สามารถบำบัดน้ำเสียให้มีค่าความเข้มข้นของซัลไฟต์ บีโอดี และซีโอดี ได้ตามเกณฑ์
มาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากโรงงาน ตามประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่อง กำหนดมาตรฐานควบคุม
การระบายน้ำทิ้งจากโรงงาน พ.ศ. 2560 โดยประสิทธิภาพในการบำบัดความเข้มข้นบีโอดี และซีโอดี ได้เพียง
ร้อยละ 30.77 และ 25.77 ตามลำดับ และยังพบว่า ค่าพารามิเตอร์ซัลไฟต์มีความเข้มข้นสูงขึ้นในบ่อสุดท้าย
เปรยี บเทียบกบั บ่อที่ 1

เทศบาลตำบลควรดูแลไม่ให้มีขยะมลู ฝอย เช่น แผน่ โฟม พลาสติก ไม้ ตลอดจนวสั ดุอ่ืน ๆ ปลิวตกลงใน
บ่อบำบัด เพื่อลดปริมาณสารอินทรีย์ลง และเก็บกู้ขยะมูลฝอยที่อยู่ในบ่อบำบัดน้ำเสียไม่ให้ตกค้าง หมักหมมอยู่ในบ่อ
มากเกินไป การควบคุมปริมาณสาหร่ายในบ่อบำบัดน้ำเสียบ่อที่ 1 เพื่อลดปริมาณสารอินทรีย์ในบ่อบำบัด
การควบคุมอัตราการไหลของน้ำให้มรี ะยะเวลากักเก็บที่เหมาะสม การใช้เครื่องเติมออกซิเจนในบ่อบำบัดน้ำเสียบ่อ
สดุ ท้าย หรอื การนำน้ำในบ่อสดุ ท้ายไปผา่ นระบบบำบัดน้ำเสยี แบบบึงประดิษฐโ์ ดยใช้พืชเปน็ ต้น และควรมมี าตรการ
ในการเฝ้าระวังไม่ใหน้ ้ำจากบ่อบำบดั น้ำเสียระบายออกสู่ส่ิงแวดล้อม เพื่อปอ้ งกันไม่ให้เกิดผลกระทบต่อส่ิงแวดล้อม
และปอ้ งกนั การร้องเรยี นจากประชาชนทอ่ี าจไดร้ ับผลกระทบ

2. การติดตามตรวจสอบการปนเปื้อนคุณภาพน้ำใต้ดินสถานที่ฝังกลบมูลฝอยองค์การบริหาร

ส่วนจังหวัดศรีสะเกษ (พื้นที่เทศบาลตำบลเมืองขุขันธ์) ซึ่งเป็นสถานที่ผังกลบมูลฝอยแบบถูกหลักสุขาภิบาล
(Sanitary landfill) ต.ห้วยเหนอื อ.ขุขันธ์ จ.ศรีสะเกษ

สำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคที่ 12 (อุบลราชธานี) ได้ดำเนินการติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำจาก
สถานที่ฝังกลบมูลฝอยองค์การบริหารส่วนจังหวัดศรสี ะเกษ (พื้นที่เทศบาลตำบลเมืองขุขันธ์) ซึ่งเป็นสถานที่ผงั กลบ
มูลฝอยแบบถูกหลักสุขาภิบาล (Sanitary landfill) ได้เปิดให้บริการแล้วในปี 2563 แต่ยังไม่ได้ดำเนินการ
เก็บค่าธรรมเนียมการกำจัดขยะมูลฝอยจากผู้รับบริการอย่างเป็นทางการ ตั้งอยู่บ้านสอาง หมู่ 11 ต.ห้วยเหนือ
อ.ขุขันธ์ จ.ศรีสะเกษ เมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม 2564 โดยการเก็บตัวอย่างน้ำใต้ดินในบ่อติดตามตรวจสอบคุณภาพ

95

แผนปฏบิ ตั ริ าชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดล้อมจงั หวัดศรสี ะเกษ

น้ำใตด้ นิ ของสถานทฝ่ี ังกลบมูลฝอย จำนวน 4 บ่อ และเกบ็ ตัวอยา่ งนำ้ ในบ่อบำบดั นำ้ เสีย จำนวน 2 จดุ คอื จดุ นำ้ เข้า

และบอ่ บำบัดน้ำเสยี บ่อสดุ ท้ายบ่อที่ 2 ซ่ึงเปน็ บอ่ สุดทา้ ย สามารถแสดงรปู ภาพจุดเก็บตวั อย่างน้ำ ได้ดงั ภาพท่ี 11

ภาพท่ี 11 แผนทแ่ี สดงตำแหน่งทีต่ ั้งของบ่อติดตามคุณภาพน้ำใตด้ ิน (Monitoring well:MW)
และจุดเก็บตวั อยา่ งน้ำบ่อบำบดั น้ำเสยี สถานทฝ่ี ังกลบมลู ฝอยองค์การบรหิ ารส่วนจงั หวัด
ศรีสะเกษ (เทศบาลตำบลเมืองขขุ นั ธ)์

ผลการตรวจสอบสภาพบ่อติดตามตรวจสอบน้ำใต้ดิน สถานที่ฝังกลบมูลฝอยอย่างถูกหลักวิชาการของ
องค์การบริหารส่วนจังหวัดศรีสะเกษ พื้นที่เทศบาลตำบลเมืองขุขันธ์ ตั้งอยู่บ้านสอาง หมู่ 11 ต.ห้วยเหนือ อ.ขุขันธ์
จ.ศรีสะเกษ เก็บตัวอย่างน้ำในบ่อติดตามตรวจสอบน้ำใต้ดิน (Monitoring well) จำนวน 4 ตัวอย่าง ได้ผลการ
วเิ คราะห์ ตามรายละเอียดดงั ตารางที่ 39

ตารางท่ี 39 ผลการวิเคราะห์คุณภาพนำ้ บ่อตดิ ตามตรวจสอบนำ้ ใต้ดนิ สถานท่ีผงั กลบมลู ฝอยอยา่ งถกู หลกั วชิ าการ
ขององคก์ ารบริหารส่วนจงั หวดั ศรีสะเกษ พ้ืนที่เทศบาลตำบลเมืองขุขนั ธ์ จ.ศรีสะเกษ เก็บตวั อย่างน้ำ
เมื่อวนั ที่ 7 กรกฎาคม 2564

ที่ พารามิเตอร์ หน่วย MW1 MW2 MW3 มาตรฐาน
MW4 คุณภาพน้ำใตด้ ิน
1 อณุ หภมู นิ ำ้ องศาเซลเซยี ส 29.3 30.5 30
35 35 36 ตอ้ งไมเ่ กิน
2 อณุ หภมู ิอากาศ องศาเซลเซยี ส 6.42 5.74 6.39 29.5 -
3 2.57 8
3 คา่ ออกซิเจนละลายในนำ้ (DO) มก./ล. 470 180 272 36 -

4 pH - 96 7.7 -

5 การนำไฟฟา้ µS/cm 2.7 -

722 -

แผนปฏบิ ตั ิราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนักงานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิง่ แวดลอ้ มจงั หวัดศรสี ะเกษ

ที่ พารามเิ ตอร์ หน่วย MW1 MW2 MW3 MW4 มาตรฐาน
คณุ ภาพนำ้ ใตด้ นิ
6 ความเค็ม ppt 0.1 0 0 0.3
ต้องไม่เกิน
7 สี (Color) ADMI 50 16 15 20 -
-
8 สี (Color) (pH at 7.0) ADMI 120 22 55 19
-
9 ความข่นุ มก./ล. 30.6 2,868 43.1 118 -
-
10 ความกระดา้ งทงั้ หมด มก./ล. 66 112 122 122 -
-
11 แอมโมเนีย มก./ล. 0.44 2.78 0.33 0.33 -
-
12 ไนเตรท มก./ล. 0.25 0.6 nd nd -
-
13 คลอไรด์ มก./ล. 40.9 28.9 14.9 54.9 -
-
14 ซัลเฟต มก./ล. 1.86 0.85 1.67 6.74 0.02
0.5
15 ซีโอดี มก./ล. nd nd nd nd 1.0
5.0
16 บโี อดี มก./ล. nd nd nd nd 0.01
0.05
17 สารทล่ี ะลายไดท้ ัง้ หมด (TDS) มก./ล. 404 472 312 1,432 0.003
0.01
18 ของแขง็ ท้ังหมด (TS) มก./ล. 410.4 644.2 352.7 1,454 -
-
19 เหล็ก มก./ล. 2.7 0.74 0.39 0.11 -

20 นิกเกลิ มก./ล. nd nd nd nd

21 แมงกานสี มก./ล. 0.47 0.08 0.28 0.14

22 ทองแดง มก./ล. nd 0.01 nd nd

23 สังกะสี มก./ล. nd nd nd nd

24 ตะก่วั มก./ล. 0.224 0.076 0.015 0.018

25 โครเมยี มทง้ั หมด มก./ล. 0.012 0.006 0.011 0.009

26 แคดเมียม มก./ล. 0.0021 0.0024 0.0004 0.0008

27 สารหนู มก./ล. nd nd nd nd

28 ซัลไฟด์ มก./ล. 0.2 0.28 0.79 0.43

29 โคลฟิ อรม์ แบคทเี รยี เอม็ พเี อ็น/100 มล. 330 110 170 170

30 ฟีคลั โคลิฟอรม์ แบคทีเรีย เอ็มพเี อ็น/100 มล. 50 20 50 70

หมายเหตุ 1. nd คอื not detected หมายถึง ตรวจแลว้ ไม่พบคา่ หรอื มคี า่ ต่ำกว่าท่เี ครอ่ื งมือจะตรวจวดั ได้
2. ค่าที่มีเครื่องหมาย * คือค่าที่เป็นปัญหา (ไม่เป็นไปตามมาตรฐานคุณภาพน้ำใต้ดิน) ตามประกาศ

คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ฉบับที่ 20 (พ.ศ. 2543) ออกตามความในพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพ
ส่ิงแวดลอ้ มแห่งชาติ พ.ศ. 2535 เร่อื ง กำหนดมาตรฐานคณุ ภาพนำ้ ใตด้ นิ

97

แผนปฏบิ ตั ิราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสง่ิ แวดลอ้ มจงั หวดั ศรสี ะเกษ

จากผลการวิเคราะห์ค่าโลหะหนักจำนวน 8 พารามิเตอร์ ได้แก่ นิกเกิล แมงกานีส ทองแดง สังกะสี
ตะกั่ว โครเมียมทั้งหมด แคดเมียม และสารหนู ในบ่อตรวจติดตามน้ำใต้ดินของสถานที่ฝังกลบมูลฝอยขององค์การ
บริหารส่วนจงั หวัดศรสี ะเกษ (พ้ืนทเี่ ทศบาลตำบลเมอื งขุขนั ธ์) จำนวน 4 บ่อ พบวา่ อยู่ในเกนิ เกณฑ์มาตรฐานคณุ ภาพ
นำ้ ใต้ดนิ ตามประกาศคณะกรรมการส่ิงแวดล้อมแห่งชาติ ฉบับที่ 20 (พ.ศ. 2543) ออกตามความในพระราชบัญญัติ
สง่ เสริมและรกั ษาคุณภาพสงิ่ แวดลอ้ มแหง่ ชาติ พ.ศ. 2535 เรอื่ ง กำหนดมาตรฐานคุณภาพน้ำใตด้ นิ

ผลการวิเคราะห์คุณภาพน้ำเสียจากสถานที่ฝังกลบมูลฝอยขององค์การบริหารส่วนจังหวัดศรีสะเกษ
(พนื้ ทเ่ี ทศบาลตำบลเมืองขุขันธ์) เกบ็ ตัวอยา่ งน้ำเสยี จากระบบบำบัดนำ้ เสีย ในบ่อท่ี 1 (จุดน้ำเข้าระบบ) และบ่อที่ 2
(บ่อสดุ ท้าย) ได้ผลการวเิ คราะหค์ ณุ ภาพน้ำเสีย ดังตารางที่ 40

ตารางที่ 40 ผลการวิเคราะห์คณุ ภาพน้ำบอ่ บำบัดน้ำเสยี สถานทีฝ่ ังกลบมลู ฝอยองค์การบรหิ ารสว่ นจังหวัด
ศรสี ะเกษ (พืน้ ที่เทศบาลตำบลเมืองขขุ นั ธ์) เก็บตวั อย่างน้ำ เม่ือวันท่ี 7 กรกฎาคม 2564

ที่ พารามเิ ตอร์ หน่วย บอ่ บำบดั 1 บอ่ บำบัด มาตรฐานควบคุม
บ่อสุดทา้ ย การระบายน้ำทิง้
1 อณุ หภมู ินำ้ องศาเซลเซียส 30.3 จากโรงงาน พ.ศ. 2560
33 36.5
2 อุณหภมู ิอากาศ องศาเซลเซียส 2.25 35 ไม่เกิน 40
8.25 OFL -
3 DO มก./ล. 4,960 9.85 -
2.7 1,307
4 pH - 1,990 7.6 5.5-9.0
1,955 1,280 -
5 การนำไฟฟา้ µS/cm 22 1,155 -
1,432 655.1
6 ความเค็ม ppt <0.5 11,840 ไมเ่ กิน 300
1,454 10
7 สี (Color) ADMI 5.4 12,495.1 ไม่เกนิ 3,000
0.02 0.21 -
8 สี (Color) (pH at 7.0) ADMI 0.16 nd -
0.02 0.04 -
9 สารแขวนลอยทงั้ หมด (TSS) มก./ล. nd nd
nd ไม่เกิน 1.0
10 สารที่ละลายไดท้ ง้ั หมด (TDS) มก./ล. ไม่เกนิ 5.0
ไม่เกิน 2.0
11 ตะกอนหนัก มก./ล. ไม่เกิน 5.0

12 ของแข็งทั้งหมด (TS) มก./ล.

13 เหลก็ มก./ล.

14 นกิ เกลิ มก./ล.

15 แมงกานสี มก./ล.

16 ทองแดง มก./ล.

17 สังกะสี มก./ล.

98

แผนปฏบิ ตั ริ าชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดล้อมจังหวัดศรสี ะเกษ

ที่ พารามเิ ตอร์ หน่วย บอ่ บำบดั 1 บ่อบำบัด มาตรฐานควบคุม
บ่อสดุ ท้าย การระบายน้ำทิ้ง
จากโรงงาน พ.ศ. 2560

18 ตะก่วั มก./ล. 0.003 nd ไมเ่ กนิ 0.2

19 โครเมยี มทง้ั หมด มก./ล. 0.031 0.023 ไมเ่ กนิ 0.25

20 แคดเมียม มก./ล. 0.0014 0.0002 ไม่เกนิ 0.03
21 สารหนู ไม่เกนิ 0.25
มก./ล. nd nd

22 ฟอสฟอรสั ท้ังหมด มก./ล. 5.2 5 -

23 แอมโมเนีย มก./ล. 55.63 37.8 -

24 ไนโตรเจน (TKN) มก./ล. 62 49.6 ไมเ่ กิน 100

25 ไขมนั และน้ำมนั มก./ล. 0.54 1.88 ไมเ่ กนิ 5

26 ซลั ไฟต์ มก./ล. 0.67 1.88 ไม่เกนิ 1

26 ซีโอดี มก./ล. 160 80 ไมเ่ กิน 120
10.6
27 บีโอดี มก./ล. 44 ไม่เกนิ 20
34,500 (หรือไม่เกิน 60 มก/ล.
28 โคลฟิ อรม์ แบคทีเรีย เอม็ พีเอ็น/100 27,800 14,100 ในอุตสาหกรรมบางประเภท
29 ฟีคลั โคลิฟอร์มแบคทเี รยี มล. 7,000 ท่กี ำหนดตามประกาศ
กรมโรงงานอุตสาหกรรม
เอม็ พเี อน็ /100
มล. พ.ศ.2539)

-

-

หมายเหตุ 1. nd คือ not detected หมายถงึ ตรวจแลว้ ไมพ่ บค่าหรือมคี า่ ตำ่ กวา่ ท่เี ครื่องมอื จะตรวจวัดได้
2. ค่าที่มีเครื่องหมาย * คือค่าที่ควรเฝ้าระวัง เนื่องจากมีค่าสูงเมื่อเทียบกับค่ามาตรฐานน้ำทิ้งจากโรงงาน

ตามประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เร่ือง กำหนดมาตรฐานควบคมุ การระบายนำ้ ทิ้งจากโรงงาน พ.ศ.2560
3. เน่ืองจากน้ำท้ิงจากระบบบำบัดน้ำชะขยะในสถานท่ีกำจัดขยะมลู ฝอยชุมชนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

ยังไม่มีมาตรฐานกำหนดเฉพาะ ดังนั้น จึงได้นำมาเปรียบเทียบกับค่ามาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากโรงงาน
ตามประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรอ่ื ง กำหนดมาตรฐานควบคมุ การระบายนำ้ ท้งิ จากโรงงาน พ.ศ.2560

จากการประเมินผลคุณภาพน้ำเสียของสถานที่ฝังกลบมูลฝอยขององค์การบริหารส่วนจังหวัด
ศรีสะเกษ พื้นที่เทศบาลตำบลเมืองขุขันธ์ บ่อบำบัดน้ำเสียบ่อสุดท้าย (บ่อที่ 2) พบว่า มีพารามิเตอร์ที่สูงเกิน
มาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากโรงงาน ตามประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่อง กำหนดมาตรฐานควบคุม
การระบายน้ำทิ้งจากโรงงาน พ.ศ.2560 จำนวน 4 พารามิเตอร์ คือ ค่าความเป็นกรด-ด่าง มีค่าเท่ากับ 9.85 สี มีค่า
เท่ากับ 1,280 ADMI สารที่ละลายได้ทั้งหมด (TDS) มีค่าเท่ากับ 11,840 มิลลิกรัมต่อลิตร และซัลไฟต์ มีค่าเท่ากับ

99

แผนปฏิบตั ิราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนักงานทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสงิ่ แวดลอ้ มจงั หวัดศรสี ะเกษ

1.88 มิลลิกรัมต่อลิตร และพบว่าค่าพารามิเตอร์ดังกล่าว มีความเข้มข้นสูงกวา่ บอ่ น้ำเข้า (บ่อที่ 1) ดังนั้น บ่อบำบัด
น้ำเสียสถานที่ฝังกลบมูลฝอยขององค์การบริหารส่วนจังหวัดศรีสะเกษ พื้นท่ีเทศบาลตำบลเมืองขุขันธ์ ไม่มี
ประสิทธิภาพในการบำบัดความเข้มข้นของค่าความเป็นกรด-ด่าง สี สารที่ละลายได้ทั้งหมด (TDS) และซัลไฟต์ได้
ส่วนปรมิ าณโลหะหนักท่ีตรวจวัด จำนวน 8 พารามิเตอร์ ได้แก่ นกิ เกิล แมงกานสี ทองแดง ตะก่วั โครเมียมท้ังหมด
แคดเมียม และสารหนู พบว่า มคี ่าไม่เกนิ เกณฑ์มาตรฐานฯ กำหนด

ทั้งนี้ เพื่อเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพในการบำบัดน้ำชะขยะในบ่อบำบัดน้ำเสีย องค์การบริหารส่วน
จงั หวัดศรีสะเกษ ควรมีมาตรการเพ่ือเฝา้ ระวังและควบคุมคา่ ความเป็นกรด-ดา่ ง เชน่ การควบคุมปริมาณสาหร่ายใน
บ่อบำบัดน้ำเสียและวัชพืชน้ำ เพื่อลดปริมาณสารอินทรีย์ในบ่อบำบัด การควบคุมอัตราการไหลของน้ำเสียให้มี
ระยะเวลากักเก็บที่เหมาะสม การใช้เครื่องเติมออกซิเจนในบ่อบำบดั น้ำเสีย หรือการนำน้ำเสียในบอ่ สุดท้ายไปผ่าน
ระบบบำบัดน้ำเสียแบบบึงประดิษฐ์โดยใช้พืช เป็นต้น และควรมีมาตรการในการเฝ้าระวังไม่ให้น้ำจากระบบบำบัด
น้ำเสียระบายออกสู่สิ่งแวดล้อม เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและป้องกันการร้องเรียนจาก
ประชาชนท่อี าจไดร้ บั ผลกระทบ

