ชุดกิจกรรมนิทานคุณธรรม เพื่อพัฒนาวินัยในตนเอง ของเด็กปฐมวัย ชุดกิจกรรมนิทานคุณธรรมเพื่อพัฒนาวินัยในตนเองสำหรับเด็กปฐมวัยชั้นปีที่2 โดย นางสาว พรภัสสรณ์พมิพสทุธิ์ รหัสนักศึกษา
คำนำ ชุดฝึกกิจกรรมนิทานคุณธรรมเพื่อพัฒนาวินัยในตนเอง ฉบับนี้ เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษารายวิชาการวิจัย และพัฒนา นวัตกรรมการเรียนรู้ จัดทำขึ้นเพื่อจัดการเรียนรู้ให้แก่เด็กระดับชั้นอนุบาลปีที่ 2 โดยการเรียนรู้ผ่านชุด กิจกรรม นิทานคุณธรรมเพื่อพัฒนาวินัยในตนเอง มีเนื้อหาประกอบด้วยแผนการจัดกิจกรรมการเล่านิทาน และนิทานคุณธรรมเป็นกิจกรรม ที่มุ่งส่งเสริมฝึกวินัยให้กับเด็กปฐมวัย ดังนั้น ผู้จัดทำจึงได้จัดทำชุดฝึกกิจกรรมนิทานคุณธรรมเพื่อพัฒนาวินัยในตนเอง ขึ้นเพื่อ พัฒนาการมีวินัยในตนเองสำหรับ เด็กนักเรียนชั้นอนุบาล 2และเป็นพื้นฐานการเรียนรู้ในระดับ ประถมศึกษาต่อไป ผู้จัดทำต้องขอขอบคุณอาจารย์ประจำรายวิชา ที่ให้ความรู้ แนวทางในการจัดทำชุดฝึกกิจกรรม นิทานคุณธรรมเพื่อพัฒนาวินัยในตนเอง และหวังเป็นอย่างยิ่งว่าชุดฝึกกิจกรรมนิทานคุณธรรมเพื่อพัฒนา วินัยในตนเอง ฉบับนี้ จะให้ความรู้และเป็น ประโยชน์แก่เด็กระดับอนุบาล ตลอดจนผู้ที่สนใจและกำลัง ศึกษาเรื่องนี้ หากมีข้อผิดพลาดประการใด ผู้จัดทำ ต้องขออภัยไว้ ณ ที่นี้ด้วย ผู้จัดทำ นางสาว พรภัสสรณ์ พิมพสุทธิ์ นักศึกษาสาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย ชั้นปีที่ 3 ก
สารบัญ เรื่อง หน้า คำนำ ก สารบัญ ข คำชี้แจง ค จุดมุ่งหมายในการจัดกิจกรรม 1 บทบาทเด็ก 2-3 คำแนะนำสำหรับครู 5-7 ประโยชน์ของนิทาน 8 แผนการสอนที่1 9-11 แผนการสอนที่2 12-14 แผนการสอนที่3 15-18 แผนการสอนที่4 19-21 อ้างอิง 22 ข
คำชี้แจง ชุดฝึกกิจกรรมนิทานคุณธรรมเพื่อพัฒนาวินัยในตนเองสำหรับนักเรียนชั้น อนุบาลปีที่2ชุดนี้ประกอบด้วยแผนการจัดการเรียนรู้4แผนและนิทาน คุณธรรม4เรื่อง 1 สัปดาห์ที่1 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง วันวุ่นวายของเด็กชายโกโก้ กิจกรรมที่1 ประกอบด้วย เล่านิทาน โดยใช้ภาพประกอบการเล่า กิจกรรมที่2 ประกอบด้วย สนทนาเกี่ยวกับเนื้อหานิทาน 2 