แผนการจัดการเรียนรู้ ชัน๊มัธยมศึกษาปีถี่๕ การศึกษา ๒๕๖๕ โรงเรียนขาเพิ่มนารีผลวิถยา จังหวัดนครนายก ส ำนักงำนเขตพื๊นที่กำรศึกผำมัธฝมศึกผำปรำจีนบุรี นครนำฝก ส ำนักงำนคณะกรรมกำรกำรศึกผำขั๊นพื๊นฐำน นางสาววิภารัตน์ช ื น ่ อารมย์ ต ำแหน่ง ครูพู้ช่วฝ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม วิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม รหัสวิชา ส ๓๒๑๐๒
คํานํา แผนการจัดการเรียนรูรายวิชาสังคมศึกษาฯ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปที่ 5 (ส 32102) จัดทําขึ้นเพื่อ ใชเปนแนวทางในการจัดการเรียนการสอนที่เนนผูเรียนเปนสําคัญ ใหนักเรียนมีสวนรมในกิจกรรมและ กระบวนการ สามารถสรางองคความรูไดดวยตนเองทั้งเปนรายบุคคลและรายกลุม บทบาทของครูมีหนาที่ เอื้ออํานวยความสะดวกใหนักเรียนประสบความสําเร็จ โดยสรางสถานการณการเรียนรูทั้งในหองเรียนและ นอกหองเรียน ทําใหนักเรียนสามารถเชื่อมโยงความรูในกลุมสาระการเรียนรูอื่น ๆ ในเชิงบูรณาการดวยวิธีที่ หลากหลาย เนนกระบวนการคิดวิเคราะห สังเคราะห และสรุปความรูดวยตนเอง ทําใหนักเรียนไดรับการ พัฒนาทางดานความรู ดานคุณธรรม จริยธรรม และคานิยมที่ดีและดานทักษะและกระบวนการนําไปสูการอยู รวมกันในสังคมอยางสันติสุข แผนการจัดการเรียนรูรายวิชาสังคมศึกษาฯ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปที่ 5 (ส 32102) เลมนี้ไดจัดทํา ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ปรับปรุง พ.ศ.2560) โดยไดนําเสนอ แผนการจัดการเรียนรูเปนรายชั่วโมงตามหนวยการเรียนรู และในแตละหนวยการเรียนรูยังมีการวัดและ ประเมินผลการเรียนรูทั้ง 3 ดาน ไดแก ดานความรู ดานทักษะ/กระบวนการ และดานคุณธรรม จริยธรรม และคานิยม แผนการจัดการเรียนรู รายวิชาสังคมศึกษาฯ ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 5 เลมนี้ไดออกแบบการเรียนรูดวย เทคนิคและวิธีการสอนอยางหลากหลาย เพื่อการจัดการเรียนรูสําหรับนักเรียนใหบรรลุเปาหมายของหลักสูตร ตอไป ขอขอบพระคุณผูที่เกี่ยวของทุกทานที่มีสวนทําใหแผนการจัดการเรียนรูนี้สําเร็จลงดวยดี ผูจัดทํา นางสาววิภารัตน ชื่นอารมย
สารบัญ เรื่อง คํานํา ประมวลรายวิชา (Course Syllabus) หนวยการเรียนรูที่ 1 เครื่องมือทางภูมิศาสตร - แผนการจัดการเรียนรูที่ 1 เครื่องมือทางภูมิศาสตร1 - แผนการจัดการเรียนรูที่ 2 เครื่องมือทางภูมิศาสตร 2 - แผนการจัดการเรียนรูที่ 3 เครื่องมือทางภูมิศาสตร 3 หนวยการเรียนรูที่ 2 การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของโลก - แผนการจัดการเรียนรูที่ 4 ธรณีภาค - แผนการจัดการเรียนรูที่ 5 บรรยากาศภาค - แผนการจัดการเรียนรูที่ 6 อุทกภาค - แผนการจัดการเรียนรูที่ 7 ชีวภาค - แผนการจัดการเรียนรูที่ 8 การเปลี่ยนแปลงกายภาพที่สงผลตอภูมิประเทศ ภูมิอากาศ และ ทรัพยากรธรรมชาติ หนวยการเรียนรูที่ 3 สิ่งแวดลอมทางกายภาพกับประชากรและความหนาแนนของประชากร - แผนการจัดการเรียนรูที่ 9 โครงสรางประชากร การกระจายและความหนาแนนของ ประชากร - แผนการจัดการเรียนรูที่ 10 การเปลี่ยนแปลงประชากรโลกและประชากรไทย - แผนการจัดการเรียนรูที่ 11 การตั้งถิ่นฐานและความเปนเมือง หนวยการเรียนรูที่ 4 สิ่งแวดลอมทางกายภาพกับกิจกรรมทางเศรษฐกิจ - แผนการจัดการเรียนรูที่ 12 กิจกรรมทางเศรษฐกิจ : เกษตรกรรม - แผนการจัดการเรียนรูที่ 13 กิจกรรมทางเศรษฐกิจ : อุตสาหกรรม การทองเที่ยวและบริการ หนวยการเรียนรูที่ 5 ภัยพิบัติทางธรรมชาติ - แผนการจัดการเรียนรูที่ 14 ภัยพิบัติทางธรณีภาค - แผนการจัดการเรียนรูที่ 15 ภัยพิบัติทางบรรยากาศภาค - แผนการจัดการเรียนรูที่ 16 ภัยพิบัติทางอุทกภาค - แผนการจัดการเรียนรูที่ 17 ภัยพิบัติทางชีวภาค หนวยการเรียนรูที่ 6 ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอมกับการพัฒนาที่ยั่งยืน - แผนการจัดการเรียนรูที่ 18 สถานการณการเปลี่ยนแปลงดานทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดลอม - แผนการจัดการเรียนรูที่ 19 สถานการณการเปลี่ยนแปลงดานทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดลอม - แผนการจัดการเรียนรูที่ 20 การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอมที่ยั่งยืน หนา 1 10 20 27 34 41 47 53 62 69 79 86 93 101 108 114 121 127 135 140
ประมวลรายวิชา (Course Syllabus) 1. รหัสวิชา ส 32102 2. จํานวนหนวยการเรียน 1.0 หนวยกิต 3. ชื่อวิชา สังคมศึกษา 4. กลุมสาระการเรียนรู สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 5. ภาค/ปการศึกษา 2/2565 6. ชื่อผูสอน นางสาววิภารัตน ชื่นอารมย ผูเสนอ 7. เงื่อนไขรายวิชา - 8. สถานภาพของวิชา วิชาพื้นฐาน 9. จํานวนคาบ : สัปดาห 2 คาบ : สัปดาห 10.เนื้อหารายวิชา 1.) เครื่องมือทางภูมิศาสตร 2). การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของโลก 3). สิ่งแวดลอมทางกายภาพกับประชากรและการตั้งถิ่นฐาน 4). สิ่งแวดลอมทางกายภาพกับกิจกรรมทางเศรษฐกิจ 5). ภัยพิบัติทางธรรมชาติ 6). ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอมกับการพัฒนาที่ยั่งยืน 11. คําอธิบายรายวิชา ศึกษา ใชแผนที่และเครื่องมือทางภูมิศาสตรในการคนหา วิเคราะห และสรุปขอมูลตามกระบวนการ ทางภูมิศาสตร และนําภูมิสารสนเทศมาใชประโยชนในชีวิตประจําวัน การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของพื้นที่ ซึ่งไดรับอิทธิพลจากปจจัยทางภูมิศาสตร ลักษณะทางกายภาพซึ่งทําใหเกิดปญหาหรือภัยพิบัติทางธรรมชาติ และปฏิสัมพันธระหวางสิ่งแวดลอมทางกายภาพกับกิจกรรมของมนุษยในการสรางสรรควิถีการดําเนินชีวิตของ ทองถิ่นทั้งในประเทศไทยและภูมิภาคตาง ๆ ของโลก ความสําคัญของสิ่งแวดลอมที่มีผลตอการดําเนินชีวิตของ มนุษย สถานการณ สาเหตุ และผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงดานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอมของ ประเทศไทยและภูมิภาคตาง ๆ ของโลก ระบุมาตรการการปองกันและแกไขปญหากฎหมายและนโยบายดาน ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอม บทบาทขององคการที่เกี่ยวของ การประสานความรวมมือทั้งในประเทศ และระหวางประเทศ วิเคราะหแนวทางและมีสวนรวมในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอมเพื่อ การพัฒนาที่ยั่งยืน โดยใชทักษะทางภูมิศาสตรดานการสังเกต การแปลความขอมูลทางภูมิศาสตรการใชเทคนิคและ เครื่องมือทางภูมิศาสตร การคิดเชิงพื้นที่ การคิดแบบองครวม การใชเทคโนโลยีสารสนเทศ การใชสถิติพื้นฐาน ใชแผนที่และเครื่องมือทางภูมิศาสตรในการสืบคน วิเคราะหและสรุปขอมูลตามกระบวนการทางภูมิศาสตร กระบวนการสืบเสาะหาความรู รวมถึงทักษะดานการสื่อสารและการรูเทาทันสื่อ เพื่อใหเกิดความรู ความเขาใจ มีความสามารถทางภูมิศาสตร กระบวนการทางภูมิศาสตร ทักษะ ภูมิศาสตร และมีทักษะในศตวรรษที่ 21 มีคุณลักษณะดานจิตสาธารณะ มีวินัย ใฝเรียนรู มุงมั่นในการทํางาน มีสวนรวมในการจัดการ พัฒนาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอมอยางยั่งยืน
มาตรฐาน/ตัวชี้วัด ส 5.1 ม.4-6/1 ม.4-6/2 ม.4-6/3 ส 5.2 ม.4-6/1 ม.4-6/2 ม.4-6/3 ม.4-6/4 รวม 7 ตัวชี้วัด ๑๓. กําหนดการสอน สัปดาหที่ วัน/เดือน/ป สาระการเรียนรูที่ (เนื้อหา) กิจกรรมการเรียนการ สอน ภาระงาน/คะแนน จํานวน ชั่วโมง สัปดาหที่ 1-3 เครื่องมือทางภูมิศาสตร - แผนที่ - เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ 1. วิธีสอนแบบ กระบวนการทาง ภูมิศาสตร/กระบวนการ กลุม/สืบคนขอมูล/ตอบ คําถาม/วิธีสอนแบบ กระบวนการทาง ภูมิศาสตร 2. นักเรียนทําชิ้นงาน 3. ใชสื่อการสอน ประกอบการอธิบาย 1. แบบทดสอบกอนเรียน 2. ใบงานที่ 1.1 3. ใบงานที่ 1.2 4. ใบงานที่ 1.3 5. ใบงานที่ 1.4 6. ใบงานที่ 1.5 7. ใบงานที่ 1.6 8. แบบทดสอบหลังเรียน ( 5 คะแนน) 3 สัปดาหที่ 3-5 การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของ โลก - ธรณีภาค - บรรยากาศภาค - อุทกภาค - ชีวภาค - การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพที่ สงผลตอภูมิประเทศ ภูมิอากาศ และทรัพยากรธรรมชาติ 1. วิธีสอนแบบ กระบวนการทาง ภูมิศาสตร/กระบวนการ กลุม/สืบคนขอมูล/ตอบ คําถาม/วิธีสอนแบบ กระบวนการทาง ภูมิศาสตร 2. นักเรียนทําใบงาน/ แผนผังความคิด 3. ใชสื่อการสอน ประกอบการสอน 1. แบบทดสอบกอนเรียน 2. ใบงานที่ 2.1 3. ใบงานที่ 2.2 4. ใบงานที่ 2.3 5. ใบงานที่ 2.4 6. ใบงานที่ 2.5 7. แบบทดสอบหลังเรียน ( ๑5 คะแนน) 10 สัปดาหที่ 6-8 สิ่งแวดลอมทางกายภาพกับ ประชากรและการตั้งถิ่นฐาน - ประชากรโลกและประชากรไทย - การเปลี่ยนแปลงประชากรโลก และประชากรไทย - การตั้งถิ่นฐานเมืองและชนบท - ความเปนเมือง การใชที่ดินใน เมือง 1. วิธีสอนแบบ กระบวนการทาง ภูมิศาสตร/กระบวนการ กลุมสัมพันธ/สืบเสาะหา ความรู/วิธีสอนแบบ กระบวนการทาง ภูมิศาสตร 2. นักเรียนทําใบงาน 3. ใชสื่อการสอน ประกอบการสอน 1. แบบทดสอบกอนเรียน 2. ใบงานที่ 3.1 3. ใบงานที่ 3.2 4. ใบงานที่ 3.3 5. ใบงานที่ 3.4 6. ใบงานที่ 3.5 7. ใบงานที่ 3.6 8. แบบทดสอบหลังเรียน ( ๑๐ คะแนน) 6 สัปดาหที่ 10 สอบวัดผลกลางภาคเรียนที่ 2 - เครื่องมือทางภูมิศาสตร - การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของ ทดสอบกลางภาคเรียนที่ 2 (20 คะแนน) 1
สัปดาหที่ วัน/เดือน/ป สาระการเรียนรูที่ (เนื้อหา) กิจกรรมการเรียนการ สอน ภาระงาน/คะแนน จํานวน ชั่วโมง โลก - สิ่งแวดลอมทางกายภาพกับ ประชากรและการตั้งถิ่นฐาน สัปดาหที่ 11-12 สิ่งแวดลอมทางกายภาพกับ กิจกรรมทางเศรษฐกิจ - เกษตรกรรม - อุตสาหกรรมการผลิต - การทองเที่ยวและการบริการ 1. วิธีสอนแบบ กระบวนการทาง ภูมิศาสตร /การ สืบเสาะ/อภิปราย/ใช ปญหาเปนฐาน 2. นักเรียนทําใบงาน/ แผนผังความคิด 3. ใชสื่อการสอน ประกอบการสอน 1. แบบทดสอบกอนเรียน 2. ใบงานที่ 4.1 3. ใบงานที่ 4.2 4. แผนผังความคิด 5. แบบทดสอบหลังเรียน (5 คะแนน) 5 สัปดาหที่ 13-14 ภัยพิบัติทางธรรมชาติ - ภัยพิบัติทางธรณีภาค - ภัยพิบัติทางบรรยากาศภาค - ภัยพิบัติทางอุทกภาค - ภัยพิบัติทางชีวภาค 1. วิธีสอนแบบ กระบวนการทาง ภูมิศาสตร /อภิปรายผล 2. นักเรียนทําใบงาน/ แผนผังความคิด 3. ใชสื่อการสอน ประกอบการสอน 1. แบบทดสอบกอนเรียน 2. ใบงานที่ 5.1 3. ใบงานที่ 5.2 4. ใบงานที่ 5.3 5. ใบงานที่ 5.4 6. แผนผังความคิด 7. แบบทดสอบหลังเรียน (10 คะแนน) 8 สัปดาหที่ 14-15 ทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดลอมกับการพัฒนาที่ยั่งยืน - สถานการณการเปลี่ยนแปลงดาน ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอม - มาตรการปองกันและแกไขปญหา ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอม - กฎหมายและนโยบายดาน ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอม - บทบาทขององคกรและการ ประสานความรวมมือในประเทศ ไทยและตางประเทศ - การจัดการทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดลอม 1. วิธีสอนแบบสืบ เสาะหาความรู 5Es/ การสอนโดยใชปญหา เปนฐาน/กิจกรรมกลุม 2. นักเรียนทําใบงาน/ เกมการสอน 3. ใชสื่อการสอน ประกอบการสอน 1. แบบทดสอบกอนเรียน 2. ใบงานที่ 6.1 3. ใบงานที่ 6.2 4. ใบงานที่ 6.3 5. เกมการศึกษา 6. แบบทดสอบหลังเรียน (5 คะแนน) 5 สัปดาหที่ 20 ทดสอบวัดผลปลายภาคเรียนที่ 2 - สิ่งแวดลอมทางกายภาพกับ กิจกรรมทางเศรษฐกิจ - ภัยพิบัติทางธรรมชาติ - ทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดลอมกับการพัฒนาที่ยั่งยืน ทดสอบปลายภาคเรียนที่ 2 (30 คะแนน) 1
การวัดผลประเมินผล - คะแนนระหวางภาคเรียน 50 คะแนน - คะแนนสอบกลางภาค 20 คะแนน - คะแนนสอบปลายภาค 30 คะแนน รวม 100 คะแนน ลงชื่อ......................................................ครูผูสอน (นางสาววิภารัตน ชื่นอารมย) ลงชื่อ....................................................... (นายวัลลพ แดงนอย) ครู ปฏิบัติหนาที่รองผูอํานวยการกลุมบริหารวิชาการ ลงชื่อ........................................................ (นายจรุญ ทองอินทร) ผูอํานวยการโรงเรียนเขาเพิ่มนารีผลวิทยา
