ม.1 การปฐมพยาบาลและการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยฯ

สุขศึกษา
ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ ๑

กล่มุ สาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา

หน่วยกำรเรียนรู้ท่ี ๑ หน่วยกำรเรียนรู้ท่ี ๒ หน่วยกำรเรียนรู้ท่ี ๓ หน่วยกำรเรียนรู้ที่ ๔

หน่วยกำรเรียนรู้ท่ี ๕ หน่วยกำรเรียนรู้ท่ี ๖ หน่วยกำรเรียนรู้ที่ ๗ หน่วยกำรเรียนรู้ท่ี ๘ หน่วยกำรเรียนรู้ที่ ๙

๑_หลกั สูตรวชิ าสุขศึกษา
๒_แผนการจัดการเรียนรู้
๓_PowerPoint_ประกอบการสอน
๔_Clip
๕_ใบงาน_เฉลย
๖_ข้อสอบประจาหน่วย_เฉลย
๗_ข้อสอบ_เฉลย
๘_การวดั และประเมนิ ผล
๙_รูปภาพ
๑o_เสริมสาระ
๑๑_สื่อเสริมการเรียนรู้

บริษทั อกั ษรเจริญทศั น์ อจท. จำกดั : 142 ถนนตะนำว เขตพระนคร กรุงเทพฯ 10200
Aksorn CharoenTat ACT.Co.,Ltd : 142 Tanao Rd. Pranakorn Bangkok 10200 Thailand
โทรศพั ท์ : 02 622 2999 โทรสำร : 02 622 1311-8 [email protected] / www.aksorn.com

๗หน่วยการเรียนรู้ท่ี

การปฐมพยาบาล

และการเคลื่อนย้ายผู้ป่ วยอย่างปลอดภยั

จุดประสงค์การเรียนรู้
• แสดงวธิ ีกำรปฐมพยำบำลและเคล่ือนยำ้ ยผปู้ ่ วยอยำ่ งปลอดภยั ได้

ความรู้ทวั่ ไปเกยี่ วกบั การปฐมพยาบาล

การปฐมพยาบาล

กำรใหค้ วำมช่วยเหลือต่อผปู้ ่ วยท่ีไดร้ ับอุบตั ิเหตุใหพ้ น้ จำกอนั ตรำยหรือลดอนั ตรำยใหน้ อ้ ยลง โดยใชอ้ ุปกรณ์เท่ำท่ี
จะสำมำรถหำไดใ้ นขณะน้นั ก่อนท่ีจะนำผปู้ ่ วยส่งต่อไปยงั สถำนพยำบำลต่อไป

วตั ถุประสงค์ของการปฐมพยาบาล

• เพอ่ื ช่วยชีวติ และลดควำมรุนแรงของกำรเจบ็ ป่ วยให้
• นเพอ้ อ่ื ยลลดงภำวะแทรกซอ้ นที่เกิดข้ึนตำมมำ
• ป้องกนั ควำมพิกำรท่ีอำจเกิดข้ึนตำมมำภำยหลงั
• จดั เตรียมหรือเคลื่อนยำ้ ยผปู้ ่ วยไดอ้ ยำ่ งถูกวธิ ี

หลกั สาคญั ในการปฐมพยาบาล

๑ ควำมปลอดภยั ของสถำนท่ีเกิดเหตุ ผปู้ ฐมพยำบำลจะตอ้ งคำนึงถึงอนั ดบั แรกก่อนเขำ้ ไปใหค้ วำมช่วยเหลือผอู้ ื่น

๒ เม่ือมีผไู้ ดร้ ับอุบตั ิเหตุ ควรใหผ้ ปู้ ่ วยนอนพกั น่ิงๆ ในท่ำที่สบำยที่สุด หรือในท่ำที่ถูกตอ้ งต่อกำรปฐมพยำบำล

๓ ทำใหบ้ ริเวณน้นั มีอำกำศถ่ำยเท ปลอดโปร่ง ไม่มีคนมุงดู มีแสงสวำ่ งเพยี งพอที่จะทำกำรปฐมพยำบำลไดส้ ะดวก

๔ สำรวจระบบท่ีสำคญั ของร่ำงกำยอยำ่ งรวดเร็ว และวำงแผนกำรช่วยเหลืออยำ่ งเหมำะสม คอยสงั เกตอำกำรชีพจร
และกำรหำยใจของผปู้ ่ วยตลอดเวลำ

๕ หำ้ มเคล่ือนยำ้ ยผปู้ ่ วยทนั ทีโดยท่ียงั ไม่ไดเ้ ตรียมกำร เพรำะอำจทำใหผ้ ปู้ ่ วยเกิดอำกำรบำดเจบ็ มำกข้ึน

หลกั สาคญั ในการปฐมพยาบาล (ต่อ)

๖ ถำ้ สถำนที่น้นั ไม่ปลอดภยั เช่น อยใู่ นน้ำ กลำงถนน ไฟไหม้ หรือสถำนท่ีน้นั ไม่สะดวก ใหท้ ำกำรเคลื่อนยำ้ ย

ผปู้ ่ วยไปอยใู่ นท่ีท่ีปลอดภยั ก่อนใหก้ ำรปฐมพยำบำล

๗ กำรนำส่งหรือเคลื่อนยำ้ ยผปู้ ่ วย ควรกำหนดใหช้ ดั เจนวำ่ จะนำส่งในลกั ษณะใดและนำส่งในท่ำอยำ่ งไรให้
เหมำะสมกบั สภำพของผปู้ ่ วยและผปู้ ่ วยไดร้ ับควำมปลอดภยั มำกที่สุด

๘ ในกำรนำส่งสถำนพยำบำล ควรมีกำรรำยงำนเร่ืองรำวของผปู้ ่ วยเก่ียวกบั เหตุกำรณ์อำกำรต่ำงๆ เพื่อแพทยจ์ ะได้

วนิ ิจฉยั ทำกำรรักษำไดอ้ ยำ่ งถูกตอ้ งต่อไป

๙ ผปู้ ฐมพยำบำลควรใหก้ ำรช่วยเหลือผปู้ ่ วยตำมลำดบั ควำมรุนแรงของอำกำรหรือควำมรุนแรงท่ีผปู้ ่ วยไดร้ ับ โดย

เรียงตำมลำดบั ควำมสำคญั

๑. กำรหยดุ หำยใจ ๕. หมดควำมรู้สึก
๒. ทำงเดินหำยใจอุดตนั ๖. ควำมเจบ็ ปวด
๓. หวั ใจหยดุ เตน้ ๗. กระดูกหกั
๔. กำรเสียเลือดจำนวนมำกอยำ่ งรวดเร็ว