3. การติดตามตรวจสอบการปนเปื้อนคุณภาพน้ำใต้ดนิ สถานที่ฝังกลบมูลฝอยแบบถูกหลักวิชาการ
ของเทศบาลเมืองศรีสะเกษ ตัง้ อย่บู ้านหนองสาด ต.หนองครก อ.เมือง จ.ศรีสะเกษ

สำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคที่ 12 (อุบลราชธานี) ได้ดำเนินการติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำจาก
สถานที่ฝังกลบมูลฝอยแบบถูกหลักวิชาการของเทศบาลเมืองศรีสะเกษ ตั้งอยู่บ้านหนองสาด ต.หนองครก อ.เมือง
จ.ศรีสะเกษ เมื่อวันที่ 8-9 กรกฎาคม 2564 โดยการเก็บตัวอย่างน้ำใต้ดินในบ่อติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำใต้ดิน
ของสถานที่ฝังกลบมูลฝอย จำนวน 3 บ่อ จากจำนวนบ่อติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำใต้ดินทั้งหมด 5 บ่อ
ไม่สามารถเก็บตัวอย่างน้ำได้ จำนวน 2 บ่อ คือ บ่อ MW3 และ MW4 เนื่องจากมีปริมาณน้ำไม่เพียงพอต่อการเก็บ
ตัวอย่างน้ำมาตรวจวเิ คราะหใ์ นบ่อ MW3 และในบอ่ MW4 มขี ยะกองทับถมโดยรอบทำให้ไม่สามารถเขา้ ถึงบ่อน้ำใต้
ดนิ สามารถแสดงรปู ภาพจดุ เกบ็ ตัวอย่างน้ำ ไดด้ งั ภาพท่ี 12

ภาพที่ 12 แผนที่แสดงตำแหนง่ ทต่ี งั้ ของบ่อติดตามคณุ ภาพนำ้ ใตด้ ิน (Monitoring well : MW)
และบ่อบำบัดนำ้ เสียสถานทฝ่ี ังกลบมูลฝอยของเทศบาลเมืองศรีสะเกษ

100

แผนปฏบิ ตั ริ าชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดล้อมจังหวดั ศรสี ะเกษ

ผลการตรวจสอบสภาพบ่อติดตามตรวจสอบน้ำใตด้ ิน สถานที่ฝังกลบมูลฝอยเทศบาลเมืองศรสี ะเกษ
ตั้งอยู่บ้านหนองสาด ต.หนองครก อ.เมือง จ.ศรีสะเกษ ในปี 2564 เก็บตัวอย่างน้ำในบ่อติดตามตรวจสอบน้ำใต้ดิน
(Monitoring well) จำนวน 3 ตวั อย่าง ได้ผลการวิเคราะหต์ ามรายละเอยี ดดงั ตารางท่ี 41

ตารางที่ 41 ผลการวิเคราะห์คุณภาพนำ้ บ่อตดิ ตามตรวจสอบนำ้ ใต้ดนิ สถานท่ฝี งั กลบมลู ฝอยเทศบาลเมือง
ศรีสะเกษ เกบ็ ตัวอย่างนำ้ เม่อื วันท่ี 9 กรกฎาคม 2564

ท่ี พารามเิ ตอร์ หน่วย MW1 MW2 MW5 มาตรฐาน
คุณภาพนำ้ ใตด้ ิน
1 อุณหภูมนิ ำ้ องศาเซลเซยี ส 28.7 28.4 27.4
2 อณุ หภมู อิ ากาศ องศาเซลเซียส 31 31 31 ต้องไมเ่ กนิ
3 ค่าออกซเิ จนละลายในนำ้ (DO) 2.72 4.4 3.91 -
4 pH มก./ล. 5.88 5.61 7.98 -
5 การนำไฟฟา้ - 6,080 749 925 -
6 ความเค็ม 3.3 0.3 0.04 -
7 สี (color) µS/cm 18 16 321 -
8 สี (color) (pH at 7.0) ppt 15 13 335 -
9 ความขนุ่ ADMI 265 113 69.6
10 ความกระดา้ งทง้ั หมด ADMI 428 394 90 -
11 แอมโมเนีย NTU 0.11 3.41 0.11 -
12 ไนเตรท มก./ล. nd 0.92 nd -
13 คลอไรด์ มก./ล. 805.7 230.9 64.9 -
14 ซลั เฟต มก./ล. 1.89 2.26 9.83 -
15 ซีโอดี มก./ล. nd nd nd -
16 บโี อดี มก./ล. nd nd nd -
17 สารที่ละลายไดท้ งั้ หมด (TDS) มก./ล. 4,986 784 917 -
18 ของแข็งทง้ั หมด (TS) มก./ล. 5,035.7 1,431.2 1,075.9 -
19 เหลก็ มก./ล. 17.7 6.28 8.74 -
20 นิกเกิล มก./ล. 0.02 nd 0.02 -
21 แมงกานีส มก./ล. 2.11 0.38 0.2 -
22 ทองแดง มก./ล. nd 0.01 0.02 0.02
23 สงั กะสี มก./ล. nd nd 0.03 0.5
มก./ล. 1.0
มก./ล. 5.0

101

แผนปฏบิ ตั ริ าชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนักงานทรัพยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดล้อมจังหวดั ศรสี ะเกษ

ท่ี พารามเิ ตอร์ หน่วย MW1 MW2 MW5 มาตรฐาน
คณุ ภาพนำ้ ใตด้ นิ
24 ตะกัว่ มก./ล. 0.099 0.045 0.169
25 โครเมยี มทั้งหมด มก./ล. nd nd 0.002 ตอ้ งไม่เกิน
26 แคดเมยี ม มก./ล. 0.0055 0.0016 0.0034 0.01
27 สารหนู มก./ล. nd 0 nd 0.05

0.003

0.01

28 ซลั ไฟด์ มก./ล. 0.07 0.68 0.59 -
29 โคลฟิ อรม์ แบคทีเรยี -
เอ็มพีเอน็ /100 220 110 220
30 ฟคี ลั โคลิฟอร์มแบคทีเรีย มล. -

เอม็ พเี อน็ /100 70 20 20
มล.

หมายเหตุ 1. nd คือ not detected หมายถึง ตรวจแลว้ ไม่พบคา่ หรอื มคี ่าตำ่ กวา่ ทเ่ี ครื่องมอื จะตรวจวดั ได้
2. ค่าที่มีเครื่องหมาย * คือค่าที่เป็นปัญหา (ไม่เป็นไปตามมาตรฐานคุณภาพน้ำใต้ดิน) ตามประกาศ

คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ฉบับท่ี 20 (พ.ศ.2543) ออกตามความในพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพ
สิ่งแวดลอ้ มแห่งชาติ พ.ศ.2535 เรอ่ื ง กำหนดมาตรฐานคณุ ภาพน้ำใตด้ นิ

จากผลการวิเคราะห์ค่าโลหะหนักจำนวน 8 พารามิเตอร์ ได้แก่ นิกเกิล แมงกานีส ทองแดง สังกะสี
ตะกั่ว โครเมียมทั้งหมด แคดเมียม และสารหนู ในบ่อตรวจติดตามน้ำใต้ดินของสถานที่ฝังกลบมูลฝอยของเทศบาล
เมืองศรีสะเกษ จำนวน 3 บ่อ พบว่า ทั้ง 3 บ่อ มีความเข้มข้นของตะกั่ว (Pb) เท่ากับ 0.099, 0.045 และ 0.169
มิลลิกรัมต่อลิตร ในบ่อตรวจติดตามน้ำใต้ดินบ่อที่ 1 (MW1) บ่อที่ 2 (MW2) และบ่อที่ 5 (MW5) ตามลำดับ และ
พบว่าในบ่อที่ 5 (MW5) มีความเข้มข้นของแคดเมียม (Cd) เท่ากับ 0.0034 มิลลิกรัม เกินเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพ
น้ำใต้ดนิ ตามประกาศคณะกรรมการส่ิงแวดล้อมแห่งชาติ ฉบับที่ 20 (พ.ศ. 2543) ออกตามความในพระราชบัญญัติ
ส่งเสรมิ และรกั ษาคณุ ภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ.2535 เรือ่ ง กำหนดมาตรฐานคุณภาพน้ำใต้ดินกำหนด

ทั้งนี้ จากการลงพื้นท่ีสถานที่ฝังกลบมูลฝอยของเทศบาลเมืองศรีสะเกษ พบว่า ในพื้นท่ีสถานท่ี
ฝังกลบมูลฝอยของเทศบาลเมืองศรีสะเกษ มีบ่อติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำใต้ดินทั้งหมด 5 บ่อ แต่สามารถเก็บ
ตัวอย่างน้ำเพื่อนำมาวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการได้เพียง 3 บ่อ มีจำนวน 2 บ่อ คือ บ่อที่ 3 (MW3) ไม่สามารถเก็บ
ตัวอย่างน้ำได้เนื่องจากมีน้ำไม่เพียงพอต่อการเก็บตัวอย่างน้ำ ซึ่งอาจเนื่องจากบ่อติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำของ
เทศบาลเมืองศรีสะเกษ มีอายุการใช้งานเป็นเวลานาน อาจจะมีตะกอนดินทรายทับถมก้นบ่อ ตะกรันอุดตัน
กรวดกรุ หรอื รอยแตกที่มนี ้ำในหินแข็ง ทำใหน้ ำ้ ไหลเขา้ บอ่ น้อยลง เทศบาลเมืองศรสี ะเกษควรทำการเป่าล้างพัฒนา
บอ่ เพอื่ ใหน้ ้ำเข้าบ่อได้ดขี ้ึน ซ่งึ ควรทำทุก 1 ปี หรือตามความเหมาะสมของสภาพการใช้งาน และในบ่อที่ 4 (MW4)
มีขยะกองทบั ถมโดยรอบทำให้ไมส่ ามารถเขา้ ถึงบอ่ น้ำใต้ดินได้ และส่มุ เสี่ยงที่จะมกี ารปนเปอ้ื นจากเศษขยะมลู ฝอย

102

แผนปฏิบตั ริ าชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนักงานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละส่งิ แวดล้อมจังหวดั ศรสี ะเกษ

ผลการวเิ คราะห์คุณภาพน้ำเสียจากสถานทีฝ่ ังกลบมลู ฝอยอย่างถูกหลักวชิ าการของเทศบาลเมือง
ศรีสะเกษ ตั้งอยู่บ้านหนองสาด ต.หนองครก อ.เมือง จ.ศรีสะเกษ เก็บตัวอย่างน้ำเสียจากระบบบำบัดน้ำเสีย
ในบอ่ ที่ 1 (จุดน้ำเขา้ ระบบ) และบ่อที่ 11 (บอ่ สดุ ทา้ ย) ไดผ้ ลการวิเคราะหค์ ุณภาพนำ้ เสยี ดังตารางที่ 42

ตารางท่ี 42 ผลการวิเคราะห์คณุ ภาพนำ้ เสยี จากสถานท่ฝี งั กลบมูลฝอยอยา่ งถูกหลกั วิชาการของเทศบาล
เมืองศรีสะเกษ เก็บตัวอย่างน้ำ เมื่อวนั ที่ 8 กรกฎาคม 2564

ที่ พารามเิ ตอร์ หนว่ ย บอ่ บำบดั 1 บ่อบำบัด 11 มาตรฐานควบคุม
(บอ่ สุดท้าย) การระบายนำ้ ทงิ้
1 อุณหภมู นิ ้ำ องศาเซลเซียส 29.5 จากโรงงาน พ.ศ. 2560
2 อณุ หภูมิอากาศ องศาเซลเซยี ส 32 33
3 DO 0.3 32 ไมเ่ กิน 40
4 pH มก./ล. 7.88 18.72 -
5 สี - 4,760 10.28 -
6 สี (color) (pH at 7.0) 4,680 1,640
7 การนำไฟฟา้ ADMI 8,340 1,495 5.5 -9.0
8 ความเคม็ ADMI 4.7 7,510 ไมเ่ กนิ 300
9 สารทล่ี ะลายได้ทง้ั หมด (TDS) µS/cm 4,885 4.2
10 สารแขวนลอยทัง้ หมด (TSS) ppt 257.8 9,453 -
11 ตะกอนหนัก มก./ล. <0.5 1,133.9 -
12 ของแขง็ ทัง้ หมด (TS) มก./ล. 5,142.8 2 ไมเ่ กิน 3,000
13 เหล็ก มก./ล. 6.42 10,586.9 ไม่เกิน 50
14 นกิ เกลิ มก./ล. 0.05 0.47 -
15 แมงกานสี มก./ล. 0.5 0.04 -
16 ทองแดง มก./ล. 0.02 0.18 -
17 สังกะสี มก./ล. 0.15 nd ไมเ่ กิน 1.0
18 ตะกว่ั มก./ล. 0.01 nd ไม่เกนิ 5.0
19 โครเมียมทง้ั หมด มก./ล. 0.117 0.007 ไมเ่ กนิ 2.0
20 แคดเมยี ม มก./ล. 0.0019 0.101 ไมเ่ กิน 5.0
21 สารหนู มก./ล. nd nd ไมเ่ กนิ 0.2
22 ฟอสฟอรัสทง้ั หมด มก./ล. 10.4 nd ไม่เกิน 0.25
23 แอมโมเนยี มก./ล. 283.5 18.8 ไมเ่ กนิ 0.03
มก./ล. 69.8 ไม่เกิน 0.25
มก./ล. -
-

103

แผนปฏิบตั ริ าชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนักงานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสงิ่ แวดล้อมจงั หวดั ศรสี ะเกษ

ที่ พารามิเตอร์ หนว่ ย บอ่ บำบดั 1 บ่อบำบดั 11 มาตรฐานควบคุม
(บอ่ สุดทา้ ย) การระบายน้ำทิง้
จากโรงงาน พ.ศ. 2560

24 ไนโตรเจน (TKN) มก./ล. 315.7 82.6 ไมเ่ กนิ 100

25 ไขมนั และนำ้ มนั มก./ล. 3.85 0.66 ไมเ่ กิน 5

26 ซัลไฟต์ มก./ล. 2.32 1.81 ไม่เกนิ 1

27 ซีโอดี มก./ล. 560 160 ไม่เกิน 120

28 บีโอดี มก./ล. 244 24 ไมเ่ กิน 20
27,800 (หรือไมเ่ กนิ 60 มก/ล.
29 โคลฟิ อร์มแบคทเี รยี เอ็มพเี อ็น/100 27,800 ในอุตสาหกรรมบาง
30 ฟคี ัลโคลิฟอรม์ แบคทเี รยี มล. 13,000
ประเภท
เอม็ พีเอ็น/100 ทก่ี ำหนดตามประกาศ
มล. กรมโรงงานอุตสาหกรรม

พ.ศ. 2539)

-

14,100 -

หมายเหตุ 1. nd คือ not detected หมายถึง ตรวจแลว้ ไมพ่ บค่าหรือมีค่าต่ำกวา่ ท่เี คร่อื งมอื จะตรวจวดั ได้
2. ค่าที่มีเครื่องหมาย * คือค่าที่ควรเฝ้าระวัง เนื่องจากมีค่าสูงเมื่อเทียบกับค่ามาตรฐานน้ำทิ้งจากโรงงาน

ตามประกาศกระทรวงอตุ สาหกรรม เร่อื ง กำหนดมาตรฐานควบคมุ การระบายน้ำท้ิงจากโรงงาน พ.ศ.2560
3. เนอื่ งจากนำ้ ทง้ิ จากระบบบำบดั น้ำชะขยะในสถานท่กี ำจัดขยะมลู ฝอยชุมชนขององคก์ รปกครองส่วนท้องถิ่น

ยังไม่มีมาตรฐานกำหนดเฉพาะ ดังนั้น จึงได้นำมาเปรียบเทียบกับค่ามาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากโรงงาน
ตามประกาศกระทรวงอตุ สาหกรรม เรื่อง กำหนดมาตรฐานควบคมุ การระบายนำ้ ท้งิ จากโรงงาน พ.ศ. 2560

จากการประเมินผลคุณภาพน้ำเสียของสถานที่ฝังกลบมูลฝอยอย่างถูกหลักวิชาการของเทศบาล
เมืองศรีสะเกษ พบว่า คุณภาพน้ำจากบ่อบำบัดน้ำเสียบ่อที่ 11 (บ่อสุดท้าย) ส่วนใหญ่มีค่าลดลงจากบ่อบำบัดบ่อ
ที่ 1 ยกเว้นค่าความเป็นกรด-ด่าง ค่าออกซิเจนละลายในน้ำ สารที่ละลายได้ทั้งหมด (TDS) และสารแขวนลอย
ทง้ั หมด (TSS) ซง่ึ เป็นผลมาจากมีการแพร่กระจายของสาหร่ายจำนวนมาก เม่อื เปรียบเทียบคณุ ภาพน้ำบ่อบำบัดบ่อ
ท่ี 11 กับมาตรฐานควบคมุ การระบายนำ้ ทิ้งจากโรงงาน ตามประกาศกระทรวงอตุ สาหกรรม เร่ือง กำหนดมาตรฐาน
ควบคุมการระบายน้ำทิง้ จากโรงงาน พ.ศ.2560 พบว่า มพี ารามิเตอรท์ ี่สงู เกินมาตรฐานฯ จำนวน 6 พารามิเตอร์ คือ
ความเป็นกรด ด่าง (pH) มีค่าเท่ากับ 10.28 สี มีค่าเท่ากับ 1,640 ADMI สารที่ละลายได้ทั้งหมด (TDS) มีค่าเท่ากับ
9,453 มิลลิกรัมต่อลิตร ค่าสารแขวนลอยทั้งหมด (TSS) มีค่าเท่ากับ 1,133.9 มิลลิกรัมต่อลิตร ซัลไฟต์ มีค่าเท่ากับ
1.81 มิลลิกรัมต่อลิตร และซีโอดี มีค่าเท่ากับ 160 มิลลิกรัมต่อลิตร ส่วนปริมาณโลหะหนักที่ตรวจวัด จำนวน

104

แผนปฏบิ ตั ิราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนักงานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดลอ้ มจังหวดั ศรสี ะเกษ

8 พารามิเตอร์ ไดแ้ ก่ นกิ เกลิ แมงกานีส ทองแดง ตะก่ัว โครเมียมทง้ั หมด แคดเมียม และสารหนู พบว่า มีค่าไม่เกิน
เกณฑม์ าตรฐานฯ กำหนด

เมอ่ื ประเมนิ ประสิทธภิ าพของบ่อบำบัดนำ้ เสยี พบวา่ บ่อบำบัดน้ำเสียสถานทฝ่ี งั กลบมลู ฝอยอย่างถูก
หลักวชิ าการของเทศบาลเมืองศรีสะเกษ ไม่สามารถบำบัดน้ำเสียให้มีคา่ ความเข้มข้นของความเป็นกรดดา่ ง สี สารที่
ละลายได้ทั้งหมด (TDS) สารแขวนลอยท้ังหมด (TSS) ซัลไฟต์ และซีโอดี ได้ตามเกณฑ์มาตรฐานควบคุมการระบาย
น้ำทิ้งจากโรงงาน ตามประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่อง กำหนดมาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากโรงงาน
พ.ศ. 2560 โดยประสิทธิภาพในการบำบัดความเข้มข้นของ สี ซัลไฟต์ และซีโอดี ได้ร้อยละ 65.54 , 21.98 และ
71.43 ตามลำดับ และพบค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH) สารที่ละลายได้ทั้งหมด (TDS) สารแขวนลอยทั้งหมด (TSS)
และออกซิเจนละลายในน้ำ (DO) มีค่าสูงขึ้นในบ่อสุดท้าย ดังนั้น เพื่อลดปริมาณสารอินทรีย์ในบ่อบำบัด
น้ำเสีย ควรมีการควบคุมอัตราการไหลของน้ำให้มีระยะเวลากักเก็บที่เหมาะสม การใช้เครื่องเติมออกซิเจนในบ่อ
บำบัดนำ้ เสยี บ่อสดุ ท้าย หรอื การนำนำ้ ในบอ่ สดุ ท้ายไปผา่ นระบบบำบดั น้ำเสียแบบบึงประดิษฐ์โดยใชพ้ ชื เพื่อชว่ ยลด
คา่ บโี อดีและซีโอดี

