ประวัติเคร่ืองพมิ พ์ดดี ไทย
เครื่องพมิ พด์ ีดไทยกำเนิดข้ึนในรัชสมยั พระจุลจอมเกลำ้ เจำ้ อยหู่ วั
รัชกำลท่ี 5 เม่ือ Mr.Edwin Hunter Macfarland หมอสอนศำสนำชำว
อเมริกนั ที่เกิดในประเทศไทย ซ่ึงมีตำแหน่งเป็นเลขำนุกำรส่วนพระองค์
ในสมเดจ็ กรมพระยำดำรงรำชำนุภำพ เสนำบดีกระทรวงธรรมกำร ได้
เกิดควำมคิดที่จะสร้ำงเคร่ืองพิมพด์ ีดภำษำไทยข้ึน พ.ศ.2434 เขำได้
เดินทำงไปยงั สหรัฐอเมริกำเพือ่ สำรวจวำ่ จะมีบริษทั ใดท่ีสนใจผลิต
เคร่ืองพิมพด์ ีดเป็นภำษำไทยบำ้ ง ซ่ึงกพ็ บวำ่ บริษทั Smith Premier ใน
เมือง New York สนใจท่ีจะร่วมผลิต ดงั น้นั Mr.Macfarland จึงได้
ร่วมมือกบั บริษทั Smith Premier ผลิตตน้ แบบเครื่องพิมพด์ ีดภำษำไทย
ข้ึน โดยไดร้ ่วมออกแบบและวำงตำแหน่งตวั อกั ษรไทยที่จะใชใ้ นเครื่อง
พมิ พด์ ีดไดส้ ำเร็จลกั ษณะเครื่องพมิ พด์ ีดไทย Smith Premier น้นั เป็น
แบบแคร่ตำย(แคร่พมิ พไ์ ม่เล่ือน) และมีแป้ นพิมพ์ 7 แถว ไม่มีแป้ นยก
อกั ษรบน( Shift key) จึงยงั ไม่สำมำรถพิมพโ์ ดยวธิ ีพมิ พส์ มั ผสั ได้
( Touch Typing)
ในปี พ.ศ.2435 Mr.Macfarland ไดน้ ำเคร่ืองพมิ พด์ ีดภำษำไทย
เคร่ืองแรกยห่ี อ้ Smith Premier เขำ้ มำถวำยรัชกำลที่ 5 ซ่ึงพระองคไ์ ด้
ทรงทดลองพิมพแ์ ละพอพระรำชหฤทยั อยำ่ งมำก จึงถือไดว้ ำ่ รัชกำลที่ 5
เป็นนกั พมิ พด์ ีดไทยพระองคแ์ รก หลงั จำกน้นั พระองคไ์ ดท้ รงสง่ั ซ้ือ
เคร่ืองพมิ พด์ ีดดงั กล่ำวเขำ้ มำใชใ้ นรำชกำรสยำมเป็นคร้ังแรกจำนวน 17
เครื่อง ต่อมำในปี พ.ศ.2438 Mr.Edwin Macfarland ไดถ้ ึงแก่กรรม
กรรมสิทธ์ิในเครื่องพิมพด์ ีด Smith Premier จึงตกแต่ Dr.George
Bradley Macfarland (พระอำจวทิ ยำคม) ผเู้ ป็นนอ้ งชำย ซ่ึงเป็นผสู้ งั่
เครื่องพิมพด์ ีดไทย Smith Premier เขำ้ มำวำงจำหน่ำยในประเทศไทย
เป็นรุ่นแรกในปี พ.ศ.2440 โดยวำงขำยที่ร้ำนทำฟันของท่ำนเอง จนถึง
พ.ศ.2441 จึงไดต้ ้งั หำ้ งสมิทพรีเมียร์ข้ึนท่ีหลงั วงั บูรพำ ซ่ึงปรำกฏวำ่
ไดร้ ับควำมนิยมอยำ่ งมำกในวงรำชกำรและบริษทั หำ้ งร้ำน
ในปี พ.ศ. 2458 หลงั จำกที่บริษทั Smith Premier ไดข้ ำยสิทธิกำร
ผลิตใหแ้ ก่บริษทั Remington แลว้ บริษทั Remington ไดย้ กเลิกกำรผลิต
เครื่อง Smith Premier และหนั ไปผลิตเครื่องแบบยกแคร่ไดแ้ ทน แต่ไม่
ค่อยไดร้ ับควำมนิยมจำกคนไทยในยคุ น้นั
ในปี พ.ศ.2465 Dr.George Macfarland เดินทำงไปสหรัฐอเมริกำ
และไดร้ ่วมใหค้ ำปรึกษำแก่บริษทั Remington ถึงกำรผลิตเคร่ืองพิมพด์ ีด
ไทยขนำดเลก็ ที่สำมำรถพิมพส์ มั ผสั สิบนิ้วได้ จนสำมำรถทำไดส้ ำเร็จ
เป็นแป้ นแบบ 4 แถว และไดน้ ำเครื่องพิมพด์ ีดรุ่นดงั กล่ำวเขำ้ มำเผยแพร่
ในประเทศไทยจนไดร้ ับควำมนิยมแทนที่เครื่อง Smith Premier ในเวลำ
ต่อมำ แต่กย็ งั มีปัญหำเรื่องกำรพมิ พท์ ี่ยงั ขดั กบั วธิ ีกำรเขียนภำษำไทยอยู่
บำ้ ง ต่อมำ Dr.George Macfarland ไดร้ ่วมกบั พนกั งำนในหำ้ งของท่ำน
2 คน ทำกำรออกแบบและจดั วำงแป้ นอกั ษรเสียใหม่เพื่อแกป้ ัญหำที่มีอยู่
โดยมีนำยสวสั ด์ิ มำกประยรู เป็นช่ำงประดิษฐก์ ำ้ นอกั ษร และนำย
สุวรรณประเสริฐ เกษมณี (นำยกิมเฮง) เป็นผอู้ อกแบบกำรวำงตำแหน่ง
แป้ นอกั ษร โดยวำงตวั อกั ษรท่ีมีสถิติใชบ้ ่อยในตำแหน่งท่ีพิมพไ์ ดง้ ่ำย
ซ่ึงพิจำรณำจำกหนงั สือต่ำงๆ จำนวน 38 เล่ม รวม 167 , 456 คำ โดยใช้
เวลำ 7 ปี จึงสำเร็จเม่ือปี พ.ศ.2474 และเรียกแป้ นชนิดน้ีวำ่ แป้ นแบบ ?