วธิ ีการปฐมพยาบาลอย่างปลอดภัย

การปฐมพยาบาลบาดแผล

บาดแผล กำรช้ำ ฉีกขำดของผวิ หนงั และ/หรือเน้ือเยอ่ื ของร่ำงกำยซ่ึงเป็นสำเหตุสำคญั ที่ทำใหเ้ กิดอำกำรต่ำงๆ
แทรกซอ้ นข้ึนได้

• หลกั สาคญั ของการปฐมพยาบาลบาดแผล

๑. ถำ้ มีเลือดไหล จะตอ้ งหำ้ มเลือดโดยวธิ ีใดวธิ ีหน่ึงตำมท่ีไดก้ ล่ำวไวข้ ำ้ งตน้ ก่อนเสมอ
๒. ถำ้ มีอำกำรช็อกหรือเป็นลม ควรรักษำอำกำรช็อกหรือเป็นลมเสียก่อน ถำ้ อำกำรยงั ไม่ดีข้ึนใหร้ ีบนำส่งสถำนพยำบำล

ทนั ที
๓. เม่ือเลือดหยดุ ใหท้ ำควำมสะอำดบำดแผล โดยส่ิงที่ใชท้ ำควำมสะอำดแผลกส็ ำมำรถหำไดง้ ่ำยๆ เช่น น้ำตม้

น้ำเกลือ น้ำยำด่ำงทบั ทิม แอลกอฮอล์ เป็นตน้ จำกน้นั ใชผ้ ำ้ กอ๊ ซหรือสำลีท่ีสะอำดปิ ดแลว้ พนั ผำ้ ไว้ ถำ้ บริเวณ
รอบๆ บำดแผลยงั สกปรกอยใู่ หล้ ำ้ งแผลดว้ ยสบู่ก่อน
๔. ขณะทำควำมสะอำด ควรตรวจบำดแผลดว้ ยวำ่ มีลกั ษณะอยำ่ งไร ควำมกวำ้ ง ควำมลึก มีอะไรหกั คำติดอยทู่ ี่แผลหรือไม่
๕. รีบนำส่งสถำนพยำบำลโดยด่วน
๖. บนั ทึกเหตุกำรณ์ และเรื่องรำว ตลอดจนกำรปฐมพยำบำล เพอื่ เป็นขอ้ มูลใหก้ บั แพทยใ์ นกำรรักษำต่อไป

บาดแผลตดั

แผลฉีกขำดที่มีขอบแผลเรียบ เช่น มีดบำด กระจกบำด ฝำกระป๋ องบำด เป็นตน้ อำจเป็นบำดแผลต้ืนๆ หรือบำดแผลตดั ลึกกไ็ ด้ มกั จะ
มีเลือดออกมำกเน่ืองจำกเสน้ เลือดถูกตดั ขำดบริเวณขอบแผล

วธิ ีการปฐมพยาบาล

• ถำ้ บำดแผลเลก็ และเลือดออกนอ้ ย ใหท้ ำกำรหำ้ มเลือด โดยกำรใชผ้ ำ้
สะอำดกดลงบนบำดแผลประมำณ ๑๕-๒๐ นำที

• ถำ้ เลือดหยดุ แลว้ ใหล้ ำ้ งน้ำทำควำมสะอำดบำดแผล
• ถำ้ เป็นบำดแผลกวำ้ งและลึกมีเลือดออกมำก ไม่ตอ้ งลำ้ งแผล ใหใ้ ชผ้ ำ้

สะอำดกดหำ้ มเลือด แลว้ รีบส่งสถำนพยำบำลทนั ที

บาดแผลช้า

เป็นอำกำรบวม แดง คล้ำ หรือเขียว ไม่มีบำดแผล ซ่ึงอำจเกิดจำกกำรกระแทกจำกของแขง็ ที่ไม่มีคม แต่อำจมีอำกำรฉีกขำดของเน้ือเยอื่
และเสน้ เลือดฝอยใตผ้ วิ หนงั

วธิ ีการปฐมพยาบาล

• ใน ๒๔ ชว่ั โมงแรกใหป้ ระคบดว้ ยควำมเยน็ เช่น ถุงใส่น้ำแขง็ หรือ
เจลแช่เยน็ แลว้ นำไปประคบเพื่อหำ้ มเลือดและเพือ่ ระงบั ควำม
เจบ็ ปวด

• หลงั ๒๔ ชว่ั โมง สำมำรถประคบดว้ ยควำมร้อนได้ เพ่ือลดอำกำร
ปวดบวมถำ้ ยงั มีอำกำรปวดมำก อำจใหย้ ำระงบั ปวดช่วย

บาดแผลถูกแทง

เป็นแผลท่ีเกิดจำกวตั ถุปลำยแหลมแทงเขำ้ ไปทำใหเ้ กิดบำดแผลท่ีมีควำมลึกมำกกวำ่ ควำมยำว ถำ้ ลึกลงไปถูกอวยั วะสำคญั จะมี
เลือดออกไดม้ ำกและเป็นสำเหตุทำใหเ้ กิดกำรตกเลือดภำยในซ่ึงบำดแผลท่ีถูกแทงน้ี หำกมีสิ่งใดหกั คำอยไู่ ม่ควรดึงออก แต่ใหพ้ นั
ผำ้ รอบสิ่งที่หกั คำเพอ่ื ใหอ้ ยนู่ ิ่ง แลว้ รีบนำส่งสถำนพยำบำล

การห้ามเลือดบาดแผล

การห้ามเลือดบาดแผลท่ัวไป มีวธิ ีปฐมพยำบำล ดงั น้ี

ใชผ้ ำ้ สะอำดวำงบนแผล แลว้ ใชน้ ิ้ว ยกส่วนที่มีเลือดออกใหส้ ูงกวำ่ ใชน้ ้ำแขง็ ประคบบริเวณบำดแผล
กดลงบนผำ้ น้นั ระดบั เพื่อใหเ้ ลือดแขง็ ตวั เร็วข้ึน
หวั ใจ ยกเวน้ ส่วนที่มีกระดูกหกั
ร่วมดว้ ย

การห้ามเลือดตามตาแหน่งต่างๆ ของร่างกาย

• ศีรษะ

ใชผ้ ำ้ สะอำดทบั กนั หนำๆ แทนผำ้ พนั แผลหรือผำ้ กอ๊ ซ หรืออำจใชส้ ำลีหนำๆ วำงบนตำแหน่งท่ีเลือดออกแลว้ ใช้
ผำ้ พนั แผลพนั ทบั อีกทีใหแ้ น่น

• ลิ้นหรือริมฝีปำก

ใชน้ ิ้วหวั แม่มือและนิ้วช้ีบีบท่ีสองขำ้ งของแผล

• บริเวณคอ

ใชน้ ิ้วมือกดบนหลอดโลหิต หรือใชผ้ ำ้ หนำๆ หรือสำลีหนำๆ วำงซอ้ นกนั แลว้ กดดว้ ยนิ้วมือ ซ่ึงอำจใช้
ผำ้ พนั แผลพนั ทบั ดว้ ยกไ็ ด้