ทั้งนี้ เทศบาลเมืองศรสี ะเกษ ไม่ควรทาํ การปล่อยน้ำจากบ่อบําบัดน้ำเสียออกสู่พนื้ ท่ีข้างเคยี ง ซึ่งอาจ
ส่งผลกระทบตอ่ สภาพแวดลอ้ มและหากปนเป้ือนลงสแู่ หล่งนำ้ ซ่งึ อาจทําให้คุณภาพของนำ้ บริเวณดังกล่าวเสื่อมโทรม
ลงได้ และควรมีมาตรการในการเฝ้าระวังไม่ให้น้ำจากบ่อบำบัดน้ำเสียระบายออกสู่สิ่งแวดล้อมเพื่อป้องกันไม่ให้
เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและป้องกันการร้องเรียนจากประชาชนที่อาจได้รับผลกระทบ และเทศบาลเมืองศรีสะเกษ
อาจพิจารณาความเหมาะสมดา้ นงบประมาณในการติดตัง้ และเดินระบบเติมอากาศเพ่ือเพ่ิมประสทิ ธภิ าพการบาํ บัด
น้ำเสีย

1.2.3 ระบบบำบดั น้ำเสีย
ตารางท่ี 43 ระบบบำบดั น้ำเสยี

ท่ตี งั้ ระบบบำบัดน้ำเสีย จำนวน ประเภท ความสามารถ ปรมิ าณน้ำ รอ้ ยละ รายชื่อ
พื้นท่ี ระบบบำบัด ในการบำบัด เสยี ที่เข้า พื้นท่ี หน่วยงาน
1. โครงการก่อสร้างระบบ (ไร)่ นำ้ เสีย น้ำเสยี ระบบ รวบรวม รับผิดชอบ
รวบรวมและบำบดั น้ำเสยี นำ้ เสีย
เทศบาลเมอื งศรสี ะเกษ (ลบ.ม./วนั ) (ลบ.ม./วนั ) เทยี บกบั เทศบาลเมือง
ตั้งอยบู่ ริเวณสวนสาธารณะ พ้ืนท่ี ศรสี ะเกษ
ราชสกั การะ ต.เมืองใต้ 4 ไร่ ระบบ อปท.
อ.เมือง จ.ศรีสะเกษ ตะกอนเรง่
และคลอง
วนเวียน

105

แผนปฏบิ ตั ิราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนักงานทรัพยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดลอ้ มจงั หวดั ศรสี ะเกษ

หมายเหตุ : ได้รับสนับสนุนงบประมาณภายใต้แผนปฏิบัติการเพื่อการจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อมในระดับจังหวัด

ประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2560 ขณะน้อี ย่รู ะหว่างแก้ไขแบบแปลนโครงการฯ ตามความเหน็ ของสำนกั งานนโยบาย
และแผนทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสง่ิ แวดลอ้ ม (ข้อมลู ณ เดือนกันยายน 2560)

ประเด็นปญั หาระบบบำบดั
โครงการก่อสร้างระบบรวบรวมและบำบัดน้ำเสีย เทศบาลเมืองศรีสะเกษ ตั้งอยู่บริเวณสวนสาธารณะ
ราชสักการะ ต.เมอื งใต้ อ.เมือง จ.ศรีสะเกษ ได้รบั จัดสรรงบประมาณ แต่ยังไมด่ ำเนนิ การก่อสร้าง

ตารางท่ี 44 สรปุ จำนวนแหล่งกำเนิดมลพษิ ทีต่ ิดตามตรวจสอบการทำงานของระบบบำบดั นำ้ เสีย ตามมาตรา 80
และมาตรา 82 แหง่ พระราชบัญญตั ิส่งเสริมและรกั ษาคุณภาพสิง่ แวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535
ในพืน้ ท่จี ังหวดั ศรสี ะเกษ ปีงบประมาณ พ.ศ. 2564

ลำดบั ประเภทแหลง่ กำเนิดมลพิษ จำนวน การระบายนำ้ ทิ้งออกนอก คณุ ภาพนำ้ ทิ้ง
(แหง่ ) ท่ตี ง้ั แหล่งกำเนิดมลพิษ
1 โรงพยาบาล ระบาย ไมร่ ะบาย ผา่ น ไมผ่ ่าน
2 โรงงานอุตสาหกรรม 8 (แห่ง) (แห่ง) (แหง่ ) (แหง่ )
3 การเลย้ี งสกุ ร 4
4 อาคารทท่ี ำการของทางราชการ 4 35 12
1 - 4* --
รวม 17 -4 --
-1 --
3 14 12

หมายเหตุ : โรงงาน 1 แหง่ ขณะตรวจสอบอย่รู ะหว่างการปรับปรงุ ระบบบำบัดน้ำเสีย และไมม่ นี ้ำท้ิงระบายออกสู่
ภายนอกโรงงาน

1.2.4 คุณภาพอากาศ

สถานการณ์

สำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคที่ 12 (อุบลราชธานี) ได้ดำเนินการตรวจวัดฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5
ไมครอน (PM2.5) พน้ื ทจ่ี ังหวดั ศรสี ะเกษ 2 แห่ง ระหวา่ งวันท่ี 27 มกราคม – 11 กมุ ภาพนั ธ์ 2564 ดังนี้

ระหว่างวันที่ 27 มกราคม – 3 กุมภาพันธ์ 2564 สำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคที่ 12 (อุบลราชธานี)
ดำเนินการตรวจวัดฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน (PM2.5) ณ ศาลากลางจังหวัดศรีสะเกษ โดยใช้เครื่องมือ
ตรวจวัดด้วยวธิ กี ารกระเจิงของแสง (Light Scattering) ที่เปน็ ไปตามข้อกำหนดในประกาศกรมควบคุมมลพิษ เร่ือง
เครื่องวัดและวิธีตรวจวัดค่าเฉลี่ยของก๊าซหรือฝุ่นละอองในบรรยากาศโดยทั่วไประบบอื่นหรือวิ ธีอื่นที่กรมควบคุม
มลพิษเห็นชอบ (ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 136 ตอนพิเศษ 259 ง วันที่ 18 ตุลาคม 2562) พบว่า
ฝนุ่ ละอองขนาดไมเ่ กนิ 2.5 ไมครอน เฉล่ยี 24 ชว่ั โมง มคี ่าอยใู่ นชว่ ง 20–33 ไมโครกรมั ต่อลูกบาศกเ์ มตร ซ่ึงมีค่าไม่
เกนิ มาตรฐานทก่ี ำหนดตามประกาศคณะกรรมการสงิ่ แวดลอ้ มแหง่ ชาติ ฉบบั ท่ี 36 (พ.ศ. 2553)

106

แผนปฏบิ ตั ิราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิง่ แวดลอ้ มจงั หวัดศรสี ะเกษ

ตารางที่ 45 ผลการตรวจวัดฝนุ่ ละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน (PM2.5) คา่ เฉลี่ย 24 ชว่ั โมง ณ ศาลากลาง
จงั หวดั ศรสี ะเกษ ระหว่างวนั ท่ี 27 มกราคม – 3 กมุ ภาพันธ์ 2564

วันท่ีตรวจวดั ฝุ่นละอองขนาดไม่เกนิ 2.5 ไมครอน เฉล่ีย 24 ชั่วโมง
(ไมโครกรมั ตอ่ ลกู บาศกเ์ มตร)
27-28 มกราคม 2564
28-29 มกราคม 2564 ค่าท่ตี รวจวัดได้ คา่ มาตรฐาน
29-30 มกราคม 2564
30-31 มกราคม 2564 27
31 มกราคม – 1 กุมภาพนั ธ์ 2564 20
1-2 กมุ ภาพนั ธ์ 2564 26
2-3 กมุ ภาพนั ธ์ 2564 33 ไมเ่ กนิ 50
26
23
24

หมายเหตุ เริม่ การตรวจวัดในวันท่ี 27 มกราคม 2564 เวลา 13.00 น.

อย่างไรก็ตามเมื่อพิจารณาการเปลี่ยนแปลงของปริมาณฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน
แบบต่อเน่ืองทุก 1 ชั่วโมง พบวา่ ปรมิ าณฝนุ่ ละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน มคี า่ คอ่ นข้างสูงในชว่ งเยน็ เนื่องจากมี
การจราจรหนาแน่น และเกิดภาวะอุณหภูมิผกผัน มีชั้นความร้อนปิดกั้นการกระจายตัวของฝุ่นละอองในเวลา
กลางคืน ทำให้การสะสมตัวของฝุ่นละอองสูงขึ้นได้ โดยมีรายละเอียดตามรูปท่ี 1 ดังนั้นจึงควรลดระยะเวลาการอยู่
ภายนอกอาคารในช่วงเวลากลางคืน และควรสวมใส่หน้ากากป้องกันฝุ่นเมื่อจำเป็นต้องออกนอกอาคารในช่วงเวลา
ดงั กล่าว

ระหว่างวันที่ 4-11 กุมภาพันธ์ 2564 สำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคที่ 12 (อุบลราชธานี) ดำเนินการ
ตรวจวัดฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน (PM2.5) ณ ศาลหลักเมืองกันทรลักษ์ อำเภอกันทรลักษ์ จังหวัด
ศรีสะเกษ โดยใช้เครื่องมือตรวจวัดด้วยวิธีการกระเจิงของแสง (Light Scattering) ที่เป็นไปตามข้อกำหนด
ในประกาศกรมควบคุมมลพิษ เรื่อง เครื่องวัดและวิธีตรวจวัดค่าเฉลี่ยของก๊าซหรือฝุ่นละออง
ในบรรยากาศโดยทั่วไประบบอื่นหรือวิธีอื่นที่กรมควบคุมมลพิษเห็นชอบ (ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเล่ม 136
ตอนพิเศษ 259 ง วันที่ 18 ตุลาคม 2562) พบว่า ฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน เฉลี่ย 24 ชั่วโมง มีค่าอยู่
ในชว่ ง 18–55 ไมโครกรัมต่อลูกบาศกเ์ มตร โดยตรวจพบคา่ ท่ีสูงเกนิ มาตรฐานท่ีกำหนดตามประกาศคณะกรรมการ
ส่ิงแวดล้อมแหง่ ชาติ ฉบับท่ี 36 (พ.ศ. 2553) จำนวน 1 วัน จากการตรวจวัดท้งั หมด 7 วัน

107

แผนปฏิบตั ิราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรัพยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดลอ้ มจังหวดั ศรสี ะเกษ

ตารางท่ี 46 ผลการตรวจวดั ฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน (PM2.5) คา่ เฉล่ีย 24 ชั่วโมง ณ ศาลหลกั เมือง

กนั ทรลักษ์ อำเภอกนั ทรลักษณ์ จงั หวดั ศรีสะเกษ ระหวา่ งวันที่ 4–11 กมุ ภาพันธ์ 2564

วันทีต่ รวจวัด ฝุ่นละอองขนาดไมเ่ กิน 2.5 ไมครอน เฉล่ยี 24 ช่ัวโมง
(ไมโครกรัมตอ่ ลูกบาศกเ์ มตร)

4-5 กุมภาพนั ธ์ 2564 คา่ ทตี่ รวจวดั ได้ คา่ มาตรฐาน
5-6 กุมภาพันธ์ 2564 29 ไม่เกิน 50
6-7 กุมภาพนั ธ์ 2564 35
7-8 กุมภาพันธ์ 2564 44
8-9 กมุ ภาพนั ธ์ 2564 55*
9-10 กมุ ภาพนั ธ์ 2564 32
10-11 กุมภาพันธ์ 2564 18
23

หมายเหตุ (1) เริม่ การตรวจวดั ในวนั ที่ 4 กุมภาพนั ธ์ 2564 เวลา 15.00 น.
(2) ค่าท่มี เี คร่ืองหมายดอกจนั (*) คือ ค่าฝนุ่ ละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน เฉลย่ี 24 ชั่วโมง ทส่ี ูง

เกินมาตรฐานกำหนด ตามประกาศคณะกรรมการส่งิ แวดลอ้ มแหง่ ชาติ ฉบับท่ี 36 (พ.ศ. 2553)
อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาการเปลี่ยนแปลงของปริมาณฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน

แบบต่อเนื่องทุก 1 ชั่วโมง พบว่าปริมาณฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน ส่วนใหญ่มีค่าค่อนข้างสูงในเวลาเย็น
ถงึ กลางคนื ซง่ึ เป็นช่วงท่มี กี ารจราจรหนาแน่น โดยเฉพาะในระหว่างวันท่ี 6-8 กมุ ภาพนั ธ์ 2563 มีตลาดประชารฐั ซึ่ง
มีกิจกรรมการจำหน่ายอาหารประเภทปิง้ ย่างจากเตาถ่าน ร่วมกับเกดิ ภาวะอุณหภูมิผกผนั มีชั้นความร้อนปิดกั้นการ
กระจายตัวของฝุ่นละอองในเวลากลางคืน จึงมีส่วนทำใหค้ า่ ฝุน่ ละออง PM2.5 สงู ข้นึ ได้ ดังน้นั จงึ ควรลดระยะเวลาการ
อยู่ภายนอกอาคารในช่วงเวลากลางคืน และควรสวมใส่หน้ากากป้องกันฝุ่นเมื่อจำเป็นต้องออกนอกอาคารใน
ชว่ งเวลาดังกลา่ ว

สถานการณ์คุณภาพอากาศและมลพิษทางอากาศในภาพรวมของจังหวัดในช่วง วันที่ 7 ตุลาคม 2562 –
12 กนั ยายน 2564 ตามดัชนคี ุณภาพอากาศ PM2.5 เฉลีย่ 24 ชั่วโมง ต่อเนอื่ ง (ค่ามาตรฐาน PM2.5 เฉลี่ย 24 ชว่ั โมง ไมเ่ กิน
50 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร) สรุปไดด้ ังตารางท่ี 47

ตารางท่ี 47 คุณภาพอากาศในภาพรวมของจังหวัด ตามดัชนีคุณภาพอากาศ PM2.5 เฉล่ีย 24 ชว่ั โมง ต่อเนื่อง

ปีงบประมาณ จำนวน (วนั )
ผา่ น ไม่ผ่าน

2563 250 74

2564 287 55

ท่มี า : http://www.cmuccdc.org/ssk

108

แผนปฏิบตั ริ าชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสง่ิ แวดล้อมจงั หวัดศรสี ะเกษ

1.2.5 สิ่งแวดล้อมเมอื ง
สถานการณ์
จากผลการศึกษาเรื่อง “มาตรฐานในการเพิ่มและการจัดการพื้นที่สีเขียวในเขตชุมชนอย่างยั่งยืน”

ในปี พ.ศ.2547 ทไี่ ดเ้ สนอแนะให้มีการจัดทำเกณฑ์มาตรฐานได้เสนอแนะให้มีการจัดทำเกณฑ์มาตรฐานพ้ืนที่สีเขียว
อย่างจริงจัง โดยในเบื้องต้น ได้เสนอแนะการคำนวณพื้นที่สีเขียวโดยใช้สัดส่วนของพื้นที่ และสัดส่วนของจำนวน
ประชากร ในการกำหนดขนาดพื้นที่สีเขียวโดยรวม และการกำหนดสัดส่วนพื้นที่สีเขียวเฉพาะกิจกรรมใน “ที่ว่าง”
ตาม พ.ร.บ. ควบคุมอาคาร ดงั น้ี
ตารางท่ี 48 แสดงขนาดพ้ืนท่ีสเี ขียวโดยรวม

ประเภทเทศบาล ขนาดพน้ื ทส่ี ีเขยี วย่ังยนื ขนาดพน้ื ที่สีเขียวบริการ

เทศบาลนคร 7.5 ไร่ 12 ตารางเมตร ต่อคน 2.5 ไร่ 4 ตารางเมตร ต่อคน
เทศบาลเมือง ตอ่ 1,000 คน ตอ่ 1,000 คน
เทศบาลตำบล
ร้อยละ 10 ของพนื้ ท่ีทัง้ หมด ร้อยละ 5 ของพ้นื ท่ที ้ังหมด

รอ้ ยละ 10 ของพื้นที่ท้งั หมด รอ้ ยละ 3 ของพ้นื ทท่ี ั้งหมด

นยิ ามศพั ท์
พื้นที่สีเขียวที่ยั่งยืน หมายถึง พื้นที่สีเขียวที่มีไม้ใหญ่ขนาดวัดโดยรอบไม่ต่ำกว่า 20 เซนติเมตร
เป็นองค์ประกอบหลัก จำนวนของต้นไม้ไม่น้อยกว่า 16 ต้นต่อไร่ ซึ่งจะทำให้ความเป็นสีเขียวของพื้นที่นั้นอยู่ได้
ยาวนาน เป็นพื้นที่เป้าหมายของการพัฒนาพื้นที่สีเขียวในเมืองอย่างยั่งยืน” (สำนักงานนโยบายและแผน
ทรัพยากรธรรมชาติและสง่ิ แวดล้อม, 2564)
พื้นที่สีเขียวเพื่อบริการ คือ พื้นที่สีเขียวที่ประชาชนสามารถเข้าไปใช้บริการเพื่อคุณภาพชีวิตของ
ชมุ ชน ทง้ั การพกั ผ่อน หยอ่ นใจ ออกกำลงั กาย และเสรมิ สรา้ งทัศนยี ภาพทสี่ วยงามให้กับเมือง ” (สำนกั งานนโยบาย
และแผนทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดล้อม, 2564)

พื้นที่สวนสาธารณะที่สำคัญของจังหวัดศรีสะเกษ คือ สวนสมเด็จพระศรีนครินทร์บรมราชชนนี
เป็นสวนสาธารณะแห่งแรกของประเทศไทยมีพื้นที่ 237 ไร่ ในบริเวณวิทยาลัยเกษตรกรรมศรีสะเกษ มีลักษณะ
สภาพพื้นที่สูงต่ำตามธรรมชาติ มีลำห้วย 2 สาย คือ ห้วยปูนใหญ่ และห้วยปูนน้อย เป็นป่าต้นลำดวนธรรมชาติ
40,000 ต้น ออกดอกหอมทั่วไป ในเดือนมีนาคม - เมษายน ต้นลำดวนนับเป็นต้นไม้ประวัติศาสตร์ของศรีสะเกษ
เพราะการตั้งเมืองนี้ใช้มงคลนาม จากต้นไม้นี้ว่า “ศรีนครลำดวน” นอกจากนี้ยังมีพันธุ์ไม้หลายชนิด ซึ่งมีถิ่นกำเนิด
ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เชน่ ประดู่ ตะแบก พยงุ มงั คุดปา่ เปน็ ต้น เปน็ สวนสาธารณะท่ีรม่ รื่นด้วยป่าธรรมชาติ
และพันธ์ไุ ม้ที่มีคุณคา่

110099

แผนปฏบิ ตั ิราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนักงานทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสง่ิ แวดลอ้ มจงั หวดั ศรสี ะเกษ

ตารางที่ 49 แสดงรายชอื่ พน้ื ที่สีเขียวบรกิ ารของเขตเทศบาลเมืองศรสี ะเกษ ไร่ งาน ตร.วา
รายชื่อ 5 40
5 1 33.5
สวนสาธารณะเฉลมิ พระเกียรตสิ มเดจ็ ย่า 100 ปี 15 2 47
สวนสาธารณะหนองอุทัยเฉลิมพระเกยี รติ 72 พรรษา 25
สวนสาธารณะหนองแคนเฉลิมพระเกียรติ
สวนสาธารณะสวนราชสกั การะ 98
สวนเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หัวเฉลมิ พระชนมพรรษา 80
พรรษา 148 3 120.5

รวมพ้นื ที่

ท่มี า : สำนักงานเทศบาลเมอื งศรสี ะเกษ

111100

แผนปฏบิ ตั ริ าชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนักงานทรัพยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดล้อมจังหวดั ศรสี ะเกษ

ภาพที่ 13 แผนผงั กำหนดการใชป้ ระโยชน์ท่ีดินตามท่ีไดจ้ ำแนกประเภททา้ ยกฎกระทรวงใหใ้ ช้บังคบั ผังเมืองรวม
จงั หวดั ศรสี ะเกษ พ.ศ. 2560

ท่มี า : สำนกั งานโยธาธกิ ารและผงั เมืองจงั หวัดศรีสะเกษ (2564)

111

แผนปฏิบตั ิราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดลอ้ มจงั หวัดศรสี ะเกษ

1.2.6 ส่ิงแวดล้อมธรรมชาติและศลิ ปกรรม
ศรีสะเกษเป็นจังหวดั ท่มี แี หล่งทอ่ งเท่ียวท่ีน่าสนใจอยู่หลายแหง่ โดยเฉพาะโบราณสถาน วดั หรอื