สัปดาห์ที่1 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง ฉันชอบทำงานบ้าน กิจกรรมที่1 ประกอบด้วย เล่านิทานโดยใช้ภาพประกอบการเล่า กิจกรรมที่2 ประกอบด้วย สนทนาเกี่ยวกับเนื้อหานิทาน 3 สัปดาห์ที่2 แผนการจัดการเรียนรู้ที่1 เรื่อง กระต่ายน้อยช่วยงานบ้าน กิจกรรมที่1 ประกอบด้วย เล่านิทาน โดยใช้ภาพประกอบการเล่า กิจกรรมที่2 ประกอบด้วย สนทนาเกี่ยวกับเนื้อหานิทาน 4 สัปดาห์ที่2 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง คนเก่งช่วยงานบ้าน กิจกรรมที่1 ประกอบด้วย เล่านิทาน โดยใช้ภาพประกอบการเล่า กิจกรรมที่2 ประกอบด้วย สนทนาเกี่ยวกับเนื้อหานิทาน ค
จุดมุ่งหมายของชุดฝึกกิจกรรมลีลามือสนุกลากเส้น 1. เพื่อเป็นเครื่องมือในการช่วยครูผู้สอนในระดับปฐมวัยใช้ จัดประสบการณ์เพื่อส่งเสริมการมีวินัยในตนเอง สำหรับเด็กปฐมวัย 2. เพื่อส่งเสริมทักษะด้านสังคมสำหรับเด็กปฐมวัยโดยใช้ ชุดฝึกกิจกรรมนิทานคุณธรรมเพื่อพัฒนาวินัยในตนเอง 3. เพื่อให้เด็กรู้จักการช่วยเหลือผู้อื่นและให้เด็กมีเจตคติที่ดีในเรื่องความมีระเบียบ วินัย หลักการจัดกิจกรรมนิทาน นิทาน เป็นเรื่องเล่าที่ถ่ายทอดความคิด ความเชื่อ ประเพณีวัฒนธรรมตลอดจน คุณธรรม จริยธรรม อันเป็นกลวิธีการปลูกฝังความรู้สึกนึกคิดและแนวปฏิบัติที่สืบทอดจากคนรุ่นหนึ่งสู่คนอีก รุ่นหนึ่งมายาวนานนับพันปี ทุกชาติ ทุกภาษา ต่างมีนิทานประจำชาติหรือท้องถิ่นของคน นิทานที่ได้รับ ความนิยมและเผยแพร่อย่างกว้างขวาง มีหลายชุด เช่น นิทานอีสป นิทานเวตาล นิทานชาดก ฯลฯ การถ่ายทอดนิทานแต่เดิมมาใช้การเล่า การเล่าประกอบภาพ หรือการแสดงต่อมาเมื่อเทคโนโลยีใน การสื่อสารที่ความเจริญก้าวหน้ามากขึ้น นิทานก็ได้แพร่หลายในรูปของ สิ่งพิมพ์ วิทยุ โทรทัศน์ ซีดีฯลฯ สิ่งที่เด็กได้รับจากการฟังนิทาน คือ ความสนุกสนเพลิดเพลิน ความรู้แนวคิด แนวปฏิบัติเพื่อ แก้ไขข้อบกพร่องหรือป้องกันปัญหาในชีวิตประจำวัน การเล่านิทาน และชุดกิจกรรมนิทานคุณธรรม เพื่อ พัฒนาวินัยในตนเองจะช่วยส่งเสริมและเพิ่มทักษะทางสังคมให้เด็กปฐมวัยได้ดีมากขึ้น การจัดกิจกรรมชุดกิจกรรมนิทานคุณธรรมเพื่อพัฒนาวินัยในตนเอง 1. ก่อนการทดลอง