เกษมณี ? ตำมชื่อผอู้ อกแบบ จนกลำยเป็นแป้ นแบบมำตรฐำนถึงปัจจุบนั
ต่อมำนำยสฤษด์ิ ปัตตะโชติ ตำแหน่งนำยช่ำงเอก กรมชลประทำน ได้
ศึกษำพบวำ่ แป้ นพมิ พแ์ บบเกษมณียงั มีขอ้ บกพร่อง คือขำดควำมสมดุล
ในกำรวำงตำแหน่งแป้ นอกั ษรระหวำ่ งมือซำ้ ยและขวำ เพรำะพบวำ่ มือ
ขวำตอ้ งทำงำนถึง 70 % ในขณะที่มือซำ้ ยทำงำนเพยี ง 30 % เท่ำน้นั
และนิ้วกอ้ ยมือขวำซ่ึงเป็นนิ้วที่อ่อนแอกลบั ตอ้ ง
ทำงำนมำกกวำ่ นิ้วช้ีมือซำ้ ยซ่ึงแขง็ แรงกวำ่ ส่งผลให้
กำรพิมพด์ ีดไม่มีประสิทธิภำพเท่ำที่ควร
โดยกำรสนบั สนุนจำกสภำวจิ ยั แห่งชำติ นำยสฤษด์ิ ปัตตะโชติ ได้
ทำกำรศึกษำวจิ ยั เพ่อื ออกแบบตำแหน่งแป้ นอกั ษรใหม่ท่ีมีประสิทธิภำพ
กวำ่ เดิม โดยกำรสุ่มเลือกหนงั สือหลำกหลำยสำขำรวม 50 เล่ม แต่ละเล่ม
สุ่มออกมำ 1000 ตวั อกั ษร รวม 50000 ตวั อกั ษร แลว้ สำรวจวำ่ ใน 1000
ตวั อกั ษรน้นั มีอกั ษรตวั ใดใชพ้ มิ พม์ ำกนอ้ ยเพยี งใดลดหลนั่ กนั ลงมำ
ตำมลำดบั แลว้ จึงนำตวั อกั ษรท่ีเกบ็ สถิติไวน้ ้ีมำใชเ้ ป็นแนวทำงจดั วำง
แป้ นพมิ พด์ ีดใหม่ โดยถือหลกั วำ่ อกั ษรที่ใชบ้ ่อยใหอ้ ยใู่ นตำแหน่งนิ้วที่
แขง็ แรงไม่เกิน 3 แถวล่ำงตำมลำดบั โดยมีแถวที่สองเป็นศนู ยก์ ลำง จำก
กำรทดลองและปรับปรุงจนในท่ีสุดกไ็ ดแ้ ป้ นภำษำไทยแบบใหม่
เรียกช่ือวำ่ แป้ นแบบ ? ปัตตะโชติ ? ตำมสกลุ ของผอู้ อกแบบ
ในปี พ.ศ.2509
ผลจำกกำรทดลองเปรียบเทียบกำรสอนพมิ พด์ ีดดว้ ยเคร่ืองแบบ
ปัตตะโชติกบั แบบเกษมณี จำกกลุ่มตวั อยำ่ ง 100 คน ที่แบ่งเป็น 2 กลุ่ม
ใชเ้ วลำฝึกหดั 100 ชวั่ โมง (8 เดือน) ปรำกฏวำ่ กลุ่มท่ีเรียนแบบปัตตะ
โชติสำมำรถพมิ พไ์ ดเ้ ร็วกวำ่ ถึง 26.8 % ถึงกระน้นั กย็ งั มีผรู้ ู้หลำยคน
ออกมำวจิ ำรณ์ถึงจุดอ่อนและควำมไม่เหมำะสมบำงประกำรของแป้ น
แบบปัตตะโชติ ประกอบกบั คนไทยส่วนใหญเ่ คยชินกบั กำรพมิ พด์ ว้ ย
แป้ นเกษมณีแลว้ จึงทำใหแ้ ป้ นแบบปัตตะโชติไม่ไดร้ ับควำมนิยมจน
หำยไปในที่สุด (ปัจจุบนั เหลือนกั พมิ พด์ ีดรุ่นเก่ำไม่กี่คนที่ยงั คงใชแ้ ป้ น
แบบปัตตะโชติ) แต่เครื่องคอมพิวเตอร์ในปัจจุบนั สำมำรถเลือกใชส้ ลบั
ระหวำ่ งแป้ นท้งั สองแบบได้
ภาพประกอบเครื่องพมิ พ์ดดี ไทย
เคร่ืองพิมพด์ ีดรุ่นแรกของไทย
เคร่ืองพมิ พด์ ีดไทยปัจจุบนั
เคร่ืองพิมพด์ ีดไทย
แบบไฟฟ้ ำ