สิ่งปลกู สร้างทีม่ ีคณุ ค่าทางประวตั ศิ าสตรแ์ ละศลิ ปกรรม ซ่ึงสร้างความประทบั ใจแกผ่ ู้มาเยือน สถานท่ีสำคัญท่ี
กลา่ วถึงดงั แสดงในตารางต่อไปน้ี
ตารางท่ี 50 แสดงสถานศลิ ปกรรมและแหล่งท่องเท่ียวที่สำคัญจงั หวดั ศรีสะเกษ

ลำดบั สถานที่ ลักษณะเดน่ ชอ่ื สถานที่
1 อำเภอกนั ทรลกั ษ์ น้ำตก 1. นำ้ ตกภูลออ
2 อำเภอขขุ ันธ์ ปราสาท (ปรางค์ศลิ า) 2. ปรางค์ศิลาช่องเขาโดนตวล (ปราสาทโดนตวล)
ภาพสลัก 3. ภาพสลกั ผามออีแดงประตู้สเู่ ขาพระวิหาร
3 อำเภอขุนหาญ สถูปคู่ 4. สถูปคู่
สระ 5. สระตรวจและทำนบหินกนั้ นำ้
4 อำเภอบึงบรู พ์
เจดีย์ 6. เจดยี ์รายวดั เขียนบรู พาราม
เจดยี ์ 7. ธาตจุ งั เกา่ (หนองเตา) หรอื เจดีย์จงั เก่า
ตู้พระธรรม 8. ตู้พระธรรมรายลดนำ้ วดั เจก๊ โพธิ์พฤกษ์
ปราสาท 9. ปราสาทลมุ พุก (ปราสาทสกุลหรอื ปราสาทบ้านปราสาท)
ปราสาท 10.ปราสาทวดั เจ๊ก(ปราสาทวัดบา้ นเจก๊ หรอื ปราสาทวัดเจ๊กโพธ์ิ)
แท่งหิน 11. แท่งหินบ้านปราสาท
อุโบสถ 12. อโุ บสถวัดเขียนบรู พาราม

ทบั หลัง 13. ทบั หลังพระนารายบรรทมสินธ์ุ วัดบา้ นพราน
น้ำตก 14. น้ำตกสำโรงเกยี รตหิ รือน้ำตกปศิ าจ
นำ้ ตก 15. นำ้ ตกห้วยจนั ทร์
ปราสาท 16. ปราสาทตำหนกั ไทร
ปราสาท 17. ปราสาทฝ้าย
วดั 18. วัดล้านขวดหรือวดั มหาเจดยี แ์ ก้ว

ทบั หลงั ศิลา 19. ทับหลงั ศิลาวัดบ้านหนองคู และบัวยอดปราสาท
ปราสาท(ปรางค)์ 20. ปรางค์กูส่ มบูรณ์ (กบู่ า้ นหนองค)ู

5 อำเภอเบญจลักษ์ ชมุ ชนโบราณ 21. ชมุ ชนโบราณบา้ นหนองบัวใหญ่
6 อำเภอปรางค์กู่
ชุมชนโบราณ 22. ชุมชนโบราณบ้านกู่
ชมุ ชนโบราณ 23. ชมุ ชนโบราณบา้ นตมู
ปราสาท 24. ปราสาทปรางคก์ ู่ หรอื ปราสาทบา้ นกู่
ปราสาท 25.ปราสาทสมอ(ปราสาทบ้านทามจานหรอื ปราสาททามจาน)
สระ 26. สระกู่

7 อำเภอไพรบงึ นกเปด็ นำ้ 27. บงึ นกเปด็ น้ำไพรบึง
ปราสาท 28. ปราสาทเยอ

112

แผนปฏบิ ตั ริ าชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนักงานทรัพยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดล้อมจงั หวัดศรสี ะเกษ

ลำดบั สถานท่ี ลักษณะเดน่ ชื่อสถานท่ี
8 อำเภอภูสิงห์
สถานเี พาะเลี้ยงสตั วป์ ่า 29. สถานีเพาะเล้ียงสัตวป์ ่าจุฬาภรณ์
9 อำเภอเมือง อ่างเก็บนำ้ 30. อ่างเก็บน้ำทับทิมสยาม 06
ใบเสมา 31. เสมาหินทราย 4 ใบ
10 อำเภอยางชมุ น้อย ใบเสมาและหินบลั ลังก์ 32. ใบเสมาและหินบัลลงั ก์
11 อำเภอราษไี ศล หนิ บลั ลงั ก์ 33. หนิ บลั ลังก์และหินจารกึ สี่เหลี่ยม
12 อำเภอห้วยทบั ทัน อา่ งเก็บนำ้ 34. อา่ งเก็บน้ำหว้ ยศาลา
13 อำเภออทุ มุ พรพสิ ยั บานประตหู้ อไตร 35. บานประตหู้ อไตร วัดหลวงสุมงั คลาราม
14 อำเภอเมืองจันทร์ โบราณสถาน 36. พระธาตุเรืองรอง
พระพทุ ธรปู 37. หลวงพ่อโต (วัดพระโตหรือวดั มหาพุทธารามฉ
ศาลหลักเมือง 38. ศาลหลกั เมอื งจังหวดั ศรสี ะเกษ
สวนสัตวป์ ่า 39. สวนป่าเปิดโนนหนองกว้าง
สวนสาธารณะ 40. สวนสมเดจ็ พระศรนี ครนิ ทร์
อาคาร 41. อาคารขนุ อำไพพาณิชย์
อุโบสถ(สิม) 42. สิมวดั บ้านคูซอด
ชุมชนโบราณ 43. ชุมชนโบราณบ้านคอนกาม

ชมุ ชนโบราณ 44. ชมุ ชนโบราณบา้ นน้ำอ้อยนอ้ ย
ชุมชนโบราณ 45. ชมุ ชนโบราณบ้านหลบุ โมก
สวนลิง 46. สวนลิงดอนป่ตู าหว้าน
ชมุ ชนโบราณ 47. ชมุ ชนโบราณบา้ นออ้
ตพู้ ระธรรม 48. ธาตุบ้านปราสาทหรือปราสาทบ้านปราสาท
ชมุ ชนโบราณ 49. ชุมชนโบราณบา้ นเมืองหลวง
ชมุ ชนโบราณ 50. ชุมชนโบราณบา้ นทุ่งใหญ่ไชย
ต้พู ระธรรม 51. ตพู้ ระธรรมสำโรงใหญ่
ชมุ ชนโบราณ 52.ชมุ ชนโบราณบา้ นเมืองหลวง
ชมุ ชนโบราณ 53. ชมุ ชนบา้ นเมอื งจนั ทร์
พระธาตุ 54. พระธาตุบา้ นเมืองจันทร์

113

แผนปฏิบตั ริ าชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรัพยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดล้อมจงั หวดั ศรสี ะเกษ

ประเดน็ ปญั หาดา้ นสิ่งแวดลอ้ ม
1. เครื่องมืออุปกรณ์ในการปฏิบัติงานไม่เพียงพอและทันต่อการปฏิบัติงานในพื้นที่ เช่น เครื่องมือ

ตรวจวดั คณุ ภาพนำ้
2. การบรหิ ารจัดการฐานข้อมลู ขยะมลู ฝอย โดยการไดม้ าของขอ้ มลู มาจาก 2 แหล่ง คอื กระทรวงมหาดไทย

และกระทรวงทรพั ยากรและส่ิงแวดลอ้ ม ควรมหี น่วยงานเดียวที่เปน็ เจ้าภาพ
3. มาตรการดำเนนิ การเชงิ รุกในการตรวจสอบเรือ่ งรอ้ งเรียน
4.การเฝ้าระวังฝ่นุ ละอองขนาดเล็ก (PM2.5) ในเขตเมืองอนั เน่อื งมาจากยานพาหนะ

1.3 ด้านทรพั ยากรน้ำ
1.3.1 ทรพั ยากรนำ้
1.3.1.1 แหล่งน้ำ
แหล่งน้ำที่สำคัญของจังหวัดศรีสะเกษที่ใช้เพื่อการอุปโภค บริโภค และการเกษตรกรรม ประกอบด้วย

แหล่งนำ้ ตามธรรมชาตแิ ละแหลง่ นำ้ เพอ่ื การชลประทาน ดังน้ี
แหลง่ น้ำธรรมชาตทิ ส่ี ำคัญ ได้แก่
1. ลุ่มน้ำมูล มีต้นกำเนิดและไหลจากจังหวัดนครราชสีมาเข้าสู่จังหวัดศรีสะเกษ บริเวณอำเภอ

ราศีไศล ซึ่งเป็นที่บรรจบของลำน้ำเสียวที่หัวภูดิน อำเภอราษีไศล เรียกกันว่า วังใหญ่ ผ่านพื้นที่อำเภอราษีไศล
อำเภออุทุมพรพิสัย อำเภอเมืองศรีสะเกษ อำเภอยางชุมน้อย และอำเภอกันทรารมย์ แล้วไหลไปบรรจบกับแม่น้ำชี
ที่จงั หวดั อุบลราชธานี

จังหวัดศรีสะเกษ มีพื้นที่อยู่ในเขตลุ่มน้ำมูล จำนวน 8,661 ตร.กม. หรือ 5,413,125 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 97.03
ของพื้นที่จังหวดั และคิดเป็นร้อยละ 12.19 ของพื้นทีใ่ นลุ่มนำ้ มูล ซ่งึ ประกอบด้วยล่มุ น้ำสาขาในพนื้ ทีจ่ งั หวัดศรีสะเกษ ดงั น้ี

1.1 ลุ่มนำ้ มลู ส่วนที่ 2/6 ครอบคลุมพ้ืนท่ี อำเภอราษไี ศล และอำเภอศลิ าลาด
1.2 ลำเสียวใหญส่ ว่ นที่ 3 ครอบคลุมพื้นท่ี อำเภอราษไี ศล และอำเภอศิลาลาด
1.3 ลำน้ำมลู ส่วนที่ 2/7 ครอบคลมุ พ้นื ที่ อำเภอราศไี ศล
1.4 ห้วยทับทัน ครอบคลุมพื้นที่ อำเภอปรางค์กู่ อำเภอราษีไศล อำเภออุทุมพรพิสัย อำเภอบึงบูรพ์
อำเภอห้วยทบั ทนั อำเภอเมืองจันทร์ และอำเภอโพธศิ์ รสี วุ รรณ
1.5 ลำน้ำมูลส่วนที่ 3/1 ครอบคุลมพื้นที่ อำเภอเมืองศรีสะเกษ อำเภอยางชุมน้อย อำเภอ
ราษไี ศล อำเภออุทมุ พรพสิ ยั อำเภอบึงบรู พ์ อำเภอเมอื งจันทร์ และอำเภอโพธิศ์ รสี วุ รรณ
1.6 ห้วยสำราญ ครอบคลุมพื้นที่ อำเภอเมืองศรีสะเกษ อำเภอยางชุมน้อย อำเภอขุขันธ์ อำเภอไพรบึง
อำเภอปรางค์กู่ อำเภอขนุ หาญ อำเภออุทมุ พรพิสยั อำเภอหว้ ยทบั ทนั อำเภอวังหิน อำเภอภสู งิ ห์ และอำเภอพยหุ ์
1.7 ลำนำ้ มูลส่วนท่ี 3/2 ครอลคลุมพื้นท่ี อำเภอเมืองศรีสะเกษ อำเภอยางชุมน้อย อำเภอกนั ทรารมย์
อำเภอนำ้ เกลีย้ ง และอำเภอพยหุ ์
1.8 ห้วยทา ครอบคลมุ พ้ืนที่ อำเภอกันทรารมย์ อำเภอกนั ทรลักษ์ อำเภอขุขันธ์ อำเภอไพรบึง อำเภอ
ขนุ หาญ อำเภอโนนคูณ อำเภอศรีรัตนะ อำเภอน้ำเกลย้ี ง อำเภอภูสิงห์ และอำเภอพยหุ ์

114

แผนปฏิบตั ริ าชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนักงานทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสิง่ แวดล้อมจงั หวดั ศรสี ะเกษ

1.9 ห้วยขยุงส่วนที่ 1 ครอบคลุมพื้นที่อำเภอกันทรารมย์ อำเภอกันทรลักษ์ อำเภอขุนหาญ
อำเภอโนนคูณ อำเภอศรีรตั นะ อำเภอน้ำเกลย้ี ง และอำเภอเบญจลักษ์

1.10 หว้ ยขยุงสว่ นที่ 2 ครอบคลุมพืน้ ที่ อำเภอกนั ทรารมย์ และอำเภอโนนคูณ
1.11 ลำน้ำมูลสว่ นท่ี 3/3 ครอบคลมุ พื้นท่ี อำเภอกันทรารมย์ อำเภอโนนคูณ และอำเภอเบญจลักษ์
1.12 ลำนำ้ มลู ส่วนท่ี 3/4 ครอบคลมุ พ้นื ที่ อำเภอกันทรารมย์
1.13 ลำโดมใหญ่ ครอบคลุ มพนื้ ท่ี อำเภอกันทรลกั ษ์ อำเภอโนนคูณ และอำเภอเบญจลกั ษ์
2. ลุ่มน้ำชี ตั้งอยู่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย มีพื้นที่ลุ่มน้ำรวมทั้งสิ้น 49,131.92
ตารางกิโลเมตร หรือ 30,707,453 ไร่ มีพื้นที่ส่วนใหญ่อยู่ในเขต 14 จังหวัด ได้แก่ ชัยภูมิ ขอนแก่น หนองบัวลำภู
อุดรธานี มหาสารคาม นครราชสีมา เลย เพชรบูรณ์ กาฬสินธุ์ ร้อยเอ็ด ยโสธร อุบลราชธานี ศรีสะเกษ และ
มุกดาหาร ลุ่มน้ำชีตั้งอยู่ระหว่างเส้นรุ้งที่ 15° 30´ เหนือถึงเส้นรุ้งที่ 17° 30´ เหนือ และอยู่ระหว่างเส้นแวงที่ 101°
30´ ตะวันออก ถึงเส้นแวงที่ 104° 30´ ตะวันออก ทิศเหนือติดกับลุ่มน้ำโขง ทิศใต้ติดกับลุ่มน้ำมูล ทิศตะวันออก
ติดกับลุ่มน้ำโขงและลุ่มน้ำมูล ทิศตะวันตกติดกับลุ่มน้ำป่าสัก สภาพภูมิประเทศของลุ่มน้ำชีประกอบไปด้วยเทือกเขาสูง
ทางทิศตะวันออกและทิศเหนือคือเทือกเขาภพู าน ทศิ ตะวนั ตก คือเทอื กเขาดงพญาเยน็ ซง่ึ เปน็ ต้นกำเนิดของแม่น้ำชี
และแม่น้ำสาขาที่สำคัญหลายสาย ส่วนพื้นที่ตอนกลางเป็นที่ราบถึงลูกคลื่นลอนและมีเนินเลก็ น้อยทางตอนใต้ของลุ่มน้ำ
ลำนำ้ สายหลกั คือ แม่นำ้ ชี ลำนำ้ สาขาทสี่ ำคัญ คือ น้ำพรม นำ้ พอง นำ้ เชิญ ลำปาว และน้ำยงั
แมน่ ้ำชี มตี น้ กำเนดิ มาจากยอดเขาในแนวเทือกเขาเพชรบูรณ์ ในเขตอำเภอเกษตรสมบูรณ์ จงั หวัดชัยภูมิ
ไหลลงมาทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ผ่านอำเภอจัตุรัส และอำเภอเมืองชัยภูมิ แล้วไหลย้อนขึ้นไปทางทิศ
ตะวันออกเฉียงเหนือผ่านอำเภอคอนสวรรค์ จังหวัดชัยภูมิ อำเภอมัญจาคีรี อำเภอเมืองขอนแก่น และวกลงมาทางทิศ
ตะวันตกเฉียงใต้ผ่านอำเภอโกสุมพิสัย อำเภอเมืองมหาสารคาม อำเภอเสลภูมิ อำเภอพนมไพร จังหวัดร้อยเอ็ด อำเภอ
เมืองยโสธร อำเภอมหาชนะชัย จังหวัดยโสธร และอำเภอเขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี ไหลลงมาบรรจบกับแม่น้ำมูลที่
อำเภอเมือง จงั หวดั อุบลราชธานี ความยาวประมาณ 830 กิโลเมตร
จังหวัดศรีสะเกษ มีพื้นที่อยู่ในเขตลุ่มน้ำชี จำนวน 259.70 ตร.กม. หรือ 162,311 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 2.91
ของพื้นที่จังหวัด และคิดเป็นร้อยละ 0.5286 ของพื้นที่ในลุ่มนำ้ ชี ซึ่งประกอบด้วยลุ่มน้ำสาขาในพื้นที่จังหวัดศรีสะเกษ คือ
ลำน้ำชตี อนลา่ ง ครอบคลมุ พื้นท่ี อำเภอกนั ทรารมย์ อำเภอยางชมุ น้อย และอำเภอราศีไศล
(ทมี่ า : http://mekhala.dwr.go.th)
3. ห้วยศาลา เป็นแหล่งน้ำธรรมชาติที่ดัดแปลงทำเป็นเขื่อนกักเก็บน้ำที่ไหลมาจากห้วยสำราญ
และมีต้นน้ำจากห้วยพนมดงรัก สามารถบรรจุน้ำได้สูงสุด 52.5 ล้าน ลบ.ม. มีพื้นที่ทำการชลประทาน จำนวน
20,400 ไร่ มีน้ำเพียงพอต่อการอุปโภคและบริโภคตลอดปี
4. ห้วยเหนือ มีต้นกำเนิดในอำเภอขุขันธ์ ไหลลงสู่ห้วยสำราญที่ตำบลโคกเพชร อำเภอขุขันธ์
จังหวัดศรสี ะเกษ
5. ห้วยแฮด มีต้นลำธารที่ตำบลลมศักดิ์ อำเภอขุขันธ์ ไหลผ่านอำเภอไพรบึง อำเภอพยุห์ แล้วไหล
ลงหว้ ยสำราญทอ่ี ำเภอเมืองศรสี ะเกษ

115

แผนปฏิบตั ริ าชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสง่ิ แวดล้อมจงั หวดั ศรสี ะเกษ

6. ห้วยคล้า ไหลจากดา้ นตะวันออกของอำเภอขุขันธ์ ผ่านอำเภอวังหิน ไหลลงสู่หว้ ยสำราญ ในพ้ืนที่
ตำบลหมากเขยี บ อำเภอเมืองศรีสะเกษ

7. ห้วยฆ้อง ไหลมาจากตำบลตาคง อำเภอสังขะ จังหวดั สรุ นิ ทร์ ผา่ นตำบลกันทรารมย์ อำเภอขขุ ันธ์
ตำบลดู่ ตำบลกู่ ตำบลตมู ในอำเภอปรางค์กูจ่ งั หวัดศรสี ะเกษ

8. ห้วยวะ ไหลจากตำบลตูม อำเภอปรางค์กู่ ผ่านตำบลกล้วยกว้าง อำเภอห้วยทับทัน ไหลลง
หว้ ยสำราญท่ตี ำบลทุ่งไชย อำเภออทุ ุมพรพสิ ัยจังหวัดศรสี ะเกษ

9. ห้วยกระเดิน ไหลจากตำบลตำแย อำเภอพยุห์ อำเภอเมือง อำเภอกันทรารมย์ เป็นเส้นแบ่งเขต
อำเภอเมืองและอำเภอกนั ทรารมย์ แล้วสดุ สุดโดยไหลลงแม่น้ำมลู

10. หว้ ยตามาย ไหลจากตำบลซำ ตำบลกระแชง อำเภอกันทรลักษ์ ไหลลงสูห่ ้วยขยุงท่ีอำเภอเบญจลักษ์
จังหวัดศรสี ะเกษ

11. หว้ ยจนั ทร์ ต้นลำธารทีเ่ ทอื กเขาพนมดงรัก บริเวณทศิ ใตข้ องอำเภอขุนหาญ มนี ำ้ ตกสวยงามมาก คือ
น้ำตกห้วยจันทร์ ไหลผ่านตำบลกันทรอมตำบลโนนสูง และตำบลสิ ไหลลงห้วยทาที่ตำบลกระหวัน อำเภอขุนหาญ
จังหวดั ศรีสะเกษ