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกกา ศาสนา และวัฒนธรรม หน้า 1 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 วิชาสังคมศึกษาฯ (ส32102) กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ เวลาเรียน 3 ชั่วโมง เรื่อง เครื่องมือทางภูมิศาสตร์1 เวลาเรียน 1 ชั่วโมง ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ปีการศึกษา 2565 วันที่ ............... เดือน............................ พ.ศ............... 1. มาตรฐานและตัวชี้วัด มาตรฐาน ส 5.1 เข้าใจลักษณะทางกายภาพของโลกและความสัมพันธ์ของสรรพสิ่งซึ่งมีผลต่อกัน ใช้แผนที่ และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการค้นหา วิเคราะห์ และสรุปข้อมูลตามกระบวนการทาง ภูมิศาสตร์ ตลอดจนใช้ภูมิสารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพ ตัวชี้วัด ม.4-6/3 ใช้แผนที่และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการค้นหา วิเคราะห์ และสรุปข้อมูลตาม กระบวนการทางภูมิศาสตร์ และน าภูมิสารสนเทศมาใช้ประโยชน์ในชีวิตประจ าวัน 2. สาระส าคัญ/ความคิดรวบยอด การใช้แผนที่และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ตามกระบวนการทางภูมิศาสตร์จะช่วยให้สามารถน าภูมิสารสนเทศมาใช้ ในชีวิตประจ าวันได้อย่างมีประสิทธิภาพ 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. นักเรียนสามารถบอกองค์ประกอบของแผนที่ได้ (K) 2. นักเรียนสามารถอ่านพิกัดของแผนที่ได้ (P) 3. นักเรียนเห็นคุณค่าของการศึกษาแผนที่เพื่อการใช้ประโยชน์ในชีวิตเพิ่มมากขึ้น (A) 4. สาระการเรียนรู้ 4.1 สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1. แผนที่และองค์ประกอบ 2. การอ่านแผนที่เฉพาะเรื่อง 4.2 สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น (พิจารณาตามหลักสูตรสถานศึกษา) 5. สมรรถนะส าคัญของผู้เรียน 5.1 ความสามารถในการคิด 1) ทักษะการคิดวิเคราะห์ 2) ทักษะการน าความรู้ไปใช้ 5.2 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 6. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ใฝ่เรียนรู้ 2. มุ่งมั่นในการท างาน 3. อยู่อย่างพอเพียง
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกกา ศาสนา และวัฒนธรรม หน้า 2 7. การบูรณาการหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 7.1 ส าหรับผู้สอน 3 ห่วง ประเด็น ความพอประมาณ ความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกัน 1. เนื้อหา/สาระ ที่สอน - การจัดเนื้อหาให้เหมาะสม กับระดับชั้นของนักเรียน เพื่อให้นักเรียนได้เรียนรู้ตาม มาตรฐานและตัวชี้วัดตาม หลักสูตรแกนกลางปี 2551 (ปรับปรุง 2560) ศึกษาหลักสูตรมาตรฐาน ตัวชี้วัดสาระแกนกลางตาม หลักสูตรปี 2551 (ปรับปรุง 2560) 2. เวลา - ก าหนดกิจกรรมให้เหมาะ กับเวลาและระดับชั้นของ นักเรียน เพื่อให้ผู้เรียนได้จัดสรรเวลาการ ท างานได้เหมาะสมกับเนื้อหา และกิจกรรม วางแผนการท างาน จัดท าค า ชี้แจงขั้นตอนการก าหนด ระยะเวลาการปฏิบัติ กิจกรรมให้ชัดเจน 3. กิจกรรมการ เรียนการสอน - ก าหนดกิจกรรม/ภาระงาน ให้เหมาะสมกับเนื้อหาใน เวลาที่ก าหนด - เพื่อฝึกทักษะการคิด การแก้ไข ปัญหาในการท างานร่วมกัน - ครูชี้แจงขั้นตอนการท างาน ให้ชัดเจน ให้ค าแนะน า/ ค าปรึกษาอย่างใกล้ชิด 4. สื่อ/แหล่ง เรียนรู้ - การเลือกใช้สื่อ และแหล่ง เรียนรู้ในการเรียนการสอนที่ เหมาะสมกับผู้เรียน - ก าหนดชิ้นงานและภาระ งานให้เหมาะสมกับเนื้อหา เวลา และระดับชั้นของ นักเรียน - การเลือกใช้แหล่งเรียนรู้ให้ เหมาะสมกับผู้เรียน - เพื่อให้นักเรียนปฏิบัติกิจกรรม ได้บรรลุวัตถุประสงค์ตามตัวชี้วัด - เพื่อให้นักเรียนได้ใช้แหล่ง เรียนรู้อย่างคุ้มค่า ให้ผู้เรียนได้ เรียนรู้ตามสภาพจริง - จัดเตรียมสื่อให้เพียงพอกับ จ านวนนักเรียนและท า ส ารองไว้ในกรณีที่สื่อช ารุดใช้ การไม่ได้ - ตรวจสอบและทดสอบ สภาพความพร้อมของสื่อ - ส ารวจแหล่งเรียนรู้ จัดเตรียมความพร้อม 5. การวัด ประเมินผล - ก าหนดวิธีการวัด ประเมินผลให้เหมาะสมกับ กิจกรรมและเนื้อหา - ก าหนดเกณฑ์การประเมิน เหมาะสมกับตัวชี้วัด - เพื่อวัด/ประเมินผลให้ตรงตาม ตัวชี้วัด - เพื่อให้สอดคล้องกับกิจกรรม การเรียนรู้ - เพื่อให้ทราบว่าผู้เรียนบรรลุ วัตถุประสงค์ตามตัวชี้วัด - วางแผนการวัด/ประเมินผล ให้สอดคล้องกับกิจกรรมและ เนื้อหา - เตรียมและจัดท าเครื่องมือ การวัด/ประเมินผลให้ เพียงพอกับจ านวนนักเรียน
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกกา ศาสนา และวัฒนธรรม หน้า 3 3 ห่วง ประเด็น ความพอประมาณ ความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกัน เงื่อนไขความรู้ - เรื่องหลักสูตรมาตรฐานตัวชี้วัดและสาระแกนกลางตามหลักสูตรปี 2551 (ปรับปรุง 2560) - เรื่องการวางแผนและการเขียนแผนการจัดการเรียนรู้ให้สอดคล้องตามมาตรฐานและตัวชี้วัด - เรื่องเทคนิควิธีสอนแบบกลุ่มสัมพันธ์ - มีความรู้และทักษะการใช้สื่อและอุปกรณ์ - มีความรู้เรื่องการวัดประเมินผลให้สอดคล้องกับกิจกรรมและวัตถุประสงค์ของหลักสูตร - มีความรู้เรื่อง แผนที่ เงื่อนไขคุณธรรม มีความใฝ่เรียนรู้ ขยันอดทน เสียสละ รักและเมตตาต่อศิษย์ รับผิดชอบ ตรงต่อเวลา ยืดหยุ่น และกัลยาณมิตร และมีวินัยในตนเอง ปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดี 7.2 ส าหรับนักเรียน ความพอประมาณ ความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี 1. ใช้เวลาในการปฏิบัติงานได้ อย่างเหมาะสม 2. ใช้วัสดุอุปกรณ์ให้คุ้มค่าและ เกิดประโยชน์สูงสุด 3. เข้าร่วมกิจกรรมตามความรู้ ความสามารถอย่างเหมาะสม 1. นักเรียนสามารถบอกองค์ประกอบของ แผนที่ได้ 2. นักเรียนสามารถอ่านพิกัดของแผนที่ได้ 3. นักเรียนเห็นคุณค่าของการศึกษาแผนที่ เพื่อการใช้ประโยชน์ในชีวิตเพิ่มมากขึ้น 1. มีการวางแผนการท างาน อย่างรอบคอบ 2. เคารพกติกาและยอมรับฟัง ความคิดเห็นของสมาชิกในกลุ่ม 3. ระมัดระวังมีความรอบคอบ ในการใช้วัสดุอุปกรณ์ เงื่อนไขความรู้ - เรื่อง แผนที่และการอ่านแผนที่ - วิธีสอนแบบกระบวนการกลุ่มสัมพันธ์ เงื่อนไขคุณธรรม - มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการท างาน มีความรับผิดชอบ ช่วยเหลือแบ่งปัน ประหยัด พอประมาณ เสียสละ ความสามัคคี ตรงต่อเวลา 7.3 น าสู่ความสมดุล มั่นคง ยั่งยืนใน 4 มิติ มิติวัตถุ มิติสังคม มิติสิ่งแวดล้อม มิติวัฒนธรรม - รู้วิธีการใช้วัสดุ อุปกรณ์ อย่างประหยัดคุ้มค่าและ ปลอดภัย - ใช้วัสดุ อุปกรณ์อย่าง ระมัดระวัง ประหยัด - เลือกใช้วัสดุให้เหมาะสม กับงาน - เห็นคุณค่าของวัสดุอุปกรณ์ ที่ใช้ - รู้กระบวนการท างาน กลุ่ม - การรับผิดชอบต่อสังคม ส่วนรวม - การให้ความช่วยเหลือ แบ่งปัน - รับฟังความเห็นของผู้อื่น - รู้องค์ประกอบแผนที่ และ การอ่านแผนที่ - การจัดบรรยากาศชั้นเรียน ในห้องเรียนให้เหมาะสมท า ให้ผู้เรียนมีความสุขกับการ เรียน - ใช้วัสดุอย่างคุ้มค่า และถูก วิธี - เข้าใจเกี่ยวกับการใช้ แผนที่ - ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ การใช้แผนที่ - ยอมรับฟังความเห็น ของผู้อื่น
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกกา ศาสนา และวัฒนธรรม หน้า 4 8. จุดเน้นการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนสู่ศตวรรษที่ 21 8.1 ความสามารถและทักษะศตวรรษที่ 12 การเรียน 3Rx8C Reading (อ่านออก) (W) Riting (เขียนได้) ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณและทักษะในการแก้ไขปัญหา (Critical Thinking and Problem Solving) ทักษะความร่วมมือการท างานเป็นทีมและภาวะผู้น า(Collaboration Teamwork and Leadership) ทักษะการสื่อสารสารสนเทศและรู้เท่าทันสื่อ(Communication Information and Media Literacy) คุณธรรม มีเมตตา กรุณา มีระเบียบวินัย (Compassion) 8.2 ทักษะด้านชีวิตละอาชีพของคนในศตวรรษที่ 21 ความยืดหยุ่นและการปรับตัว 8.3 คุณลักษณะของคนในศตวรรษที่ 21 คุณลักษณะด้านการท างาน ได้แก่ การปรับตัว ความเป็นผู้น า คุณลักษณะด้านการเรียนรู้ ได้แก่ การชี้น าตัวเอง การตรวจสอบการเรียนรู้ของตนเอง คุณลักษณะด้านศีลธรรม ได้แก่ ความซื่อสัตย์ ความส านึกพลเมือง 9. การจัดการเรียนรู้ วิธีสอนแบบกระบวนการกลุ่มสัมพันธ์ ขั้นน า 1. นักเรียนท าแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยการเรียนรู้ที่ 1 2. ครูสนทนาประกอบการซักถามเกี่ยวกับการใช้แผนที่ในปัจจุบันในความรู้ความเข้าใจเบื้องต้นของนักเรียน เพิ่มเติม ขั้นสอน ขั้นที่ 1 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล 3. ครูตั้งประเด็นค าถามให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น ดังนี้ - แผนที่ คืออะไร - แผนที่มีประโยชน์อย่างไร สามารถบอกอะไรเราได้บ้าง - จงยกตัวอย่างแผนที่ที่นักเรียนรู้จัก 4. ครูสังเกตการแสดงความคิดเห็นของนักเรียน โดยครูเป็นผู้ช่วยเพิ่มเติมความรู้และสรุปให้นักเรียนเข้าใจ ความหมายของชาดกว่าแผนที่เป็นเครื่องมือในการอธิบายข้อมูลและปรากฏการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นบนพื้นโลก การศึกษาถึงความหมาย องค์ประกอบ การอ่าน และการแปลความหมายของแผนที่ ท าให้มีความรู้น าไป ประยุกต์ใช้ในชีวิตประจ าวัน ขั้นที่ 2. ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ 5. ครูให้สื่อ Power point ประกอบการสอนอธิบายองค์ประกอบของแผนที่ และการอ่านพิกัดบนแผนที่ให้ นักเรียนเข้าใจ 6. นักเรียนดูแผนที่ประเภทต่างแล้วร่วมกันตอบค าถามเกี่ยวกับแผนที่ ขั้นที่ 3 ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกกา ศาสนา และวัฒนธรรม หน้า 5 7. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 5-7 คน จากนั้นครูแจกใบความรู้เรื่อง แผนที่ ให้นักเรียนกลุ่มละ 1 ชุด 8. นักเรียนแต่ละคู่ร่วมกันอภิปรายตามประเด็นที่ก าหนด และช่วยกันเขียนสรุปผลการอภิปรายร่วมกัน 9. นักเรียนสรุปความรู้จากการศึกษาเรื่อง แผนที่ แล้วท าใบงานที่ 1.1 เรื่องแผนที่ เสร็จแล้วสมาชิกร่วมกัน ตรวจสอบความถูกต้อง ขั้นที่ 4 สื่อสารและน าเสนอ 10.นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนผลัดกันออกมาน าเสนอผลงานหน้าชั้นเรียน โดยมีครูเป็นผู้ช่วยเสนอแนะและ เพิ่มเติมเนื้อหาในส่วนที่ไม่สมบูรณ์ ขั้นที่ 5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า 11.นักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่องแผนที่ องค์ประกอบของแผนที่ การอ่านพิกัดบนแผนที่ รวมทั้งการน าแผนที่ไป ใช้ประโยชน์ 10. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 10.1 สื่อการเรียนรู้ 1. หนังสือเรียนภูมิศาสตร์ ม.4-6 2. หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม - พรทิพย์ กาญจนสุนทร.2541.แผนที่และการแปลตีความแผนที่. กรุงเทพมหานคร : ภาควิชา ภูมิศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. 3. เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ได้แก่ แผนที่ ลูกโลกจ าลอง รูปถ่ายทางอากาศ และภาพจากดาวเทียม 4. ใบงานที่ 1.1 เรื่องแผนที่ 10.2 แหล่งการเรียนรู้ 1. ห้องสมุด 2. แหล่งข้อมูลสารสนเทศ - http://earth.google.co.th - http://maps.google.co.th 11. การวัดและประเมินผล รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 11.1 การวัดและประเมินผล ก่อนเรียน - แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 - ตรวจแบบทดสอบ ก่อนเรียน - แบบทดสอบก่อนเรียน - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 11.2 การวัดและประเมินผล ระหว่างการจัดกิจกรรม การเรียนรู้ 1) พฤติกรรม การท างานรายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การท างานรายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานรายบุคคล - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 2) พฤติกรรม การท างานกลุ่ม - สังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม - แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานรายกลุ่ม - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 3) คุณลักษณะ - สังเกตความ ใฝ่เรียนรู้ - แบบประเมินคุณลักษณะ - ระดับคุณภาพ 2