• บริเวณตน้ แขนหรือปลำยแขน

ใชน้ ิ้วมือกดบนหลอดโลหิต หรือใชผ้ ำ้ หนำๆ หรือสำลีหนำๆ วำงซอ้ นกนั แลว้ กดดว้ ยนิ้วมือ ซ่ึงอำจใช้
ผำ้ พนั แผลพนั ทบั ดว้ ยกไ็ ด้

• ขอ้ มือ

อำจใชน้ ิ้วมือหรือผำ้ หนำๆกดตรงตำแหน่งท่ีเลือดออก

การห้ามเลือดตามตาแหน่งต่างๆ ของร่างกาย (ต่อ)

• ฝ่ ำมือ

ใหผ้ ปู้ ่ วยกำผำ้ หรือสำลีท่ีสะอำดใหแ้ น่น แลว้ ใชผ้ ำ้ พนั รอบมือทบั ไว้ เม่ือหำ้ มเลือดเรียบร้อยแลว้ ควรใชผ้ ำ้ คลอ้ ง
คอหอ้ ยแขนผปู้ ่ วยไวด้ ว้ ย

• ตน้ ขำและขำ

ใชน้ ิ้วกดหรือใชส้ ำยยำงรัดเหนือแผล แลว้ ยกขำใหส้ ูงสำหรับในกรณีที่ไม่มีกระดูกหกั ร่วมดว้ ย

• เทำ้

ใชว้ ธิ ีแพดและแบนเดจ (Pad and Bandage) โดยใชผ้ ำ้ หนำๆ พนั แผลไวใ้ หแ้ น่น แลว้ ยกเทำ้ ใหส้ ูงข้ึนในกรณี
ที่ไม่มีกระดูกหกั ร่วมดว้ ย

ข้อควรคานึงในการห้ามเลือด

๑. ผใู้ หค้ วำมช่วยเหลือ ควรสวมถุงมือยำงก่อนจะทำกำรปฐมพยำบำล เพื่อป้องกนั เช้ือโรคจำกกำรติดต่อทำงเลือด
๒. ป้องกนั ไม่ใหเ้ ช้ือโรคเขำ้ สู่บำดแผลของผปู้ ่ วย โดยกำรทำควำมสะอำดมือและส่ิงของต่ำงๆ ที่ตอ้ งใชส้ ัมผสั กบั บำดแผลของผปู้ ่ วย

ใหส้ ะอำด
๓. เมื่อทำกำรหำ้ มเลือดอยำ่ งถูกวธิ ีแลว้ ถำ้ เลือดยงั ไม่หยดุ ไหล ใหร้ ีบนำผปู้ ่ วยส่งสถำนพยำบำลโดยเร่งด่วนทนั ที

การปฐมพยาบาลเม่ือถูกสัตว์มพี ษิ กดั ต่อย

ถูกแมลงต่อย

เช่น ผ้งึ แตน ต่อ เม่ือต่อยแลว้ มีเหลก็ ในฝังอยู่ โดยพิษจำกเหลก็ ในมีฤทธ์ิเป็นกรด ทำให้
เกิดอำกำรบวม แดง คนั และปวดได้ ถำ้ ถูกต่อยมำกๆ บำงรำยอำจมีไขส้ ูง

การปฐมพยาบาล

• ใหร้ ีบเอำเหลก็ ในออก โดยใชล้ ูกกญุ แจชนิดท่ีมีรูตรงปลำยกดลงตรงท่ีถูกต่อยเพอ่ื ใหเ้ หลก็ ใน
โผล่ข้ึนมำ แลว้ อำจใชเ้ ลบ็ หรือคีมเลก็ ๆ ดึงเหลก็ ในออก

• ใชส้ ำลีชุบน้ำยำท่ีเป็นด่ำงอ่อนๆ เช่น แอมโมเนีย น้ำปูนใส หรือน้ำเกลือ ชุบปิ ดบำดแผลไว้
สกั ครู่ จำกน้นั ใชน้ ้ำแขง็ ประคบบริเวณท่ีถูกต่อยเพ่อื ลดอำกำรปวดบวมได้

• ถำ้ ในรำยท่ีมีอำกำรปวดมำก อำจใหร้ ับประทำนยำระงบั อำกำรปวด เช่น พำรำเซตำมอล เป็นตน้
• ถำ้ ถูกแมลงหลำยตวั จำนวนมำกรุมต่อย โดยเฉพำะถูกต่อยบริเวณลำคอหรือใบหนำ้ ควรรีบ

นำส่งสถำนพยำบำลโดยเร็ว

ถูกงูกดั

งูมีพิษและงูไม่มีพิษ จะมีลกั ษณะบำดแผลท่ีแตกต่ำงกนั ซ่ึงควำมรุนแรงของพิษที่เกิดข้ึน
จะข้ึนอยกู่ บั ชนิดของงู

แผลงูมีพษิ กดั การปฐมพยาบาล
แผลงูไม่มีพษิ กดั
• ใหผ้ ทู้ ี่ถูกงูกดั น้นั หยดุ กำรเคลื่อนไหวของร่ำงกำย และพยำยำมอยนู่ ่ิงๆ ใหม้ ำกที่สุด
• ตรวจดูแผลท่ีถูกกดั สังเกตดูวำ่ งูท่ีกดั เป็นงูพษิ หรือไม่

• ลำ้ งแผลดว้ ยน้ำและสบู่ หรืออำจลำ้ งดว้ ยน้ำด่ำงทบั ทิมแก่ๆ หรือเขม้ ขน้ หลำยๆ คร้ัง และใชน้ ้ำแขง็
ใส่ถุงวำงบนบำดแผล เพอื่ ป้องกนั ไม่ใหพ้ ิษงูไหลเขำ้ สู่หวั ใจไดเ้ ร็ว

• รีบนำส่งสถำนพยำบำลโดยเร็วท่ีสุดโดยจดั ใหอ้ วยั วะส่วนท่ีถูกกดั อยตู่ ่ำกวำ่ หวั ใจและควรจำให้
ไดว้ ำ่ เป็นงูชนิดใด หรือหำกจบั งูไดก้ ใ็ หน้ ำงูท่ีกดั น้นั ไปพบแพทยด์ ว้ ย เพือ่ แพทยจ์ ะไดใ้ ชเ้ ซรุ่ม
แกพ้ ษิ งูไดต้ รงกบั พษิ งูชนิดน้นั

