E - Book ป.5 เรื่อง อาณาจักรอยุธยา

อาณวชิ าาปจระวักัตศิราไสตทร์ ยปรสะถมมศึกัยษอาปยที ่ี ๕ธุ ยา
ครูผสู้ อน นายณฐั พล มะลทิ อง
โรงเรยี นพญาไท
๒ พฤศจิกายน ๖๔

ประวัตศิ าสตรเ์ รยี นร้อู ดตี เพื่อวนั น้แี ละอนาคต

เน้อื หาการเรยี นสาหรบั รายวชิ าประวตั ศิ าสตร์
ชัน้ ประถมศกึ ษาปีท่ี 5 - ภาคเรยี นท่ี 2/64

1. ยคุ สมยั อยุธยา
การสถาปนา
การเมอื งการปกครองและเศรษฐกจิ
บคุ คลสาคัญสมยั อยุธยา

2. ยุคสมยั ธนบรุ ี
การสถาปนา
การเมืองการปกครองและเศรษฐกจิ
บคุ คลสาคัญสมัยธนบุรี

การเกบ็ คะแนน 40 คะแนน

1. ใบงาน 10 คะแนน

2. ชิ้นงานการศกึ ษาดว้ ยตนเอง 10 คะแนน

3. สอบเกบ็ คะแนน 1 อยธุ ยา 10 คะแนน

4. สอบเก็บคะแนน 2 ธนบรุ ี 10 คะแนน

พัฒนาการของชาติไทยในอดตี จนถึงปัจจุบนั

สุโขทัย อยุธยา ธนบุรี รัตนโกสนิ ทร์

กอ่ ตัง้ ราว ก่อตั้งราว ก่อตงั้ ราว กอ่ ตัง้ ราว
พ.ศ.1792 พ.ศ.1893 พ.ศ.2310 พ.ศ.2325

พ่อขนุ ศรี สมเด็จพระ พระเจ้าตาก พระบาทสมเด็จ
อินทราทติ ย์ รามาธิบดที ี่ 1 สินมหาราช พระพทุ ธยอดฟ้า
จุฬาโลกมหาราช

พัฒนาการของอาณาจักรอยธุ ยา

เมืองหลวง กรงุ ศรีอยธุ ยา
สถาปนา ราว พ.ศ. 1893 สนิ้ สดุ ลงเมือ่ พ.ศ.2310

(1893-2310 รวม 417 ปี)

พระมหากษตั รยิ ท์ ้ังสนิ้ 33 พระองค์ / 5 ราชวงศ์

ความเจรญิ รุ่งเรอื งสูงสุด สู่ยคุ ล่มสลาย

เสียเอกราช 2 ครั้ง คอื พ.ศ. 2112 / 2310

การสถาปนาอาณาจักรอยุธยา

พระเจ้าอทู่ อง
สถาปนา

เจรญิ รุง่ เรือง ภมู ิประเทศดี
ถึง 417 ปี

ทศพธิ ราชธรรม เส้นทางคมนาคม
/ การปกครอง

การสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยา

ราวปี พ.ศ. 1893 เมือ่ กรุงสุโขทัยเริม่ เสือ่ มอานาจลง หัวเมืองต่าง ๆ จงึ แข็งขอ้ เมืองอู่ทอง ซึ่งเป็น
เมืองข้นึ ของกรุงสโุ ขทยั เป็นเมืองใหญ่ พระเจา้ อู่ทอง จงึ เริม่ สะสมกองกาลัง และเปน็ ผนู้ าคนไทย ที่อาศัยอยู่
บรเิ วณลุ่มแมน่ ้าเจา้ พระยาตอนกลาง และตอนล่าง ได้สถาปนากรุงศรอี ยธุ ยาข้นึ เป็นอิสระจากสุโขทัย
โดยตั้งราชธานีบริเวณ หนองโสน หรือบึงพระราม ซึ่งกค็ อื จงั หวัดพระนครศรอี ยธุ ยาในปจั จุบนั

เหตุทย่ี า้ ยเมอื งมาสรา้ งราชธานีที่กรุงศรีอยธุ ยา
1. ที่ราบลุม่ อดุ มสมบรู ณ์ และเปน็ ทร่ี วม ของแมน่ ้าหลายสาย
2. ทาเล ท่ตี งั้ มีความเหมาะสมหลายประการ คือ มภี มู ปิ ระเทศเปน็ เกาะ มแี มน่ ้าล้อมรอบ

3 สาย ได้แก่ แมน่ ้าเจา้ พระยา แม่นา้ ป่าสกั และแมน่ ้าลพบุรี เป็นศูนย์กลางการคมนาคม
3. เหมาะในการทาอาชีพเกษตรกรรมตั้งอยู่ใกล้ทะเล และสง่ เสรมิ ให้เกิดความกา้ วหน้า