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกกา ศาสนา และวัฒนธรรม หน้า 6 รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน อันพึงประสงค์ และมุ่งมั่นในการท างาน อยู่อย่างพอเพียง อันพึงประสงค์ ผ่านเกณฑ์ 11.3 การรู้เรื่องภูมิศาสตร์ - ประเมินความรู้เรื่อง แผน ที่ - ใบงานที่ 1.1 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกกา ศาสนา และวัฒนธรรม หน้า 7 แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 1 เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ชื่อ...............................................................................ชั้น..............เลขที่.............. ___________________________________________________________________________ ค าชี้แจง: ให้นักเรียนเลือกค าตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว 1. เครื่องมือทางภูมิศาสตร์มีความส าคัญอย่างไร ก. ใช้เป็นข้อมูลในการแก้ปัญหา ข. ช่วยให้มนุษย์มองเห็นโลกได้สวยงาม ค. ใช้เป็นช่องทางการติดตามธุรกิจพื้นบ้าน ง. ใช้เป็นข้อมูลในการยึดครองมาท าประโยชน์ 2. ข้อใดเป็นเครื่องมือส าคัญในการศึกษาภูมิศาสตร์ที่มนุษย์สร้างขึ้นเพื่อจ าลองสิ่งที่เกิดขึ้น โดยสร้างบนแผ่นแบน ราบย่อขนาดให้เล็กลงตามอัตราส่วน ก. ลูกโลก ข. เข็มทิศ ค. แผนที่ ง. ภาพถ่ายทางอากาศ 3. วัตถุประสงค์ของการใช้แผนที่ คือข้อใด ก. ศึกษาฤดูกาล ข. หาต าแหน่งที่ตั้ง ค. ศึกษาพื้นที่ของโลก ง. เทียบเวลาของโลก 4. แผนที่เล่ม เกิดจากการรวบรวมแผนที่ประเภทใด ก. ลูกโลกและแผนที่เฉพาะเรื่อง ข. แผนที่ภูมิประเทศกับแผนที่ภูมิอากาศ ค. แผนที่เฉพาะเรื่องกับรูปถ่ายทางอากาศ ง. แผนที่เฉพาะเรื่องกับแผนที่ภูมิประเทศ 5. มุกดาวางแผนการไปท่องเที่ยวประเทศอังกฤษ มุกดาควรใช้เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ข้อใด ก. ภาพจากดาวเทียม ข. เข็มทิศ ค. แผนที่ ง. ภาพถ่ายทางอากาศ 6. ข้อใดก าหนดความหมายระยะทางบนแผนที่กับระยะทางจริงบนพื้นผิวโลก ก. ทิศ ข. มาตราส่วน ค. สัญลักษณ์ ง. ขอบระวาง 7. แผนที่แสดงจุดเสี่ยงภัยแผ่นดินไหว จัดเป็นแผนที่ประเภทใด ก. แผนที่ทั่วไป ข. แผนที่อ้างอิง ค. แผนที่เฉพาะเรื่อง ง. แผนที่ภูมิประเทศ 8. บุคคลในข้อใดเป็นผู้ใช้แผนที่ได้ช านาญที่สุด ก. โป้งมีความรู้เรื่องแผนที่เป็นอย่างดี ข. กลางรวบรวมแผนที่เฉพาะเรื่องไว้อย่างหลากหลาย ค. นางสอบได้คะแนนสูงสุดในเรื่องแผนที่และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ง. ก้อยใช้แผนที่ในการด าเนินชีวิตและการศึกษาข้อมูลต่างๆ เพื่อประโยชน์ในการเรียนรู้อยู่เสมอ 9. ปัจจัยส าคัญที่ท าให้นิยมใช้รูปถ่ายทางอากาศแนวดิ่งมาจัดท าแผนที่คือข้อใด ก. ความชัดเจน ข. ความสวยงาม ค. มาตราส่วนคงที่ ง. สีและรูปร่างต่าง ๆ 10. ความรู้พื้นฐานที่มีส่วนช่วยให้มนุษย์ประดิษฐ์ดาวเทียมคืออะไร ก. ดาวหางและอุกกาบาต ข. ดาวบริวารของดาวเคราะห์ ค. เทหวัตถุฟากฟ้าประเภทต่าง ๆ ง. ดวงจันทร์ของดาวเคราะห์และดาวฤกษ์
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกกา ศาสนา และวัฒนธรรม หน้า 8 ใบงานที่ 1.1 หน่วยที่: 1 เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ เรื่อง: เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ วิชา: ภูมิศาสตร์ ชื่อ………………………………………………………………………………... เลขที่……………………………….ห้อง……………………………………… ครูผู้สอน ครูวิภารัตน์ ชื่นอารมย์ โรงเรียน เขาเพิ่มนารีผลวิทยา ค าชี้แจง : ให้นักเรียนตอบค าถามที่ก าหนดให้ถูกต้อง 1.แผนที่ หมายถึง……………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 2.ประเภทของแผนที่ แผนที่แบ่งตามการใช้งานได้ กี่แบบ …………….. 2.1 แผนที่อ้างอิง (General reference map) คือ…………………………………………………………………………. .……………………………………………………………………………………….……………………………….……………………………. 2.2 แผนที่เฉพาะเรื่อง (thematic map) คือ………………………………………………………………………………….. .……………………………………………………………………………………….……………………………….……………………………. 3.องค์ประกอบของแผนที่เฉพาะเรื่อง 3.1 ชื่อแผนที่ คือ …………………………………………………………………………………………………………………….. 3.2ขอบระวาง คือ …………………………………………………………………………………………………………………... 3.3 มาตราส่วน คือ ……………………………………………………………………………………………………………….…. มาตราส่วน แบ่งออก……………..กี่ชนิด มาตราส่วนค าพูด คือ ………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………… มาตราส่วนเส้น หรือมาตราส่วนรูปแท่ง คือ ………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………… สูตรการเขียน มาตราส่วนแบบเศษส่วน ………………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………………………………………………… 4. สัญลักษณ์คือ …………………………………………………………………………………………………………………………….
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกกา ศาสนา และวัฒนธรรม หน้า 9 ประเภทสัญลักษณ์ สัญลักษณ์/ค าอธิบายสัญลักษณ์ 5. ทิศ ที่ใช้ในแผนที่ส าหรับวัดอ้างอิง คือ…………………………………..ซึ่งทิศเหนือมีกี่ประเภท………………………………… 6. เส้นโครงแผนที่ คือ …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………พื้นรับภาพมี………..แบบ (วาดรูปประกอบ) ทิศเหนือแม่เหล็ก คือ ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ทิศเหนือจริง คือ ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ทิศเหนือกริด คือ ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… วาดรูป วาดรูป วาดรูป แบบ………………………………… แบบ………………………………… แบบ…………………………………
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 10 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2 วิชาสังคมศึกษาฯ (ส32102) กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ เวลาเรียน 3 ชั่วโมง เรื่อง เครื่องมือทางภูมิศาสตร์1 เวลาเรียน 1 ชั่วโมง ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ปีการศึกษา 2565 วันที่ ............... เดือน............................ พ.ศ............... 1. มาตรฐานและตัวชี้วัด มาตรฐาน ส 5.1 เข้าใจลักษณะทางกายภาพของโลกและความสัมพันธ์ของสรรพสิ่งซึ่งมีผลต่อกัน ใช้แผนที่ และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการค้นหา วิเคราะห์ และสรุปข้อมูลตามกระบวนการทาง ภูมิศาสตร์ ตลอดจนใช้ภูมิสารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพ ตัวชี้วัด ม.4-6/3 ใช้แผนที่และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการค้นหา วิเคราะห์ และสรุปข้อมูลตาม กระบวนการทางภูมิศาสตร์ และน าภูมิสารสนเทศมาใช้ประโยชน์ในชีวิตประจ าวัน 2. สาระส าคัญ/ความคิดรวบยอด การใช้แผนที่และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ตามกระบวนการทางภูมิศาสตร์จะช่วยให้สามารถน าภูมิสารสนเทศมาใช้ ในชีวิตประจ าวันได้อย่างมีประสิทธิภาพ 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. นักเรียนสามารถอธิบายความส าคัญและประโยชน์ของเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ประเภทต่าง ๆ ได้ (K) 2. นักเรียนสามรถเลือกใช้เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการสืบค้นข้อมูลอันเป็นประโยชน์ต่อการใช้ ชีวิตประจ าวันได้ (P) 3. นักเรียนเห็นคุณค่าของการศึกษาเครื่องมือทางภูมิศาสตร์เพื่อการใช้ประโยชน์ในชีวิตเพิ่มมากขึ้น (A) 4. สาระการเรียนรู้ 4.1 สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1. แผนที่และองค์ประกอบ 2. การอ่านแผนที่เฉพาะเรื่อง 4.2 สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น (พิจารณาตามหลักสูตรสถานศึกษา) 5. สมรรถนะส าคัญของผู้เรียน 5.1 ความสามารถในการคิด 1. ทักษะการท าให้กระจ่าง 2. ทักษะการน าความรู้ไปใช้ 5.2 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 6. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ใฝ่เรียนรู้ 2. มุ่งมั่นในการท างาน 3. อยู่อย่างพอเพียง
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 11 7. การบูรณาการหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 7.1 ส าหรับผู้สอน 3 ห่วง ประเด็น ความพอประมาณ ความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกัน 1. เนื้อหา/สาระ ที่สอน - การจัดเนื้อหาให้เหมาะสม กับระดับชั้นของนักเรียน - เพื่อให้นักเรียนได้เรียนรู้ตาม มาตรฐานและตัวชี้วัดตาม หลักสูตรแกนกลางปี 2551 (ปรับปรุง 2560) - ศึกษาหลักสูตรมาตรฐาน ตัวชี้วัดสาระแกนกลางตาม หลักสูตรปี 2551 (ปรับปรุง 2560) 2. เวลา - ก าหนดกิจกรรมให้เหมาะ กับเวลาและระดับชั้นของ นักเรียน - เพื่อให้ผู้เรียนได้จัดสรรเวลา การท างานได้เหมาะสมกับ เนื้อหาและกิจกรรม - วางแผนการท างาน จัดท า ค าชี้แจงขั้นตอนการก าหนด ระยะเวลาการปฏิบัติ กิจกรรมให้ชัดเจน 3. กิจกรรมการ เรียนการสอน - ก าหนดกิจกรรม/ภาระงาน ให้เหมาะสมกับเนื้อหาใน เวลาที่ก าหนด - เพื่อฝึกทักษะการคิด การแก้ไข ปัญหาในการท างานร่วมกัน - ครูชี้แจงขั้นตอนการท างาน ให้ชัดเจน ให้ค าแนะน า/ ค าปรึกษาอย่างใกล้ชิด 4. สื่อ/แหล่ง เรียนรู้ - การเลือกใช้สื่อ และแหล่ง เรียนรู้ในการเรียนการสอนที่ เหมาะสมกับผู้เรียน - ก าหนดชิ้นงานและภาระ งานให้เหมาะสมกับเนื้อหา เวลา และระดับชั้นของ นักเรียน - การเลือกใช้แหล่งเรียนรู้ให้ เหมาะสมกับผู้เรียน - เพื่อให้นักเรียนปฏิบัติกิจกรรม ได้บรรลุวัตถุประสงค์ตามตัวชี้วัด - เพื่อให้นักเรียนได้ใช้แหล่ง เรียนรู้อย่างคุ้มค่า ให้ผู้เรียนได้ เรียนรู้ตามสภาพจริง - จัดเตรียมสื่อให้เพียงพอกับ จ านวนนักเรียนและท า ส ารองไว้ในกรณีที่สื่อช ารุดใช้ การไม่ได้ - ตรวจสอบและทดสอบ สภาพความพร้อมของสื่อ - ส ารวจแหล่งเรียนรู้ จัดเตรียมความพร้อม 5. การวัด ประเมินผล - ก าหนดวิธีการวัด ประเมินผลให้เหมาะสมกับ กิจกรรมและเนื้อหา - ก าหนดเกณฑ์การประเมิน เหมาะสมกับตัวชี้วัด - เพื่อวัด/ประเมินผลให้ตรงตาม ตัวชี้วัด - เพื่อให้สอดคล้องกับกิจกรรม การเรียนรู้ - เพื่อให้ทราบว่าผู้เรียนบรรลุ วัตถุประสงค์ตามตัวชี้วัด - วางแผนการวัด/ประเมินผล ให้สอดคล้องกับกิจกรรมและ เนื้อหา - เตรียมและจัดท าเครื่องมือ การวัด/ประเมินผลให้ เพียงพอกับจ านวนนักเรียน
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 12 3 ห่วง ประเด็น ความพอประมาณ ความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกัน เงื่อนไขความรู้ - เรื่องหลักสูตรมาตรฐานตัวชี้วัดและสาระแกนกลางตามหลักสูตรปี 2551 (ปรับปรุง 2560) - เรื่องการวางแผนและการเขียนแผนการจัดการเรียนรู้ให้สอดคล้องตามมาตรฐานและตัวชี้วัด - เรื่องเทคนิควิธีสอนแบบกระบวนการทางภูมิศาสตร์ (Geographic Inquiry Process) - มีความรู้และทักษะการใช้สื่อและอุปกรณ์ - มีความรู้เรื่องการวัดประเมินผลให้สอดคล้องกับกิจกรรมและวัตถุประสงค์ของหลักสูตร - มีความรู้เรื่อง เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ เงื่อนไขคุณธรรม มีความใฝ่เรียนรู้ ขยันอดทน เสียสละ รักและเมตตาต่อศิษย์ รับผิดชอบ ตรงต่อเวลา ยืดหยุ่น และกัลยาณมิตร และมีวินัยในตนเอง ปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดี 7.2 ส าหรับนักเรียน ความพอประมาณ ความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี 1. ใช้เวลาในการปฏิบัติงานได้ อย่างเหมาะสม 2. ใช้วัสดุอุปกรณ์ให้คุ้มค่าและ เกิดประโยชน์สูงสุด 3. เข้าร่วมกิจกรรมตามความรู้ ความสามารถอย่างเหมาะสม 1. นักเรียนสามารถอธิบายความส าคัญและ ประโยชน์ของเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ประเภทต่าง ๆ ได้ 2. นักเรียนสามรถเลือกใช้เครื่องมือทาง ภูมิศาสตร์ในการสืบค้นข้อมูลอันเป็น ประโยชน์ต่อการใช้ชีวิตประจ าวันได้ 3. นักเรียนเห็นคุณค่าของการศึกษา เครื่องมือทางภูมิศาสตร์เพื่อการใช้ ประโยชน์ในชีวิตเพิ่มมากขึ้น 1. มีการวางแผนการท างาน อย่างรอบคอบ 2. เคารพกติกาและยอมรับฟัง ความคิดเห็นของสมาชิกในกลุ่ม 3. ระมัดระวังมีความรอบคอบ ในการใช้วัสดุอุปกรณ์ เงื่อนไขความรู้ - เรื่องเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ - วิธีสอนแบบกระบวนการทางภูมิศาสตร์ (Geographic Inquiry Process) เงื่อนไขคุณธรรม - มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการท างาน มีความรับผิดชอบ ช่วยเหลือแบ่งปัน ประหยัด พอประมาณ เสียสละ ความสามัคคี ตรงต่อเวลา 7.3 น าสู่ความสมดุล มั่นคง ยั่งยืนใน 4 มิติ มิติวัตถุ มิติสังคม มิติสิ่งแวดล้อม มิติวัฒนธรรม - รู้วิธีการใช้วัสดุ อุปกรณ์ อย่างประหยัดคุ้มค่าและ ปลอดภัย - เลือกใช้วัสดุให้เหมาะสม กับงาน - เห็นคุณค่าของวัสดุอุปกรณ์ ที่ใช้ - รู้กระบวนการท างาน กลุ่ม - การรับผิดชอบต่อสังคม ส่วนรวม - การให้ความช่วยเหลือ แบ่งปัน - รับฟังความเห็นของผู้อื่น - รู้เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ - การจัดบรรยากาศชั้นเรียน ในห้องเรียนให้เหมาะสมท า ให้ผู้เรียนมีความสุขกับการ เรียน - ใช้วัสดุอย่างคุ้มค่า และถูก วิธี - เข้าใจเกี่ยวกับการใช้ เครื่องมือภูมิศาสตร์ - ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ การใช้เครื่องมือทาง ภูมิศาสตร์ - ยอมรับฟังความเห็น ของผู้อื่น
