Dasar Kesihatan Mental Negara (1)

MPU 2613

Dasar Kesihatan
Mental Negara

AINA AISHAH AMAL NUR AISHAH

Penghargaan

Setinggi penghargaan ucapan Alhamdulillah dan Terima kasih kepada ahli

kumpulan penerbitan buku skrap yang bertajuk Dasar Kesihatan Mental
Negara.Sekali lagi saya ingin mengucapkan ribuan terima kasih kepada pihak
yang telah menolong dan memberi kerjasama yang tidak ternilai dalam
menyiapkan buku skrap ini.Terlebih dhulu, saya juga ingin mengucapkan terima
kasih kepada puan pensyarah Pengajian Malaysia Kolej UNITI,Puan Faridah bt
Mohd Tap atas semakkan draf dalam membantu menghasilkan buku skrap yang
terbaik ini.

Ahli kumpulan penerbitan buku skrap ini terdiri daripada Aina Barizah Bt
Azliman,Siti Nur Aishah Bt Azlan,Nur Aishah Bt Rashidi & Muhammad Amal Dinie
Bin Khairulamin.

Akhir kata,dengan rendah dirinya kami menghasilkan buku skrap ini agar dapat
berkongsi ilmu dan meningkatkan lagi pengetahuan tentang dasar-dasar yang
terdapat dalam negara Malaysia.

Ahli Penerbitan

PUAN FARIDAH BINTI MOHD TAP SITI NUR AISHAH BT AZLAN MUHAMMAD AMAL DINIE

Pensyarah Kolej UNITI
Pelajar Diploma Psikologi Kaunseling Pelajar Diploma In Graphic Design
'Diploma In Graphic Design' 'Penglibatan Masyarakat'&'Sumber
Pensyarah PENGAJIAN MALAYSIA. 'Piawaian Dan Pemantauan' Manusia Dan Latihan'.
'Penyelidikan'&'Perundangan'
Ketua kumpulan pereka buku skrap. NUR AISYAH BINTI RASHIDI

AINA BARIZAH BT AZLIMAN Pelajar Diploma In Graphic Design
'Kesinambungan Dan Integrasi' 'Mudah
Pelajar Diploma Psikologi Kaunseling Diperolehi Dan Saksama'&'Kelengkapan
'Pengenalan'&'Kerjasama Pelbagai Sektor' Atau Komprehensif'.
Penolong Ketua Pentadbiran buku skrap
Perangka Idea buku skrap.

Prakata

Kesihatan mental berkait rapat dengan kehidupan seharian

setiap orang seperti kesihatan fizikal,kesihatan mental mesti

dipelihara melalui cara hidup yang sihat.Beberapa kes jenayah

yang berlaku pada masa kini jelas menunjukkan bahawa tahap

kesihatan mental rakyat.Malaysia pada masa kini jelas

menunjukkan bahawa tahap kesihatan mental rakyat.Malaysia

masa kini berada pada tahap yang membimbangkan.Menurut

Prof. Dr.Mohd Yusof (2005) timbulnya pelbagai isu moral seperti

gejala sosial, perkahwinan luar tabi',penyalahgunaan

dadah,sumbang mahram,rogol dan sebagainya merupakan

manifestasi manusia terhadap nilai-nilai saintifik dan

pengabaian mereka terhadap nilai-nilai keinsanan kemanusiaan

.Ini semua berlaku kerana cara hidup,desakan naluri dan faktor-

faktor kecelaruan emosi yang berlaku dikalangan genrasi muda

mudi,mahupun golongan dewasa sehingga mengakibatkan

kesihatan mental terganggu.

OBJEKTIF • Menyediakan suatu asas dalam pembentukan strategi
serta menjadi halatuju bagi kesemua yang terlibat
dalam perancangan dan implementasi program
kesihatan dengan tujuan untuk memperbaiki kesihatan
mental dan kesejahteraan seluruh rakyat.

• Memperbaiki perkhidmatan kesihatan mental bagi
populasi yang menghadapi risiko mengalami masalah
psikososial.

• Memperbaiki perkhidmatan psikiatri bagi mereka yang
mengalami gangguan mental dan berusaha
membekalkan penjagaan serta perlindungan oleh
keluarga, masyarakat dan badan-badan yang berkaitan.