• ในกรณีท่ีถูกงูเห่ำพน่ พิษเขำ้ ตำหำ้ มขย้ตี ำ ใหล้ ำ้ งดว้ ยน้ำสะอำด แลว้ รีบนำส่งโรงพยำบำลทนั ที

• ในกรณีท่ีถูกงูไม่มีพิษกดั ผทู้ ่ีถูกกดั ควรจะไดร้ ับกำรปฐมพยำบำลเหมือนบำดแผลทว่ั ไป โดย
ลำ้ งทำควำมสะอำดบำดแผลดว้ ยน้ำและสบู่ จำกน้นั ไปพบแพทยเ์ พือ่ ฉีดยำป้องกนั บำดทะยกั

ข้อห้ามสาหรับผู้ทถี่ ูกงูมพี ษิ กดั

• ไม่ควรรัดแบบขนั ชะเนำะ เพรำะจะทำใหเ้ ลือดไปเล้ียงบริเวณท่ีต่ำกวำ่ รอยรัด
ไม่ได้ ซ่ึงอำจทำใหบ้ ริเวณน้นั เกิดกำรเน่ำข้ึนไดภ้ ำยหลงั

• ไม่ควรใชไ้ ฟจ้ีแผล มีดกรีดแผล หรือดูดแผล

• ผทู้ ่ีถูกงูกดั ไม่ควรใหด้ ื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ เพรำะจะไปออกฤทธ์ิกดกำรหำยใจ
ไม่ควรใหย้ ำกล่อมประสำท ยำระงบั ประสำท เพรำะจะทำใหผ้ ปู้ ่ วยเกิดอำกำรง่วงได้
ซ่ึงทำใหส้ ับสนกบั อำกำรจำกพษิ งูบำงชนิด

• อยำ่ เสียเวลำลองใชย้ ำในบำ้ น หรือวธิ ีกำรรักษำแบบอ่ืนๆ ควรรีบนำส่งสถำนพยำบำลเพือ่ ใหแ้ พทยท์ ำกำรรักษำ
จะปลอดภยั มำกกวำ่

• อยำ่ พยำยำมใชเ้ ชือกรัดบริเวณขอ้ กระดูกต่ำงๆ เช่น ขอ้ เทำ้ เข่ำ ขอ้ ศอก

ถูกสุนัขบ้ากดั

โรคพิษสุนขั บำ้ เป็นโรคติดต่อที่ร้ำยแรง พบในสตั วเ์ ล้ียงลูกดว้ ยนม เช่น สุนขั แมว กระรอก ววั
มำ้ สุกร คำ้ งคำว เป็นตน้ สำมำรถติดต่อมำถึงคนไดโ้ ดยน้ำลำยของสตั วเ์ หล่ำน้ีผำ่ นเขำ้ มำทำง
บำดแผลเปิ ดหรือเยอ่ื เมือก ไดแ้ ก่ ตำ ปำก และจมูก ซ่ึงจะมีอำกำรคนั บริเวณแผลที่ถูกกดั

การปฐมพยาบาล

• เมื่อถูกกดั ใหร้ ีบลำ้ งบำดแผลดว้ ยน้ำสะอำด และฟอกสบู่หลำยๆ คร้ังเพอื่ ลำ้ งเมือกน้ำลำยที่อำจ
มีเช้ือโรคออกใหห้ มด

• ทำควำมสะอำดบำดแผลที่ถูกกดั ซ้ำดว้ ยแอลกอฮอล์ ๗๐% จำกน้นั ใหท้ ำยำฆ่ำเช้ือรอบบำดแผล
เช่น ทิงเจอร์ไอโอดีน เป็นตน้

• ควรรีบนำส่งสถำนพยำบำลเพอ่ื รับกำรฉีดวคั ซีนป้องกนั โรคพษิ สุนขั บำ้ จำกแพทยท์ นั ที

• ถำ้ กกั ขงั สตั วไ์ ม่ได้ ควรรีบแจง้ เจำ้ หนำ้ ที่หน่วยป้องกนั และบรรเทำสำธำรณภยั หรือหน่วยกภู้ ยั ท่ีอยู่
ใกลเ้ พื่อดำเนินกำรต่อไป

• ถำ้ หำกติดตำมสตั วท์ ่ีกดั ไม่ไดไ้ ม่วำ่ จะดว้ ยกรณีใด กจ็ ำเป็นตอ้ งไดร้ ับกำรฉีดวคั ซีนป้องกนั โรคพษิ สุนขั
บำ้ ส่วนกรณีท่ีถูกเลียผวิ หนงั ท่ีไม่มีแผลหรือเพียงแค่อุม้ สัตว์ ไม่ตอ้ งฉีดวคั ซีนป้องกนั เพรำะไม่ทำใหต้ ิด
เช้ือโรค

• นำสตั วเ์ ล้ียงไปฉีดวคั ซีนป้องกนั โรคพษิ สุนขั บำ้ ตำมคำแนะนำของสัตวแพทย์

ข้อสังเกตสาหรับสัตว์ทเี่ ป็ นโรคพษิ สุนัขบ้า

• สตั วท์ ่ีเป็นโรคพิษสุนขั บำ้ จะมีพฤติกรรมท่ีเปล่ียนแปลงไปจำกเดิม

ต่ืนเตน้
กระวนกระวำย
ไล่กดั คนและสตั วอ์ ่ืนๆ
ลิ้นหอ้ ยออกมำนอกปำก
น้ำลำยไหลยดื
เดินเซ
กลืนน้ำกลืนอำหำรไม่ได้
เป็นอมั พำตและตำยในที่สุด

การปฐมพยาบาลเมื่อถูกไฟไหม้นา้ ร้อนลวก

ผวิ หนงั ท่ีถูกทำลำยดว้ ยควำมร้อนจนเกิดเป็นแผลไหม้ จะทำใหเ้ กิดอนั ตรำยแก่ร่ำงกำยต้งั แต่เลก็ นอ้ ยไปจนถึง
เสียชีวิต โดยจะมีอำกำรปวดแสบปวดร้อน ชอ็ กจำกกำรเสียน้ำและของเหลวและติดเช้ือไดง้ ่ำย ส่วนผวิ หนงั ท่ีถูก น้ำ
ร้อนลวกจะมีอำกำรปวดแสบปวดร้อนบริเวณผวิ หนงั ส่วนบนและพุพองข้ึนมำ

แผลทถี่ ูกไฟไหม้และนา้ ร้อนลวก มอี ยู่ ๒ ลกั ษณะ

• แผลแบบตืน้ ๆ

กำรบำดเจบ็ เกิดข้ึนท่ีบริเวณผวิ หนงั ช้นั นอก โดยผวิ หนงั จะมีสีเขม้ เกรียม ดำหรือพอง และเจบ็ ตรงบริเวณแผล

