E book ประกอบการทำชิ้นงานแผนผังความคิดอยุธยา

อาณวชิ าาปจระวักัตศิราไสตทร์ ยปรสะถมมศึกัยษอาปยที ่ี ๕ธุ ยา
ครูผสู้ อน นายณฐั พล มะลทิ อง
โรงเรยี นพญาไท
๒ พฤศจิกายน ๖๔

พฒั นาการของชาตไิ ทยในอดีตจนถึงปจั จุบนั

สโุ ขทยั อยธุ ยา ธนบุรี รตั นโกสินทร์

ก่อตงั้ ราว ก่อต้งั ราว ก่อตัง้ ราว กอ่ ตงั้ ราว
พ.ศ.1792 พ.ศ.1893 พ.ศ.2310 พ.ศ.2325

พอ่ ขนุ ศรี สมเดจ็ พระ พระเจา้ ตากสนิ พระบาทสมเดจ็ พระ
อินทราทติ ย์ รามาธบิ ดีที่ 1 มหาราช พุทธยอดฟ้าจุฬาโลก

มหาราช

พฒั นาการของอาณาจักรอยุธยา

สถาปนา รา(วเ1ม8พอื 9.งศ3ห-.2ล13ว8ง190ก3รรสุงวน้ิศมรสอี4ุด1ยล7ธุงยเปมาอ่ืี) พ.ศ.2310

พระมหากษัตริยท์ ง้ั สน้ิ 33 พระองค์ / 5 ราชวงศ์

ความเจรญิ รุ่งเรอื งสูงสดุ สู่ยุคลม่ สลาย

เสยี เอกราช 2 ครัง้ คือ พ.ศ. 2112 / 2310

การสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยา

พรสะถเจา้าปอนู่ทาอง

เจรญิ รุง่ เรอื งถงึ ภมู ปิ ระเทศดี
417 ปี

ทศพธิ ราชธรรม/ เสน้ ทางคมนาคม
การปกครอง

การสถาปนาอาณาจกั รอยุธยา

ราวปี พ.ศ. 1893 เม่อื กรงุ สโุ ขทัยเรมิ่ เส่อื มอานาจลง หัวเมืองต่าง ๆ จงึ แขง็ ข้อ เมอื งอู่ทอง ซึง่ เป็น
เมืองข้ึนของกรงุ สุโขทัยเป็นเมืองใหญ่ พระเจ้าอทู่ อง จึงเริม่ สะสมกองกาลัง และเปน็ ผู้นาคนไทย ที่อาศัยอยบู่ รเิ วณลุม่ แมน่ ้า
เจ้าพระยาตอนกลาง และตอนล่าง ได้สถาปนากรุงศรอี ยธุ ยาขนึ้ เปน็ อิสระจากสโุ ขทัย
โดยต้งั ราชธานีบรเิ วณ หนองโสน หรอื บงึ พระราม ซงึ่ กค็ อื จงั หวดั พระนครศรีอยธุ ยาในปจั จบุ ัน

เหตทุ ่ีย้ายเมอื งมาสรา้ งราชธานที ี่กรงุ ศรีอยุธยา
1. ที่ราบลุ่มอดุ มสมบรู ณ์ และเปน็ ที่รวม ของแม่นา้ หลายสาย
2. ทาเล ทต่ี ั้ง มคี วามเหมาะสมหลายประการ คอื มีภูมิประเทศเป็นเกาะ มแี มน่ า้ ล้อมรอบ 3 สาย ได้แก่

แม่น้าเจ้าพระยา แมน่ า้ ป่าสัก และแม่น้าลพบรุ ี เป็นศนู ย์กลางการคมนาคม
3. เหมาะในการทาอาชีพเกษตรกรรมตงั้ อยูใ่ กล้ทะเล และสง่ เสริมให้เกดิ ความกา้ วหนา้

ในการค้ากับตา่ งประเทศ



สนกุ คิดกบั ประวตั ศิ าสตร์ไทย

พัฒนาการของประวัติศาสตร์ไทยกบั การกอ่ ตงั้ อาณาจักรกอ่ นเปน็ ชาตไิ ทยในปจั จุบัน ไดแ้ ก…่
สโุ ขทัย อยธุ ยา ธนบรุ ี และรตั นโกสนิ ทร์

ปจั จัยในการสถาปนาอยธุ ยาเปน็ ราชธานี ไดแ้ ก่….
สุโขทยั เสอ่ื มอานาจ , ความอุดมสมบรู ณข์ องพ้นื ที่ , ภูมิประเทศที่เหมาะสม , การค้ากบั ต่างชาติ