ISI KANDUNGAN TOPIK

Pengenalan 1
Mudah Diperolehi Dan Saksama 2
Kelengkapan Atau Komprehensif 4
Kesinambungan Dan Integrasi 6
Kerjasama Pelbagai Sektor 8
Penglibatan Masyarakat 10
Sumber Manusia Dan Latihan 12
Piawaian Dan Pemantaun 14
Penyelidikan 16
Perundangan 18
Rujukan 21

Pengenalan

Malaysia akan menjadi sebuah Negara yang bersatu dan teguh dengan satu

masyarakat yang disemati dengan nilai-nilai moral dan etika yang

tinggi,masyarakat yang penyayang,bertoleransi,maju,berdaya tahan dan

berupaya menjamin kesejahteraan semua lapisan masyarakat.Malaysia telah

menetapkan suatu Visi Kesihatan Negara melalui Kementerian Kesihatan untuk

membangunkan sebuah Negara yang terdiri dari individu,keluarga dan

masyarakat yang sihat melalui suatu sistem kesihatan yang adil,mampu dibiayai,

cekap dan sesuai dari segi teknologinya.Sistem kesihatan ini akan memberikan

tekanan terhadap promosi kesihatan dan menghormati kemuliaan insan serta

mempromosikan tanggungjawab individu dan penglibatan masyarakat kearah

kualiti kehidupan yang lebih baik.Inilah Visi yang terkandung dalam Dasar

Kesihatan Negara.Misi Kemeterian Kesihatan adalah untuk membina perkongsian

dalam kesihatan,untuk memudahkan serta menyokong rakyat supaya dapat

mencapai potensi kesihatan mereka,meghargai kesihatan sebagai suatu aset yang

bernilai serta mengambil tindakan yang positif demi memperbaiki dan

mengekalkan status kesihatan mereka bagi menikmati kualiti kehidupan yang

lebih baik.

1

Mudah Diperolehi
Dan Saksama




2

Pengenalan -Dasar ini mengariskan agar kelompok
masyarakat mudah untuk memperolehi
Menentukan supaya penjagaan kesihatan mental mudah penjagaan kesihatan mental yang sama
diperolehi secara sama rata dan adil bagi setiap segmen
masyarakat dari segi geografi dan keupayaan ekonomi. rata dan adil. Tidak kira mereka
daripada latar belakang yang berbeza-
RASIONAL beza seperti agama, kaum dan bangsa.
Konsep ini memberi penekanan terhadap
Konsep keadilan dalam kesihatan mempunyai unsur-
unsur moral dan ketika berhubung dengan kesaksamaan penyediaan peluang yang adil dan
dan kesamarataan yang membawa implikasi bahawa saksama untuk kesihatan sekaligus dapat
setiap orang mempunyai peluang yang sama dan adil mengurngkan jurang kesihatan ke tahap
untuk mencapai potensi kesihatan dengan yang paling minima. Dua aspek penting
sepenuhnya.Konsep ini menitikberatkan penyediaan
peluang yang sama rata untuk kesihatan, sekaligus yang diberi keutamaan adalh segi
mengurangkan jurang kesihatan ke tahap yang paling geografi dan harga.
minima. Pembangunan perkhidmatan kesihatan mental

memberikan keutamaan kepada kesamaan dalam
memperolehi perkhidmatan ini dalam dua aspek
penting, iaitu dari segi geografi dan harga.

3

Kelengkapan
Atau

Komprehensif

4

PENGENALAN

Menentukan penjagaan dan perkhidmatan

kesihatan mental yang lengkap dan menyeluruh

meliputi aktiviti-aktiviti promosi,

pencegahan, rawatan dan pemulihan.