• แผลแบบลกึ

ผวิ หนงั ทุกช้นั จะถูกทำลำย มีสีแดงเขม้ ไหมเ้ กรียมหรือพุพองข้ึนมำ แต่ไม่ค่อยรู้สึกเจบ็ บริเวณแผลเพรำะปลำยประสำทถูกทำลำย

การปฐมพยาบาล

• สำหรับผปู้ ่ วยท่ีมีแผลไหมห้ รือถูกลวกเลก็ นอ้ ยใหใ้ ชน้ ้ำเยน็ รำดตรงบริเวณแผลอยำ่ งนอ้ ย ๑๐ นำที เพื่อใหบ้ ริเวณ
ท่ีไหมห้ รือถูกลวกน้นั เยน็ ลง

• หำ้ มใชน้ ้ำกบั ผปู้ ่ วยท่ีตวั ยงั ติดโยงอยกู่ บั แหล่งกระแสไฟฟ้ำ และไม่ควรใชน้ ้ำมนั ครีม หรือน้ำยำทำผวิ ทำที่บริเวณแผล
• ใชผ้ ำ้ สะอำดปิ ดบริเวณแผล และใชผ้ ำ้ เชด็ ตวั นุ่มๆ คลุมทบั ไว้ เพ่อื ป้องกนั ไม่ใหเ้ กิดกำรบำดเจบ็ มำกข้ึน
• ถำ้ แผลไหมห้ รือถูกลวกน้นั รุนแรงมำก หำ้ มใหแ้ ผลถูกน้ำ แต่ใหใ้ ชผ้ ำ้ ปิ ดแผลท่ีฆ่ำเช้ือโรคแลว้ ปิ ดแผลไวห้ ลวมๆ

แลว้ ใหผ้ ปู้ ่ วยดื่มน้ำเพ่ือชดเชยกำรเสียน้ำของร่ำงกำย และรีบนำส่งสถำนพยำบำลโดยเร็ว
• ถำ้ แผลไหมห้ รือถูกลวกน้นั มีบริเวณกวำ้ ง ใหผ้ ปู้ ่ วยนอนยกขำท้งั ๒ ขำ้ งใหส้ ูงกวำ่ ลำตวั แต่ถำ้ แผลไหมเ้ กิดบริเวณ

ศีรษะ หนำ้ ทอ้ ง หนำ้ อก ใหใ้ ชผ้ ำ้ ห่มหนุนไหล่ผปู้ ่ วยไว้
• หำ้ มเจำะถุงน้ำที่พองบริเวณแผล เพรำะจะทำใหต้ ิดเช้ือโรคไดง้ ่ำยข้ึน

การปฐมพยาบาลเม่ือเลือดกาเดาไหล

พบไดบ้ ่อยในวยั เดก็ และวยั กลำงคน ส่วนใหญ่ไม่มีสำเหตุแน่ชดั อำจเกิดจำกกำรเป็นหวดั สงั่ น้ำมูกหรือจำมแรง
มำกเกินไป แคะจมูก หรือศีรษะไดร้ ับกำรบำดเจบ็ สภำพอำกำศที่เปลี่ยนแปลง โพรงจมูกอกั เสบ หรืออำจพบใน
ผปู้ ่ วยโรคควำมดนั โลหิตสูงโดยจะมีอำกำรเลือดออกทำงจมูกขำ้ งเดียวหรือสองขำ้ ง แต่ไม่มีภำวะแทรกซอ้ นใดๆ
การปฐมพยาบาล

• ใหผ้ ปู้ ่ วยนงั่ ตวั ตรงบนเกำ้ อ้ีและกม้ ศีรษะไปขำ้ งหนำ้ เลก็ นอ้ ย

• บีบจมูกใหแ้ น่นประมำณ ๑๐ นำที ระหวำ่ งน้ีใหก้ ลืนเลือดที่ออกจำกทำงดำ้ นหลงั จมูก และหำยใจทำงปำก

• พอครบ ๑๐ นำที ใหป้ ล่อยมือท่ีบีบจมูก แลว้ นงั่ น่ิงๆ ถำ้ เลือดยงั ออกอีกใหบ้ ีบต่ออีก ๑๐ นำที

• วำงน้ำแขง็ หรือผำ้ เยน็ ๆ บนสันจมูก หรือหนำ้ ผำก
• เม่ือเลือดหยดุ ใหน้ ง่ั น่ิงๆ หรือนอนลงสักพกั ระหวำ่ งน้ีหำ้ มสงั่ น้ำมูกอยำ่ งนอ้ ย ๓ ชวั่ โมง และไม่ควรแคะจมูกหรือ

ใส่ส่ิงแปลกปลอมเขำ้ ไป
• ถำ้ เลือดออกมำกจนซีด และปวดศีรษะ หรือไม่สำมำรถหำ้ มเลือดดว้ ยวธิ ีธรรมดำ(โดยเฉพำะผสู้ ูงอำย)ุ หรือถำ้ เป็น

บ่อยๆ ควรไปพบแพทย์

การปฐมพยาบาลคนเป็ นลม

การเป็ นลม เกิดข้ึนเน่ืองจำกเลือดไปเล้ียงสมองไม่เพยี งพอชว่ั ครำวทำใหผ้ ปู้ ่ วยหมดสติไปชว่ั ครู่(มกั ไม่เกิน ๕ นำที)
แลว้ กลบั ฟ้ื นคืนสติไดเ้ หมือนเดิม

๑. ลมแดด

• เป็นกำรหมดสติที่เกิดจำกควำมร้อน เกิดจำกกำรเสียเหงื่อมำกเม่ือเล่นกีฬำนำนๆ หรือทำงำนในท่ีร้อนจดั โดย
ไม่ไดร้ ับกำรชดเชยน้ำหรือเกลือแร่ท่ีเสียไปอยำ่ งเพยี งพอ ผปู้ ่ วยจะมีอำกำรกระหำยน้ำมำก ปวดศรี ษะ มึนงง
วงิ เวยี น คล่ืนไส้ หำยใจเร็ว ตวั จะร้อนข้ึนเร่ือยๆ อำเจียน และหมดสติไดใ้ นเวลำต่อมำ ซ่ึงหำกไม่ไดร้ ับกำรปฐม
พยำบำลและรักษำอยำ่ งทนั ท่วงทีอำจเป็นอนั ตรำยถึงชีวติ ได้

การปฐมพยาบาลเม่ือเป็ นลมแดด

๑. นำผปู้ ่ วยเขำ้ ไปในที่เยน็ ใหเ้ ร็วที่สุด โดยจดั ใหน้ อนรำบ

๒. ถอดเส้ือของผปู้ ่ วยออก คลุมตวั ของผปู้ ่ วยดว้ ยผำ้ เยน็ และเปี ยก พรม
น้ำใหเ้ ปี ยกตลอดเวลำหรือใชผ้ ำ้ เยน็ เชด็ ตวั ใหท้ ว่ั เพ่ือใหอ้ ุณหภูมิของ
ร่ำงกำยผปู้ ่ วยลดลงสู่ระดบั ปกติ