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 13 8. จุดเน้นการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนสู่ศตวรรษที่ 21 8.1 ความสามารถและทักษะศตวรรษที่ 12 การเรียน 3Rx8C Reading (อ่านออก) (W) Riting (เขียนได้) ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณและทักษะในการแก้ไขปัญหา (Critical Thinking and Problem Solving) ทักษะความร่วมมือการท างานเป็นทีมและภาวะผู้น า(Collaboration Teamwork and Leadership) ทักษะการสื่อสารสารสนเทศและรู้เท่าทันสื่อ(Communication Information and Media Literacy) คุณธรรม มีเมตตา กรุณา มีระเบียบวินัย (Compassion) 8.2 ทักษะด้านชีวิตละอาชีพของคนในศตวรรษที่ 21 ความยืดหยุ่นและการปรับตัว 8.3 คุณลักษณะของคนในศตวรรษที่ 21 คุณลักษณะด้านการท างาน ได้แก่ การปรับตัว ความเป็นผู้น า คุณลักษณะด้านการเรียนรู้ ได้แก่ การชี้น าตัวเอง การตรวจสอบการเรียนรู้ของตนเอง คุณลักษณะด้านศีลธรรม ได้แก่ ความซื่อสัตย์ ความส านึกพลเมือง 9. การจัดการเรียนรู้ วิธีสอนแบบกระบวนการทางภูมิศาสตร์ (Geographic Inquiry Process) ขั้นน า 1. ครูให้นักเรียนเล่นเกมแข่งขันการใช้สมาร์ตโฟนค้นหาเส้นทางไปยังสถานที่ที่นักเรียนสนใจในทวีปต่าง ๆ จ านวน 10 แห่ง ภายในเวลาที่ก าหนด จากนั้นอภิปรายแสดงความคิดเห็นร่วมกัน 2. ครูสนทนาประกอบการซักถามเกี่ยวกับเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศในความรู้ความเข้าใจเบื้องต้นของนักเรียน เพิ่มเติม เช่น - เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศได้แก่สิ่งใด - ในปัจจุบันเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศมีประโยชน์อย่างไรบ้าง ขั้นสอน ขั้นที่ 1 การตั้งค าถามเชิงภูมิศาสตร์ 3. ครูน ารูปถ่ายทางอากาศและภาพจากดาวเทียมสวย ๆ มาให้นักเรียนดู จากนั้นให้นักเรียนลองบอกสิ่งที่เห็นจาก สายตา 4. ครูกระตุ้นให้นักเรียนช่วยกันตั้งประเด็นค าถามเชิงภูมิศาสตร์ เช่น - เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศที่น ามาใช้ในการหาเส้นทางการเดินทางไปยังเป้าหมาย เรียกว่าระบบอะไร - เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศแต่ละประเภท มีความเหมือนหรือแตกต่างกันหรือไม่ อย่างไร - นอกจากเครื่องมือทางภูมิศาสตร์อย่างลูกโลก แผนที่ รูปถ่ายทางอากาศ และภาพจากดาวเทียมแล้วยังมี เครื่องมือใดอีกบ้างที่ใช้ศึกษาข้อมูลทางภูมิศาสตร์ และให้ข้อมูลเกี่ยวกับอะไร 5. ครูอาจให้นักเรียนศึกษา Geo Tip เกี่ยวกับดาวเทียมส ารวจทรัพยากร จากหนังสือเรียนภูมิศาสตร์ ม.4-6 ประกอบการตั้งประเด็นค าถามเชิงภูมิศาสตร์เพิ่มเติม
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 14 ขั้นที่ 2 การรวบรวมข้อมูล 6. ครูให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4 คน โดยให้นักเรียนในแต่ละกลุ่มมีหมายเลขประจ าตัว คือ หมายเลข 1 2 3 และ 4 เรียกว่า กลุ่มแม่บ้าน 7. นักเรียนกลุ่มแม่บ้านแยกย้ายไปรวมกันตามหมายเลขเดียวกัน เรียกว่า กลุ่มผู้เชี่ยวชาญ 8. สมาชิกในกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ ร่วมกันสืบค้นความรู้ เรื่อง เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ จากหนังสือเรียนภูมิศาสตร์ ม.4-6 และสรุปความรู้ลงในใบงาน ตามประเด็นต่อไปนี้ - หมายเลข 1 ท าใบงานที่ 1.2 เรื่อง การรับรู้จากระยะไกล - หมายเลข 2 ท าใบงานที่ 1.3 เรื่อง ระบบก าหนดต าแหน่งบนพื้นโลก - หมายเลข 3 ท าใบงานที่ 1.4 เรื่อง ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ - หมายเลข 4 ท าใบงานที่ 1.5 เรื่อง การใช้ประโยชน์เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ 9. สมาชิกในกลุ่มผู้เชี่ยวชาญแต่ละหมายเลขท าการรวบรวมและอภิปรายข้อมูลจากการท าใบงาน ขั้นที่ 3 การจัดการข้อมูล 10.สมาชิกในกลุ่มผู้เชี่ยวชาญแต่ละหมายเลขกลับไปยังกลุ่มแม่บ้านของตนเอง 11.สมาชิกแต่ละคนในกลุ่มน าข้อมูลที่ตนได้จากการรวบรวมมาอธิบายแลกเปลี่ยนความรู้ระหว่างกัน จากนั้น สมาชิกในกลุ่มช่วยกันคัดเลือกข้อมูลที่น าเสนอเพื่อให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้อง ขั้นสรุป 12.ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามข้อสงสัยเกี่ยวกับหัวข้อที่เรียน และร่วมกันสรุปองค์ความรู้เรื่องเครื่องมือทาง ภูมิศาสตร์ 10. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 10.1 สื่อการเรียนรู้ 1. หนังสือเรียนภูมิศาสตร์ ม.4-6 2. หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม - พรทิพย์ กาญจนสุนทร.2541.แผนที่และการแปลตีความแผนที่. กรุงเทพมหานคร : ภาควิชา ภูมิศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. 3. เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ได้แก่ แผนที่ ลูกโลกจ าลอง รูปถ่ายทางอากาศ และภาพจากดาวเทียม 4. ใบงานที่ 1.2 เรื่อง การรับรู้จากระยะไกล 5. ใบงานที่ 1.3 เรื่อง ระบบก าหนดต าแหน่งบนพื้นโลก 6. ใบงานที่ 1.4 เรื่อง ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ 7. ใบงานที่ 1.5 เรื่อง การใช้ประโยชน์เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ 10.2 แหล่งการเรียนรู้ 1. ห้องสมุด 2. แหล่งข้อมูลสารสนเทศ - http://earth.google.co.th - http://maps.google.co.th
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 15 11. การวัดและประเมินผล รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 11.1 การวัดและประเมินผล ก่อนเรียน - สามารถอธิบาย ความส าคัญและ ประโยชน์ของเครื่องมือ ทางภูมิศาสตร์ประเภท ต่าง ๆ ได้ - ตรวจใบงาน - ใบงานที่ 1.2 - ใบงานที่ 1.3 - ใบงานที่ 1.4 - ใบงานที่ 1.5 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 11.2 การวัดและประเมินผล ระหว่างการจัดกิจกรรม การเรียนรู้ 1) พฤติกรรม การท างานรายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การท างานรายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานรายบุคคล - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 2) พฤติกรรม การท างานกลุ่ม - สังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม - แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานรายกลุ่ม - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 3) คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - สังเกตความ ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นในการท างาน อยู่อย่างพอเพียง - แบบประเมินคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 11.3 การรู้เรื่องภูมิศาสตร์ - ประเมินความรู้เรื่อง เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ - ใบงานที่ 1.2 - ใบงานที่ 1.3 - ใบงานที่ 1.4 - ใบงานที่ 1.5 - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 16 ใบงานที่ 1.2 หน่วยที่: 1 เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ เรื่อง: การรับรู้จากระยะไกล วิชา: ภูมิศาสตร์ ชื่อ………………………………………………………………………………... เลขที่……………………………….ห้อง……………………………………… ครูผู้สอน ครูวิภารัตน์ ชื่นอารมย์ โรงเรียน เขาเพิ่มนารีผลวิทยา ค าชี้แจง : ให้นักเรียนศึกษาความรู้เรื่อง การรับรู้จากระยะไกล แล้วตอบค าถามต่อไปนี้ 1.การรับรู้จากระยะไกล (Remote Sensing) เป็นระบบส ารวจเก็บข้อมูลเกี่ยวกับพื้นผิวโลก โดยใช้สิ่งใด ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….…… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….………… 2.การท างานของเครื่องรับรู้จากระยะไกล จะตรวจจับสิ่งใด ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….…… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….………… 3.ระบบการท างานของเครื่องรับรู้จากระยะไกลจะแปลงข้อมูลออกมาในลักษณะรูปแบบใด ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….…… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….…… 4. จงยกตัวอย่างระบบการท างานของเครื่องรับรู้ระยะไกลที่น ามาประยุกต์ใช้ประโยชน์ในด้านต่าง ๆ ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….…… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….……… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……………… ค าชี้แจง: จากการศึกษาQR Code เรื่อง การรับรู้จากระยะไกล (Remote Sensing) นักเรียนคิดว่ามีผลดีต่อตนเอง และสังคมอย่างไร พร้อมอธิบายองค์ประกอบ Remote Sensing เป็น mind map พร้อมระบายสี การรับรู้จากระยะไกล
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 17 ใบงานที่ 1.3 หน่วยที่: 1 เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ เรื่อง: ระบบก าหนดต าแหน่งบนพื้นโลก วิชา: ภูมิศาสตร์ ชื่อ………………………………………………………………………………... เลขที่……………………………….ห้อง……………………………………… ครูผู้สอน ครูวิภารัตน์ ชื่นอารมย์ โรงเรียน เขาเพิ่มนารีผลวิทยา ค าชี้แจง: นักเรียนใสเครื่องหมาย หนาขอความที่เห็นวาถูกตองและใสเครื่องหมาย หนาขอความที่เห็นวาผิด ............. 1. เทคโนโลยีการส ารวจระยะไกลมีประโยชนตอนักทองเที่ยวเพราะใหรายละเอียดเกี่ยวกับการเดินทางไป ยังสถานที่ที่ตองการจะไป .............. 2. การส ารวจระยะไกลมีความจ าเปนในงานดานการดูแลรักษาปาไมและทรัพยากรธรรมชาติ .............. 3. ดาวเทียมส ารวจทรัพยากรดวงแรกของไทยคือ ไทยคม .............. 4. การวางแผนการพัฒนาที่ดินเพื่อการเกษตรตองใชเทคโนโลยีการส ารวจระยะไกล .............. 5. องคประกอบของเทคโนโลยีการส ารวจระยะไกล ไดแก เครื่องวัดระยะไกล ยานส ารวจ และ ผลิตภัณฑ .............. 6. การส ารวจขอมูลระยะไกลเปนเทคโนโลยีที่ใชในการบันทึกคุณลักษณะของวัตถุตางๆ จาก การสะทอน หรือการแผรังสีพลังงานแมเหล็กไฟฟา .............. 7. สถานีรับสัญญาณดาวเทียมส ารวจทรัพยากรของไทยตั้งอยูที่จังหวัดจันทบุรี .............. 8. การใชยานส ารวจคือเครื่องบิน ถือวามีความสามารถในการบันทึกขอมูลไดตลอดปทุกเวลา ดีกวาใชดาวเทียมเพื่อการส ารวจ .............. 9. หนวยงานที่ท าหนาที่ดูแลภารกิจการส ารวจทรัพยากรของไทยคือส านักงานพัฒนา เทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องคการมหาชน) .............10. แหลงก าเนิดพลังงานที่ส าคัญของการส ารวจระยะไกล คือดวงอาทิตย
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 18 ใบงานที่ 1.4 หน่วยที่: 1 เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ เรื่อง: ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ วิชา: ภูมิศาสตร์ ม.4-6 ชื่อ………………………………………………………………………………... เลขที่……………………………….ห้อง……………………………………… ครูผู้สอน ครูวิภารัตน์ ชื่นอารมย์ โรงเรียน เขาเพิ่มนารีผลวิทยา ค าชี้แจง: นักเรียนตอบค าถามตอไปนี้ 2.Geographic Information System หมายถึง…………………………………………………………………………………. .......................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................... 1.จงบอกองค์ประกอบของระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (พร้อมวาดรูปประกอบ) .......................................................................................................................................................................... 3.ข้อมูลที่แสดงทิศทาง (vector data)คือ………………………………………………………………………………………….. ...................................................................................................................... ...................................................................................................................... ...................................................................................................................... 4.จงอธิบายขั้นตอนการท างานของระบบ GIS .......................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................................................