12. หว้ ยนำ้ คำ เป็นลำห้วยขนาดเล็ก มีตน้ นำ้ ในเขตตำบลหนองครก และตำบลซำ อำเภอเมืองศรสี ะเกษ
นอกจากนี้ ยังมสี ระน้ำในไรน่ า จำนวน 4,715 แหง่ ซ่งึ เอือ้ ประโยชน์ให้แกพ่ ื้นทปี่ ระมาณ 23,575 ไร่
ทีม่ า : องคก์ ารบริหารสว่ นจังหวัด (2556)

แหลง่ น้ำเพอ่ื การชลประทาน
แหล่งน้ำเพื่อการชลประทานในจังหวัดศรีสะเกษ มีทั้งแหล่งน้ำขนาดใหญ่และแหล่งน้ำขนาดกลาง
โดยแหล่งนำ้ ขนาดใหญ่ มี 2 แห่ง ไดแ้ ก่
1. ฝายราษีไศล เป็นฝายปิดกั้นลำน้ำมูลที่บ้านปากห้วย ตำบลบัวทุ่ง อำเภอราษีไศล ก่อสร้างแล้ว
เสร็จในปี พ.ศ.2536 เป็นฝายคอนกรีตเสริมเหล็กชนิดบานประตูระบายเหล็กโค้ง มีพื้นที่รับน้ำฝน 44,275 ตร.กม.
ปรมิ าณน้ำท่าเฉลยี่ ไหลเข้าหนา้ ฝายปีละ 3,254 ลา้ น ลบ.ม. ปรมิ าตรเก็บกักนำ้ หนา้ ฝาย 74.46 ล้านลกู บาศก์เมตร ท่ีระดับ
เกบ็ กัก 119.00 ม.รทก. มีพืน้ ที่รับประโยชน์ระยะแรก 32,200 ไร่
2. ฝายหัวนา เป็นฝายปิดกั้นลำน้ำมูลที่บ้านกอก อำเภอกันทรารมย์ ก่อสร้างแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2544
เป็นฝายคอนกรีตเสริมเหล็ก ชนิดบานประตูระบายเหล็กโค้ง มีพื้นที่รับน้ำฝน 53,184 ตร.กม. ปริมาณน้ำท่าเฉล่ีย
ไหลเข้าหน้าฝายปีละ 9,195 ล้าน ลบ.ม. ปริมาตรเก็บกักน้ำหน้าฝาย 64.98 ล้านลูกบาศก์เมตร ที่ระดับเก็บกัก 112.00
ม.รทก. มพี น้ื ท่รี บั ประโยชนร์ ะยะแรก 62,610 ไร่
ท่ีมา : กรมทรัพยากรน้ำ (2548), สำนกั ชลประทานท่ี 8 (2557)

116

แผนปฏบิ ตั ิราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนักงานทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสิง่ แวดล้อมจังหวัดศรสี ะเกษ

ตารางท่ี 51 แสดงแหล่งนำ้ ชลประทาน

ระดับน้ำในอา่ งเกบ็ น้ำ สภาพนำ้ ปัจจบุ ัน

อา่ งเก็บนำ้ อำเภอ พน้ื ท่ี ระดบั น้ำ ปริมาตรน้ำ ระดับน้ำ ปริมาตรน้ำทั้งหมด ปรมิ าตรน้ำใช้การได้ ปรมิ าณ
ชลประทาน (ล้าน ลบ. % เก็บ ฝนสะสม
เข่ือนราษีไศล ราษไี ศล ม.(รทก.) (ล้าน ลบ.ม.) ม.(รทก.) ม.) กกั (ลา้ น ลบ.ม.) % ใช้การ (มม.)
เข่ือนหัวนา กนั ทรา (ไร)่
รมย์ +119.00 74.46 +116.63 39,914 53.60 38.174 52.49 -
33,200

62,610 +112.00 64.98 +110.44 43,971 67.67 23.421 52.71 -

ทมี่ า : โครงการชลประทานศรสี ะเกษ (2564) ขอ้ มลู ณ วนั ที่ 19 สิงหาคม 2564

นอกจากนี้ ยงั มโี ครงการชลประทานขนาดเล็ก จำนวน 347 โครงการกกั เก็บน้าได้ 79.16 ล้านลูกบาศก์เมตร
พ้ืนทชี่ ลประทาน 240,488 ไร่ และสถานีสูบนำ้ ดว้ ยไฟฟ้า จำนวน 41 แหง่ พ้ืนท่ไี ด้รบั ประโยชน์ 101,145 ไร่

สว่ นแหลง่ นำ้ เพื่อการชลประทานขนาดกลางของจังหวัดศรีสะเกษมี 16 แห่ง แสดงในตารางดงั ต่อไปน้ี
ตารางท่ี 52 แหลง่ นำ้ เพอื่ การชลประทานขนาดกลางของจังหวัดศรีสะเกษ

ชือ่ ล่มุ น้ำสาขา, อำเภอ พื้นท่ี ระดบั นำ้ ในอ่างเกบ็ น้ำ ระดับนำ้ สภาพนำ้ ปจั จบุ นั
อา่ งเกบ็ น้ำ ชลประทา ม.(รทก.) ปรมิ าณ
ระดับน้ำ ปริมาตรน้ำ
น ม.(รทก.) (ล้าน ลบ.ม.) ปรมิ าตรนำ้ ท้ังหมด ปริมาตรนำ้ ใช้การได้ ฝนสะสม
(ไร่)
(ล้าน ลบ. % เกบ็ กกั (ลา้ น ลบ. % ใชก้ าร (มม.)
ม.) ม.)

1) ลำนำ้ ยอ่ ยหว้ ยสำราญ

อา่ งฯ ห้วยสำราญ ภูสิงห์ - +204.50 12.35 +201.00 4.709 38.13 3.409 30.85 -
12,500 +190.50 26.20 +184.91 8.547 32.62 5.151 22.59 -
อา่ งฯ หว้ ยต๊ิกชู ภสู งิ ห์ 24,000 +189.20 37.07 +184.05 8.140 21.96 5.340 15.58 440.4

อ่างฯ ห้วยศาลา ภูสงิ ห์ - +192.00 3.80 +188.87 1.935 50.92 1.485 44.33 -
520 +99.50 0.68 +98.80 0.375 55.12 0.265 46.46 -
อา่ งฯ หว้ ยโอตาลัต ภูสิงห์ 5,300 +100.00 3.78 +99.13 2.568 67.86 1.862 60.49 -
3,200 +100.00 2.71 +97.98 0.665 24.58 -0.009 -0.44 -
อา่ งฯ หนองสอางค์ ขขุ ันธ์ 590 +125.00 2.45 +124.20 1.961 80.10 1.850 79.15 552.7

อ่างฯ หว้ ยคล้า เมอื ง

อา่ งฯ ห้วยซนั เมอื ง

อ่างฯ หว้ ยนำ้ คำ เมือง

2) หว้ ยทา-หว้ ยขยงุ

อ่างฯห้วยตาจู ขนุ หาญ 13,000 +188.50 22.28 +179.07 5.630 25.27 3.830 18.70 278.3
2,300 +99.80 3.66 +97.72 0.845 23.06 0.195 6.46 363.7
อา่ งฯ หนองสิ ขุนหาญ 18,059 +196.60 29.58 +186.83 11.830 39.99 9.430 34.69 489.1

อ่างฯ หว้ ยทา ขุนหาญ - +243.80 6.88 +239.96 3.284 47.73 2.984 45.35 322.0

อา่ งฯ หว้ ยตะแบง ขุนหาญ

117

แผนปฏิบตั ิราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดล้อมจงั หวัดศรสี ะเกษ

ช่อื ล่มุ น้ำสาขา, อำเภอ พืน้ ที่ ระดับนำ้ ในอา่ งเกบ็ นำ้ ระดับนำ้ สภาพน้ำปัจจบุ ัน
อา่ งเกบ็ น้ำ กันทรลกั ษ์ ชลประทา ม.(รทก.) ปรมิ าณ
ระดบั นำ้ ปรมิ าตรนำ้
อ่างฯ หว้ ยด่านไอ น ม.(รทก.) (ลา้ น ลบ.ม.) ปริมาตรนำ้ ทั้งหมด ปริมาตรน้ำใช้การได้ ฝนสะสม
(ไร่)
(ลา้ น ลบ. % เก็บกกั (ลา้ น ลบ. % ใช้การ (มม.)
- ม.) ม.)

+188.00 8.03 +183.95 2.821 35.14 2.221 29.90 579.2

อ่างฯ ห้วยตามาย กนั ทรลกั ษ์ 25,000 +142.00 37.29 +139.03 6.970 18.69 6.243 17.08 375.0

3) อืน่ ๆ

อา่ งฯหว้ ยขนุน กันทรลกั ษ์ - +201.00 10.02 +197.30 3.643 36.35 3.016 32.10 708.5

อ่างฯ ห้วยนำ้ เค็ม ราษไี ศล - +199.50 1.07 +198.10 0.139 12.99 -0.103 -12.44 -

รวม/เฉลีย่ 104,469 207.85 64.062 47.169 456.544

ทีม่ า : โครงการชลประทานศรีสะเกษ (2564) ข้อมลู ณ วันท่ี 19 สิงหาคม 2564

1.3.1.2 ระบบล่มุ น้ำ

ในปี พ.ศ. 2561 สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติดำเนินการศึกษาทบทวนการแบ่งพื้นที่ลุ่มน้ำที่เหมาะสม

สำหรับการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำและผลกระทบจากการแบ่งพื้นที่ลุ่มน้ำ โดยใช้ข้อมูลที่ละเอียดจากแผนที่เส้นช้ัน

ความสูง 1 : 4,000 WGS 84 ของกรมพัฒนาที่ดิน ในการพิจารณาเส้นแบ่งลุ่มน้ำ รวมถึงพิจารณาจากแผนที่ภาพถ่ายทาง

อากาศแบบ 3 มิติ ของ Google Earth ประกอบการพิจารณา ทั้งนี้ เพื่อให้เป็นไปตามมาตรา 25 แห่งพระราชบัญญัติ

ทรัพยากรน้ำ พ.ศ. 2561 ที่ระบุว่า “เพื่อประโยชน์ในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ ให้มีการกำหนดลุ่มน้ำโดยตราเป็นพระ

ราชกฤษฎีกา ทั้งนี้ ให้คำนึงถึงสภาพอุทกวิทยา สภาพภูมิศาสตร์ ระบบนิเวศ การตั้งถ่ินฐานการผังเมือง ผังน้ำ และเขตการ

ปกครองด้วย” โดยพระราชกฤษฎีกากำหนดลุ่มน้ำ พ.ศ. 2564 ได้ลงประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว เมื่อวันท่ี

11 กมุ ภาพันธ์ 2564 (สำนักทรัพยากรนำ้ แห่งชาติ,2564)

การแบ่งลุ่มน้ำสาขาในลุ่มน้ำมูล ได้กำหนดตามผลการศึกษาของโครงการศึกษาทบทวนการแบ่งพื้นท่ี

ลมุ่ นำ้ ท่ีเหมาะสำหรับการบรหิ ารจัดการทรัพยากรน้ำและผลกระทบจากการแบ่งพ้ืนที่ลุ่มน้ำ โดยสำนักงานทรัพยากรน้ำ

แห่งชาติ พ.ศ. 2562 ขนาดพนื้ ท่ลี มุ่ นำ้ มลู และลมุ่ นำ้ ชีในพืน้ ท่ีจังหวดั ศรสี ะเกษ แสดงในตารางดังต่อไปนี้

ตารางท่ี 53 ลุม่ น้ำท่ีสำคัญในจงั หวัดศรีสะเกษ

ลำดับท่ี ลุ่มน้ำ จงั หวัด พน้ื ทล่ี มุ่ น้ำทัง้ หมด พน้ื ทีล่ มุ่ นำ้ ใน
ศรสี ะเกษ/อบุ ลราชธานี (ตร.กม.) จังหวัดศรสี ะเกษ
1 มูลส่วนท่ี 3 8,180
4,077

2 หว้ ยทับทนั สรุ ินทร์/ศรสี ะเกษ 3,680 1,373
3 ห้วยสำราญ สุรินทร์/ศรีสะเกษ 3,549 2,991

4 หว้ ยขะยงู ศรีสะเกษ 1,799 1,799

5 ห้วยทา ศรีสะเกษ 1,556 1,556
6 ลำเสียว ยโสธร/ศรสี ะเกษ 1,224 768

7 ลำซอม ศรีสะเกษ/อุบลราชธานี 1,812 957

ท่มี า : ศูนยป์ อ้ งกนั วกิ ฤตนิ ำ้ กรมทรัพยากรนำ้ (2564) 118

แผนปฏิบตั ิราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิง่ แวดล้อมจังหวดั ศรสี ะเกษ

ภาพที่ 14 แผนที่แสดง 25 ล่มุ นำ้ หลกั ของประเทศไทย
ทม่ี า : ศนู ย์ป้องกนั วิกฤติน้ำ กรมทรัพยากรน้ำ (2564)

1.3.1.3 คณุ ภาพแหลง่ น้ำผิวดิน
คุณภาพน้ำผิวดิน มีแนวโน้มเสื่อมโทรม จากการเฝ้าระวังคุณภาพแหล่งน้ำผิวดินในแม่น้ำสายหลักและ
ลำสาขาในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 (ขอ้ มูล ณ เดือนพฤษภาคม 2564) จำนวน 7 สถานี ผลปรากฏดังตารางตอ่ ไปนี้
ตารางท่ี 54 แหล่งน้ำผวิ ดนิ ในแม่น้ำสายหลกั และลำสาขาในปงี บประมาณ พ.ศ. 2564

สถานี ท่ตี ้ัง (จังหวัดศรสี ะเกษ) ธ.ค.63 ก.พ.64 พ.ค.64
แม่น้ำมูล (กำหนดเปน็ แหลง่ นำ้ ประเภทที่ 3 ตามประกาศกรมควบคมุ มลพิษ)
MU09 สะพานบา้ นเหมา้ ต.ทะลาย อ.กนั ทรารมย์ พอใช้ พอใช้ เสอ่ื มโทรม
MU10 สะพานบ้านแกง้ อ.ยางชุมน้อย พอใช้ ดี พอใช้
MU11 สะพานแม่นำ้ มลู (เขตเทศบาลตำบลเมอื งคง) อ.ราษไี ศล พอใช้ พอใช้
MU12 ฝายราษีไศล อ.ราษีไศล พอใช้ พอใช้ พอใช้
ลำนำ้ เสยี ว (กำหนดเป็นแหลง่ นำ้ ประเภทท่ี 2 ตามประกาศกรมควบคมุ มลพษิ ) พอใช้
SE01 สะพานเชื่อมบ้านหนองแหว้ -บ้านผ้ึง อ.ราษไี ศล จ.ศรีสะเกษ เส่ือมโทรม พอใช้
หว้ ยขะยงุ (มาตรฐานแหลง่ น้ำผวิ ดนิ ประเภทท่ี 3) พอใช้
HKY01 สะพานหว้ ยขะยงุ ต.โนนสัง อ.กันทรารมย์ จ.ศรสี ะเกษ ดี พอใช้
ห้วยสำราญ (มาตรฐานแหลง่ นำ้ ผิวดนิ ประเภทท่ี 3) เสอื่ มโทรม
HS จุดสบู นำ้ หว้ ยสำราญ ต.ในเมอื ง อ.เมือง จ.ศรีสะเกษ เส่อื มโทรม เสอื่ มโทรม
เส่ือมโทรม

ทีม่ า : สำนักงานส่ิงแวดล้อมภาคท่ี 12 อุบลราชธานี (2564)

119

แผนปฏิบตั ิราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดล้อมจงั หวัดศรสี ะเกษ

1.3.1.4 ความตอ้ งการใช้น้ำในดา้ นต่าง ๆ (เช่น ดา้ นเกษตร อตุ สาหกรรม อปุ โภค-บรโิ ภค ฯลฯ)
จากข้อมูลรายงานแผนแม่บทการพัฒนาลุ่มน้ำ จังหวัดศรีสะเกษ โดยสำนักบริหารโครงการ
กรมชลประทาน (2560) ได้ทำการศึกษาและประเมินความต้องการใช้นำ้ ในพ้ืนท่ีจงั หวัดศรีสะเกษ ซ่ึงมีวัตถุประสงค์
เพื่อต้องการทราบปริมาณน้ำที่ต้องการสำหรับกิจกรรมต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น ซึ่งข้อมูลดังกล่าวจะทำให้เหน็ ภาพรวมของ
ความต้องการน้ำทั้งหมดและเมื่อน้ำไปเปรียบเทียบกับปริมาณน้ำต้นทุนและการพัฒนาที่มีอยู่ในปัจจุบันจะทำให้
ทราบสถานการณ์ของปัญหาและน้ำไปประกอบในการพิจารณากำหนดแนวทางการแก้ไขปัญหาที่เหมาะสม
ทั้งมาตรการใช้สิ่งก่อสร้างและการบริหารจัดการ นอกจากนี้ ยังสามารถใช้เป็นแนวทางในการจัดสรรน้ำให้เกิด
ประโยชนส์ ูงสดุ ต่อไป
ในการศึกษาความต้องการใช้น้ำของจังหวดั ศรีสะเกษ ประเมินความต้องการใช้น้ำจากกิจกรรมหลกั
ที่สำคัญ 4 ประเภท คือ ความต้องการใช้น้ำเพื่อการอุปโภคบริโภค ความต้องการน้ำเพื่อรักษาระบบนิเวศท้ายน้ำ
ความต้องการน้ำเพือ่ การเกษตร และความตอ้ งการน้ำเพือ่ อตุ สาหกรรม โดยมรี ายละเอยี ดดงั นี้

1.ความตอ้ งการใชน้ ้ำเพอ่ื การอปุ โภคบริโภค
ความต้องการใช้น้ำเพื่อการอุปโภคบริโภค ประเมินจากจำนวนประชากรกับอัตราการใช้นำ้
ของประชากรโดยทำการประเมินความต้องการในอนาคต 5 ปี, 10 ปี และ 20 ปี จากการวิเคราะห์แนวโน้มของ
ปริมาณประชากรโดยมีรายละเอียดดังนี้ ความต้องการใช้น้ำเพื่ออุปโภคบริโภคในปัจจุบัน เท่ากับ 80.59 ล้าน
ลูกบาศก์เมตร/ปี และจะเพิ่มเป็น 81.67, 82.76 และ 84.98 ล้านลูกบาศก์เมตร/ปี ในระยะ 5 ปี, 10 ปี และ 20 ปี
ตามลำดบั
2. ความตอ้ งการใชน้ ำ้ เพื่อรักษาระบบนิเวศทา้ ยนำ้
ความต้องการใช้น้ำเพื่อรักษาระบบนิเวศท้ายน้ำ ประเมินโดยการเปรียบเทียบความตอ้ งการ
น้ำเพื่อรักษาระบบนิเวศท้ายน้ำของลุ่มน้ำหลัก จากรายงานโครงการพัฒนาระบบคลังข้อมูล 25 ลุ่มน้ำ และ
แบบจำลองน้ำท่วมน้ำแล้ง สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำและการเกษตร (สส.นก.) พ.ศ.2555 โดยเปรียบเทียบ
พืน้ ที่ของจงั หวัดศรีสะเกษกับพ้นื ที่ลุ่มน้าที่มีพ้ืนที่ครอบคลุมจงั หวดั ศรสี ะเกษ จากผลการประเมินความตอ้ งการใช้น้ำ
เพอ่ื รกั ษาระบบนิเวศท้ายนำ้ จังหวัดศรีสะเกษ เทา่ กบั 1,382.60 ล้านลกู บาศก์เมตร/ปี
3.ความต้องการใช้นำ้ เพอื่ การเกษตร
ความตอ้ งการใชน้ ำ้ เพื่อการเกษตร ประเมนิ จากพื้นท่ีเกษตรกรรมฤดฝู นและฤดูแล้ง ทั้งในเขต
ชลประทานและนอกเขตชลประทาน กบั อตั ราการใชน้ ำ้ เพอื่ การเพาะปลูกต่อไร่ โดยความต้องการนำ้ เพ่ือการเกษตรใน
เขตชลประทานประเมนิ จากพน้ื ท่ชี ลประทานท่ีมีในปจั จุบันและแผนในอนาคตจากการพฒั นาพื้นท่ีชลประทาน ซ่ึงฤดู
ฝนเพาะปลูกเต็มพื้นที่ ส่วนฤดูแล้งพื้นที่เพาะปลูกร้อยละ 10 ของพื้นที่ชลประทาน ความต้องการน้ำเพื่อการเกษตร
นอกเขตชลประทานประเมินจากพื้นที่เพาะปลูกนอกเขตชลประทานในปัจจุบัน และคาดการณ์ว่าพื้นที่เพาะปลูก
โดยรวมไมเ่ ปลีย่ นแปลงอย่างมีนยั สำคัญ ผลการประเมินความต้องการใชน้ ้ำเพ่ือการเกษตรสรุปได้ ดงั นี้ ความต้องการ
ใช้น้ำเพื่อการเกษตร เท่ากับ 4,150.41 ล้านลูกบาศก์เมตร/ปี และความต้องการน้ำเพื่อการเกษตรจะเพิ่มเป็น
4,365.72, 4,454.43, และ 4,454.43 ล้านลูกบาศก์เมตร/ปี ในระยะ 5 ปี, 10 ปี และ 20 ปี ตามลำดบั