การสถาปนาอาณาจักรอยุธยาต้งั สนั นิษฐานวา่ ตั้งอยู่บริเวณใด
หนองโสน หรอื บึงพระราม

หากนักเรยี นจะเดนิ ทางไปท่องเทยี่ วท่ีจงั หวัดอยุธยาจะตอ้ งเดินทางผ่านจังหวดั ใดบา้ ง
(กรณีบ้านอยูท่ ่ีกรุงเทพฯ)

อาจผ่าน 2 จังหวดั คอื นนทบรุ ี หรือ ปทุมธานี ก่อนจะเขา้ สจู่ งั หวดั อยธุ ยา

วิชาประวตั ศิ าสตร์ ประถมศกึ ษาปที ่ี ๕

เร่อื ง กาหรนข่วยยการาเรยยี นดรู้ อินาณแาจดกั รนอยขุธยอา งอยธุ ยา
ครูผู้สอน นายณัฐพล มะลิทอง
โรงเรยี นพญาไท
๙ พฤศจกิ ายน ๖๔

การสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยา

พรสะถเจา้าปอนู่ทาอง

เจรญิ รุง่ เรอื งถงึ ภมู ปิ ระเทศดี
417 ปี

ทศพธิ ราชธรรม/ เสน้ ทางคมนาคม
การปกครอง

การขยายดนิ แดนของอยุธยา

สมเดจ็ พระบรมราชาธิราช สมเดจ็ พระบรม สมเดจ็ พระนเรศวร
ที่ 1 เร่ิมขยายดนิ แดน ไตรโลกนาถ ยดึ สโุ ขทยั มหาราช อาณาจกั รมี
เป็นสว่ นหนง่ึ ของอยธุ ยา ดินแดนที่กว้างขวาง

พระมหากษตั รยิ ์ท่ีสาคัญของอยุธยา

สมเด็จพระ สมเดจ็ พระ สมเดจ็ พระ สมเดจ็ พระ สมเด็จพระที่
รามาธบิ ดที ี่ 1 บรมไตร นเรศวร นารายณ์ นง่ั สรุ ยิ าศน์
โลกนาถ มหาราช มหาราช อมรินทร์
• สถาปนา
อยธุ ยา • ปฎริ ูป • กู้เอกราช 1 • ยคุ ทอง • เสียกรงุ ครั้งที่
จตสุ ดมภ์ • ขยายดนิ แดน การคา้ 2

• ศกั ดนิ า • เปิดรบั • พระเจ้าตาก
ตะวนั ตก สนิ ผ้กู อบกู้

พระมหากษตั รยิ ท์ ี่สาคญั ของอยธุ ยา

พระมหากษตั รยิ ท์ ี่สาคญั ของอยธุ ยา

พระมหากษตั รยิ ท์ ี่สาคญั ของอยธุ ยา

พระมหากษตั รยิ ท์ ี่สาคญั ของอยธุ ยา

พระมหากษตั รยิ ท์ ี่สาคญั ของอยธุ ยา

ดา้ นการเมืองการปกครอง

การปกครอง : สมบูรณาญาสทิ ธราชย์

พระมหากษตั ริย์ : สมมุติเทพ (พระนารายณ์) “ราชาภเิ ษก ,
พิธีถือนา้ พระพพิ ฒั น์สัตยา”

ยึดหลกั พทุ ธศาสนาในการปกครอง : ทศพิธราชธรรม

อยธุ ยาตอนตน้ : การปกครองแบบส่วนกลาง

การ เวียง : ดแู ลความสงบสขุ ราษฎร
ปกครอง

สมยั วงั : ตดั สินคดคี วาม
อยุธยา

ตอนต้น
(จตสุ ดมภ์) คลงั : เก็บภาษี

นา : ดกู ารทานา เก็บเสบียง

อยุธยาตอนตน้ : การปกครองสว่ นหัวเมอื ง

1 เมืองหน้าดา่ น : รายล้อมราชธานี , พระมหากษตั ริย์สง่ ลกู ไปปกครอง (ลกู หลวง)
2 หวั เมืองชนั้ ใน : ขนุ นางปกครอง
3 หวั เมืองชนั้ นอก : เจ้าเมืองเดิมปกครอง / กษัตริย์แตง่ ตงั้ คนไปปกครอง