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 19 ใบงานที่ 1.5 หน่วยที่: 1 เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ เรื่อง: การใช้ประโยชน์เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ วิชา: ภูมิศาสตร์ ชื่อ………………………………………………………………………………... เลขที่……………………………….ห้อง……………………………………… ครูผู้สอน ครูวิภารัตน์ ชื่นอารมย์ โรงเรียน เขาเพิ่มนารีผลวิทยา ค าชี้แจง: ให้นักเรียนสรุป การใช้ประโยชน์เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ เป็น mind map (พร้อมระบายสี)
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 20 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 3 วิชาสังคมศึกษาฯ (ส32102) กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ เวลาเรียน 3 ชั่วโมง เรื่อง เครื่องมือทางภูมิศาสตร์2 เวลาเรียน 1 ชั่วโมง ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ปีการศึกษา 2565 วันที่ ............... เดือน............................ พ.ศ............... 1. มาตรฐานและตัวชี้วัด มาตรฐาน ส 5.1 เข้าใจลักษณะทางกายภาพของโลกและความสัมพันธ์ของสรรพสิ่งซึ่งมีผลต่อกัน ใช้แผนที่ และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการค้นหา วิเคราะห์ และสรุปข้อมูลตามกระบวนการทาง ภูมิศาสตร์ ตลอดจนใช้ภูมิสารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพ ตัวชี้วัด ม.4-6/3 ใช้แผนที่และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการค้นหา วิเคราะห์ และสรุปข้อมูลตาม กระบวนการทางภูมิศาสตร์ และน าภูมิสารสนเทศมาใช้ประโยชน์ในชีวิตประจ าวัน 2. สาระส าคัญ/ความคิดรวบยอด การใช้แผนที่และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ตามกระบวนการทางภูมิศาสตร์จะช่วยให้สามารถน าภูมิสารสนเทศมาใช้ ในชีวิตประจ าวันได้อย่างมีประสิทธิภาพ 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. นักเรียนสามารถอธิบายความส าคัญและประโยชน์ของเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ประเภทต่าง ๆ ได้ (K) 2. นักเรียนสามรถเลือกใช้เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการสืบค้นข้อมูลอันเป็นประโยชน์ต่อการใช้ ชีวิตประจ าวันได้ (P) 3. นักเรียนเห็นคุณค่าของการศึกษาเครื่องมือทางภูมิศาสตร์เพื่อการใช้ประโยชน์ในชีวิตเพิ่มมากขึ้น (A) 4. สาระการเรียนรู้ 4.1 สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1. แผนที่และองค์ประกอบ 2. การอ่านแผนที่เฉพาะเรื่อง 4.2 สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น (พิจารณาตามหลักสูตรสถานศึกษา) 5. สมรรถนะส าคัญของผู้เรียน 5.1 ความสามารถในการคิด 1. ทักษะการท าให้กระจ่าง 2. ทักษะการน าความรู้ไปใช้ 5.2 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 6.คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ใฝ่เรียนรู้ 2. มุ่งมั่นในการท างาน 3. อยู่อย่างพอเพียง
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 21 7. การบูรณาการหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 7.1 ส าหรับผู้สอน 3 ห่วง ประเด็น ความพอประมาณ ความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกัน 1. เนื้อหา/สาระ ที่สอน - การจัดเนื้อหาให้เหมาะสม กับระดับชั้นของนักเรียน เพื่อให้นักเรียนได้เรียนรู้ตาม มาตรฐานและตัวชี้วัดตาม หลักสูตรแกนกลางปี 2551 (ปรับปรุง 2560) ศึกษาหลักสูตรมาตรฐาน ตัวชี้วัดสาระแกนกลางตาม หลักสูตรปี 2551 (ปรับปรุง 2560) 2. เวลา - ก าหนดกิจกรรมให้เหมาะ กับเวลาและระดับชั้นของ นักเรียน เพื่อให้ผู้เรียนได้จัดสรรเวลาการ ท างานได้เหมาะสมกับเนื้อหา และกิจกรรม วางแผนการท างาน จัดท าค า ชี้แจงขั้นตอนการก าหนด ระยะเวลาการปฏิบัติ กิจกรรมให้ชัดเจน 3. กิจกรรมการ เรียนการสอน - ก าหนดกิจกรรม/ภาระงาน ให้เหมาะสมกับเนื้อหาใน เวลาที่ก าหนด - เพื่อฝึกทักษะการคิด การแก้ไข ปัญหาในการท างานร่วมกัน - ครูชี้แจงขั้นตอนการท างาน ให้ชัดเจน ให้ค าแนะน า/ ค าปรึกษาอย่างใกล้ชิด 4. สื่อ/แหล่ง เรียนรู้ - การเลือกใช้สื่อ และแหล่ง เรียนรู้ในการเรียนการสอนที่ เหมาะสมกับผู้เรียน - ก าหนดชิ้นงานและภาระ งานให้เหมาะสมกับเนื้อหา เวลา และระดับชั้นของ นักเรียน - การเลือกใช้แหล่งเรียนรู้ให้ เหมาะสมกับผู้เรียน - เพื่อให้นักเรียนปฏิบัติกิจกรรม ได้บรรลุวัตถุประสงค์ตามตัวชี้วัด - เพื่อให้นักเรียนได้ใช้แหล่ง เรียนรู้อย่างคุ้มค่า ให้ผู้เรียนได้ เรียนรู้ตามสภาพจริง - จัดเตรียมสื่อให้เพียงพอกับ จ านวนนักเรียนและท า ส ารองไว้ในกรณีที่สื่อช ารุดใช้ การไม่ได้ - ตรวจสอบและทดสอบ สภาพความพร้อมของสื่อ - ส ารวจแหล่งเรียนรู้ จัดเตรียมความพร้อม 5. การวัด ประเมินผล - ก าหนดวิธีการวัด ประเมินผลให้เหมาะสมกับ กิจกรรมและเนื้อหา - ก าหนดเกณฑ์การประเมิน เหมาะสมกับตัวชี้วัด - เพื่อวัด/ประเมินผลให้ตรงตาม ตัวชี้วัด - เพื่อให้สอดคล้องกับกิจกรรม การเรียนรู้ - เพื่อให้ทราบว่าผู้เรียนบรรลุ วัตถุประสงค์ตามตัวชี้วัด - วางแผนการวัด/ประเมินผล ให้สอดคล้องกับกิจกรรมและ เนื้อหา - เตรียมและจัดท าเครื่องมือ การวัด/ประเมินผลให้ เพียงพอกับจ านวนนักเรียน
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 22 3 ห่วง ประเด็น ความพอประมาณ ความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกัน เงื่อนไขความรู้ - เรื่องหลักสูตรมาตรฐานตัวชี้วัดและสาระแกนกลางตามหลักสูตรปี 2551 (ปรับปรุง 2560) - เรื่องการวางแผนและการเขียนแผนการจัดการเรียนรู้ให้สอดคล้องตามมาตรฐานและตัวชี้วัด - เรื่องเทคนิควิธีสอนแบบกระบวนการทางภูมิศาสตร์ (Geographic Inquiry Process) - มีความรู้และทักษะการใช้สื่อและอุปกรณ์ - มีความรู้เรื่องการวัดประเมินผลให้สอดคล้องกับกิจกรรมและวัตถุประสงค์ของหลักสูตร - มีความรู้เรื่อง เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ เงื่อนไขคุณธรรม มีความใฝ่เรียนรู้ ขยันอดทน เสียสละ รักและเมตตาต่อศิษย์ รับผิดชอบ ตรงต่อเวลา ยืดหยุ่น และกัลยาณมิตร และมีวินัยในตนเอง ปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดี 7.2 ส าหรับนักเรียน ความพอประมาณ ความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี 1. ใช้เวลาในการปฏิบัติงานได้ อย่างเหมาะสม 2. ใช้วัสดุอุปกรณ์ให้คุ้มค่าและ เกิดประโยชน์สูงสุด 3. เข้าร่วมกิจกรรมตามความรู้ ความสามารถอย่างเหมาะสม 1. นักเรียนสามารถอธิบายความส าคัญและ ประโยชน์ของเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ประเภทต่าง ๆ ได้ 2. นักเรียนสามรถเลือกใช้เครื่องมือทาง ภูมิศาสตร์ในการสืบค้นข้อมูลอันเป็น ประโยชน์ต่อการใช้ชีวิตประจ าวันได้ 3. นักเรียนเห็นคุณค่าของการศึกษา เครื่องมือทางภูมิศาสตร์เพื่อการใช้ ประโยชน์ในชีวิตเพิ่มมากขึ้น 1. มีการวางแผนการท างาน อย่างรอบคอบ 2. เคารพกติกาและยอมรับฟัง ความคิดเห็นของสมาชิกในกลุ่ม 3. ระมัดระวังมีความรอบคอบ ในการใช้วัสดุอุปกรณ์ เงื่อนไขความรู้ - เรื่องเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ - วิธีสอนแบบกระบวนการทางภูมิศาสตร์ (Geographic Inquiry Process) เงื่อนไขคุณธรรม - มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการท างาน มีความรับผิดชอบ ช่วยเหลือแบ่งปัน ประหยัด พอประมาณ เสียสละ ความสามัคคี ตรงต่อเวลา 7.3 น าสู่ความสมดุล มั่นคง ยั่งยืนใน 4 มิติ มิติวัตถุ มิติสังคม มิติสิ่งแวดล้อม มิติวัฒนธรรม - รู้วิธีการใช้วัสดุ อุปกรณ์ อย่างประหยัดคุ้มค่า - เลือกใช้วัสดุให้เหมาะสม กับงาน - เห็นคุณค่าของวัสดุ อุปกรณ์ที่ใช้ - รู้กระบวนการกลุ่ม - การรับผิดชอบต่อสังคม ส่วนรวม - การให้ความช่วยเหลือ แบ่งปัน - รับฟังความเห็นของผู้อื่น - รู้เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ - การจัดบรรยากาศชั้นเรียน ในห้องเรียนให้เหมาะสม - ใช้วัสดุอย่างคุ้มค่า และถูก วิธี - เข้าใจการใช้เครื่องมือ ภูมิศาสตร์ - ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ การใช้เครื่องมือภูมิศาสตร์ - ยอมรับฟังความเห็นของ ผู้อื่น
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 23 8. จุดเน้นการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนสู่ศตวรรษที่ 21 8.1 ความสามารถและทักษะศตวรรษที่ 12 การเรียน 3Rx8C Reading (อ่านออก) (W) Riting (เขียนได้) ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณและทักษะในการแก้ไขปัญหา (Critical Thinking and Problem Solving) ทักษะความร่วมมือการท างานเป็นทีมและภาวะผู้น า(Collaboration Teamwork and Leadership) ทักษะการสื่อสารสารสนเทศและรู้เท่าทันสื่อ(Communication Information and Media Literacy) คุณธรรม มีเมตตา กรุณา มีระเบียบวินัย (Compassion) 8.2 ทักษะด้านชีวิตละอาชีพของคนในศตวรรษที่ 21 ความยืดหยุ่นและการปรับตัว 8.3 คุณลักษณะของคนในศตวรรษที่ 21 คุณลักษณะด้านการท างาน ได้แก่ การปรับตัว ความเป็นผู้น า คุณลักษณะด้านการเรียนรู้ ได้แก่ การชี้น าตัวเอง การตรวจสอบการเรียนรู้ของตนเอง คุณลักษณะด้านศีลธรรม ได้แก่ ความซื่อสัตย์ ความส านึกพลเมือง 9. การจัดการเรียนรู้ วิธีสอนแบบกระบวนการทางภูมิศาสตร์ (Geographic Inquiry Process) ขั้นน า 1. ครูและนักเรียนทบทวนความรู้เดิม ขั้นสอน ขั้นที่ 4 การวิเคราะห์และแปลผลข้อมูล 2. สมาชิกแต่ละกลุ่มน าข้อมูลที่ได้จากการศึกษามาท าการวิเคราะห์และร่วมกันตรวจสอบความถูกต้องข้อมูล โดยครูช่วยชี้แนะเพิ่มเติม 3. นักเรียนแต่ละกลุ่มใช้ความรู้เรื่อง เทคโนโลยีสารสนเทศที่น ามาใช้ประโยชน์ในชีวิตประจ าวัน มา ประกอบการน าเสนอเพิ่มเติมตามประเด็น ดังนี้ - กลุ่มที่ 1 เรื่อง การรับรู้จากระยะไกล - กลุ่มที่ 2 เรื่อง ระบบก าหนดต าแหน่งบนพื้นโลก - กลุ่มที่ 3 เรื่อง ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ - กลุ่มที่ 4 เรื่อง การใช้ประโยชน์เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ 4. ครูและนักเรียนวิเคราะห์ในเรื่องราวที่น าเสนอ และอภิปรายเสนอแนะข้อคิดเห็นร่วมกัน ขั้นสรุป ขั้นที่ 5 การสรุปเพื่อตอบค าถาม 5. สมาชิกในแต่ละกลุ่มช่วยกันสรุปสาระส าคัญเพื่อตอบค าถามเชิงภูมิศาสตร์ 6. นักเรียนท าชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) การท ารายงาน แผนที่ Google Maps ก าหนดเส้นทางจากบ้าน ของฉันถึงโรงเรียน โดยก าหนดให้ปักหมุด “บ้านของฉัน” และ “โรงเรียน” พร้อมอธิบายวิธีการน าระบบภูมิ สารสนเทศมาใช้ประโยชน์ให้เข้าใจง่ายและชัดเจน
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 24 7. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้เกี่ยวกับเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ หรือใช้ PPT สรุปสาระส าคัญของเนื้อหา ตลอดจนความส าคัญของเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ต่อการด าเนินชีวิตประจ าวัน ขั้นประเมิน 8. ครูประเมินผลโดยสังเกตจากการตอบค าถาม การร่วมกันท างาน และการน าเสนอผลงานหน้าชั้นเรียน 9. ครูตรวจสอบผลจากการท าใบงานของนักเรียน และนักเรียนท าแบบทดสอบหลังเรียนหน่วยการเรียนรู้ที่ 1 10. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 10.1 สื่อการเรียนรู้ 1. หนังสือเรียนภูมิศาสตร์ ม-4.6 2. หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม - พรทิพย์ กาญจนสุนทร กรุงเทพมหานคร .แผนที่และการแปลตีความแผนที่.1541.: ภาควิชา ภูมิศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. 3. เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ได้แก่ แผนที่ ลูกโลกจ าลอง รูปถ่ายทางอากาศ และภาพจากดาวเทียม 4. ใบงานที่ เรื่อง เครื่องมือทางภูมิศาสตร์1.1 5. แบบทดสอบหลังเรียนหน่วยที่ 1 10.2 แหล่งการเรียนรู้ 1. ห้องสมุด 2. แหล่งข้อมูลสารสนเทศ - http://earth.google.co.th - http://maps.google.co.th 11. การวัดและประเมินผล รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 11.1 การวัดและประเมินผล ระหว่างการจัดกิจกรรม การเรียนรู้ - สามารถอธิบายความส าคัญ และประโยชน์ของเครื่องมือ ทางภูมิศาสตร์ประเภทต่าง ๆ ได้ - ตรวจใบงานที่ 1.6 - ใบงานที่ 1.6 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 1 การน าเสนอผลงาน - ประเมินการน าเสนอ ผลงาน - แบบประเมินการน าเสนอ ผลงาน - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 2 พฤติกรรม การท างานรายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การท างานรายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานรายบุคคล - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 3. พฤติกรรม การท างานกลุ่ม - สังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม - แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 4 คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - สังเกตความใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นในการท างาน - แบบประเมินคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 11.2 การวัดและประเมินผล - ตรวจแบบทดสอบ - แบบทดสอบหลังเรียน - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 25 รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน หลังเรียน - แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 หลังเรียน 11.3 การรู้เรื่องภูมิศาสตร์ - ประเมินความรู้ เรื่อง เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ - แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยที่ 1 - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 26 แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยที่ 1 เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ชื่อ...............................................................................