120

แผนปฏบิ ตั ริ าชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนักงานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดล้อมจงั หวดั ศรสี ะเกษ

4. ความต้องการใช้น้ำเพ่ือการอุตสาหกรรม
กรมโรงงานอุตสาหกรรมและการนิคมอุตสาหกรรมได้ทำการประเมินความต้องการน้ำ
เพื่อการอุตสาหกรรมเป็นรายจังหวัด โดยประเมินจากจำนวนโรงงานอุตสาหกรรมที่ขึ้นทะเบียนกับกรมโรงงาน
อุตสาหกรรม กับอัตราการใชน้ ำ้ ของโรงงานอตุ สาหกรรมขนาดตา่ ง ๆ แยกตามกำลงั การผลิต (กำลังม้า) รวมถงึ อัตรา
การใช้นำ้ ของนิคมอุตสาหกรรมโดยคดิ เป็นต่อพ้นื ท่ี โดยทำการประเมนิ ความต้องการในอนาคต 5 ปี, 10 ปี และ 20
ปี จากการวิเคราะห์แนวโน้มของการเจริญเติบโตด้านอุตสาหกรรมและแผนการพัฒนานิคมอุตสาหกรรม โดยมี
รายละเอียดดังนี้ ความต้องการใช้น้ำเพื่ออุตสาหกรรม เท่ากับ 3.57 ล้านลูกบาศก์เมตร/ปี และจะเพิ่มเป็น 3.75,
3.92 และ 4.28 ล้านลูกบาศก์เมตร/ปี ในระยะ 5 ปี, 10 ปี และ 20 ปี ตามลำดบั

ตารางท่ี 55 แสดงความต้องการนำ้ ด้านต่าง ๆ และการคาดการณใ์ นอนาคต จังหวดั ศรสี ะเกษ

ความต้องการน้ำ (ลา้ นลกู บาศกเ์ มตร/ป)ี

ลำดบั กิจกรรม พ.ศ. 2560 5 ปี 10 ปี 20 ปี
(พ.ศ. 2565) (พ.ศ. 2570) (พ.ศ. 2580)
1 อปุ โภคบริโภค
2 รกั ษาระบบนเิ วศท้ายนำ้ 80.59 81.67 82.76 84.98
3 การเกษตร
1,382.60 1,382.60 1,382.60 1,382.60
- ในเขตชลประทาน
- นอกเขตชลประทาน 575.57 790.88 879.59 879.59
- รวม 3,574.84 3,574.84 3,574.84 3,574.84
4 อตุ สาหกรรม 4,150.41 4,365.72 4,454.43 4,454.43

รวม 3.57 3.75 3.92 4.28
5,617.17 5,833.74 5,923.71 5,926.29

1.3.1.5 ระบบเตือนภยั เฝ้าระวงั และเตือนภัยพ้นื ทีเ่ สยี่ งภัยน้ำทว่ มฉับพลัน–ดนิ ถลม่
ระบบเตือนภัยล่วงหน้าสำหรับพื้นที่เสี่ยงอุทกภัย–ดินถล่ม ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2548 จนถึงปัจจุบัน
เพื่อติดตามเฝ้าระวังและเตือนภัยลว่ งหน้าพื้นที่เสี่ยงอุทกภัย –ดินถล่มโดยใชห้ ลักการในการ ตรวจวัดข้อมูลปริมาณ
น้ำฝนหรือระดับน้ำทา่ พร้อมทั้งหาความสัมพันธ์ระหว่างปริมาณน้ำฝนและเหตุการณ์ อุทกภัย–ดินถลม่ ที่มแี นวโน้ม
จะเกิดขึ้นและทำให้เกิดความเสียหาย เพื่อกำหนดค่าวิกฤตที่จะใช้ในการเตือนภัย โดยข้อมูลอุตุ –อุทกวิทยา
ทตี่ รวจวัดได้ จะถูกส่งผ่านระบบส่อื สารข้อมลู GPRS, IP Star หรอื ระบบส่อื สารอน่ื ทีท่ นั สมยั เชน่ ระบบ 3G มาเก็บ
ไว้ในฐานข้อมูลที่กรมทรัพยากรน้ำที่ส่วนกลาง ณ ห้องปฏิบัติการเฝ้าระวังและ เตือนภัยน้ำหลาก –ดินถล่ม (Early
Warning Room) สำนักวิจัย พัฒนาและอุทกวิทยา กรมทรัพยากรน้ำและส่วนภูมิภาคที่ส่วนอุทกวิทยา สำนักงาน
ทรัพยากรน้ำภาค 1–11 โดยนำข้อมูลมาวิเคราะห์ประเมินสถานการณ์ ด้วยโปรแกรมประยุกต์ที่ทางกรมทรัพยากรน้ำ
ได้ทำการพัฒนาขึ้น และแจ้งเตือนภัยและรายงานผลผ่านทางอินเทอร์เน็ตเพื่อให้ส่วนภูมิภาคซึ่งตั้งอยู่ที่สำนักงาน

121

แผนปฏิบตั ริ าชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดลอ้ มจงั หวัดศรสี ะเกษ

ทรัพยากรน้ำภาคและประชาชนทัว่ ไปได้รับทราบ ส่วนการแจ้งเตือนภัยให้ประชาชนในหมู่บ้านท่ีจดั ทำระบบ Early
Warning จะควบคุม/สั่งการจากสว่ นกลางหรือส่วนภูมิภาค โดยส่วนกลางจะสามารถประสานแจ้งเตือนได้ทกุ สถานี
แต่ส่วนภูมิภาคจะสามารถแจ้งเตอื นได้เฉพาะสถานี เตือนภัยที่อยู่ในเขตพื้นท่ีรับผิดชอบของสำนักงานทรัพยากรนำ้
ภาคนั้น ๆ สำหรับในกรณีที่ส่วนกลางและส่วนภูมิภาคไม่สามารถติดต่อสื่อสารกับสถานีเตือนภัยได้ ระบบที่สถานี
เตือนภยั จะทำงานเองโดยอตั โนมัติ ซง่ึ ในการเตอื นภัยนั้น บคุ ลากรในท้องถ่ินที่ได้รับมอบหมายให้เป็น “ผู้รู้” ประจำ
สถานีซึ่งเป็นอาสาสมัครที่มีจิตอาสา จะทำหน้าที่ ในการติดตามสถานการณ์เหตุการณ์อุทกภัย–ดินถล่มจากระดับ
สัญญาณเตือนภัยที่สถานีเตือนภัยจาก สัญญาณเสียงและแสงสีเขียว สีเหลืองและสีแดง โดยจะแจ้งเตือนภัยให้
ประชาชนในหมู่บ้านเสี่ยงภัยที่อยู่ในรัศมีครอบคลุมของสถานีปฏิบัติตนตามที่ฝึกอบรมไว้กับโครงการ ซึ่งการแจ้ง
เตือนภยั ดังกล่าวจะสามารถช่วยลดความเสียหาย ท่จี ะเกิดขนึ้ แก่ทรัพยส์ ินและชีวิตได้ พรอ้ มทงั้ ให้ประชาชนไดเ้ ขา้ มา
มสี ่วนร่วมอยา่ งแท้จรงิ ในการป้องกัน บรรเทา ความรุนแรงและความเสียหายจากภัยธรรมชาติท่ีจะเกิดข้ึนไดด้ ้วยตนเอง

จังหวัดศรีสะเกษ มีสถานีเฝ้าระวังและเตือนภัยพื้นที่เสี่ยงภัยน้ำท่วมฉับพลัน–ดินถล่ม (Early
Warning) จำนวน 4 สถานี ดงั น้ี

1. บ้านเกษนาค้อ ตำบลปรือใหญ่ อำเภอขุขันธ์
2. บา้ นสนั ตสิ ขุ ตำบลดงรกั อำเภอภสู ิงห์
3. บ้านกลาง ตำบลดงรกั อำเภอภสู งิ ห์
4. บา้ นไพรพัฒนา ตำบลไพรพัฒนา อำเภอภสู ิงห์
1.3.1.6 เครอื่ งวดั ปริมาณน้ำฝน
หน่วยงานสังกัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในพื้นที่จังหวัดศรีสะเกษ ที่มีการ
จัดเกบ็ ขอ้ มูลปริมาณน้ำฝนรายวนั จำนวน 4 แหง่ ดังนี้
1. ผามออแี ดง (อุทยานแห่งชาตเิ ขาพระวิหาร) ตำบลเสาธงชยั อำเภอกันทรลกั ษ์
2. หนว่ ยจดั การตน้ นำ้ ห้วยสวาย-หว้ ยหลวง ตำบลดงรัก อำเภอภสู งิ ห์
3. สวนรุกขชาตนิ ้ำตกสำโรงเกยี รติ ตำบลบักดอง อำเภอขนุ หาญ
4. หนว่ ยจัดการต้นน้ำห้วยสำราญ ตำบลจรสั อำเภอบัวเชด จังหวัดสรุ นิ ทร์
ทั้งนี้ สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดศรีสะเกษ ได้มีดำเนินการรวบรวมข้อมูล
เพือ่ สรปุ รายงานประจำวัน สำหรบั ใชเ้ ปน็ ข้อมลู ประกอบการตัดสนิ ใจในการป้องกนั และแก้ไขปญั หาอุทกภยั

122

แผนปฏบิ ตั ริ าชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนักงานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสงิ่ แวดล้อมจังหวดั ศรสี ะเกษ

1.3.2 ทรัพยากรนำ้ บาดาล
1.3.2.1 สภาพน้ำบาดาลจงั หวัดศรสี ะเกษ

ภาพที่ 15 แสดงปริมาณนำ้ บาดาลแตล่ ะอำเภอ ในพ้ืนที่จงั หวดั ศรสี ะเกษ

123

แผนปฏบิ ตั ิราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนักงานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละส่งิ แวดลอ้ มจังหวดั ศรสี ะเกษ

ภาพที่ 16 แสดงปริมาณคลอไรด์ในนำ้ บาดาลแต่ละอำเภอ ในพน้ื ทีจ่ ังหวัดศรสี ะเกษ

124

แผนปฏบิ ตั ริ าชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรัพยากรธรรมชาตแิ ละส่งิ แวดลอ้ มจังหวัดศรสี ะเกษ

ภาพท่ี 17 แสดงความกระด้างในน้ำบาดาลแต่ละอำเภอ ในพ้นื ที่จังหวัดศรสี ะเกษ

125

แผนปฏบิ ตั ิราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดล้อมจังหวัดศรสี ะเกษ

1.3.2.1.1 สภาพน้ำบาดาลอำเภอกนั ทรลักษ์
พืน้ ทีอ่ ำเภอกันทรลักษ์ ประกอบดว้ ย หนิ ทราย หินทรายแป้งของชุดโคกกรวดและหินทราย
ของชุดภูพานและพระวิหาร น้ำบาดาลจะพบในรอยแตกของหินแข็ง ในปริมาณเฉลี่ย 2-10 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง
ยกเว้นทางด้านทิศใต้ ที่พบน้ำบาดาลปริมาณน้อยกว่า 2 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง ซึ่งรองรับด้วยหนิ ทรายในเขตตำบล
ละลาย ตำบลรงุ และตำบลเสาธงชยั
แหล่งน้ำบาดาลที่ดีที่สุดของอำเภอคือ 10-20 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง และมากกว่า 20 ลูกบาศกเมตร
/ชัว่ โมง โดยอยู่ในตำบลภูเงิน ตำบลตระกาจ ตำบลจานใหญ่ ตำบลน้ำออม ตำบลเวียงเหนือ ตอนกลางของตำบลเมือง
บรเิ วณดา้ นทศิ ตะวันออกของตำบลกุดเสลา ตำบลขนนุ ตำบลบงึ มะลู และดา้ นทศิ เหนือของตำบลโนนสำราญ
ความลึกของชั้นน้ำบาดาล ประมาณ 15-30 เมตร และระดับน้ำบาดาลเฉล่ีย 1-5 เมตร
คุณภาพน้ำบาดาลอยู่ในเกณฑ์ดีทั้งอำเภอ ยกเว้น บ้านโคก ตำบลตระกาจ บ้านไหลดุม
ตำบลสังเม็ก บริเวณดังกล่าวให้น้ำบาดาลที่มีเกลือคลอไรด์ และความกระด้างสูง เกลือแร่รวมมากกว่า 1,500
มิลลกิ รัมต่อลิตร พบสนมิ เหล็กสูงเป็นสว่ นใหญ่
1.3.2.1.2 สภาพนำ้ บาดาลอำเภอกันทรารมย์
พน้ื ท่ีอำเภอกนั ทรารมย์ ประกอบดว้ ย ตะกอนของกรวด ทราย ดนิ เหนียวและทรายแป้งของ
ตะกอนตะพักลุ่มน้ำ โดยปรากฎใด้ในบริเวณที่เป็นช่องว่างของกรวดและทรายของแม่น้ำมูลทางด้านทิศเหนือ
นอกจากนสี้ ว่ นใหญ่ของอำเภอนจ้ี ะประกอบดว้ ย หินทราย หินทรายแป้ง และหนิ ดนิ ดานของชุดมหาสารคาม ซ่ึงจะ
พบน้ำในรอยแตกของหนิ โดยทัว่ ๆ ไป ส่วนใหญจ่ ะมีปรมิ าณเฉล่ีย 2-10 ลกู บาศกเมตร/ช่วั โมง
บริเวณที่เป็นแหล่งน้ำที่ดีที่สุด คือ มากกว่า ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง คุณภาพน้ำจืด ได้แก่
ริมแม่น้ำมูลในเขตตำบลอีปาด ตำบลเมืองนอย ตำบลละทาย ตำบลทาม ตำบลหนองแวง และตำบลหนองแก
วปริมาณน้ำอยู่ในเกณฑ์ 10-20 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง ได้แก่ บริเวณด้านทิศเหนือของตำบลบัวน้อย และด้านทิศ
ตะวันตกของตำบลผักแพว ส่วนอืน่ ๆ จะใหนำ้ ในปริมาณ 2-10 ลูกบาศกเมตร/ช่วั โมง
ความลึกของชั้นน้ำบาดาลจะลึกเฉลี่ยอยู่ในชั้นกรวด ทราย 10-25 เมตร และระดับ
น้ำบาดาลประมาณ 1-5 เมตร สว่ นในหนิ แขง็ จะลึกประมาณ 20-35 เมตร และระดับนำ้ บาดาล 2-5 เมตร
คุณภาพน้ำบาดาลของอำเภอนี้จัดอยู่ในเกณฑ์ดีเกือบทั้งอำเภอ น้ำบาดาลโดยทั่วไปมีเกลือ
คลอไรด์และความกระด้างต่ำ ปริมาณเกลือแร่รวมน้อยกว่า 750 มิลลิกรัมต่อลิตร มีเพียงบางพื้นที่เท่านั้นที่ให้
น้ำบาดาลที่มีคุณภาพกร่อยเค็ม เช่น บ้านโนนสัง ตำบลโนนสัง บ้านขามป อม ตำบลหนองบัว บ้านหนองกก
บ้านโคก ตำบลยาง บ้านนาดี ตำบลผกั แพว เป็นตน สำหรบั ปริมาณเหล็กมสี งู เป็นหย่อมๆ พบสารไนเตรตปริมาณสูง
อยบู่ า้ ง เชน่ ทบี่ ้านหนองเทา หมู่ 3 ตำบลเมอื งนอ้ ย มสี ารไนเตรตสงู 75 มิลลิกรัมต่อลิตร

126

แผนปฏิบตั ริ าชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดล้อมจังหวดั ศรสี ะเกษ

1.3.2.1.3 สภาพนำ้ บาดาลอำเภอขขุ ันธ์
พื้นที่อำเภอขุขันธ์ รองรับด้วยหินชุดมหาสารคามพวกหินทรายแป้ง หินทราย และ
หินดินดาน โดยน้ำบาดาลจะกักเก็บในรอยแตกของหิน หรือรอยต่อระหว่างชั้นหิน ในปริมาณเฉลี่ย 2-10 ลูกบาศกเมตร/
ชั่วโมงคุณภาพน้ำทั่ว ๆ ไปจะจืด ยกเว้นจะมีบางพื้นที่ลักษณะเป็นหย่อมของน้ำเค็ม หรือกร่อยปรากฏบ้าง เช่น
รอบ ๆ ตวั เมอื งขุขันธ์ ตอนกลางของตำบลปราสาทและทศิ ตะวนั ออกของตำบลตะเคียน
แหล่งน้ำที่ดีทั้งด้านปริมาณและคุณภาพ คือ มากกว่า 20 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง คุณภาพ
นำ้ จืด ได้แก่ บา้ นเขวา บ้านกันแต บ้านตาดม ตำบลหวยใต บานขนนุ ตำบลโสน
พื้นที่ที่มีปริมาณน้ำ 10-20 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง คุณภาพน้ำจืด ได้แก่ บ้านสําโรงตาเจ็น
บ้านโนนดู บา้ นนาเจริญ ตำบลสําโรงตาเจ็น บ้านเสลา บา้ นเบยี่ มตาลวก บ้านตาองค บา้ นระกานอ้ ย ตำบลโคกเพชร
บ้านกระโพธิ์ช่างหม้อ บ้านกันจาน บ้านตราง บ้านสวาย ตำบลดองกําเม็ด ตอนกลางของตำบลตะเคียน และตำบล
ปรือใหญ่
ส่วนบริเวณที่มีปริมาณน้ำน้อยกว่า 2 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง ได้แก่ ทิศเหนือของตำบล
ปราสาท ตำบลกนั ทรารมย์ ตำบลศรสี ำราญ ตำบลสะเดาใหญ่ ทศิ ใต้ของตำบลนิคมพัฒนา และตำบลตาอุด
นอกจากที่กล่าวมาแล้วจะมีปริมาณน้ำเฉลี่ย 2-10 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง คุณภาพน้ำดี
เหมาะกับการอุปโภคบริโภค
ความลึกของชั้นนำ้ บาดาลอยู่ท่ี 20-35 เมตร และระดบั น้ำบาดาลเฉลยี่ 2-6 เมตร
คุณภาพน้ำบาดาลส่วนใหญ่จัดอยู่ในเกณฑ์ดี มีเกลือคลอไรด์และความกระด้างต่ำ เกลือแร่
รวมน้อยกว่า 750 มิลลิกรัมต่อลิตร มีเพียงบางพื้นที่เท่านั้นที่ให้น้ำบาดาลที่มีความกร่อยเค็ม ได้แก่ บ้านบก
บ้านห้วย บานพราน ตำบลห้วยเหนือ บ้านใหม่ บ้านสะเดาใหญ่ ตำบลสะเดาใหญ่ และบ้านแหลมทอง ตำบลโสน
พบสนิมเหล็กสูงในน้ำบาดาลหลายพื้นที่ ปริมาณเหล็กมีสูง เป็นหย่อม พบสารไนเตรทสูง ได้แก่ บ้านคล้อโคกกว้าง
ตำบลศรีสะอาด และบ้านปราสาท ตำบลปราสาท มีสารไนเตรต 884 และ 207 มลิ ลกิ รัมต่อลติ ร ตามลำดบั
1.3.2.1.4 สภาพนำ้ บาดาลอำเภอขนุ หาญ
พื้นที่อำเภอขุนหาญ ประกอบด้วยหินทรายหินทรายแป้ง หินกรวดมนปนเม็ดปูนของ
ชุดโคกกรวด และหินทราย ของชุดภูพาน และชุดเสาขัว จะพบน้ำบาดาลในรอยแตกของหินที่กล่าวข้างต้น
ในปริมาณเฉล่ยี น้อยกว่า 2 ลกู บาศกเมตร/ชัว่ โมง คุณภาพน้ำจืด โดยเฉพาะด้านทศิ ใต้ ทร่ี องรบั ด้วย หินทรายในเขต
ของตำบลกันกรอม ตำบลห้วยจันทร์ ตำบลบักดอง ตำบลละลาย นอกจากนจี้ ะมีพื้นท่ีของตำบลภูฝ้าย ตำบลสิ และ
บรเิ วณด้านทศิ เหนอื ของ ตำบลโพธกิ์ ระสงั ข์ โดยพื้นทเี่ หล่านีร้ องรบั ด้วยหนิ ชุดโคกกรวด
บริเวณทม่ี ีปริมาณนำ้ มากกวา่ 20 ลกู บาศกเมตร/ชวั่ โมง คุณภาพน้ำจดื ได้แก่ บานมวงแยก
บ้านทุ่งเลน บ้านขี้เหล็ก ตำบลพราน บ้านซำบันได ตำบลบักดอง บ้านสนามแจง ตำบลไพร บานกระมัลพัฒนา บ้านตาหมนื่
ตำบลโพธิ์วงศ และบ้านโพธิก์ ระสังข บานพอก ตำบลโพธก์ิ ระสงั ข