4 หวั เมืองประเทศราช : เจ้าเมืองเดมิ ปกครองโดยอิสระ ต้องสง่ เครื่องราชบรรณาการให้กบั เมืองหลวง

อยุธยาตอนกลาง : การปกครองแบบส่วนกลาง

การ เวียง : นครบาล แยกอานาจทหาร / พลเรือน
ปกครอง
สมหุ พระกลาโหม : ทหาร
สมยั วงั : ธรรมาธิกรณ์ (ดแู ลหวั เมือง)
อยธุ ยา
สมหุ นายก : พลเรือน
กลาง คลงั : โกษาธิบดี (ดแู ลจตสุ ดมภ์)
(ปฏริ ปู )

จตสุ ดมภ์ นา : เกษตราธิการ

อยธุ ยาตอนกลาง : การปกครองส่วนหัวเมอื ง

สมเดจ็ พระบรมไตรโลกนาภ โปรดให้ยกเลิกเมืองลกู หลวง
1 หวั เมืองชนั้ ใน : ขนุ นางปกครอง
2 หวั เมืองชนั้ นอก : เจ้าเมืองเดิมปกครอง / กษัตริย์แตง่ ตงั้ คนไปปกครอง
3 หวั เมืองประเทศราช : เจ้าเมืองเดิมปกครองโดยอสิ ระ ต้องสง่ เคร่ืองราชบรรณาการให้กบั เมืองหลวง

อยธุ ยาตอนกลาง : การปกครองส่วนหัวเมอื ง

อยธุ ยาตอนปลาย : การปกครองส่วนหัวเมือง

วชิ าประวัตศิ าสตร์ ประถมศกึ ษาปีที่ ๕

เรื่อง เศรษหนฐ่วยกกาจิรเรสียนมรู้ อัยาณอาจยักุธรอยยุธยาา (ทดสอบ1)
ครูผูส้ อน นายณัฐพล มะลิทอง
โรงเรยี นพญาไท

๙ พฤศจกิ ายน ๖๔

ดา้ นเศรษฐกิจ

รากฐานทสี่ าคญั คอื การเกษตร
ภูมปิ ระเทศเปน็ ที่ราบล่มุ แม่น้า เหมาะแก่การเพาะปลกู

มคี วามอดุ มสมบรู ณ์



ลักษณะทางเศรษฐกิจของอยธุ ยา

การค้า สินคา้ ผกู ขาด สนิ คา้ ต้องห้าม

• คมนาคมทางน้า • กรมพระ • ราษฎรหาห้าม
• เดินทางสะดวก คลงั สนิ ค้าซื้อขาย ขาย
• เมืองทา่ ท่สี าคัญ เท่านั้น พระคลงั สินค้าเปน็
พ่อคา้ คนกลาง
• อาวุธ กระสนุ ปืน
• ไมก้ ฤษณา งาช้าง

เมอื งท่าท่สี าคัญ สาหรบั การแลกเปลี่ยนสนิ คา้ (คา้ ขาย) , วฒั นธรรมประเพณี



ลักษณะทางเศรษฐกิจของอยุธยา

ระบบเงนิ ตรา เกบ็ ภาษี ระบบเงินตรา ภาษี

• การขยายตวั ทางการคา้ • เบ้ยี (หอยชนิดนงึ ) • จงั กอบ (ภาษีผา่ น
• ระบบเงินตรา • พดด้วง (โลหะ ด่าน เชน่ ภาษี
ปากเรือ)
เงิน)
• อากร เกบ็ จาก
อาชพี ราษฎร

แ สังคมและวฒั นธรรม

ระบบศักดินา (การถอื ครองทดี่ นิ )

เกิดชนชนั้ ในสังคม เพ่อื กาหนดหน้าทท่ี ี่ตา่ งกัน
เชน่ กษัตรยิ ์ อยู่ในฐานะผูป้ กครองรฐั เป็นเจ้าของทุกสง่ิ

อยา่ ง (เจ้าชีวติ )
ขนุ นาง ทาหนา้ ที่ชว่ ยเหลอื กษัตริยใ์ นการพัฒนารัฐ
ไพร่ ทาหน้าที่ราษฎรท่วั ไป ชว่ ยเหลือเมอื่ เกิดสงคราม
ทาส ทาหนา้ ที่รบั ใชเ้ จ้านายของตนเอง

***พระสงฆ์ เป็นชนชน้ั พิเศษทค่ี อยเชือ่ มความสัมพันธ์ระหว่าง

ผปู้ กครอง กับ ชนชั้นผ้ถู กู ปกครอง