ชั้น..............เลขที่.............. ___________________________________________________________________________ ค าชี้แจง: ให้นักเรียนเลือกค าตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว 1. เครื่องมือทางภูมิศาสตร์มีความส าคัญอย่างไร ก. ใช้เป็นข้อมูลในการแก้ปัญหา ข. ช่วยให้มนุษย์มองเห็นโลกได้สวยงาม ค. ใช้เป็นช่องทางการติดตามธุรกิจพื้นบ้าน ง. ใช้เป็นข้อมูลในการยึดครองมาท าประโยชน์ 2. ข้อใดเป็นเครื่องมือส าคัญในการศึกษาภูมิศาสตร์ที่มนุษย์สร้างขึ้นเพื่อจ าลองสิ่งที่เกิดขึ้น โดยสร้างบนแผ่นแบน ราบย่อขนาดให้เล็กลงตามอัตราส่วน ก. ลูกโลก ข. เข็มทิศ ค. แผนที่ ง. ภาพถ่ายทางอากาศ 3. วัตถุประสงค์ของการใช้แผนที่ คือข้อใด ก. ศึกษาฤดูกาล ข. หาต าแหน่งที่ตั้ง ค. ศึกษาพื้นที่ของโลก ง. เทียบเวลาของโลก 4. แผนที่เล่ม เกิดจากการรวบรวมแผนที่ประเภทใด ก. ลูกโลกและแผนที่เฉพาะเรื่อง ข. แผนที่ภูมิประเทศกับแผนที่ภูมิอากาศ ค. แผนที่เฉพาะเรื่องกับรูปถ่ายทางอากาศ ง. แผนที่เฉพาะเรื่องกับแผนที่ภูมิประเทศ 5. มุกดาวางแผนการไปท่องเที่ยวประเทศอังกฤษ มุกดาควรใช้เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ข้อใด ก. ภาพจากดาวเทียม ข. เข็มทิศ ค. แผนที่ ง. ภาพถ่ายทางอากาศ 6. ข้อใดก าหนดความหมายระยะทางบนแผนที่กับระยะทางจริงบนพื้นผิวโลก ก. ทิศ ข. มาตราส่วน ค. สัญลักษณ์ ง. ขอบระวาง 7. แผนที่แสดงจุดเสี่ยงภัยแผ่นดินไหว จัดเป็นแผนที่ประเภทใด ก. แผนที่ทั่วไป ข. แผนที่อ้างอิง ค. แผนที่เฉพาะเรื่อง ง. แผนที่ภูมิประเทศ 8. บุคคลในข้อใดเป็นผู้ใช้แผนที่ได้ช านาญที่สุด ก. โป้งมีความรู้เรื่องแผนที่เป็นอย่างดี ข. กลางรวบรวมแผนที่เฉพาะเรื่องไว้อย่างหลากหลาย ค. นางสอบได้คะแนนสูงสุดในเรื่องแผนที่และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ง. ก้อยใช้แผนที่ในการด าเนินชีวิตและการศึกษาข้อมูลต่างๆ เพื่อประโยชน์ในการเรียนรู้อยู่เสมอ 9. ปัจจัยส าคัญที่ท าให้นิยมใช้รูปถ่ายทางอากาศแนวดิ่งมาจัดท าแผนที่คือข้อใด ก. ความชัดเจน ข. ความสวยงาม ค. มาตราส่วนคงที่ ง. สีและรูปร่างต่าง ๆ 10. ความรู้พื้นฐานที่มีส่วนช่วยให้มนุษย์ประดิษฐ์ดาวเทียมคืออะไร ก. ดาวหางและอุกกาบาต ข. ดาวบริวารของดาวเคราะห์ ค. เทหวัตถุฟากฟ้าประเภทต่าง ๆ ง. ดวงจันทร์ของดาวเคราะห์และดาวฤกษ์
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 27 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 4 วิชาสังคมศึกษาฯ (ส32102) กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของโลก เวลาเรียน 10 ชั่วโมง เรื่อง ธรณีภาค เวลาเรียน 2 ชั่วโมง ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ปีการศึกษา 2565 วันที่ ............... เดือน............................ พ.ศ............... 1.มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐาน ส 5. เข้าใจลักษณะทางกายภาพของโลกและความสัมพันธ์ของสรรพสิ่งซึ่งมีผลต่อกัน ใช้แผนที่ และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการค้นหา วิเคราะห์ และสรุปข้อมูลตามกระบวนการทาง ภูมิศาสตร์ ตลอดจนใช้ภูมิสารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพ ตัวชี้วัด ม.4-6/1 วิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพในประเทศไทยและภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก ซึ่ง ได้รับอิทธิพลจากปัจจัยทางภูมิศาสตร์ 2. สาระส าคัญ/ความคิดรวบยอด ปัจจัยทางภูมิศาสตร์มีอิทธิพลต่อการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพด้านธรณีภาคในประเทศไทยและภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก ซึ่งส่งผลต่อภูมิประเทศ ภูมิอากาศ และทรัพยากรธรรมชาติ 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. นักเรียนสามารถวิเคราะห์โครงสร้างและกระบวนการเปลี่ยนแปลงทางธรณีภาคของโลกได้ (K) 2. นักเรียนเลือกใช้เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการศึกษาการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพด้านธรณีภาคของพื้นที่ใน ประเทศไทยและภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก ซึ่งได้รับอิทธิพลจากปัจจัยทางภูมิศาสตร์ได้ (P) 3. นักเรียนสนใจศึกษาการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของพื้นที่ในประเทศไทยและภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก ซึ่งได้รับ อิทธิพลจากปัจจัยทางภูมิศาสตร์เพิ่มมากขึ้น (A) 4. สาระการเรียนรู้ 4.1 สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1. การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ (ประกอบด้วย 1. ธรณีภาค 2. บรรยากาศภาค 3. อุทกภาค 4. ชีวภาค) ของพื้นที่ในประเทศไทยและภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก ซึ่งได้รับอิทธิพลจากปัจจัยทาง ภูมิศาสตร์ 2. การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพที่ ส่งผลต่อภูมิประเทศ ภูมิอากาศ และทรัพยากรธรรมชาติ 4.2 สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น (พิจารณาตามหลักสูตรสถานศึกษา) 5. สมรรถนะส าคัญของผู้เรียน 5.1 ความสามารถในการคิด 1. ทักษะการคิดวิเคราะห์ 2. ทักษะการน าความรู้ไปใช้ 5.2 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 6.คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ใฝ่เรียนรู้ 2. มุ่งมั่นในการท างาน
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 28 7. กิจกรรมการเรียนรู้ วิธีสอนแบบกระบวนการทางภูมิศาสตร์ (Geographic Inquiry Process) ขั้นน า 1. ครูแจ้งให้นักเรียนทราบถึงวิธีสอนแบบกระบวนการทางภูมิศาสตร์ (Geographic Inquiry Process) ชื่อเรื่องที่ จะเรียนรู้ จุดประสงค์การเรียนรู้ และผลการเรียนรู้ 2. นักเรียนท าแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของโลก 3. นักเรียนวิเคราะห์ร่วมกันเกี่ยวกับปัจจัยที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของโลกตามความคิดโดย เบื้องต้นของนักเรียน 4. นักเรียนดูภาพ หรือคลิปวิดีโอเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของโลก ด้านธรณีภาค เช่น - เปลือกโลกและโครงสร้างของเปลือกโลก - ทฤษฎีการเลื่อนของทวีป - การเคลื่อนที่ของแผ่นธรณีภาค - การเปลี่ยนแปลงภายในเปลือกโลก - การเปลี่ยนแปลงบนเปลือกโลก 5. ครูถามค าถามกระตุ้นความคิดโดยให้นักเรียนร่วมกันตอบค าถาม เช่น - การเปลี่ยนแปลงธรณีภาคของโลก ก่อให้เกิดผลอย่างไรได้บ้าง ขั้นสอน ขั้นที่ 1 การตั้งค าถามเชิงภูมิศาสตร์ 6. ครูให้นักเรียนดูโครงสร้างของเปลือกโลก จากหนังสือเรียนภูมิศาสตร์ ม.4-6 แล้วร่วมกันแสดงความคิดเห็น ตามประเด็น เช่น - พื้นผิวของโลก มีลักษณะเช่นไร - นักเรียนคิดว่า ปัจจัยที่ท าให้บริเวณเปลือกโลกมีสัณฐานและคุณสมบัติทางเคมีแตกต่างกันคืออะไร 7. นักเรียนร่วมกันศึกษา Geo Tip เกี่ยวกับแมกมา จากหนังสือเรียนภูมิศาสตร์ ม.4-6 แล้วร่วมกันแสดงความ คิดเห็นเพิ่มเติม 8. นักเรียนดูคลิปวิดีโอที่เกี่ยวข้องกับการเลื่อนของทวีป หรือทฤษฎีประกอบการเลื่อนไหลของทวีป จาก อินเทอร์เน็ต และข้อมูลประกอบจากหนังสือเรียนภูมิศาสตร์ ม.4-6 แล้วร่วมกันแสดงความคิดเห็นตาม ประเด็น เช่น - เพราะเหตุใด แผ่นธรณีภาคของโลกเมื่อ 250 ล้านปีก่อน จึงมีความแตกต่างจากในปัจจุบัน 9. ครูให้นักเรียนดูคลิปวิดีโอเกี่ยวกับธรณีภาคที่มีการเปลี่ยนแปลงในบริเวณพื้นที่ต่าง ๆ ของโลก จากนั้น สอบถามความคิดของนักเรียนเกี่ยวกับสาเหตุการเกิด บริเวณพื้นที่ที่เกิด และผลกระทบที่เกิดขึ้น 10.ครูให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเคลื่อนที่ของแผ่นธรณีภาค จากหนังสือเรียน ภูมิศาสตร์ ม.4-6 แล้วร่วมกันอภิปรายเพิ่มเติมตามประเด็นลักษณะการเคลื่อนที่ของแผ่นธรณีภาค โดยครู แนะน าเพิ่มเติม อันได้แก่ - การเคลื่อนที่ของแผ่นธรณีภาคลู่เข้าหากัน - การเคลื่อนที่ของแผ่นธรณีภาคแยกจากกัน ชั่วโมงที่ 1
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 29 - การเคลื่อนที่ของแผ่นธรณีภาคตามแนวระดับ 11.นักเรียนช่วยกันตั้งประเด็นค าถามเชิงภูมิศาสตร์เกี่ยวกับธรณีภาคและการเปลี่ยนแปลงทางธรณีภาค เพื่อ ค้นหาค าตอบ เช่น - การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของโลกมีกระบวนการอย่างไร - การเปลี่ยนแปลงภายในเปลือกโลกส่งผลต่อลักษณะทางกายภาพอย่างไร - การเปลี่ยนแปลงบนเปลือกโลกส่งผลต่อลักษณะทางกายภาพของโลกอย่างไร - ประเทศไทยประสบปัญหาการเปลี่ยนแปลงทางธรณีภาคในประเด็นใดมากที่สุด เพราะเหตุใด ขั้นที่ 2 การรวบรวมข้อมูล 12.ครูให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 6-8 คน สืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงทางธรณีภาค ประกอบการใช้ เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ เช่น แผนที่แสดงแผ่นเปลือกโลกส าคัญ จากหนังสือเรียนภูมิศาสตร์ ม.4-6 หรือจาก แหล่งการเรียนรู้อื่น ๆ เช่น หนังสือในห้องสมุด เว็บไซต์ในอินเทอร์เน็ต ในประเด็นต่อไปนี้ - กระบวนการเปลี่ยนแปลงภายในโลก - กระบวนการปรับระดับพื้นผิวโลก ขั้นสรุป 13. ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามข้อสงสัย และสรุปองค์ความรู้เรื่องธรณีภาค ขั้นน า 1. ครูและนักเรียนทบทวนความรู้เดิม ขั้นสอน ขั้นที่ 3 การจัดการข้อมูล 2. สมาชิกแต่ละคนในกลุ่มน าข้อมูลที่ตนได้จากการรวบรวม มาอธิบายแลกเปลี่ยนความรู้ระหว่างกัน 3. จากนั้นสมาชิกในกลุ่มช่วยกันคัดเลือกข้อมูลที่น าเสนอเพื่อให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้อง และร่วมอภิปรายแสดง ความคิดเห็นเพิ่มเติม 4. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มใช้สมาร์ตโฟนค้นหาการกระจายของขนาดของแผ่นดินไหวในบริเวณพื้นที่ต่าง ๆ ของ 5. โลกเพิ่มเติม แล้วน าข้อมูลมาอภิปรายร่วมกันภายในชั้นเรียน ขั้นที่ 4 การวิเคราะห์และแปลผลข้อมูล 6. นักเรียนยกตัวอย่างการปะทุของภูเขาไฟที่พบในแต่ละภูมิภาคของโลกประกอบการวิเคราะห์เชื่อมโยงกับการ เปลี่ยนแปลงทางธรณีภาคเพิ่มเติม ๑. สมาชิกแต่ละกลุ่มน าข้อมูลของตนเองมาวิเคราะห์ถึงความเชื่อมโยงกับโครงสร้างทางธรณีวิทยา ว่ามีความ เกี่ยวข้องกันหรือไม่ อย่างไร ตลอดจนยกตัวอย่างประกอบเพิ่มเติม ๒. ครูน าตัวอย่างหินตะกอน หินอัคนี และหินบะซอลต์มาให้นักเรียนดู พร้อมทั้งสอบถามนักเรียนเกี่ยวกับที่มา โครงสร้าง และความสัมพันธ์ทางธรณีวิทยา จากนั้นครูแนะน าเพิ่มเติม ชั่วโมงที่ 2
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 30 9. นักเรียนวิเคราะห์และเชื่อมโยงความสัมพันธ์ของโครงสร้างทางธรณีวิทยาจากการดูตัวอย่างหิน กักระบวนการ ปรับระดับพื้นผิวโลก ระหว่างนั้นครูอาจให้นักเรียนใช้สมาร์ตโฟนสืบค้นเพื่อขยายความรู้เกี่ยวกับการผุพังของ หินและแร่ จากหนังสือเรียนภูมิศาสตร์ ม.4-6 เพิ่มเติม จากนั้นร่วมกันตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล 10.นักเรียนร่วมกันใช้สมาร์ตโฟนสืบค้นเพื่อขยายความรู้เกี่ยวกับการพัดพาและการทับถม จากหนังสือเรียน ภูมิศาสตร์ ม.4-6 เพิ่มเติม 11.สมาชิกแต่ละกลุ่มน าข้อมูลที่รวบรวมมาได้ท าการวิเคราะห์ร่วมกันเพื่ออธิบายค าตอบ และร่วมกันตรวจสอบ ความถูกต้องของข้อมูล จากนั้นแต่ละกลุ่มน าเสนอข้อมูลจากการศึกษาธรณีภาคและการเปลี่ยนแปลงทางธรณี ภาค สมาชิกกลุ่มอื่นผลัดกันให้ข้อคิดเห็น หรือข้อเสนอแนะเพิ่มเติม ขั้นที่ 5 การสรุปเพื่อตอบค าถาม 12.นักเรียนในชั้นเรียนร่วมกันสรุปเกี่ยวกับการใช้เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ นักเรียนกลุ่มเดิมร่วมกันท าใบงานที่ 2.1 ปรากฏการณ์ทางธรณีภาค โดยครูแนะน าเพิ่มเติม ขั้นสรุป 13.ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เกี่ยวกับธรณีภาค ตลอดจนความส าคัญที่มีอิทธิพลต่อการด าเนินชีวิตของ ประชากร หรือใช้ PPT สรุปสาระส าคัญของเนื้อหา ขั้นประเมิน 14.ครูประเมินผลโดยสังเกตจากการตอบค าถาม การร่วมกันท างาน และการน าเสนอผลงานหน้าชั้นเรียน 8. การวัดและประเมินผล รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 8.1 การวัดและประเมินผล ก่อนเรียน - แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 - ตรวจแบบทดสอบ ก่อนเรียน - แบบทดสอบก่อนเรียน - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 8.2 การวัดและประเมินผล ระหว่างการจัดกิจกรรม การเรียนรู้ - วิเคราะห์โครงสร้างและ กระบวนการเปลี่ยนแปลง ทางธรณีภาคของโลกได้ - ตรวจใบงานที่ 2.1 - ใบงานที่ 2.1 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 1) พฤติกรรม การท างานรายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การท างานรายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานรายบุคคล - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 2) พฤติกรรม การท างานกลุ่ม - สังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม - แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 3) คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - สังเกตความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นใน การท างาน - แบบประเมินคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 4) การน าเสนอผลงาน - ประเมินการน าเสนอ ผลงาน - แบบประเมินการน าเสนอ ผลงาน - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 8.3 การรู้เรื่องธรณีภาค - ประเมินความรู้เรื่อง ธรณี ภาค - ใบงานที่ 2.1 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 31 9. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 9.1 สื่อการเรียนรู้ 1. หนังสือเรียนภูมิศาสตร์ ม.4-6 2. หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม (1) โครงการต าราวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์มูลนิธิ สอวน. 2557. ภูมิศาสตร์กายภาพ. กรุงเทพมหานคร : ด่านสุทธาการพิมพ์. (2) ปัญญา จารุศิริ. ธรณีวิทยาแปรสัณฐาน. 2558. กรุงเทพมหานคร : ภาควิชาธรณีวิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (3) แผนที่ทหาร, กรม. ม.ป.ป. แผนที่เล่มประเทศไทยมาตราส่วน 1 : 3,000,000. กรุงเทพมหานคร : กรมแผนที่ทหาร. 3. เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ได้แก่ แผนที่ ลูกโลกจ าลอง รูปถ่ายทางอากาศ และภาพจากดาวเทียม 4. ใบงานที่ 2.1 เรื่อง ปรากฏการณ์ทางธรณีภาค 5. แบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 2 9.2 แหล่งการเรียนรู้ 1. ห้องสมุด 2. แหล่งข้อมูลสารสนเทศ - http://earth.google.co.th - http://maps.google.co.th - https://www.youtube.com/watch?v=fsUnFAQdUSA - https://www.youtube.com/watch?v=fjfXZzx04So - https://www.youtube.com/watch?v=3NAuTj_iCbA
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 32 แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 2 การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของโลก ชื่อ.....................................................................................................ชั้น.............เลขที่.......... ______________________________________________________________________________________ ค าชี้แจง: ให้นักเรียนเลือกค าตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว 1. ขอใดกลาวถูกตองที่สุดเกี่ยวกับธรณีภาค ก. เปนสวนของเนื้อโลกที่อยูดานในจนถึงแกนโลก ข. สวนเฉพาะสวนเปลือกโลกลึกลงไปจากพื้นผิวโลก 70 กม. ค. เปนของแข็งและหินหลอมละลายปะปนกันอยูใตผิวโลก ง. เปนชั้นที่เปนหินทั้งหมดของโลก 2. แกนโลกชั้นในมีลักษณะตามขอใดมากที่สุด ก. ประกอบดวยเหล็กและนิกเกิลในสภาพหลอมละลาย ข. ประกอบดวยเหล็กและนิกเกิลในสภาพของแข็ง ค. เปนซิลิกอนและอลูมินาที่เรียกวาไซอัล ง. สวนประกอบเปนหินหนืดที่ผสมระหวางแมกนีเซียมและซิลิกอน 3. เนื้อโลกชั้นใดมีความหนามากที่สุด ก. เนื้อโลกชั้นบนสุด ข. เนื้อโลกชั้นบน ค. เนื้อโลกชั้นลาง ง. ทุกชั้นมีความหนาเทากัน 4. การแปรสัณฐานของเปลือกโลกที่เกิดขึ้นมีความสัมพันธกับขอใดมากที่สุด ก. การละลายของน้ าแข็งขั้วโลกขนาดมหึมา ข. พลังงานความรอนใตพิภพท าใหแมกมาเคลื่อนตัว ค. พลังงานความรอนจากดวงอาทิตยที่ท าใหแมกมาเคลื่อนที่ ง. แกนโลกชั้นในสุดมีการเคลื่อนตัวของหินหนืด 5. การเคลื่อนที่ของแผนธรณีภาคตามทฤษฎีทวีปเลื่อนของ อัลเฟรด เวเกเนอร แผนดินลอเรเซียและแผนดิน กอนดวานา เริ่มแยกจากกันในยุคใด ก. ยุคไทรแอสสิค ข. ยุคจูแรสสิค ค. ยุคครีเทเซียส ง. ยุคเพอรเมียน 6. จากทฤษฎีทวีปเลื่อนของ อัลเฟรด เวเกเนอร ท าใหเกิดเทือกเขาหิมาลัยจากการเคลื่อนที่ตามเหตุการณใด ก. การเคลื่อนที่ของแผนอินเดียไปชนกับแผนยูเรเซีย ข. การเคลื่อนที่ของแผนแอฟริกาไปชนกับแผนยูเรเซีย ค. การเคลื่อนตัวแยกของแผนอเมริกาจากแผนยูเรเซีย ง. การดันตัวของหินหนืดจากการเคลื่อนที่ของทวีปเลื่อน 7. การผุผังอยูกับที่ (weathering) ไมเกี่ยวของกับขอใด ก. อุณหภูมิและความชื้น ข. กระบวนการทางเคมีที่เกิดจากน้ า ค. การที่รากพืชแทรกตัวเขาไปในกอนหินแลวท าใหหินแตก ง. การเกิดตะกอนรูปพักปากแมน้ าขณะน้ าหยุดไหล 8. ขอใดเปนการผุพังอยูกับที่ทางเคมี ก. การเกิดถ้ าโพลง หินงอกและหินยอย ข. การดันตัวของรากไมท าใหหินแตกจากกระบวนการจุรินทรียยอยสลาย ค. การเกิดหลุมยุบขนาดใหญจากการทรุดตัวของดิน ง. หินแตกเปนกาบจากรังสีความรอนของดวงอาทิตย 9. กระบวนการพัดพาโดยน้ าเปนไปตามขอใดมากที่สุด ก. การครูดถู การพัดกราด การพัดพา ข. การพัดพา การทับถม การพัดกราด ค. การพัดกราด การทับถม การพัดพา ง. การกระทบ การพัดพา การทับถม 10. ขอใดเปนตัวกระตุนที่ท าใหมวลของดินเคลื่อนที่ ก. แรงสั่นสะเทือน คลื่นทะเล ข. ลม น้ า ค. น้ าหนัก แรงสั่นสะเทือน ง. หิน คลื่นทะเล
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 33 ใบงานที่ 2.1 หน่วยที่: 2 การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของโลก เรื่อง: ธรณีภาค วิชา: ภูมิศาสตร์ ชื่อ………………………………………………………………………… เลขที่……………………..ห้อง………………………………………… ครูผู้สอน ครูวิภารัตน์ ชื่นอารมย์ โรงเรียน เขาเพิ่มนารีผลวิทยา ค าชี้แจง: ใหนักเรียนตอบค าถามตอไปนี้ใหถูกตอง คะแนนเต็ม 10 คะแนน (ขอละ 2 คะแนน) 1. เปลือกโลกมีลักษณะเป็นอย่างไร ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 2. เปลือกโลกสวนที่เป็นภาคพื้นทวีป มีองค์ประกอบส่วนใหญ่เป็นอะไรและมีชื่อเรียกว่าอย่างไร ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 3. เนื้อโลกชั้นใดมีความหนามากที่สุดและมีลักษณะเป็นอย่างไร ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 4. เนื้อโลกชั้นใดที่มีสถานะแตกต่างจากชั้นอื่นๆ มากที่สุด เพราะเหตุใด ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 5. จงอธิบายความแตกต่างระหว่างแกนโลกชั้นนอกกับแกนโลกชั้นในมาให้เข้าใจและถูกต้อง ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 34 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 5 วิชาสังคมศึกษาฯ (ส32102) กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของโลก เวลาเรียน 10 ชั่วโมง เรื่อง บรรยากาศภาค เวลาเรียน 2 ชั่วโมง ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ปีการศึกษา 2565 วันที่ ............... เดือน............................ พ.ศ............... 1.มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐาน ส 5. เข้าใจลักษณะทางกายภาพของโลกและความสัมพันธ์ของสรรพสิ่งซึ่งมีผลต่อกัน ใช้แผนที่ และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการค้นหา วิเคราะห์ และสรุปข้อมูลตามกระบวนการทาง ภูมิศาสตร์ ตลอดจนใช้ภูมิสารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพ ตัวชี้วัด ม.4-6/1 วิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพในประเทศไทยและภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก ซึ่ง ได้รับอิทธิพลจากปัจจัยทางภูมิศาสตร์ 2. สาระส าคัญ/ความคิดรวบยอด ปัจจัยทางภูมิศาสตร์มีอิทธิพลต่อการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพด้านธรณีภาคในประเทศไทยและภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก ซึ่งส่งผลต่อภูมิประเทศ ภูมิอากาศ และทรัพยากรธรรมชาติ 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. นักเรียนสามารถอธิบายชั้นบรรยากาศและบอกองค์ประกอบส าคัญของชั้นบรรยากาศของโลกได้ (K) 2. นักเรียนสามารถเลือกใช้เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการศึกษาการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพด้านบรรยากาศ ภาคของพื้นที่ในประเทศไทยและภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก ซึ่งได้รับอิทธิพลจากปัจจัยทางภูมิศาสตร์ได้ (P) 3. นักเรียนสนใจศึกษาการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของพื้นที่ในประเทศไทยและภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก ซึ่งได้รับ อิทธิพลจากปัจจัยทางภูมิศาสตร์เพิ่มมากขึ้น (A) 4. สาระการเรียนรู้ 4.1 สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1) การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ (ประกอบด้วย 1. ธรณีภาค 2. บรรยากาศภาค 3. อุทกภาค 4. ชีวภาค) ของพื้นที่ในประเทศไทยและภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก ซึ่งได้รับอิทธิพลจากปัจจัยทาง ภูมิศาสตร์ 2) การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพที่ ส่งผลต่อภูมิประเทศ ภูมิอากาศ และทรัพยากรธรรมชาติ 4.2 สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น (พิจารณาตามหลักสูตรสถานศึกษา) 5. สมรรถนะส าคัญของผู้เรียน 5.1 ความสามารถในการคิด 1. ทักษะการคิดวิเคราะห์ 2. ทักษะการน าความรู้ไปใช้ 5.2 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 6.คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการท างาน
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 35 7. กิจกรรมการเรียนรู้ วิธีสอนแบบกระบวนการทางภูมิศาสตร์ (Geographic Inquiry Process) ขั้นน า ๑. ครูแจ้งชื่อเรื่องที่จะเรียนรู้ และผลการเรียนรู้ ๒. ครูให้นักเรียนดูภาพหรือคลิปวิดีโอเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของโลกด้านบรรยากาศภาค เช่น ภาพการจราจรที่ติดขัด ภาพการเผาขยะมูลฝอย ภาพพายุหิมะ ภาพการละลายของน้ าแข็งขั้วโลก 3. ครูและนักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นจากภาพ หรือคลิปวิดีโอเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของ โลกด้านบรรยากาศภาค ตลอดจนแสดงความคิดเห็นจากการศึกษา Geo Tip เกี่ยวกับแก๊สไนโตรเจนจาก หนังสือเรียนภูมิศาสตร์ ม.4-6 แล้วร่วมกันแสดงความคิดเห็นเพิ่มเติม 4. ครูถามค าถามกระตุ้นความคิดโดยให้นักเรียนร่วมกันตอบค าถาม เช่น 1) บรรยากาศของโลกมีลักษณะอย่างไร (แนวตอบ บรรยากาศของโลกเป็นอากาศที่ห่อหุ้มโลก ซึ่งประกอบด้วย แก๊สต่าง ๆ ไอน้ า และฝุ่นละออง ชั่วโมงที่ 1
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 36 ทั้งนี้สามารถแบ่งออกได้เป็นชั้นต่าง ๆ ตามระดับความสูงและสภาวะในชั้นนั้น) 2) ความส าคัญของบรรยากาศของโลกต่อการด ารงชีวิตของมนุษย์ คืออะไร (แนวตอบ บรรยากาศมีแก๊สออกซิเจนที่มนุษย์ใช้หายใจ มีแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ให้พืชเพื่อใช้ในการ สังเคราะห์แสง นอกจากนี้ ยังช่วยกรองรังสีต่าง ๆ ที่เป็นอันตรายต่อมนุษย์ ช่วยท าหน้าที่คล้ายเรือนกระจก อบความร้อน ท าให้อุณหภูมิในระหว่างกลางวันกับกลางคืนไม่แตกต่างกันมากนัก ตลอดจนเป็นแหล่งสะสม ไอน้ าและท าให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของวัฏจักรน้ า) ขั้นสอน ขั้นที่ 1 การตั้งค าถามเชิงภูมิศาสตร์ 5. ครูให้นักเรียนดูภาพการแบ่งชั้นบรรยากาศ จากหนังสือเรียนภูมิศาสตร์ ม.4-6 จากนั้นให้นักเรียนลองบอกสิ่งที่ เห็นจากสายตา 6. ครูให้นักเรียนดูคลิปวิดีโอที่เกี่ยวข้องกับการแบ่งชั้นบรรยากาศของโลก จากนั้นครูถามค าถามกระตุ้นความคิด โดยให้นักเรียนร่วมกันตอบค าถาม เช่น 1) ชั้นบรรยากาศในสภาวะปกติมีประโยชน์ต่อโลกอย่างไร (แนวตอบ ชั้นบรรยากาศในสภาวะปกติจะช่วยกรองแสง ความร้อน และรังสีต่าง ๆ ของดวงอาทิตย์ให้ลงสู่ พื้นผิวโลกในปริมาณที่เหมาะสม) 2) เมฆ หมอก ฝน หิมะ พายุ หรืออากาศที่แปรปรวน มักเกิดขึ้นในชั้นบรรยากาศใด (แนวตอบ ชั้นบรรยากาศที่ก่อให้เกิดเมฆ หมอก ฝน หิมะ พายุ หรืออากาศที่แปรปรวน คือ ชั้นโทรโพส เฟียร์ เป็นชั้นบรรยากาศที่อยู่ติดกับพื้นผิวโลก ณ บริเวณเส้นศูนย์สูตรประมาณ 17 กิโลเมตร และบริเวณ ขั้วโลกประมาณ 9 กิโลเมตร) 3) แสงออโรรา หรือแสงที่มีลักษณะเป็นวงโค้ง มองเห็นได้ในเวลากลางคืนบนท้องฟ้าแถบขั้วโลกจะพบได้ใน ชั้นบรรยากาศใด (แนวตอบ แสงออโรราจะพบได้ในชั้นเทอร์โมสเฟียร์ ที่มีระดับความสูงจากพื้นโลกประมาณ 80 กิโลเมตร ขึ้นไป) 7. ครูกระตุ้นให้นักเรียนช่วยกันตั้งประเด็นค าถามเชิงภูมิศาสตร์ เช่น 1) การเปลี่ยนแปลงด้านบรรยากาศของโลกเกิดจากปัจจัยใดบ้าง 2) ชั้นบรรยากาศที่ห่อหุ้มโลกมีอะไรบ้าง และใช้สิ่งใดเป็นเกณฑ์ในการแบ่ง 3) การเปลี่ยนแปลงบรรยากาศที่เกิดขึ้นในภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก มีลักษณะที่เหมือนหรือแตกต่างกันหรือไม่ อย่างไร 8. แนวทางการปฏิบัติตนให้ปลอดภัยจากการเปลี่ยนแปลงของบรรยากาศ สามารถท าได้อย่างไร ขั้นที่ 2 การรวบรวมข้อมูล 9. ครูให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม สืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงทางบรรยากาศภาค จากหนังสือเรียนภูมิศาสตร์ ม.4-6 หรือจากแหล่งการเรียนรู้อื่น ๆ เช่น หนังสือในห้องสมุด เว็บไซต์ในอินเทอร์เน็ต ประกอบการใช้ เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในประเด็นต่อไปนี้ 1) อุณหภูมิ 2) ความกดอากาศ 3) ลมและทิศทางลม 4) ความชื้นและหยดน้ าฟ้า 10. ครูแนะน าแหล่งข้อมูลสารสนเทศที่น่าเชื่อถือให้กับนักเรียนเพิ่มเติม