127

แผนปฏิบตั ริ าชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนักงานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละส่งิ แวดล้อมจงั หวัดศรสี ะเกษ

พื้นที่ที่ให้น้ำในปริมาณ 10-20 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง คุณภาพน้ำจืด ได้แก่ ตำบลขุนหาญ
ด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือของตำบลกันทรอม แผ่ขยายเข้าไปในเขตของตำบลสิ และพื้นที่ตอนกลางตำบล
กระหวันปรมิ าณนำ้ ประมาณ 2-ลูกบาศกเมตร/ช่ัวโมง จะได้แกพ่ น้ื ที่อ่ืน ๆ นอกจากที่กลา่ วแลว้

ความลึกของช้นั น้ำบาดาล 20-35 เมตร และระดับนำ้ บาดาลประมาณ 1-4 เมตร
คุณภาพน้ำบาดาลโดยทั่วไปดี มีบางพื้นที่เท่านั้นที่ให้น้ำบาดาลที่มีคุณภาพกร่อย มีความ
กระด้างและเกลือคลอไรด์ไม่สูง เกลือแร่รวมอยู่ระหว่าง 750-1,500 มิลลิกรัมต่อลิตร เช่น บ้านหนองประดิษฐ์
บานพอก ตำบลโพธิ์กระสังข บานคอแดง บ้านขุนหาญ บานค้อปอตำบลขุนหาญ บ้านโพธิ์น้อย ตำบลกระหวัน
พบสนิมเหล็กในน้ำบาดาลเป็นหย่อม ๆ และพบสารไนเตรทปริมาณสูง ได้แก่ บ้านโพธิ์ ม.1 ตำบลโพธิ์วงศ์
มีสารไนเตรท 157 มลิ ลกิ รัมต่อลิตร
1.3.2.1.5 สภาพนำ้ บาดาลอำเภอน้ำเกลย้ี ง
พื้นที่ของอำเภอน้ำเกลี้ยงทั้งหมดรองรับด้วยหินชุดมหาสารคาม พวกหินดินดาน หินทราย
หนิ ทรายแป้ง โดยนำ้ บาดาลจะพบในรอยแตก หรือ รอยตอ่ ระหว่างชน้ั หิน ในปริมาณ 2-10 ลูกบาศกเมตร/ชวั่ โมง
ความลกึ ของชั้นน้ำบาดาลประมาณ 15-30 เมตร และมีระดับน้ำบาดาลท่ี 2-5 เมตร
คุณภาพน้ำบาดาลโดยทั่วไปอยู่ในเกณฑ์ดีเกือบทั้งอำเภอ ยกเว้นนบางพื้นที่ เชน พื้นที่ด้าน
ทิศตะวันตกและทิศเหนือของตำบลคูบตำบลน้ำเกลี้ยง และตำบลละเอาะ ด้านทิศตะวันตกและทิศใต ของตำบล
ตองปิด นอกจากนั้น ยังมีพื้นที่ด้านทิศตะวันออกเฉียงใตของตำบลรุงระวี ซึ่งงให้น้ำบาดาลที่มีเกลือคลอไรด์ และ
ความกระด้างสงู เกลอื แร่รวมมากกวา่ 1,500 มิลลิกรัมต่อลิตร แต่มสี นมิ เหล็กนอ้ ยไมพ่ บสารไนเตรตปรมิ าณสงู
1.3.2.1.6 สภาพน้ำบาดาลอำเภอโนนคณู
พื้นที่อำเภอโนนคูณ ประกอบด้วย ดินดาน หินทรายแป้ง หินทรายของชุดมหาสารคาม
พบน้ำบาดาล กักเก็บในรอยแตก และรอยต่อระหวา่ งชั้นหิน ในปรมิ าณเฉลีย่ 2-10 ลูกบาศกเมตร/ช่ัวโมงคณุ ภาพน้ำจืด
บริเวณที่ให้น้ำบาดาลในปริมาณมากกว่า 20 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง คุณภาพน้ำจืด ได้แก่
พน้ื ทีด่ ้านทศิ ตะวนั ตกของตำบลบก ต่อเข้าไปถึงบ้านปลาข่อ ตำบลโพธิ์
ปริมาณน้ำบาดาลในปริมาณ 10-20 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง คุณภาพน้ำจืดจะปรากฏให้เหน็
บริเวณตอนกลางของตำบลเหล่ากวาง ด้านทศิ เหนือของตำบลบกและทิศตะวันตกเฉยี งใต้ของตำบลโนนค้อ
ความลึกของชั้นน้ำบาดาล 15-30 เมตร แต่มีบางพื้นที่จะลึก 40-50 เมตร และมีระดับ
น้ำบาดาลเฉลี่ย 2-6 เมตร
คุณภาพน้ำบาดาลจัดอยู่ในเกณฑ์ดีมากเกือบทัง้ อำเภอ ความกระด้าง และเกลือคลอไรด์ต่ำ
ปริมาณเกลือแร่รวมน้อยกว่า 750 มิลลิกรัมต่อลิตร ยกเว้นในบริเวณบ้านแสนตอ บ้านโนนคูณ บ้านหนองสำราญ
ตำบลโนนคอ้ ปรมิ าณเหล็กและไนเตรต ไม่มากนัก

128

แผนปฏบิ ตั ิราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดล้อมจงั หวัดศรสี ะเกษ

1.3.2.1.7 สภาพนำ้ บาดาลอำเภอบงึ บูรพ์
อำเภอบงึ บูรพ์ รองรับด้วยหินชุดมหาสารคาม ประกอบดว้ ย หินดินดาน หินทราย หินทราย
แป้ง และมีชั้นเกลอื หินอยู่ด้านล่าง ทำให้พื้นท่ีบางส่วนมีคุณภาพนำ้ เคม็ เนื่องจากเป็นที่ลุ่มระดบั ความเค็มจะอย่ตู ื้น
เช่น ตอนทิศเหนือของตำบลเปา๊ ะ ต้ังแต่บ้านหมากยาง เปน็ แนวในทศิ ตะวนั ออก–ทศิ ตะวันตก และบ้านหนองคนู ้อย
ส่วนที่มีปริมาณน้ำมากกว่า 20 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง ได้แก่ ด้านทิศตะวันตกของ ตำบล
บึงบรู พ์ แผ่กระจายลงมาทางทิศใต้ถึง บ้านโนนลาน ตำบลเปา๊ ะ พน้ื ท่อี นื่ ๆ จะมปี รมิ าณน้ำน้อยคือ 2-10 ลูกบาศกเมตร/
ชั่วโมง
ความลกึ ของชัน้ น้ำบาดาล ประมาณ 15-30 เมตร ระดับน้ำ 3-7 เมตร
คุณภาพน้ำบาดาลทั่วไปอยู่ในเกณฑ์ดี ยกเว้น บ้านค้อ บ้านหนองคูน้อย บ้านหนองคูใหญ่
ตำบลเป๊าะ ที่ให้น้ำบาดาลที่มีความกระด้างและเกลือคลอไรด์สูง ปริมาณเกลือแร่รวมมากกว่า 1,500 มิลลิกรัมต่อลิตร
ปริมาณเหลก็ กระจายอย่เู ป็นหยอ่ ม
1.3.2.1.8 สภาพน้ำบาดาลอำเภอเบญจลกั ษ์
พื้นที่อำเภอเบญจลักษ์ ทั้งหมดรองรับด้วยหมวดหินชุดมหาสารคาม ซึ่งประกอบด้วย หินทราย
หินดินดาน หนิ ทรายแปง และช้ันเกลือหิน
น้ำบาดาลจะพบกักเก็บในรอยแตก และรอยตอระหว่างชั้นหิน ในปริมาณเฉลี่ย 2-10
ลกู บาศกเมตร/ชั่วโมง คณุ ภาพนำ้ จืด
บริเวณที่ใหน้ำบาดาลในปรมิ าณ 10-20 ลูกบาศกเมตร/ช่ัวโมง คุณภาพน้ำจดื ได้แก ด้านทิศเหนอื
ของตำบลทาคลอ ตอเขาไปในเขตของตำบลหนองหว้า และบางส่วนของตำบลเสียว
ความลกึ ของชั้นนำ้ บาดาล ประมาณ 15-30 เมตร และระดบั นำ้ บาดาลเฉลยี่ 1-5 เมตร
คุณภาพน้ำบาดาลอยู่ในเกณฑ์ดีเกือบทั้งอำเภอ ยกเว้น ตำบลหนองหว้าบริเวณตอนกลาง
และตอนใต นอกจากนั้นยังมีพื้นที่ตอนกลางไปจนถึงด้านทิศตะวันตกเฉียงเหนือของตำบลหนองงูเหลือม และพื้นที่
ตอนกลางไปจนถึงด้านทิศเหนือของตำบลเสียว ตอเขาไปในเขตของตำบลหนองงูเหลือมด้านทิศตะวันออก ที่พบ
น้ำบาดาลคณุ ภาพกร่อยถึงเค็ม
บริเวณที่ให้น้ำบาดาลที่มีเกลือคลอไรด์ และความกระด้างสูง เกลือแร่รวมมากกว่า 1,500
มลิ ลกิ รัมตอ่ ลิตร พบสนมิ เหล็กสูงเป็นสว่ นใหญ่ นอกจากนี้แล้วยังพบสารไนเตรทสูงในหลายพื้นที่ ได้แก่ บ้านโนนคำต้ือ
หมู่ 4 ตำบลหนองหว้า และบ้านเขวาธะนัง หมู่ 4 ตำบลหนองงูเหลือม มีสารไนเตรท 276 และ 72 มิลลิกรัมต่อลิตร
ตามลำดับ
1.3.2.1.9 สภาพน้ำบาดาลอำเภอปรางคก์ ู่
พนื้ ท่อี ำเภอปรางค์กู่ ประกอบดว้ ย หนิ ดินดาน หนิ ทราย หนิ ทรายแปง้ และชน้ั เกลือหินของ
ชุดมหาสารคาม น้ำบาดาลจะพบกักเก็บในรอยแตกของหินในปริมาณ 2- 10 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง คุณภาพน้ำจืด
ยกเว้นพื้นที่ลุ่มที่อยู่บริเวณทางน้ำหรือที่ต่ำจะได้น้ำเค็ม เช่น พื้นที่ตอนกลางของตำบลตูม บริเวณซีกด้านทิศ

129

แผนปฏบิ ตั ริ าชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิง่ แวดลอ้ มจังหวัดศรสี ะเกษ

ตะวันออกของตำบลกู่ ตำบลพิมาย และพื้นที่ด้านทิศใต้ของตำบลโพธิ์ศรีด้านทิศตะวันตกและทิศตะวันออกของ
ตำบลสำโรงปราสาทและทศิ ตะวนั ออกของตำบลหนองเชยี งทนู

บริเวณที่มีปริมาณน้ำ 10-20 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง คุณภาพน้ำดี ได้แก่บริเวณรอบ ๆ
อำเภอปรางคก์ ู่ ต้ังแต่ บา้ นระกา บา้ นพมิ าย ตำบลพมิ าย และบา้ นไฮ บา้ นโพธิส์ ามคั คี ตำบลพิมายเหนือ

ปริมาณน้ำอยู่ในเกณฑ์ 2-10 ลูกบาศกเมตร/ชัว่ โมง คุณภาพน้ำดี ได้แก่ ตำบลดู่ ตำบลสมอ
ด้านทิศใต้ของตำบลหนองเชียงทนู บริเวณตอนกลางของตำบลสวายและตำบลกู่ สำหรับส่วนอื่น ๆ จะมีปริมาณน้ำ
นอ้ ยกวา่ 2 ลูกบาศกเมตร/ช่ัวโมง

ความลึกของชั้นน้ำบาดาลประมาณ 10-25 เมตร (บางแห่งลึก 30-40 เมตร) ระดับน้ำลึก
2-6 เมตร (บางแหง่ 7-9 เมตร)

คุณภาพน้ำบาดาลมีทั้งจืด กร่อย และเค็ม กระจายทั่วทั้งอำเภอ ในบริเวณตอนกลางของ
อำเภอคุณภาพน้ำบาดาลค่อนข้างเค็ม มีความกระด้างและเกลือคลอไรด์สูง เกลือแร่รวมมากกว่า 1,500 มิลลิกรัมต่อ
ลิตร บริเวณดงั กล่าว ได้แก่ บา้ นขี้นาค บ้านข้ีนาคน้อย บ้านตะเภา บ้านตมู ตำบลตูม บา้ นอาต๊อง บา้ นกู่ บ้านหนองบัว
ตาคง ตำบลกู่ บ้านสนาย บ้านหนองเหล็ก บ้านบิง บ้านโนนดั่ง ตำบลพิมาย บ้านดอนเหลือม บ้านกอกหวานใต้ ตำบล
โพธิ์ศรี พบสารไนเตรทสูงที่บ้านสนาย หมู่ 3 ตำบลพิมาย และที่วัดบ้านนาวา หมู่ 2 ตำบลโพธิ์ศรี มีสารไนเตรท 230
และ 86 มลิ ลิกรมั ต่อลิตร ตามลำดบั

1.3.2.1.10 สภาพนำ้ บาดาลอำเภอพยุห์
พื้นที่อำเภอพยุหทั้งหมดรองรับด้วยหมวดหินชุดมหาสารคาม ซึ่งประกอบด้วย หินทราย
หินดินดาน หินทรายแป้งและชั้นเกลือหิน น้ำบาดาลจะพบกักเก็บในรอยแตก และรอยตอระหว่างชั้นหินในปริมาณ
ท่ีแตกตา่ งกนั ไปในแตล่ ะพ้ืนที่ โดยถา้ พบโครงสร้างท่มี ีขนาดใหญ่และต่อเน่ืองจะมนี ้ำบาดาลกักเก็บอยมู่ าก ถา้ โครงสร้าง
ขนาดเล็กและไม่ต่อเนื่องน้ำบาดาลจะพบน้อย หรือบางแห่งอาจแห้ง คุณภาพน้ำโดยทั่ว ๆ ไปจะจืด บางพื้นที่จะกร่อย
หรือเคม็ เน่ืองจากช้นั เกลือที่อยู่ด้านล่างจะต้นื เช่น บริเวณที่เป็นที่ล่มุ ในเขตของ ตำบลโนนเพ็ก นอกจากน้ีจะมีด้านทิศ
เหนือของตำบลพยุห์
บริเวณท่ีใหน้ำบาดาลปริมาณนอยกวา 2 ลกู บาศกเมตร/ชวั่ โมง ไดแ้ ก ดา้ นทิศตะวันตกของ
ตำบลโนนเพก็ และตอนใต้ของตำบลหนองคา
บริเวณที่ใหน้ำบาดาลปริมาณ 2-10 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง ได้แก พื้นที่เกือบทั้งหมดของ
ตำบลตำแย ตอไปในเขตตำบลพรหมสวสั ด์ิ ดา้ นทิศตะวนั ออกเฉียงเหนือ ตอนเหนอื ของตำบลพยุห ดา้ นทิศตะวันออก
ของตำบลโนนเพ็ก และตอนเหนือของตำบลหนองคา บริเวณที่ใหน้ำบาดาลในปริมาณ 10-20 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง
ได้แก พ้ืนที่ตอนกลางของตำบลโนนเพ็ก พ้ืนทีด่ า้ นทิศตะวันตกเฉยี งเหนือของตำบลหนองคา พื้นทบี่ างสวนของตำบล
พยหุ ตอไปจนถงึ ตอนใตของตำบลพรหมสวสั ด์ิตามแนวเขตติดตอ่ กบั อำเภอไพรบงึ และอำเภอศรีรตั นะ
พื้นที่สวนใหญ่ของอำเภอพยุห ใหน้ำบาดาลที่มีคุณภาพอยูในเกณฑดีมาก ยกเว้นพื้นที่ตาม
แนวเขตติดต่อกับอำเภอเมืองศรีสะเกษ และแนวเขตติดต่ออำเภอวังหิน ที่ใหน้ำบาดาลคุณภาพกร่อยถึงเค็ม
นอกจากน้ันยังมพี นื้ ทด่ี า้ นทิศตะวนั ออกของ ตำบลตำแย และพืน้ ท่ดี า้ นทิศตะวนั ตกเฉียงใตของตำบลพรหมสวสั ด์ิ

130

แผนปฏบิ ตั ิราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดล้อมจงั หวัดศรสี ะเกษ