๓. เม่ืออุณหภูมิของร่ำงกำยผปู้ ่ วยลดลงสู่ระดบั ปกติแลว้ ใหเ้ ปล่ียนผำ้ คลุม
ท่ีเปี ยกออกเป็นผำ้ แหง้ แลว้ สงั เกตอำกำรผปู้ ่ วยต่อไปอยำ่ งใกลช้ ิดถำ้
อำกำรไม่ดีข้ึนใหร้ ีบนำส่งสถำนพยำบำล

๒. การเป็ นลมเนื่องจากการสูญเสียเหง่ือมากเกนิ ไป

พบไดบ้ ่อยในผทู้ ่ีมีอำกำร เช่น ทอ้ งเสียและอำเจียน หรือออกกำลงั กำยในท่ีร้อนช้ืน โดยจะมีอำกำรอ่อนเพลีย
ปวดศีรษะ มึนงง คลื่นไส้ เหงื่อออก เป็นตะคริวบริเวณแขน ขำ หรือหนำ้ ทอ้ ง ชีพจรและกำรหำยใจเบำและ
เร็ว
การปฐมพยาบาล

• ใหผ้ ปู้ ่ วยนอนรำบในที่เยน็
• คลำยหรือถอดเส้ือผำ้ ออกเท่ำที่จำเป็น
• เชด็ เหงื่อดว้ ยผำ้ ชุบน้ำ หรือเปิ ดพดั ลมเบำๆ
• ถำ้ ผปู้ ่ วยรู้สึกตวั ดีแลว้ ใหผ้ ปู้ ่ วยดื่มน้ำส้มหรือน้ำผลไมเ้ ยน็ ๆ หรือจิบเครื่องดื่มผสมเกลือแร่เจือจำง (เกลือแร่ ๑ ชอ้ น

ชำ ต่อน้ำ ๑ ลิตร)
• ถำ้ ปฐมพยำบำลแลว้ อำกำรไม่ดีข้ึนใหร้ ีบนำส่งสถำนพยำบำล

ข้อสังเกตลกั ษณะผ้ปู ่ วย
• ลมแดด จะมีอำกำรตวั ร้อน หนำ้ แดง ตวั แดง และจะไม่มีเหงื่อออก อุณหภูมิในร่ำงกำยจะร้อนจดั และเพิ่มข้ึนเรื่อยๆ

จึงตอ้ งใชค้ วำมเยน็ ช่วยประคบ
• การเป็ นลมเนื่องจากการสูญเสียเหง่ือมากเกนิ ไป จะมีเหงื่อออก ตวั เยน็ หนำ้ ซีด และเป็นตะคริวตำมแขน ขำ หรือ

หนำ้ ทอ้ ง

การปฐมพยาบาลเม่ือกระดูกหัก

กระดูกหัก หมำยถึง กระดูกร้ำว แตก หรือหกั ซ่ึงสำเหตุอำจเกิดจำกกำรถูกแรงกระทบโดยตรงหรือทำงออ้ ม
สำมำรถพบได้ ๒ ลกั ษณะ คือ กระดูกหกั แผลปิ ด กระดูกหกั แผลเปิ ด

สามารถสังเกตอาการได้ ดงั นี้

• ส่วนมำกผปู้ ่ วยจะไดย้ นิ เสียง หรือรู้สึกวำ่ ปลำยกระดูกหกั ครูดกนั ซ่ึงบำงคร้ังจะดงั ออกมำใหไ้ ดย้ นิ
• ผปู้ ่ วยจะรู้สึกปวดบริเวณที่กระดูกหกั เม่ือสัมผสั มีอำกำรบวม ช้ำ และไม่สำมำรถใชอ้ วยั วะส่วนน้นั ได้
• รูปร่ำงของกระดูกเปล่ียนแปลงไป ซ่ึงอำจอยใู่ นท่ำท่ีผดิ ปกติจำกเดิมหรือผดิ รูปเมื่อเทียบกบั ขำ้ งท่ีไม่หกั

ลกั ษณะของกระดูก ลกั ษณะกระดูกทเ่ี กดิ อบุ ตั เิ หตุ

ลกั ษณะกระดูกปกติ

ตวั อย่างการปฐมพยาบาลผู้ป่ วยกระดูกหักทข่ี า

๑. ขยบั เขย้อื นบริเวณที่บำดเจบ็ นอ้ ยท่ีสุด จดั ใหผ้ ปู้ ่ วยนอนอยใู่ นท่ำท่ีสบำย ถำ้ มี
บำดแผล

เลือดออก ควรใชผ้ ำ้ กดแลว้ หำ้ มเลือดก่อน เพอ่ื ใหเ้ ลือดหยดุ ไหลและสะดวกต่อกำร
ปฐมพยำบำลในข้นั ตอนต่อไป

๒. ใหจ้ บั ขำขำ้ งที่หกั นิ่งไว้ แลว้ จบั ขำขำ้ งท่ีดีมำวำงชิดขำขำ้ งท่ีหกั ผกู ยดึ ชว่ั ครำว
เพือ่ ควำมสะดวกในกำรพลิกตวั เพอ่ื วำงเฝือก โดยผกู เปลำะที่ ๑ ตรงตำแหน่ง
ขอ้ เทำ้ เปลำะท่ี ๒ ท่ีหวั เข่ำ และเปลำะท่ี ๓ ที่สะโพก

๓. เตรียมเฝื อกท่ีมีควำมกวำ้ งยำวเหมำะสมกบั ขำ ถำ้ เฝื อกเป็นไมค้ วรใชผ้ ำ้ รองที่เฝือก
ก่อน แลว้ พลิกตะแคงขำขำ้ งที่บำดเจบ็ ข้ึน เพอื่ สอดเฝื อกใหร้ องรับขำต้งั แต่ส้นเทำ้
จนถึงสะโพก

๔. แกะผำ้ ท่ีผกู ยดึ ขำท้งั ๒ ขำ้ งออกยกขำขำ้ งท่ีหกั พร้อมเฝื อกข้ึนวำงบนเข่ำผกู ยดึ เฝื อก
ติดกบั ขำ ใหป้ มผกู อยนู่ อกลำตวั โดยผกู ที่ขอ้ เทำ้ ชิดเข่ำ และขอ้ สะโพก