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 37 ขั้นสรุป 11. ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามข้อสงสัย นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้ ขั้นน า ๑. ครูและนักเรียนทบทวนความรู้เดิม ขั้นสอน ขั้นที่ 3 การจัดการข้อมูล ๒. สมาชิกแต่ละคนในกลุ่มน าข้อมูลที่ตนได้จากการรวบรวม มาอธิบายแลกเปลี่ยนความรู้ระหว่างกัน ๓. จากนั้นสมาชิกในกลุ่มช่วยกันคัดเลือกข้อมูลที่น าเสนอเพื่อให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้อง และร่วมอภิปรายแสดงความ คิดเห็นเพิ่มเติม ๔. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มใช้สมาร์ตโฟนค้นหา วันและระยะเวลาที่โลกได้รับรังสีดวงอาทิตย์ที่แตกต่างกัน จนมี ชื่อเรียกที่แตกต่างกันออกไปเพิ่มเติม เช่น วันวสันตวิษุวัต วันอุตตรายัน แล้วน าข้อมูลมาอภิปรายร่วมกัน ภายในชั้นเรียน ขั้นที่ 4 การวิเคราะห์และแปลผลข้อมูล 5. ครูให้สมาชิกแต่ละกลุ่มวิเคราะห์เพิ่มเติมถึงลักษณะอุณหภูมิเฉลี่ยของโลกและของไทย รวมถึงต าแหน่งที่ใกล้ และไกลจากดวงอาทิตย์มากที่สุด 6. ครูให้นักเรียนวิเคราะห์ความเชื่อมโยงถึงการรับและคายความร้อนที่แตกต่างกันของพื้นดินและพื้นน้ า จากนั้น ให้นักเรียนใช้สมาร์ตโฟนส่องดูQR Code เกี่ยวกับคลื่นความร้อน (heat wave) จากหนังสือเรียนภูมิศาสตร์ ม.4-6 โดยครูแนะน าเพิ่มเติม 7. นักเรียนวิเคราะห์และเชื่อมโยงความสัมพันธ์ของความกดอากาศ กับอุณหภูมิของพื้นผิวโลก โดยระหว่างนั้น ครูอาจให้นักเรียนใช้สมาร์ตโฟนสืบค้นเพื่อขยายความรู้เกี่ยวกับความกดอากาศของโลก จากหนังสือเรียน ภูมิศาสตร์ ม.4-6 เพิ่มเติม และร่วมกันตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล 8. ครูให้นักเรียนศึกษาแผนที่แสดงบริเวณความกดอากาศและทิศทางการเคลื่อนที่ของลม เดือนมกราคมจาก หนังสือเรียนภูมิศาสตร์ ม.4-6 จากนั้นร่วมกันอภิปรายและแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับลมและทิศทางลม รวมถึงยกตัวอย่างบริเวณที่มีความกดอากาศที่แตกต่างกัน โดยครูแนะน าเพิ่มเติม 9. ครูให้นักเรียนร่วมกันใช้สมาร์ตโฟนสืบค้นเพื่อขยายความรู้เกี่ยวกับทิศทางการเคลื่อนที่ของลม จากหนังสือ เรียนภูมิศาสตร์ ม.4-6 เพิ่มเติม จากนั้นร่วมกันตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล 10.ครูให้นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์ถึงประเภทของลม จากนั้นครูถามค าถามนักเรียนเพิ่มเติม เช่น 1) ลมประจ าเวลาและลมประจ าถิ่น มีความแตกต่างกันอย่างไร (แนวตอบ ลมประจ าเวลา จะเกิดสลับกันระหว่างกลางวันและกลางคืน เช่น ลมบก ลมทะเล แต่หากเป็นลม ประจ าถิ่น จะพัดประจ าถิ่นหรือในพื้นที่ประเทศใดประเทศหนึ่ง สลับช่วงเวลายาวนานกว่าลมประจ าเวลา) 2) ลมประจ าฤดู สามารถเรียกอีกชื่อหนึ่งได้ว่าอย่างไร และมีลักษณะเฉพาะอย่างไร (แนวตอบ ลมประจ าฤดู สามารถเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า ลมมรสุม มีลักษณะเฉพาะ คือ พัดเปลี่ยนทิศทาง กลับตรงข้ามกันในรอบปี) 3) หากอาศัยอยู่ในแถบคาบสมุทรอินโดจีน ในช่วงฤดูหนาวจะเผชิญกับลมประจ าฤดูประเภทใด (แนวตอบ ลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ) ชั่วโมงที่ 2
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 38 4) เพราะเหตุใด ลมประจ าปีในซีกโลกเหนือจึงเคลื่อนที่จากจุดก าเนิดไปทางขวามือ แต่ในขณะที่ซีกโลกใต้ จะเคลื่อนที่ไปทางซ้ายมือ (แนวตอบ เป็นผลมาจากการหมุนรอบตัวเองของโลก ที่มีทิศทางจากทิศตะวันตกไปทางทิศตะวันออก) 5) เมฆคิวมูลัสและคิวมูโลนิมบัส เกิดจากการเคลื่อนที่ของลมในลักษณะใด (แนวตอบ เกิดจากการพัดเข้าหากันของลมค้าตะวันออกเฉียงเหนือ จนเกิดเป็นร่องและความกดอากาศ ต่ าแถบศูนย์สูตร ท าให้เกิดกระแสอากาศลอยขึ้นสู่ด้านบน จึงท าให้เกิดเป็นเมฆคิวมูลัส และเมฆ คิวมูโลนิมบัส) 11.ครูให้นักเรียนศึกษาเมฆชนิดต่าง ๆ จากหนังสือเรียนภูมิศาสตร์ ม.4-6 จากนั้นร่วมกันอภิปรายและแสดง ความคิดเห็นเชื่อมโยงกับความชื้นและหยาดน้ าฟ้า รวมถึงสถานะของน้ าในกาศ 12.ครูสุ่มนักเรียนให้ใช้สมาร์ตโฟนสืบค้นภาพตัวอย่างของเมฆ เพื่อขยายความรู้เกี่ยวกับชนิดของเมฆและการจัด หมวดหมู่ของเมฆตามระดับความสูงและรูปร่าง จากหนังสือเรียนภูมิศาสตร์ ม.4-6 เพิ่มเติม 13.ครูอาจให้นักเรียนศึกษา Geo Activity จากหนังสือเรียนภูมิศาสตร์ ม.4-6 เพื่อประกอบการวิเคราะห์และ แปลผลข้อมูลเพิ่มเติม 14.ครูให้สมาชิกแต่ละกลุ่มน าข้อมูลมารวบรวม เชื่อมโยง และวิเคราะห์ร่วมกันเพื่ออธิบายค าตอบ 15.สมาชิกแต่ละกลุ่มร่วมกันตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล ส่งตัวแทนน าเสนอผลงานหน้าชั้นเรียน สมาชิก กลุ่มอื่นผลัดกันให้ข้อคิดเห็น หรือข้อเสนอแนะเพิ่มเติม ขั้นที่ 5 การสรุปเพื่อตอบค าถาม 16.นักเรียนในชั้นเรียนร่วมกันสรุปเกี่ยวกับการใช้เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ และเครื่องมือด้านเทคโนโลยีในการ สืบค้นบรรยากาศภาค 17. ครูให้สมาชิกในแต่ละกลุ่มช่วยกันสรุปสาระส าคัญเพื่อตอบค าถามเชิงภูมิศาสตร์ 18. นักเรียนกลุ่มเดิมร่วมกันท าใบงานที่ 2.2 เรื่อง บรรยากาศภาค (การแบ่งชั้นบรรยากาศ) ขั้นสรุป 19.ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เกี่ยวกับบรรยากาศภาค ตลอดจนความส าคัญที่มีอิทธิพลต่อการด าเนินชีวิต ของประชากร หรือใช้ PPT สรุปสาระส าคัญของเนื้อหา ขั้นประเมิน 20.ครูประเมินผลโดยสังเกตจากการตอบค าถาม การร่วมกันท างาน และการน าเสนอผลงานหน้าชั้นเรียน 8. การวัดและประเมินผล รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 8.1 การวัดและประเมินผล ระหว่างการจัดกิจกรรม การเรียนรู้ - สามารถอธิบายชั้น บรรยากาศและบอก องค์ประกอบส าคัญของชั้น บรรยากาศของโลกได้ - ตรวจใบงานที่ 2.2 - ใบงานที่ 2.2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 1) พฤติกรรม การท างานรายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การท างานรายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานรายบุคคล - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 2) พฤติกรรม - สังเกตพฤติกรรม - แบบสังเกตพฤติกรรม - ระดับคุณภาพ 2
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 39 รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน การท างานกลุ่ม การท างานกลุ่ม การท างานกลุ่ม ผ่านเกณฑ์ 3) คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - สังเกตความใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นในการท างาน - แบบประเมินคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 4) การน าเสนอผลงาน - ประเมินการน าเสนอ ผลงาน - แบบประเมินการน าเสนอ ผลงาน - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 8.2 การรู้เรื่องบรรยากาศภาค - ตรวจใบงานที่ 2.2 - ใบงานที่ 2.2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 9. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 9.1 สื่อการเรียนรู้ 1. หนังสือเรียนภูมิศาสตร์ ม.4-6 2. หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม (1) โครงการต าราวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์มูลนิธิ สอวน. 2557. ภูมิศาสตร์กายภาพ. กรุงเทพมหานคร : ด่านสุทธาการพิมพ์. (2) โครงการต าราวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์มูลนิธิ สอวน. 2559. ภูมิศาสตร์เทคนิค. กรุงเทพมหานคร : ด่านสุทธาการพิมพ์. 3. ใบงานที่ 2.2 เรื่อง บรรยากาศภาคและการเปลี่ยนแปลงทางบรรยากาศภาค 9.2 แหล่งการเรียนรู้ 1. ห้องสมุด 2. แหล่งข้อมูลสารสนเทศ - http://www.lesa.biz - http://earth.google.co.th - http://maps.google.co.th - http:// thaigoodview.com - https://www.youtube.com/watch?v=G3RZY7-X2H4 - https://www.youtube.com/watch?v=0vyim0kPCkY
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 40 ใบงานที่ 2.2 หน่วยที่: 2 การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของโลก เรื่อง: บรรยากาศภาค (การแบ่งชั้นบรรยากาศ) วิชา: ภูมิศาสตร์ ชื่อ………………………………………………………………………… เลขที่……………………..ห้อง………………………………………… ครูผู้สอน ครูวิภารัตน์ ชื่นอารมย์ โรงเรียน เขาเพิ่มนารีผลวิทยา ค าชี้แจง: ให้นักเรียนจับคู่ชั้นบรรยากาศและลักษณะส าคัญของชั้นบรรยากาศให้ถูกต้องสัมพันธ์กัน ………………. 1. เป็นชั้นบรรยากาศที่อยู่ระหว่างโทรโพสเฟียร์และสตราโตส เฟียร์เป็นเขตที่แบ่งชชั้นที่มีไอน้ าและไม่มีไอน้ า ก. โทรโพสเฟียร์ ข. สตราโตสเฟียร์ ค. มีโซสเฟียร์ ง. เทอร์โมสเฟียร์ จ. โทรโพพอส ฉ. บรรยากาศชั้นสูง ช. โอโซโนสเฟียร์ ซ. ไอโอโสเฟียร์ ฌ. เอกโซสเฟียร์ ญ. โฮโมสเฟียร์ ………………. 2.ส่วนผสมบรรยากาศที่ส าคัญ คือ อากาศแตกตัวเป็นไอออน สามารถสะท้อนคลื่นวิทยุบางความถี่ได้ ………………. 3.บรรยากาศที่อยู่ในระดับความสูงจากผิวโลก 500 km ขึ้น ไปไม่มีแรงดึงดูดของโลก มีแก๊สเบาบางมาก จนไม่ถือว่า เป็นส่วนหนึ่งของบรรยากาศ ………………. 4.ชื่อเรียกบรรยากาศชั้นโทรโพสเฟียร์ สตราโตสเฟียร์ และ มีโซสเฟียร์ รวมกัน ………………. 5.อุณหภูมิลดลงตามระดับความสูง ซึ่งมีอุณหภูมิประมาณ 140 องศาเซลเซียส ………………. 6.ดาวตกและอุกกาบาตจะเริ่มลุกไหม้ในบรรยากาศชั้นนี้ ………………. 7.ชั้นบรรยากาศที่มีผลต่อการด ารงชีวิตประจ าวันของมนุษย์ มากที่สุด ………………. 8.ส่วนผสมบรรยากาศที่ส าคัญคือ โอโซน ………………. 9.อากาศเบาบาง มีเมฆน้อย อากาศไม่แปรปรวน นักบินจึงน า เครื่องบินบินอยู่ในชั้นนี้ ………………. 10.เป็นชั้นบรรยากาศที่อยู่เหนือสตราโตสเฟียร์จนถึง ขอบนอกสุดของบรรยากาศ การแบ่งชั้นบรรยากาศ
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 41 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 6 วิชาสังคมศึกษาฯ (ส32102) กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของโลก เวลาเรียน 10 ชั่วโมง เรื่อง อุทกภาค เวลาเรียน 2 ชั่วโมง ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ปีการศึกษา 2565 วันที่ ............... เดือน............................ พ.ศ............... 1.มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐาน ส 5.1 เข้าใจลักษณะทางกายภาพของโลกและความสัมพันธ์ของสรรพสิ่งซึ่งมีผลต่อกัน ใช้แผนที่ และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการค้นหา วิเคราะห์ และสรุปข้อมูลตามกระบวนการทาง ภูมิศาสตร์ ตลอดจนใช้ภูมิสารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพ ตัวชี้วัด ม.4-6/1 วิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพในประเทศไทยและภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก ซึ่ง ได้รับอิทธิพลจากปัจจัยทางภูมิศาสตร์ 2. สาระส าคัญ/ความคิดรวบยอด ปัจจัยทางภูมิศาสตร์มีอิทธิพลต่อการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพด้านอุทกภาคในประเทศไทยและภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก ซึ่งส่งผลต่อภูมิประเทศ ภูมิอากาศ และทรัพยากรธรรมชาติ 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. นักเรียนสามารถอธิบายวัฏจักรทางอุทกวิทยา และผลกระทบที่เกิดจากน้้าในมหาสมุทรได้ (K) 2. นักเรียนสามรถเลือกใช้เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการศึกษาการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพด้านอุทกภาคของ พื้นที่ในประเทศไทยและภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก ซึ่งได้รับอิทธิพลจากปัจจัยทางภูมิศาสตร์ได้ (P) 3. นักเรียนสนใจศึกษาการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของพื้นที่ในประเทศไทยและภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก ซึ่งได้รับ อิทธิพลจากปัจจัยทางภูมิศาสตร์เพิ่มมากขึ้น (A) 4.1 สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1) การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ (ประกอบด้วย 1. ธรณีภาค 2. บรรยากาศภาค 3. อุทกภาค 4. ชีวภาค) ของพื้นที่ในประเทศไทยและภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก ซึ่งได้รับอิทธิพลจากปัจจัยทาง ภูมิศาสตร์ 2) การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพที่ ส่งผลต่อภูมิประเทศ ภูมิอากาศ และทรัพยากรธรรมชาติ 4.2 สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น (พิจารณาตามหลักสูตรสถานศึกษา) 5. สมรรถนะส าคัญของผู้เรียน 5.1 ความสามารถในการคิด 1. ทักษะการคิดวิเคราะห์ 2. ทักษะการน้าความรู้ไปใช้ 5.2 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 6.คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการท้างาน 7. กิจกรรมการเรียนรู้
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม หน้า 42 วิธีสอนแบบกระบวนการทางภูมิศาสตร์ (Geographic Inquiry Process) วิธีสอนแบบกระบวนการทางภูมิศาสตร์ (Geographic Inquiry Process) ขั้นน า ๑. นักเรียนดูภาพหรือคลิปวิดีโอเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของโลกด้านอุทกภาคในประเทศไทยและ ภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก เช่น 1. โกรกธาร เขตอุทยานแห่งชาติออบหลวง จังหวัดเชียงใหม่ 2. แกรนด์แคนยอน ประเทศสหรัฐอเมริกา 3. การระเบิดแก่งหินและสันดอนทรายในประเทศจีน 4. ดินดอนสามเหลี่ยมบริเวณปากแม่น้้าไนล์ ประเทศอียิปต์ ๒. ครูและนักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นจากภาพ หรือคลิปวิดีโอเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของ โลกด้านอุทกภาค ๓. ครูถามค้าถามกระตุ้นความคิดโดยให้นักเรียนร่วมกันตอบค้าถาม เช่น 1. ปัจจัยที่ท้าให้เกิดการไหลเวียนของกระแสน้้าในมหาสมุทรคืออะไร (แนวตอบ การไหลเวียนของกระแสน้้าในมหาสมุทรเกิดจากปัจจัยหลายประการ เช่น ความแตกต่าง ของระดับน้้า อุณหภูมิและความหนาแน่นของน้้า รวมถึงลมประจ้าฤดูและลมประจ้าถิ่น นอกจากนี้ ยังเกิดจากการลด และเพิ่มของระดับน้้าจากปรากฏการณ์น้้าขึ้น-น้้าลง แผ่นดินไหว หรือภูเขาไฟปะทุได้อีกด้วย ) 2. การไหลเวียนของกระแสน้้าในมหาสมุทรมีอิทธิพลต่อทรัพยากรธรรมชาติที่มีประโยชน์ทางเศรษฐกิจ อย่างไร (แนวตอบ อิทธิพลจากการไหลเวียนของกระแสน้้าในมหาสมุทรต่อประโยชน์ทางเศรษฐกิจของมนุษย์ ที่ส้าคัญ เช่น ก่อให้เกิดแหล่งท้าการประมงที่ส้าคัญของโลก เนื่องจากบริเวณที่กระแสน้้าอุ่นและกระแสน้้าเย็นไหลมา ปะทะกันจะมีอุณหภูมิเหมาะสมส้าหรับการเจริญเติบโตของแพลงก์ตอนซึ่งเป็นอาหารของปลา ท้าให้บริเวณนี้มีปลาชุก ชุมมาก เรียกว่า แบงส์ เช่น คูริลแบงส์ ของประเทศญี่ปุ่น) ขั้นสอน ขั้นที่ 1 การตั้งค าถามเชิงภูมิศาสตร์ 4. ครูให้นักเรียนร่วมกันศึกษา Geo Tip เกี่ยวกับเกรตอาร์ทีเชียนเบซิน จากหนังสือเรียนภูมิศาสตร์ ม.4-6 และ แสดงความคิดเห็นร่วมกัน 5. ครูกระตุ้นให้นักเรียนช่วยกันตั้งประเด็นค้าถามเชิงภูมิศาสตร์ เช่น 1. ปัจจัยทางภูมิศาสตร์มีอิทธิพลต่อวัฏจักรทางอุทกวิทยาอย่างไร 2. การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพด้านอุทกภาค ท้าให้น้้าจืดและน้้าเค็มเกิดปัญหาอย่างไร 3. ผลกระทบจากปัญหาของน้้าจืดและน้้าเค็มคืออะไรบ้าง 4. การไหลเวียนของกระแสน้้าในมหาสมุทรในภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก มีลักษณะใดบ้าง ชั่วโมงที่ 1