ในการค้ากบั ตา่ งประเทศ



สนกุ คดิ กับประวตั ิศาสตรไ์ ทย

พฒั นาการของประวัตศิ าสตร์ไทยกับการก่อต้ังอาณาจักรกอ่ นเปน็ ชาตไิ ทยในปจั จุบนั ไดแ้ ก…่
สุโขทัย อยธุ ยา ธนบรุ ี และรัตนโกสนิ ทร์

ปจั จัยในการสถาปนาอยุธยาเป็นราชธานี ไดแ้ ก…่ .
สโุ ขทยั เสอ่ื มอานาจ , ความอดุ มสมบรู ณ์ของพ้นื ท่ี , ภมู ปิ ระเทศที่เหมาะสม , การคา้ กบั

ต่างชาติ
การสถาปนาอาณาจักรอยุธยาต้ังสนั นษิ ฐานวา่ ตั้งอยู่บรเิ วณใด
หนองโสน หรอื บงึ พระราม
หากนกั เรียนจะเดนิ ทางไปท่องเทยี่ วทจ่ี ังหวัดอยุธยาจะต้องเดนิ ทางผา่ นจังหวดั ใดบ้าง

(กรณบี า้ นอย่ทู กี่ รุงเทพฯ)
อาจผา่ น 2 จังหวัดคือ นนทบุรี หรอื ปทมุ ธานี ก่อนจะเข้าสจู่ ังหวดั อยุธยา





สปั ดาหห์ น้าพบกบั ใหม่…

วิชาประวตั ศิ าสตร์ ประถมศกึ ษาปที ่ี ๕

เร่อื ง กาหรนข่วยยการาเรยยี นดรู้ อินาณแาจดกั รนอยขุธยอา งอยธุ ยา
ครูผู้สอน นายณัฐพล มะลิทอง
โรงเรยี นพญาไท
๙ พฤศจกิ ายน ๖๔

ทบทวนความร้เู ม่อื ครั้งกอ่ น

การสถาปนาอาณาจักรอยุธยา

พระเจ้าอทู่ อง
สถาปนา

เจรญิ รุง่ เรือง ภมู ิประเทศดี
ถึง 417 ปี

ทศพธิ ราชธรรม เส้นทางคมนาคม
/ การปกครอง

การขยายดนิ แดนของอยุธยา

สมเดจ็ พระบรมราชาธิราช สมเดจ็ พระบรม สมเดจ็ พระนเรศวร
ที่ 1 เร่ิมขยายดนิ แดน ไตรโลกนาถ ยดึ สโุ ขทยั มหาราช อาณาจกั รมี
เป็นสว่ นหนง่ึ ของอยธุ ยา ดินแดนที่กว้างขวาง

พระมหากษตั รยิ ์ท่ีสาคัญของอยุธยา

สมเด็จพระ สมเดจ็ พระ สมเดจ็ พระ สมเดจ็ พระ สมเด็จพระที่
รามาธบิ ดที ี่ 1 บรมไตร นเรศวร นารายณ์ นง่ั สรุ ยิ าศน์
โลกนาถ มหาราช มหาราช อมรินทร์
• สถาปนา
อยธุ ยา • ปฎริ ูป • กู้เอกราช 1 • ยคุ ทอง • เสียกรงุ ครั้งที่
จตสุ ดมภ์ • ขยายดนิ แดน การคา้ 2

• ศกั ดนิ า • เปิดรบั • พระเจ้าตาก
ตะวนั ตก สนิ ผ้กู อบกู้

พระมหากษตั รยิ ท์ ี่สาคญั ของอยธุ ยา

พระมหากษตั รยิ ท์ ี่สาคญั ของอยธุ ยา

พระมหากษตั รยิ ท์ ี่สาคญั ของอยธุ ยา

พระมหากษตั รยิ ท์ ี่สาคญั ของอยธุ ยา

พระมหากษตั รยิ ท์ ี่สาคญั ของอยธุ ยา

สปั ดาหห์ น้าพบกบั ใหม่…

ดา้ นการเมืองการปกครอง

การปกครอง : สมบูรณาญาสทิ ธราชย์

พระมหากษตั ริย์ : สมมตุ เิ ทพ (พระนารายณ์) “ราชาภเิ ษก ,
พธิ ีถือน้าพระพพิ ฒั น์สัตยา”