๕. วำงขำที่มดั ติดกบั เฝือกลงกบั พ้นื สอดผำ้ ระหวำ่ งขำท้งั สองขำ้ งและรวบขำท้งั สองขำ้ ง
เขำ้ ดว้ ยกนั พร้อมกบั ยกข้ึนต้งั บนเข่ำ แลว้ ผกู ยดึ ขำท้งั ๒ ขำ้ งใหต้ ิดกนั ท่ีขอ้ เทำ้ เหนือเข่ำ
เหนือเปลำะเดิม สะโพกเหนือเปลำะเดิม และปลำยเฝือกบริเวณเชิงกรำน

๖. กรณีกระดูกหกั ท่ีแขน เม่ือปฐมพยำบำลแลว้ อำจจะใชผ้ ำ้ สำมเหลี่ยมคลอ้ งแขน
เพอื่ ปกป้องแผลอีกช้นั หน่ึงและช่วยพยงุ ไม่ใหส้ ่วนที่มีบำดแผลเคล่ือนไหว

การเคล่ือนย้ายผ้ปู ่ วย

การเคลื่อนย้ายโดยผู้ช่วยเหลือคนเดยี ว

ใชใ้ นกรณีท่ีเรำพบผปู้ ่ วยคนเดียว และไม่สำมำรถที่จะหำผอู้ ื่นมำช่วยได้ เหมำะสำหรับเคล่ือนยำ้ ยผปู้ ่ วยไปยงั สถำนที่ท่ี
อยไู่ ม่ไกล ซ่ึงมีดว้ ยกนั หลำยวธิ ี

๑. วธิ ีพยุงเดนิ ใชก้ บั ผปู้ ่ วยท่ีรู้สึกตวั มีวิธีปิิบตั ิ ดงั น้ี

• ใหผ้ ชู้ ่วยเหลือยนื เคียงขำ้ งผปู้ ่ วย หนั หนำ้ ไปในทิศทำงเดียวกนั แลว้ จบั แขนขำ้ งหน่ึง
ของผปู้ ่ วยพำดไวท้ ี่คอ มือผชู้ ่วยเหลือขำ้ งหน่ึงออ้ มไปขำ้ งหลงั รัดบ้นั เอวของผปู้ ่ วย
ไว้ และพำเดินไปทิศทำงเดียวกนั

๒. วธิ ีอ้มุ กอดด้านหน้า เหมำะสำหรับในกรณีท่ีผปู้ ่ วยมีรูปร่ำงเลก็ กวำ่ มีวิธีปิิบตั ิ ดงั น้ี

• ใหผ้ ชู้ ่วยเหลือคุกเข่ำลงขำ้ งหน่ึง ใชม้ ือท้งั สองขำ้ งชอ้ นตวั ผปู้ ่ วยบริเวณหลงั และเข่ำ
แลว้ ยกผปู้ ่ วยข้ึนโดยใชก้ ำลงั ขำถำ้ ผปู้ ่ วยยงั มีสติ ใหใ้ ชแ้ ขนดำ้ นในคลอ้ งคอผชู้ ่วยเหลือ
ไว้

๓. วธิ ีอ้มุ ทาบและกอดหลงั ใชใ้ นกรณีท่ีคนเจบ็ เดินไม่ได้ ขอ้ เทำ้ แพลงหรือขอ้ เทำ้
เคลด็ • ใหผ้ ปู้ ่ วยยนื ทำบทำงดำ้ นหลงั และกอดคอผชู้ ่วยเหลือ โดยผชู้ ่วยเหลือยอ่ เข่ำลง

พร้อมท้งั สอดมือไวใ้ ตเ้ ข่ำของผปู้ ่ วยท้งั สองขำ้ ง จำกน้นั ยดึ ฝ่ ำมือท้งั สองขำ้ งของ
ผปู้ ่ วยไว้

๔. วธิ ีอ้มุ แบก ใชส้ ำหรับผปู้ ่ วยที่ไม่รู้สึกตวั หรือรู้สึกตวั กไ็ ด้ แต่ไม่ใชเ้ คลื่อนยำ้ ยผปู้ ่ วยที่กระดูกสนั หลงั
หกั ซ่ึงสำมำรถปิิบตั ิได้ ดงั น้ี

• ก่อนกำรเคลื่อนยำ้ ย ผชู้ ่วยเหลือตอ้ งตรวจดูร่ำงกำย • ผชู้ ่วยเหลือยนื คร่อมลำตวั ผปู้ ่ วย เอำมือดึงไหล่ผปู้ ่ วย
ผปู้ ่ วยและจดั ใหอ้ ยใู่ นทำ่ นอนควำ่ ข้ึนมำ

๔. วธิ ีอ้มุ แบก (ต่อ)

• สอดแขนและมือใตร้ ักแร้ของผปู้ ่ วย แลว้ ประสำนมือยดึ กนั • ดึงตวั ผปู้ ่ วยจำกท่ำคุกเข่ำใหย้ นื ข้ึน มือขำ้ งหน่ึงจบั ขอ้ มือผปู้ ่ วยไว้
ไว้ อีกขำ้ งโอบเขำ้ ที่เอว

• ยอ่ ตวั ลงเพ่ือใหผ้ ปู้ ่ วยพำดอยทู่ ่ีบ่ำใชม้ ือที่ • ผชู้ ่วยเหลือยนื ข้ึน ใชม้ ือขำ้ งหน่ึงจบั ขำ • ใชม้ ือขำ้ งท่ีจบั ขำผปู้ ่ วยจบั ยดึ ขอ้ มือของ
บริเวณขอ้ พบั ส่วนมืออีกขำ้ งยดึ มือผปู้ ่ วยไว้
โอบเอวรวบเขำ่ ท้งั สองขำ้ งของผปู้ ่ วยไว้ ผปู้ ่ วยไว้ แลว้ จึงพำเคลื่อนยำ้ ย

การเคลื่อนย้ายโดยใช้ผู้ช่วยเหลือ ๒ คน

๑. วธิ ีอุ้มเคยี ง ผชู้ ่วยเหลือตอ้ งยนื ดำ้ นเดียวกนั โดยใหค้ นใดคนหน่ึงอุม้ บริเวณศีรษะ
และไหล่ ส่วนอีกคนอุม้ สะโพกและขำ แลว้ ออกเดินพร้อมๆ กนั

๒. วธิ ีพยุง วธิ ีน้ีจะตอ้ งใหแ้ ขนท้งั ๒ ขำ้ งของผปู้ ่ วย พำดท่ีไหล่ของผชู้ ่วยเหลือท้งั
สอง แลว้ จบั มือผปู้ ่ วยไว้ ส่วนมืออีกขำ้ งหน่ึงใหพ้ ยงุ ผปู้ ่ วยไว้