นำแบบสังเกตพฤติกรรมความมีวินัยในตนเองของเด็กปฐมวัยไปใช้กับกลุ่ม ตัวอย่าง จำนวน 25 คน แล้วบันทึกผลการทดสอบ (Pretest) 2) ดำเนินการสอนกลุ่มทดลองด้วยตนเอง ตามแผนการจัดประสบการณ์การเล่านิทานคุณธรรม ดังนี้ ขั้นที่ 1 สร้างความคุ้นเคยกับเด็ก ขั้นที่ 2 สังเกตพฤติกรรมความมีวินัยของเด็กปฐมวัยก่อนการทดลอง ขั้นที่ 3 ดำเนินการทดลองด้วยการจัดประสบการณ์การเล่านิทานในกิจกรรมเสริม ประสบการณ์ ใช้เวลา 2 สัปดาห์ สัปดาห์ละ 2 เรื่อง วันละ 10-20 นาที ช่วงกิจกรรมเสริมประสบการณ์ 1
บทบาทครู ผู้เขียนขอย ้ำว่ำ กำรจัดกิจกรรมส ำหรับเด็กปฐมวัย ครูจะต้องเป็นผู้มีบทบำทที่ส ำคัญ คือ ครู ต้องเข้ำใจในวิธีกำรสอนและต้องอำศัยทฤษฎีจิตวิทยำกำรสอน ตลอดจนสื่อที่เหมำะสมกับ บทเรียน วัยและควำมสนใจของเด็ก เด็กอำยุ 2-7 ปี ตำมทฤษฎีทำงสติปัญญำของเพียเจท์ จัด อยู่ในช่วงคิดก่อนปฏิบัติงำน (Preoperation stage) เด็กเรียนรู้จำกกำรกระท ำโดยอำศัยสื่อ วัสดุ อุปกรณ์ต่ำง ๆ เพรำะเด็กวัยนี้ไม่สำมำรถเรียนรู้จำกสิ่งที่เป็นนำมธรรมได้ ส ำหรับกำร พัฒนำเด็กปฐมวัยด้วยกิจกรรมกำรเล่ำนิทำน ครูต้องเข้ำใจกำรจัดกิจกรรมอย่ำงลึกซึ้ง มี งำนวิจัยของนิสิตปริญญำโท สำขำกำรศึกษำปฐมวัย มหำวิทยำลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปี 2551 ได้ศึกษำพฤติกรรมกำรแสดงมำรยำทไทยที่พึงประสงค์ของเด็กปฐมวัย โดยกำรจัดกิจกรรมกำร เล่ำนิทำนประกอบกำรฝึกปฏิบัติจริง ผู้วิจัยมีควำมสนใจที่จะศึกษำกำรเล่ำนิทำนประกอบกำร ฝึกปฏิบัติจริง เพื่อให้เด็กได้ปฏิบัติตำมตัวละครตำมเนื้อเรื่องในนิทำน เพื่อส่งเสริมพฤติกรรม กำรแสดงมำรยำทไทยที่พึงประสงค์ ซึ่งจะส่งผลให้เด็กปฐมวัยมีควำมสำมำรถในกำรแสดง มำรยำทไทย ในเรื่องกำรท ำควำมเคำรพ มำรยำทด้ำนวำจำและมำรยำทด้ำนกำรแสดงอิริยำบถ ได้อย่ำงมีประสิทธิภำพในชีวิตจริงของเด็ก จุดมุ่งหมำยเพื่อศึกษำระดับและกำรเปลี่ยนแปลง พฤติกรรมกำรแสดงมำรยำทไทยที่พึงประสงค์ของเด็กปฐมวัยโดยรวมและรำยด้ำนที่ได้รับกำร จัดกิจกรรมกำรเล่ำนิทำนประกอบกำรฝึกปฏิบัติจริง ผลกำรวิจัยพบว่ำ เมื่อเปรียบเทียบ พฤติกรรมกำรแสดงมำรยำทไทยที่พึงประสงค์ของเด็กปฐมวัยก่อนกำรจัดกิจกรรมกำรเล่ำ นิทำนประกอบกำรฝึกปฏิบัติจริง และหลังกำรจัดกิจกรรมกำรเล่ำนิทำนประกอบกำรฝึกปฏิบัติ จริงในสัปดำห์ที่ 1 หลังจัดประสบกำรณ์กำรจัดกิจกรรมกำรเล่ำนิทำนประกอบกำรฝึกปฏิบัติ จริงในสัปดำห์ที่ 1 เด็กปฐมวัยมีพฤติกรรมกำรแสดงมำรยำทไทย ที่พึงประสงค์เพิ่มขึ้นก่อนจัด กิจกรรมกำรเล่ำนิทำนประกอบกำรฝึกปฏิบัติจริง เมื่อสิ้นสุดกำรทดลอง ผลกำรเปรียบเทียบ ก่อนจัดกิจกรรมกำรเล่ำนิทำนประกอบกำรฝึกปฏิบัติจริง มีกำรเปลี่ยนแปลงเพิ่มขึ้นอย่ำงมี นัยส ำคัญทำงสถิติที่ระดับ .01 โดยมีกำรเปลี่ยนแปลงที่สูงขึ้น ที่เป็นเช่นนี้เพรำะระยะเวลำใน กำรฝึกกิจกรรมกำรเล่ำนิทำนประกอบกำรฝึกปฏิบัติจริงมำกขึ้น ท ำให้เด็กซึมซับและเกิด จินตนำกำรโดยกระบวนกำรเรียนรู้จำกกำรด ำเนินกิจกรรมที่ครูเล่ำเรื่องเกี่ยวกับพฤติกรรมกำร แสดงมำรยำทไทยที่พึงประสงค์ผ่ำนกิจกรรมกำรเล่ำนิทำนประกอบกำรฝึกปฏิบัติจริง ซึ่งมีครู เป็นผู้ชี้แนะแนวทำง ส่งเสริม กระตุ้นให้เด็กคิดและมีจินตนำกำรจำกกำรแสดงเป็นตัวละครนั้น 2
ๆ กำรสื่อควำมหมำยและแสดงพฤติกรรมของตัวละครจะท ำให้เด็กเข้ำใจควำมรู้สึกที่เกิดจำก จิตใจ และเรียนรู้ได้ดีกับสิ่งที่เกิดขึ้นกับตนเอง กำรกระท ำกิจกรรมต่ำง ๆ ของเด็กที่เกิดจำกกำร กระตุ้นให้เด็กกล้ำคิด กล้ำแสดงออก เป็นกำรสะท้อนควำมคิดเกี่ยวกับกำรด ำเนินชีวิตที่เกิด จำกกำรปฏิสัมพันธ์ ท ำให้เกิดพัฒนำกำรพฤติกรรมกำรแสดงมำรยำทไทยที่พึงประสงค์ออกมำ และในขณะวิจัยได้มีกำรก ำหนดบทบำทครู ซึ่งเป็นผู้มีบทบำทส ำคัญในกำรสร้ำงบรรยำกำศ กำรเรียนรู้โดยใช้กิจกรรมกระตุ้น และชักน ำให้เด็กเสนอควำมคิด กำรให้อิสระเด็กในกำร เลือกใช้อุปกรณ์ กำรใช้ค ำถำมพูดคุยสนทนำกับเด็กในขั้นสรุปนั้นเป็นกำรพูดคุยถึงตัวละครนั้น ๆ ร่วมกัน ซึ่งเป็นปัญหำที่เด็กพบและประสบกำรณ์จำกกำรได้ฟังเรื่องที่จินตนำกำรโดยตรงกับ ตนเอง ครูให้อิสระทั้งควำมคิดและกำรกระท ำ เด็กได้รับรู้และเรียนรู้ควำมคิดของบุคคลอื่นที่มี พฤติกรรมที่ตนได้ปฏิบัติ ท ำให้เด็กเรียนรู้และเข้ำใจควำมต้องกำรของผู้อื่น ปรับพฤติกรรมของ ตนเองให้เป็นที่ยอมรับของผู้อื่น เมื่อครูใช้ค ำถำมกระตุ้นเพียงเล็กน้อย เด็กสำมำรถช่วยกัน เสนอควำมคิดเห็นในกำรแก้ปัญหำ และตกลงหำข้อสรุป วิธีแก้ปัญหำกันเองได้ คือเด็กลดกำร ยึดตนเองเป็นศูนย์กลำง รู้จักปรับตัวยินยอมท ำตำมเพื่อนและครูบอก ตารางการจัดกิจกรรมการเล่านิทาน สัปดาห์ที่ นิทาน วันที่ท าการทดลอง 1 วันวุ่นวายของเด็กชายโกโก้ จันทร์ ฉันชอบท างานบ้าน พุธ 2 ปุยฝ้ายน้อยช่วยงานบ้าน จันทร์ คนเก่งช่วยงานบ้าน พุธ 3
บทบาทเด็ก 1. ซักถาม ตั้งใจฟัง มีความกระตือรือร้นในการร่วมการฟังนิทาน 2. เด็กลงมือปฏิบัติกิจกรรมด้วยตนเองอย่างถูกวิธี การประเมินผล 1. แบบสังเกตพฤติกรรมด้านความสามารถในด้านสังคม 2. แบบสังเกตพฤติกรรมการปฏิบัติการมีวินัยในตนเอง ประโยชน์ที่จะได้รับ 1. ครูผู้สอนเด็กปฐมวัย มีแนวทางในการจัดกิจกรรมการเล่านิทานที่มีหลากหลายในการจัดกิจกรรม 2. เด็กปฐมวัยได้รับการพัฒนาการมีวินัยในตนเอง ฝึกการมีระเบียบวินัย การช่วยเหลือผู้อื่น 3. เด็กได้รับการพัฒนาด้านคูณธรรม จริยธรรม ความรู้สึกที่ดีต่อตนเองแความเชื่อมั่นในตนเอง และมีความสัมพันธ์ที่ ดีกับผู้อื่น 4
คำแนะนำสำหรับครู กิจกรรมการเล่านิทานนั้น ไม่ใช่เป็นกิจกรรมที่เล่านิทานให้เด็กฟังอย่างเดียวแล้วทำให้เด็กมีพฤติกรรมตามต้องการหรือ ตามจุดประสงค์ที่กำหนด จากงานวิจัยที่กล่าวชี้ให้เห็นว่า ครูปฐมวัยจำเป็นต้องมีเทคนิค/วิธีการส่งเสริมและสนับสนุนต่อเนื่อง จากกิจกรรมการเล่านิทานด้วยเวลาที่เหมาะสม ความต่อเนื่องของการจัดกิจกรรมยังเป็นสิ่งจำเป็นอีกด้วย ครูปฐมวัย จำเป็นต้องศึกษาหาความรู้และพัฒนากิจกรรมการเล่านิทานให้มีประสิทธิภาพต่อไป ใบความรู้ เกี่ยวกับนิทาน ความหมายของนิทาน มีหน่วยงาน และนักวิชาการหลายท่าน ได้กล่าวถึงความหมายของนิทานไว้ได้ ดังนี้ เกษลดา มานะจุติและ อภิญญา มนูญศิลป์ (2544 : 1) ได้ให้ความหมายของนิทานว่า หมายถึง เรื่อง เล่าต่อกัน มาโดยใช้วาจาหรือเล่าโดยแสดงภาพประกอบ หรือการเล่าโดยวัสดุอุปกรณ์ ใช้ประเภทต่างๆ ประกอบก็ได้เช่น หนังสือภาพ หุ่นหรือการใช้คนแสดงบทบาทลีลาเป็นไปตามเนื้อเรื่องของนิทานนั้นๆ แต่เดิม มานิทานถูกเล่าสู่กันและกันด้วยปากสืบกันมาเพื่อ เป็นเครื่องบันเทิงใจในยามว่าง และเพื่อถ่ายทอดความเชื่อ ความศรัทธาเลื่อมใสในสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่เป็นที่ยึดถือของคนแต่ละกลุ่ม