RASIONAL -mpmDpmpmemkeeaeereenrseekrnumpackrhnyjereeiueidbhdkrgkklaodlauameuplmkhrseabaaueiahnhaettphnkatrapma.aau,nteIdnranbaeakranarkkpewmehmhemseka.eiilpdheataeDlaienmannppenrtygtuanaakaegdtdhgntldiaaaaainaindmnnaneksmkbypegteiainaenataevniinrritmta,taaaagippp-lnliiayelephyimakhnylaaatndaajalninainvgnasngggiarg.tgkagili.Deelaasspanadanneirsngutsoduaakuamakaraapianpioninandsidibies,aielnnangtainasa

Suatu sistem perkhidmatan kesihatan mental yang berkesan dan mampu
menyediakan penjagaan yang lengkap dan membolehkan pelanggan beralih
dari satu perkhidmatan ke perkhidmatan yang lain apabila keperluan mereka
berubah. Dengan ini, dapat dipastikan mereka menerima perkhidmatan yang
paling sesuai pada setiap masa.Promosi kesihatan mental bererti
meningkatkan nilai-nilai yang berkaitan dengan kehidupan dan kesihatan
mental bagi individu,kaum dan masyarakat dan akan dijadikan komponen
penting dalam promosi kesihatan umum. Ini merangkumi cara hidup yang
sihat,keupayaan perhubungan di antara individu, keluarga dan masyarakat
serta program-program yang akan mempromosikan kesihatan dan kesihatan
mental yang unggul dan positif. Program khusus pencegahan dan rawatan
akan diadakan untuk memudahkan pengenalan dan tindakan awal di
kalangan kelompok umur dan penduduk yang lebih lemah seperti kanak-
kanak dan kaum remaja, kaum wanita, warga tua, penyalahguna dadah,
mereka yang sakit dan cacat mental, serta penjaga-penjaga mereka. Aktiviti
pemulihan bertujuan untuk mengembalikan fungsi psikososial dan ekonomi
seseorang individu ke tahap optima serta menyumbang ke arah produktiviti
negara.

5

Kesinambungan
Dan

Integrasi



6

RASIONAL PENGENALAN

Mengikut tradisi, penjagaan kesihatan mental dipisahkan dari -Perkhidmatan kesihatn
segi fizikal dan organisasinya daripada sistem kesihatan
primer. Tujuan menyediakan penjagaan kesihatan mental yang mental akan disediakan pada
lengkap di kalangan masyarakat memerlukan suatu rangkaian
baru dibentuk diantara perkhidmatan kesihatan mental dan peringkat Penjagaan
sistem penjagaan kesihatan primer.
Kesdihatan Primer. Program
Integrasi perkhidmatan kesihatan mental dengan sistem
penjagaan kesihatan primer akan mengurangkan stigma yang dan aktiviti kesihatan akan
dikaitkan dengan mereka yang mengalami masalah emosi dan
gangguan psikososial. diintegrasikan ke dalam

Ia juga akan meningkatkan kualiti perkhidmatan kesihatan program yang telah
mental, menggalakkan orang ramai mendapatkan tindakan dan
rawatan awal, menentukan kesinambungan rawatan pesakit. disediakan melalui sistem

menyediakan perkhidmatan kesihatan mental yang lebih dekat Penjagaan Kesihatan Primer.
dengan keluarga dan masyarakat dan menambahkan
kesaksamaan mendapatkan perkhidmatan perubatan serta Kaedah ini juga mengurangkan
lain-lain perkhidmatan kesihatan bagi mereka yang menghidap
gangguan mental. stigma masyaarakat terhadap ·Mendapatkan tindakan dan
rawatan awam.

7 mereka yang mengalami emosi ·Menentukan kesinambungan
rawatan.
dan gangguan psikososial. Ia ·Membolehkan masyarakat
mendapatkan perkhidmatan
juga menggalakkan orang rami kesihatan mental yang lebih
dekat dengan keluarga dan
untuk :- masyarakat.
·Mendapatkan kesaksamaan
perkhidmatan perubatan atau
perkhidmatan kesitan bagi
penghidap gangguan mental.