๓. วธิ ีอ้มุ แบบน่ังสองมือ ผชู้ ่วยเหลือท้งั สองคุกเข่ำหนั หนำ้ เขำ้ หำกนั โดยใหผ้ ปู้ ่ วย
อยตู่ รงกลำง ผชู้ ่วยเหลือใชม้ ือประสำนกนั แลว้ ยกผปู้ ่ วยยนื ข้ึนพร้อมๆ กนั แลว้ จึง
พำเคลื่อนยำ้ ยไปยงั จุดหมำย

๔. วธิ ีอ้มุ แบบใช้ ๒ คนหาม ซ่ึงวธิ ีน้ีจะใชใ้ นกรณีที่ผปู้ ่ วยมีอำกำรบำดเจบ็ ไม่รุนแรง
และผปู้ ่ วยสำมำรถช่วยตวั เองได้ โดยใหผ้ ชู้ ่วยเหลือท้งั สองลุกข้ึนและเดินพร้อมๆ กนั
วธิ ีน้ีหำ้ มใชก้ บั ผปู้ ่ วยท่ีสงสยั วำ่ กระดูกสนั หลงั หกั

๕. วธิ ีอ้มุ แบบประสานแคร่ จะใชเ้ คล่ือนยำ้ ยผปู้ ่ วยท่ียงั มีสติ ให้ผชู้ ่วยเหลือ ๒ คน
ปิิบตั ิดงั น้ี

• ใชม้ ือสอดประสำนกนั เป็นรูปส่ีเหล่ียม คุกเข่ำลง
• ใหผ้ ปู้ ่ วยนงั่ ลงบนมือของผชู้ ่วยเหลือ โดยผปู้ ่ วยใชม้ ือท้งั สองขำ้ งกอดคอผชู้ ่วยเหลือ

ท้งั สองไว้ จำกน้นั ผชู้ ่วยเหลือท้งั สองลุกข้ึนพร้อมๆ กนั และพำเคลอ่ื นยำ้ ย

การเคล่ือนย้ายโดยใช้ผู้ช่วยเหลือ ๓ คน

ใชใ้ นกรณีท่ีตอ้ งเคล่ือนยำ้ ยผปู้ ่ วยในท่ำนอน และผปู้ ่ วยไม่รู้สึกตวั โดยระยะทำงท่ีเคลื่อนยำ้ ยจะตอ้ งไม่ไกลมำก ซ่ึงมี
วิธีปิิบตั ิ ดงั น้ี

• ผชู้ ่วยเหลือ ๓ คนยนื เรียงกนั ขำ้ งตวั ผปู้ ่ วย หนั หนำ้ เขำ้ หำผปู้ ่ วย จำกน้นั คุกเข่ำขำ้ งใดขำ้ งหน่ึง
ซ่ึงควรเป็นเข่ำขำ้ งเดียวกนั โดยผชู้ ่วยเหลือคนแรกใชแ้ ขนขำ้ งหน่ึงสอดใตศ้ ีรษะ ตรงบริเวณ
คอ และไหล่ของผปู้ ่ วย มืออีกขำ้ งสอดเขำ้ ท่ีหลงั ส่วนคนที่สองสอดแขนขำ้ งหน่ึงท่ีบริเวณเอว
และสะโพก อีกขำ้ งสอดเขำ้ ท่ีขำท่อนบน และคนที่สำมสอดแขนขำ้ งหน่ึงใตเ้ ขำ่ อีกขำ้ งสอดที่
ขอ้ เทำ้

• ใหส้ ญั ญำณยกผปู้ ่ วยพร้อมๆ กนั โดยยงั อยใู่ นท่ำคุกเข่ำ

• ใหส้ ญั ญำณยนื ข้ึนพร้อมๆ กนั แลว้ ทำกำรเคล่ือนยำ้ ยผปู้ ่ วยไปยงั จุดหมำย

การเคลื่อนย้ายโดยใช้เปลหาม

ใชใ้ นกรณีท่ีผปู้ ่ วยมีอำกำรช็อก หมดสติ บำดเจบ็ รุนแรง กระดูกขำหกั หรืออ่ืนๆ โดยจะตอ้ งใชผ้ ชู้ ่วยเหลือ ๔ คน หรือแค่
๒ คนกไ็ ด้ ในกำรเคล่ือนยำ้ ย ซ่ึงอำจทำไดง้ ่ำยโดยดดั แปลงวสั ดุ แต่จะยงุ่ ยำกบำ้ งในขณะท่ีอุม้ ผปู้ ่ วยวำงบนเปลหรืออุม้
ออกจำกเปล

กำงผำ้ ห่มออก วำงไมย้ ำวท่ีแขง็ แรง วำงไมย้ ำวบนเกำ้ อ้ีอีกดำ้ นหน่ึง ใตผ้ ำ้ ที่ ตลบผำ้ ดำ้ นซำ้ ยใหเ้ ลยทบั ไมด้ ำ้ น
บนผำ้ ประมำณสองในสำมของผำ้
แลว้ พบั ชำยผำ้ ตลบข้ึนไป ตลบข้ึนไป ขวำมือ

การเคล่ือนย้ายโดยใช้เก้าอี้

วิธีน้ีเหมำะสำหรับผปู้ ่ วยที่รู้สึกตวั ดี ผทู้ ี่ไดร้ ับบำดเจบ็ ที่ทรวงอกและทอ้ ง แขน หรือตำ แต่ตอ้ งไม่มีกำร
บำดเจบ็ ท่ีกระดูกสนั หลงั หรือตอ้ งกำรเคลื่อนยำ้ ยผปู้ ่ วยข้ึนลงบนั ได ผำ่ นมุม หรือช่องทำงแคบๆ ซ่ึงมีอยู่
ดว้ ยกนั ๒ วธิ ี

• ใหผ้ ปู้ ่ วยนง่ั พิงเกำ้ อ้ีที่แขง็ พอท่ีจะรับน้ำหนกั ของผปู้ ่ วย ผชู้ ่วยเหลือท้งั สองคน
ตอ้ งอยดู่ ำ้ นขำ้ งของผปู้ ่ วยท้งั สองขำ้ ง หนั หนำ้ เขำ้ หำกนั ใหม้ ือขำ้ งหน่ึงจบั พนกั
เกำ้ อ้ี ส่วนมืออีกขำ้ งหน่ึงจบั ขำเกำ้ อ้ี แลว้ ยกข้ึนพร้อมๆ กนั

• ใหผ้ ปู้ ่ วยนงั่ พิงเกำ้ อ้ีท่ีแขง็ พอท่ีจะรับน้ำหนกั ของผปู้ ่ วย ผชู้ ่วยเหลือคนหน่ึง
จบั พนกั เกำ้ อ้ีเอียงไปทำงดำ้ นหลงั ผชู้ ่วยเหลืออีกคนหน่ึงจบั ขำเกำ้ อ้ีดำ้ นหนำ้
แลว้ ยกข้ึนพร้อมๆ กนั