1.3.2.1.11 สภาพนำ้ บาดาลอำเภอไพรบึง
พื้นที่อำเภอไพรบึงประกอบด้วย หินดินดานหินทรายและหินทรายแป้ง ของชุดมหาสารคาม
น้ำบาดาลจะพบในโครงสร้างรอยแตกของหิน ในปริมาณเฉลี่ยน้อยกว่า 2-10 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง คุณภาพน้ำ
ส่วนใหญ่จดื ยกเวน้ ทางด้านทศิ ตะวนั ตกเฉยี งใต้และดา้ นทศิ ตะวนั ออกเฉยี งใต้ จะมีหยอ่ มความเคม็ ปรากฏ
พื้นทท่ี ม่ี ปี รมิ าณนำ้ ดที ส่ี ดุ คือมากกว่า 20 ลกู บาศกเมตร/ชว่ั โมง คณุ ภาพน้ำจืด ไดแ้ ก่ บ้านดินแดง
บ้านโตรย บา้ นลาวเดิม ตำบลดนิ แดง บา้ นตาเจา ตำบลโนนปูน
บรเิ วณท่เี ป็นแหล่งนำ้ รองลงมาของอำเภอไพรบงึ คอื 10-20 ลกู บาศกเมตร/ช่ัวโมง คณุ ภาพ
น้ำจืดจะอยู่บริเวณรอบ ๆ ตัวอำเภอไพรบึง เป็นแนวยาวทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ-ทิศตะวันตกเฉียงใต้ ในเขต
ของตำบลปราสาทเยอตำบลไพรบึง
แหล่งที่มีปริมาณน้ำปานกลาง คือ 2-10 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง ได้แก่ ด้านทิศตะวันออกของ
ตำบลไพรบึง เป็นแนวยาวตั้งแต่บ้านติ้ว บ้านภูมิ บ้านทุม บ้านมะขาม บานกอก บ้านคอก และเข้าไปในบริเวณของ
บ้านหวั ช้าง บา้ นตาจวน บ้านโปง บ้านตาต่ิง บา้ นไม้แกน บา้ นสังกัน ตำบลสาํ โรงพลัน นอกจากนจี้ ะมีพ้ืนท่ีของ ตำบล
ดนิ แดง และตำบลสุขสวสั ด์ิ ส่วนอ่นื ๆ นอกจากท่ีกลา่ วแลว้ จะใหน้ ้ำในปริมาณน้อยกว่า 2 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง
ความลกึ ของชน้ั น้ำบาดาล 20-35 เมตรและระดบั น้ำบาดาลเฉลย่ี 2-5 เมตร
คุณภาพน้ำบาดาลโดยทั่วไปของอำเภอนี้มีคุณภาพดี มีความกระด้างและเกลือคลอไรด์ไม่มากนัก
กล่าวคอื เกลอื แร่รวมน้อยกว่า 750 มลิ ลิกรัมต่อลติ ร มีเพียงบางพ้ืนท่ีเท่านั้นที่ให้น้ำเค็ม ไดแ้ ก่ บา้ นกระแมด ตำบล
ไพรบึง บ้านตาโมกข์ บ้านสะเดาน้อย ตำบลสำโรงพลัน ปริมาณเหล็กโดยทั่วไปค่อนข้างน้อย ไม่พบพื้นที่ๆ
ใหส้ ารไนเตรทปรมิ าณสูง
1.3.2.1.12 สภาพน้ำบาดาลอำเภอโพธ์ศิ รีสุวรรณ
พื้นที่อำเภอโพธิ์ศรีสุวรรณเกือบทั้งอำเภอ รองรับด้วยหมวดหินชุดมหาสารคาม
ซงึ่ ประกอบดว้ ย หนิ ทราย หินดนิ ดาน หินทรายแป้ง และมชี น้ั เกลือหินอยู่ด้านล่าง ทำใหพน้ื ที่สวนใหญ่ใหน้ำบาดาล
ทีม่ คี ุณภาพกร่อยไปจนถงึ เคม็
พื้นที่โดยทั่วไปจะใหน้ำบาดาลปริมาณเฉลี่ยนอยกวา 2 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง แต่ใน
บางพื้นที่จะมี ปริมาณน้ำ 2-10 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง ซึ่งได้แก พื้นที่ตอนกลางของตำบลอีเซ และตำบลเสียว
ตอเขาไปจนถึงด้านทิศตะวันตกเฉียงใต้ของตำบลหนองมา อำเภอโพธิ์ศรีสุวรรณ จะพบน้ำบาดาลปริมาณมากกวา
20 ลูกบาศก์เมตร/ช่วั โมง ได้เฉพาะพน้ื ทบี่ างสวนทางดา้ นทิศเหนือของตำบลอีเซเทาน้ัน
คุณภาพนำ้ บาดาลโดยทัว่ ไปของอำเภอนี้มกั จะกร่อยและเค็ม มีพืน้ ท่ีส่วนน้อยทใ่ี หน้ำบาดาล
คุณภาพดี ซึ่งได้แก พื้นที่ตอนเหนอื ของตำบลอีเซ ตำบลเสยี ว และบางสวนของตำบลหนองมา ซึ่งพื้นท่ีดังกล่าวเปน็
เขตติดต่อกับอำเภอบึงบูรพ นอกจากนั้นยังสามารถพบน้ำคุณภาพดีได้ในพื้นที่ด้านทิศตะวันตกของตำบลโดด และ
พน้ื ทแ่ี นวเขตติดตอระหวา่ งตำบลโดดกับตำบลผือใหญ่

131

แผนปฏิบตั ิราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรัพยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดล้อมจงั หวดั ศรสี ะเกษ

พื้นที่ที่ให้น้ำบาดาลกร่อยหรือเค็มนัน้ มีอยูห่ ลายบริเวณ ได้แก่ บริเวณ บ้านโนน บ้านหนองหนกั
บ้านอีเซ บ้านแป๊ะ บ้านแสง ตำบลอีเซ บ้านปลาเดิดใหญ่ บ้านปลาเดิดน้อย บ้านโดด บ้านกาดำ ตำบลโดด ปริมาณ
เหล็กส่วนใหญจ่ ะมากกว่า 1.0 มิลลิกรัมต่อลติ ร และกระจายอย่ทู ่ัวไป พบสารไนเตรทปรมิ าณสูงในหลายพน้ื ที่ของอำเภอ

1.3.2.1.13 สภาพนำ้ บาดาลอำเภอภูสงิ ห์
อำเภอภูสิงห์ ประกอบด้วย หินทราย หินทรายแปง หินกรวดมนปนเม็ดปูน ของชุดโคกกรวด
และหินทราย ของชุดภูพาน และชดุ เสาขวั นอกจากนี้พน้ื ที่ตามแนวเขตพรมแดนไทย-กัมพูชา และด้านทิศตะวันตก
ของตำบลไพรพัฒนา บางสวนยังรองรับด้วยหมวดหินพระวิหาร ซึ่งประกอบด้วยหินทรายสีขาว สีขาวปนเหลือง
สีชมพูออน เม็ดละเอียดถึงหยาบ มีการคัดขนาดและความกลมมนดี ประกอบด้วยควอตซ เป็นสวนใหญ่ นอกจากนี้
ยงั มหี นิ ทรายแปง หนิ ดินดานช้ันบาง ๆ หนิ ทรายปนกรวด และหินกรวดมน
น้ำบาดาลจะพบในรอยแตกของหนิ ท่กี ล่าวข้างตนในปริมาณเฉลี่ยนอยกวา 2 ลูกบาศกเมตร/ชวั่ โมง
คณุ ภาพนำ้ จดื โดยเฉพาะด้านทิศใต ที่รองรบั ด้วยหนิ ทรายในเขตของตำบลไพรพัฒนา และตำบลดงรัก ต่อเขาไปใน
เขตบริเวณด้านทิศใตของตำบลห้วยตามอญ ตำบลห้วยติ๊กชู และตำบลโคกตาล นอกจากนี้จะมีพื้นที่ บางส่วน
ด้านทศิ ตะวันออกเฉยี งเหนอื ของตำบลตะเคยี นราม
บริเวณที่มีปริมาณน้ำมากกวา 20 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง คุณภาพน้ำจืด ได้แก บริเวณ
ด้านทิศตะวันตกตำบลห้วยติ๊กชู ตอเขาไปในเขตของตำบลห้วยตามอญบางสวน และบางพื้นที่ด้านทิศตะวันตก
เฉียงเหนือของตำบลละลม ปรมิ าณน้ำประมาณ 2-10 ลูกบาศกเมตร/ช่ัวโมง ไดแ้ ก พน้ื ท่อี ื่นๆ นอกจากที่กลา่ วแลว
คุณภาพน้ำบาดาลโดยทั่วไปดี มีบางพื้นที่เทานั้นที่ใหน้ำบาดาลท่ีมีคุณภาพกร่อย ได้แก
พ้นื ที่ดา้ นทศิ เหนือของตำบลละลม ด้านทศิ ตะวนั ออกของตำบลตะเคยี นราม และดา้ นทศิ เหนือของตำบลโคกตาล
ความลกึ ของช้นั นำ้ บาดาลอยทู่ ี่ 20-35 เมตรและระดบั นำ้ บาดาลเฉล่ีย 2-6 เมตร
คุณภาพน้ำบาดาลส่วนใหญ่จัดอยู่ในเกณฑ์ดีมีเกลือคลอไรด์ และความกระด้างต่ำ เกลือแร่
รวมนอ้ ยกว่า 750 มลิ ลิกรมั ต่อลิตร

1.3.2.1.14 สภาพนำ้ บาดาลอำเภอเมอื งจนั ทร์

พื้นที่อำเภอเมืองจันทรทั้งหมด รองรับด้วยหมวดหินชุดมหาสารคาม ซึ่งประกอบด้วย
หินทราย หินดินดาน หนิ ทรายแปง และชั้นเกลือหิน

น้ำบาดาลจะพบกักเก็บในโครงสร้างของหินที่เป็นรอยแตก ในปริมาณเฉลี่ยน อยกวา
2 ลกู บาศกเมตร/ชวั่ โมง ไดแ้ ก พ้ืนท่ดี ้านทศิ ตะวันออกของตำบลเมืองจันทร ดา้ นทิศตะวนั ออกและทิศตะวันตกของ
ตำบลหนองใหญ่ ตอเขาไปในเขตของตำบลตาโกนบริเวณด้านทิศใตและทิศตะวันออกเฉียงเหนือ พื้นที่ที่พบ
น้ำบาดาลปริมาณ 2-10 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง ได้แก พื้นที่ด้านทิศตะวันตกของตำบลเมืองจันทร พื้นที่ด้านทิศใต
และทศิ เหนอื ของตำบลตาโกน ตอ่ เขา้ ไปในเขตของตำบลหนองใหญ่

132

แผนปฏิบตั ิราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนกั งานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดล้อมจงั หวดั ศรสี ะเกษ

คุณภาพน้ำบาดาลโดยทั่วไปของอำเภอนี้มักจะกร่อย และเค็ม มีพื้นที่สวนน้อยที่ใหน้ำบาดาล
คุณภาพดี ซึ่งได้แก บ้านหนองหว้า และบ้านหนองแคนใหญ่ตำเมืองจันทร บ้านอะลาง และบ้านหนองใหญ่ตำบล
หนองใหญ่

ปริมาณเหล็กส่วนใหญ่จะมากกว่า 1.0 มิลลกิ รัมต่อลิตร และกระจายอยู่ทว่ั ไป พบสารไนเตรท
ปริมาณสูงในหลายพื้นที่ของอำเภอ เช่น ที่บ้านเมืองจันทร์ ม.2 ตำบลเมืองจันทร์ พบสารไนเตรทสูง 208 และ 135
มลิ ลิกรมั ตอ่ ลิตร

1.3.2.1.15 สภาพนำ้ บาดาลอำเภอเมอื งศรสี ะเกษ
อำเภอเมืองศรสี ะเกษ รองรับด้วยหินดินดาน หินทราย หินทรายแปง และเกลือหินของหมวดหนิ
ชุดมหาสารคาม น้ำบาดาลจะกักเก็บในโครงสร้างของรอยแตกในหิน โดยถาพบโครงสร้างที่มีขนาดใหญ่
และตอ่ เน่ืองจะมีน้ำบาดาลกักเกบ็ อยู่มาก ถาโครงสร้างขนาดเล็กและไม่ต่อเน่ือง นำ้ บาดาลจะพบน้อย หรือบางแหงอาจแหง
คณุ ภาพน้ำโดยทั่วไปจะจดื บางพืน้ ทีจ่ ะกร่อย หรอื เคม็ เนือ่ งจากช้ันเกลอื ท่ีอยู่ดา้ นลา่ งจะต้นื เชน บริเวณท่ีเป็นท่ีลุมใน
เขตของตำบลทุม ตำบลหนองครก ตอเขาไปในเขตติดต่อของ ตำบลโพนคอ นอกจากนี้จะมีด้านทิศใตของตำบลจาน
และตำบลหนองไฮ และตอนกลางของตำบลหนองครก ดา้ นทศิ เหนอื ของตำบลหญา้ ปล้อง
บริเวณที่มีปริมาณน้ำมากกวา 20 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง คุณภาพน้ำจืด ได้แก บ้านพันทา
บ้านโนนกอง ตำบลโพธิ์ บานงอ ตำบลน้ำคํา บานแทง บ้านหนองพอก ตำบลซำ ด้านทิศตะวันตกของตำบลจาน
บรเิ วณทน่ี ำ้ บาดาลมีปริมาณน้ำ 10-20 ลกู บาศกเมตร/ชัว่ โมง คณุ ภาพนำ้ จดื ได้แก บ้านโนน บ้านใหม่ บา้ นหนองโน
บ้านยาง ตำบลน้ำคํา บริเวณรอบตัวเมอื งศรีสะเกษ ถึงบ้านโนนสำนัก บ้านโนนแดง ตำบลหญา้ ปลอ้ ง บริเวณดา้ นทศิ ใตของ
ตำบลตะดอบ และกระจายเขาไปถึงพื้นที่ตอนกลางของตำบลหนองไฮ และตำบลจาน เป็นตน ส่วนพื้นที่อื่น ๆ เป็นส่วนใหญ่
จะให้น้ำในปรมิ าณ 2-10 ลูกบาศกเมตร/ชัว่ โมง คณุ ภาพน้ำดี
ความลึกของชั้นน้ำบาดาล ประมาณ 15-30 เมตร (บางแห่ง 35-40 เมตร) และมีระดับ
นำ้ บาดาล 3-6 เมตร
คุณภาพน้ำบาดาลของอำเภอนี้มีความแตกต่างกันทั้งอำเภอ บางบริเวณให้น้ำบาดาลที่จืด
บางบริเวณใหน้ ้ำบาดาลท่ีกร่อยและเค็ม มเี กลือคลอไรด์และความกระด้างสูง เกลอื แรร่ วมมากกว่า 1,500 มิลลิกรัม
ตอ่ ลิตร บริเวณทีใ่ ห้นำ้ บาดาลดังกล่าว ไดแ้ ก่ บ้านโนนทราย ตำบลคซู อด บา้ นโคกเลาะ ตำบลจาน บ้านหอย ตำบล
หนองไผ่ บ้านหนองครก ตำบลหนองครก บ้านเวียง ตำบลซำ บ้านเสือบอง บ้านขมิ้น บ้านโนนแกด ตำบลทุ่ม บ้านโคกเลาะ
ตำบลจาน บ้านโนนหล่อง ตำบลหนองไฮ สำหรับปริมาณเหล็กนั้นมีมากบ้างน้อยบ้าง กระจายอยู่เป็นหย่อม ๆ สารไนเตรต
ปริมาณสูงพบบางพื้นที่ เช่น ที่บ้านหัวนา ม.10 ตำบลน้ำคำ และที่บ้านโนนจาน ม.3 ตำบลโพธิ์ มีสารไนเตรต 124
และ 66 มิลลกิ รัมต่อลิตร ตามลำดบั
1.3.2.1.16 สภาพน้ำบาดาลอำเภอยางชมุ น้อย
พื้นที่อำเภอยางชุมน้อย ประกอบด้วยชั้นของกรวด ทราย ดินเหนียวของตะกอนตะพัก
ลุ่มน้ำ ซึ่งอยู่ในเขตของตำบลโนนคูณ ตำบลยางชุมนอ้ ย และพื้นที่ด้านเหนือ ตำบลคอนคาม นอกจากนี้จะมีบริเวณท่ี
เป็นหินชุดมหาสารคาม พวกหินดินดาน หินทรายแป้ง ในเขตพื้นที่ของ ตำบลลิ้นฟ้า ตำบลยางชุมใหญ่และพื้นที่ด้าน

133

แผนปฏบิ ตั ริ าชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2565 - 2569) ของสำนักงานทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสงิ่ แวดล้อมจังหวัดศรสี ะเกษ

ทิศใต้ของ ตำบลคอนกาม ตำบลกุดเมืองฮาม จะพบน้ำในช่องวา่ งของกรวด ทราย ในหินร่วน และในรอยแตกของช้ัน
หินแข็ง ปริมาณน้ำบาดาลเฉลี่ยจะให้น้ำมากในเกณฑ์ 10-20 ลูกบาศก์เมตร/ชั่วโมงหรือมากกว่า 20 ลูกบาศก์เมตร/
ชั่วโมง ยกเว้นในเขตของตำบลโนนคูณ ตำบลลิ้นฟ้า ตำบลยางชุมใหญ่ และด้านทิศใต้ของ ตำบลคอนกาม ตำบลกุด
เมืองฮาม ซงึ่ จะให้นำ้ ในปรมิ าณปานกลาง คือ 2-10 ลูกบาศก์เมตร/ช่ัวโมงคุณภาพน้ำโดยทัว่ ๆ ไปจดั อย่ใู นเกณฑดีท้ัง
อำเภอ ความกระด้างและเกลือ คลอไรดต่ำ ยกเว้นในบางพื้นที่จะมีคุณภาพน้ำเค็ม เชน ตอนใตและตอนกลางของ
ตำบลลิน้ ฟา ตอเขาไปในเขตของตำบลยางชุมใหญ่ ตอนกลางของตำบลคอนกามและตำบลยางชุมนอ้ ย

บริเวณที่มีปริมาณน้ำสูงมากกว่า 20 ลูกบาศก์เมตร/ชั่วโมง ได้แก่ พื้นที่ของตำบลยางชุมน้อย
ทงั้ หมด พน้ื ทีข่ อบดา้ นทิศตะวันตกและทิศตะวนั ออกในแนวเหนือ–ใต้ของตำบลโนนคูณ พนื้ ท่ีท่มี ปี ริมาณน้ำ 10-20
ลกู บาศก์เมตร/ชัว่ โมง ไดแ้ ก่ พืน้ ทีต่ อนกลางของตำบลกุดเมืองฮาม และตำบลคอนคาม แหลง่ อืน่ ๆ นอกจากที่กล่าว
แล้วจะมปี ริมาณน้ำ 2-10 ลกู บาศก์เมตร/ช่วั โมงคณุ ภาพน้ำจืด

ความลึกของชั้นน้ำบาดาลในชั้นกรวด ทราย เฉลี่ย 10-25 เมตร และมีระดับน้ำบาดาล 2-6 เมตร
สว่ นในหินแข็งพวกหนิ ทราย หนิ ทรายแป้ง ลกึ 20-30 เมตร ระดับนำ้ ปกติ 3-5 เมตร

คุณภาพน้ำบาดาลของอำเภอนี้จัดอยู่ในเกณฑ์ดีทั้งอำเภอ ความกระด้างและเกลือคลอไรด์
ต่ำ ปริมาณเกลือแร่รวมน้อยกว่า 750 มิลลิกรัมต่อลิตร ยกเว้นบริเวณ บ้านยางชุมใหญ่ ตำบลยางชุมใหญ่ ตำบล
ลนิ้ ฟ้า ใหน้ ำ้ บาดาลที่มีความกร่อย เคม็ ความกระด้างและเกลือคลอไรด์สูง สำหรบั ปริมาณเหล็กมีกระจายท่ัว ๆ ไป
นอกจากนี้จะพบสารไนเตรทสูงในบางบริเวณ เช่น ที่บ้านส่อม ม.10ตำบลดอนกาม และที่บ้านดอนสะมัด ม.11
ตำบลโนนคณู มีสารไนเตรท 230 และ 210 มิลลกิ รัมตอ่ ลิตร ตามลำดับ

1.3.2.1.17 สภาพน้ำบาดาลอำเภอราษีไศล
พื้นที่อำเภอราษีไศล ประกอบด้วย ตะกอนของตะพักลุ่มน้ำ และหินชุดมหาสารคาม
โดยตะกอนตะพักลุ่มน้ำจะประกอบด้วย กรวด ทราย ดินเหนียว และศิลาแลง น้ำบาดาลจะพบกักเก็บในช่องว่าง
ของตะกอน ที่เป็นกรวด ทราย เป็นส่วนใหญ่ ในปริมาณเฉลี่ย 10-20 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง คุณภาพน้ำจะจืดใน
บรเิ วณทีเ่ นนิ ยกเว้นพ้นื ที่ลุ่ม น้ำจะกรอ่ ยและเค็ม เชน่ ในเขตของตำบลหว้านคำ ตำบลจกิ สงั ข์ทอง เปน็ ตน้ ส่วนหิน
ชุดมหาสารคามนั้นจะประกอบด้วย หินดินดาน หินทราย หินทรายแป้งน้ำบาดาลจะพบในรอยแตกของหินใน
ปริมาณต่ำคือ น้อยกว่า 2 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง เช่น ตำบลบัวหุ่ง ตำบลหนองอึ่ง และพื้นที่ซีกทิศตะวันตกและทิศใต้ของ
ตำบลส้มปอ่ ย
บริเวณที่เป็นแหล่งน้ำดีที่สุดของอำเภอ คือ ปริมาณน้ำมากกว่า 20 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง
คุณภาพน้ำจืด ได้แก่ พื้นที่ในแนวทิศตะวันตกเฉียงเหนือ-ตะวันออกเฉียงใต้ ตั้งแต่ด้านทิศเหนือของ ตำบลด่าน
เป็นแนวยาวถงึ ตำบลหนองแค ตำบลเมอื งคง ตำบลไผ่ ตำบลส้มป่อย และตำบลหนองหมี
พื้นที่ที่มีน้ำรองลงมา คือ 10-20 ลูกบาศกเมตร/ชั่วโมง คุณภาพน้ำดีได้แก่ บ้านหัวช้าง
บ้านสวนสวรรค์ บ้านหนองแค ตำบลหนองแค บ้านแตงแซง บ้านค้อ ตำบลดู่ บ้านแสง บ้านแคนน้อย ตำบลเมืองแคน และ
บ้านหนองนาคู ตำบลหนองหมี สว่ นอน่ื ๆ จะมปี ริมาณนำ้ 2-10 ลูกบาศกเมตร/ชว่ั โมง คุณภาพน้ำดี

134