KERJASAMA
PELBAGAI
SEKTOR




8

Kerjasama Pelbagai Sektor RASIONAL Dasar ini akan membolehkan
merujuk kepada setiap
sektor dalam negara perlu Kerjasama akan digalakkan sektor swasta menyediakan
menitikberatkan tentang
kesihatan mental dalam pada peringkat antarabangsa, perkhidmatan kesihatan
kalangan rakyat Malaysia
yang bekerja di bawah nasional, daerah dan mental dengan syarat mereka
bidang atau sektor yang
berbeza. tempatan. Kesemua program mencapai piawaian yang

dan perkhidmatan badan- ditetapkan oleh Kementerian

badan kerajaan seperti Kesihatan. Kementerian

Kementerian Kesihatan, Kesihatan akan

Kementerian Pembangunan bertanggungjawab ke atas

Wanita, Keluarga dan kawalan, pelesenan,

Masyarakat, pemantauan dan

Kementerian Pelajaran, pengiktirafan pusat-pusat ini.

Kementerian Kesihatan Kementerian Dalam Negeri,

akan memainkan peranan Kementerian Penerangan Kementerian Kesihatan serta
badan-badan lain yang
utama bagi memudahkan Komunikasi dan Kebudayaan, berkaitan dengan kesihatan
mental perlu membentuk
kerjasama di kalangan Kementerian Sumber Manusia, suatu mekanisma yang
berkesan bagi menentukan
pelbagai sektor melalui Kementerian Perumahan dan koordinasi dan kerjasama
antara sektor pada semua
pelbagai program dan Kerajaan Tempatan dan peringkat berjalan dengan
lancar.
aktiviti kesihatan mental Jabatan Agama Islam akan

yang diperlukan oleh memasukkan komponen-

mereka dan membolehkan komponen kesihatan mental

mereka melibatkan diri yang perlu.

dalam masyarakat yang

lebih bermakna.

9

PENGLIBATAN
MASYARAKAT

10

Ppyambdakaeaeantngnnsigigvgypiulamteirbrnuaeameyskntaraaaeeinntmnmngtabmduaodkabnalnaaeeslnayhrakaapkmhstreaiaaavnnskkiiktal,iapat-ikneapaikreenaatblnkniaavgoachnilatkmigibntdgiiuaganvantasiiaat.ianitnn-r,i Komuniti di sini merujukkan
kepada pemimpin masyarakat,
11 pakar-pakar professional kesihatan
mental, penjaga, sukarelawan dan
pengguna yang bermotivasi untuk
memenuhi keperluan orang ramai
yang mengalami masalah
kesihatan mental.

SUMBER MANUSIA
DAN LATIHAN

12

S umber manusia dan latihan penting bagi Tenaga kerja kesihatan mental yang
pihak kementerian kesihatan bagi terlatih atau pakar-pakar professional
menjadikan perancangan dan pembangunan kesihatan mental adalah komponen

sumber manusia dalam kesihatan mental penting bagi memastikan keberkesanan
sebagai pelaburan utama dalam sector perkhidmatan kesihatan mental. Oleh
kesihatan. itu, peruntukan belanjawan yang
mencukupi akan disediakan untuk
keperluan latihan.

13

PIAWAIAN
DAN

PEMANTAUAN

14

RASIONAL

Adalah menjadi hak setiap pengguna program

kesihatan mental mendapatkan penjagaan

Perkhidmaatan kesihatan wajib yang berkualiti, yang akan dijadikan syarat
menyediakan penjagaan dan
utama sistem penjagaan kesihatan yang
piawaian berkualiti dalaman yang
tersedia dengan program penentu disediakan. Bagi tujuan ini kakitangan yang -Perkhidmatan ksihatan mental wajib
kualiti dalaman yang tersedia. Ia menyediakan penjagaan an piawaian
juga akan mematuhi piawaian yang berkelayakan dan terlatih menyediakan berkualiti tinggi. Ia juga perlu mematuhi
piawaian yag terkandung di dalam resolusi
terkandung di dalam resolusi penjagaan kesihatan mental yang mematuhi Bangsa-Bangsa Bersatu berkaitan Perlindung
Bangsa-Bangsa Bersatu Berkaitan Hak oang yang menghidap penyakit-penyakit
piawaian dari segi kecekapan teknikal dan metal. Setiap pengguna program kesihatan
Perlidungan Hak orang yang mental mempunyai hak untuk mendapatkan
menghidap penyakit-penyakit keberkesanan perlu disediakan penjagaan yang berkualiti. Oleh itu, pembekal
penjagaan kesihatan mental perlu
mental. Pembekal penjagaan kesihatan mental akan menyediakan penjagaan berkualiti tinggi

melalui amalan kesihatan saintifik yang
menyediakan penjagaan berkualiti tinggi memenuhi piawaian yang diterima umum dan
Pengenalan berusaha meningkatkan kemahiran secara
melalui amalan kesihatan saintifik yang berterusan.

memenuhi piawaian yang diterima umum dan


berusaha meningkatkan kemahiran secara

berterusan.