ยึดหลกั พทุ ธศาสนาในการปกครอง : ทศพิธราชธรรม

อยธุ ยาตอนตน้ : การปกครองแบบส่วนกลาง

การ เวียง : ดแู ลความสงบสขุ ราษฎร
ปกครอง

สมยั วงั : ตดั สินคดคี วาม
อยุธยา

ตอนต้น
(จตสุ ดมภ์) คลงั : เก็บภาษี

นา : ดกู ารทานา เก็บเสบียง

อยุธยาตอนตน้ : การปกครองสว่ นหัวเมอื ง

1 เมืองหน้าดา่ น : รายล้อมราชธานี , พระมหากษตั ริย์สง่ ลกู ไปปกครอง (ลกู หลวง)
2 หวั เมืองชนั้ ใน : ขนุ นางปกครอง
3 หวั เมืองชนั้ นอก : เจ้าเมืองเดิมปกครอง / กษัตริย์แตง่ ตงั้ คนไปปกครอง

4 หวั เมืองประเทศราช : เจ้าเมืองเดมิ ปกครองโดยอิสระ ต้องสง่ เครื่องราชบรรณาการให้กบั เมืองหลวง

อยุธยาตอนกลาง : การปกครองแบบส่วนกลาง

การ เวียง : นครบาล แยกอานาจทหาร / พลเรือน
ปกครอง
สมหุ พระกลาโหม : ทหาร
สมยั วงั : ธรรมาธิกรณ์ (ดแู ลหวั เมือง)
อยธุ ยา
สมหุ นายก : พลเรือน
กลาง คลงั : โกษาธิบดี (ดแู ลจตสุ ดมภ์)
(ปฏริ ปู )

จตสุ ดมภ์ นา : เกษตราธิการ

อยธุ ยาตอนกลาง : การปกครองส่วนหัวเมอื ง

สมเดจ็ พระบรมไตรโลกนาภ โปรดให้ยกเลิกเมืองลกู หลวง
1 หวั เมืองชนั้ ใน : ขนุ นางปกครอง
2 หวั เมืองชนั้ นอก : เจ้าเมืองเดิมปกครอง / กษัตริย์แตง่ ตงั้ คนไปปกครอง
3 หวั เมืองประเทศราช : เจ้าเมืองเดิมปกครองโดยอสิ ระ ต้องสง่ เคร่ืองราชบรรณาการให้กบั เมืองหลวง

อยธุ ยาตอนกลาง : การปกครองส่วนหัวเมอื ง

อยธุ ยาตอนปลาย : การปกครองส่วนหัวเมือง

สปั ดาหห์ น้าพบกบั ใหม่…

วิชาประวตั ิศาสตร์ ประถมศึกษาปที ี่ ๕

เร่อื ง เศรษหนฐ่วยกกาจิรเรสยี นมรู้ อยั าณอาจยักุธรอยยธุ ยาา (ทดสอบ1)
ครูผสู้ อน นายณัฐพล มะลิทอง
โรงเรยี นพญาไท

๙ พฤศจกิ ายน ๖๔

ดา้ นเศรษฐกจิ

รากฐานท่ีสาคัญคอื การเกษตร
ภมู ปิ ระเทศเปน็ ทีร่ าบลุ่มแมน่ ้า เหมาะแกก่ ารเพาะปลกู

มีความอุดมสมบรู ณ์



ลักษณะทางเศรษฐกิจของอยธุ ยา

การค้า สินค้าผูกขาด สินค้าตอ้ งห้าม

• คมนาคมทางนา้ • กรมพระคลังสนิ คา้ • ราษฎรหาหา้ มขาย
• เดนิ ทางสะดวก ซือ้ ขายเทา่ นัน้ พระคลังสนิ คา้ เป็น
• เมืองท่าทส่ี าคญั พ่อคา้ คนกลาง
• อาวธุ กระสุนปืน
• ไมก้ ฤษณา งาชา้ ง

เมอื งท่าท่สี าคัญ สาหรบั การแลกเปลี่ยนสนิ คา้ (คา้ ขาย) , วฒั นธรรมประเพณี



ลักษณะทางเศรษฐกิจของอยุธยา

ระบบเงนิ ตรา เกบ็ ภาษี ระบบเงินตรา ภาษี

• การขยายตัวทาง • เบีย้ (หอยชนิดนึง) • จังกอบ (ภาษผี ่าน
การค้า • พดดว้ ง (โลหะเงิน) ดา่ น เช่น ภาษปี าก
เรือ)
• ระบบเงินตรา
• อากร เกบ็ จากอาชพี
ราษฎร

หนา้ ทข่ี องนกั เรียนวนั นี้

อ่านหนงั สือประวัติฯทบทวนหนา้ ท่ี 35 - 47
ทบทวนความรจู้ าก E-Book
*ทาแบบทดสอบครั้งที่ 1 เรื่อง อาณาจกั รอยุธยา (10 คะแนน)