1
5

PENYELIDIKAN

16

Penyelidikan dan pembangunan akan Dasar ini memastikan penyelidikan
terus dilaksanakan dan dibiayai oleh dan pembanguan akan terus
sektor awam dan swasta dilaksanakan dan dibiayai oleh
pihak kerajaan dan swasta.
RASIONAL Kesihatan mental pengguna yang
lebih baik bergantung kepada
Kemajuan dan usaha Ini akan menjadi komponen penyelidikan yang mencukupi serta
penilaian keberkesanan rawatan
mencapai kesihatan mental pelengkap perkhidmatan kesihatan dan intervensi yang diambil. Dasar
ini juga mencadangkan penubuhan
pengguna yang lebih baik mental dengan cara Institudi Kesihatan Mental Negara
untuk memudahkan penyelarasan
bergantung kepada mempromosikan penyelidikan asas dan pelaksanaan aktiviti
penyelidikan dan latihan.
dan gunaan kesihatan mental serta

penyelidikan yang mencukupi penggunaannya dalam program

berkaitan kesihatan mental pencegahan dan rawatan.Satu

dan gangguan mental serta Institusi Kesihatan Mental Negara

penilaian keberkesanan wajib ditubuhkan untuk

rawatan dan intervensi yang memudahkan penyelarasan dan

diambil. pelaksanaan aktiviti penyelidikan

dan latihan.

17

PERUNDANGAN

18

RASIONAL -Dasar yang terakhir ini menggariskan jaminan dan
pelindungan dari segi undang-undang kepada hak
Perundangan adalah sangat penting bagi mentakrifkan serta melindungi hak dan kebebasan golongan yang mengalami masalah
mereka yang menghidap penyakit mental. Hak ini perlu diimbangi dengan hak kesihatan mental dan gangguan mental. Industri
masyarakat yang wajar dilindungi. Orang-orang yang mengalami masalah pembiayaan kesihatan seperti syarikat insuran
kesihatan mental dan gangguan mental tidak harus dibezakan. Mereka wajib kesihatan mesti menyediakan perlindungan terhadap
diberikan kemudahan mendapatkan pekhidmatan serta peluang yang sama sperti mereka yang menghidap penyakit mental dan tidak
orang lain, kecuali tertakluk pada perundangan kesihatan mental. membezakan mereka. Imbuhan-imbuhan seperti
rebat dan potongan cukai akan diberika kepada
Industri pembiayan kesihatan ( seperti skim insuan kesihatan ) mesti menyediakan penjaga dan majikan yang menjaga atau menggaji
perlindungan bagi orang-orang yang menghidp penyakit mental dan tidak akan penghidap penyakit mental.
membezakan mereka.

Imbuhan-imbuhan ini akan diberikan kepada pembayar cukai yang menjaga
mereka yang mengalami kecacatan mental yag kronik dalam bentuk rebat dan
potongan bagi perbelanjaan perubatan.

Majikan-majikan yang mengaji mereka mmenghidap penyakit mntal akan diberkan
imbuhan cukai.




mydaiebnHnegatramkmiljdedaealmnaanngliuankgileaaapbnnmeegrdbiugaamunnsaadapnnsaeanmorlglarieaahnnnndkt.guae-nsloimgrhaaaenntsgatin KAJI SEMULA

Adalah penting dasar ini dikaji semula dari masa ke
masa bagi memperbaiki perkhidmatan kesihatan mental
serta penjaga mereka, dengan mengambil kira perubahan
dan keperluan kesihatan masyarakat dari masa ke masa.
19

MALAYSIA

-SEKIAN-

2021

20

RUJUKAN

INTERNET/LAMAN SESAWANG

DASAR KESIHATAN MENTAL NEGARA
https://www.moh.gov.my › moh › Rujukan › NCD

21