วิไล มาศจรัส (2545 : 12) ได้กล่าวถึงความหมายของนิทานว่า นิทาน หมายถึง เรื่องที่เล่ากันมา เช่น นิทานอีสป นิทานชาดก ในทางคติชนวิทยา ถือว่า นิทานเป็นเรื่องเล่าสืบสานต่อๆ กันมา ถือเป็นมรดกทาง วัฒนธรรมอย่างงหนึ่งในหลายอย่างของมนุษย์เป็นสิ่งที่มีความหมาย มีคุณค่าซึ่งนิทานนั้นจะมีทั้งนิทานเล่าปาก เปล่า จดจากัน มาแบบมุขปาฐะและนิทานที่มีการเขียนการบันทึกไว้เป็นลายลักษณ์อักษร ราชบัณฑิตยสถาน พุทธศักราช 2542(2546 : 588) ได้ระบุความหมายของนิทานไว้ว่านิทาน หมายถึงเรื่องที่เล่ากันมา เช่น นิทาน ชาดก นิทานอีสป เกริก ยุ้นพันธ์(2547 : 8) ไดให้ความหมายของนิทานไว้ว่าหมายถึง เรื่องราวที่เล่าสืบต่อกันมาตั้งแต่ สมัยโบราณ เป็นการผูกเรื่องขึ้น เพื่อให้ผู้ฟังเกิดความสนุกสนานเพลิดเพลิน และสอดแทรกคติสอนใจลงไป ประคอง นิมมานเหมินทร์(2550 : 9)ได้ให้ความหมายของนิทานว่า หมายถึง เรื่องที่เล่ากันต่อๆ มาจากคนรุ่น หนึ่งสู่คนอีกรุ่นหนึ่งโดยไม่ทราบว่า ใครเป็นผู้แต่ง เช่น นิทานเรื่องสังข์ทองปลาบู่ทอง หรือโสนน้อยเรือนงาม มี การเล่าสู่กันฟังจากปู่ย่าตายายของเรา พ่อแม่ของเรารวมทั้งตัวเราเอง ไปจนถึงลูกหลานเหลนโหลนของเรา เป็นทอดๆ กันไปรุ่นแล้วรุ่นเล่า บางครั้งก็แพร่กระจายจากท้องถิ่นหนึ่งไปสู่อีกท้องถิ่นหนึ่ง เช่น นิทานเรื่องสังข์ ทองอาจมีหลายสำนวนแล้วแต่ความทรงจา ความเชื่อ อารมณ์ของผู้เล่าและวัฒนธรรมในแต่ละท้องถิ่นจาก ความหมายของนิทานดังกล่าว 5
ควำมส ำคัญของนิทำน นิทานเป็น สิ่งที่สำคัญต่อชีวิตเด็ก ช่วยให้เด็กมีความสุขให้แง่คิดและคติสอนใจการจัดประสบการณ์ให้เด็กโดย ใช้นิทานเป็นสิ่งจา เป็นเพราะการเล่านิทาน สามารถใช้เป็นเครื่องมือในการพัฒนาและเตรียมความพร้อมให้กับ เด็ก ได้มีนักวิชาการกล่าวถึงความสำคัญของนิทานไว้หลายท่านดังต่อไปนี้ เกริก ยุ้นพันธ์ (2547 : 55 - 56)ได้กล่าวถึงความสำคัญของการเล่านิทาน ดังนี้ 1. เด็กๆ หรือผู้ฟังจะเกิดความรู้สึกอบอุ่นและใกล้ชิด เป็นกันเองกับผู้เล่า 2. เด็กๆ หรือผู้ฟังจะเกิดความรู้สึกร่วมในขณะฟัง ทา ให้เขาเกิดความเพลิดเพลินผ่อนคลายและสดชื่น แจ่มใส 3. เด็กๆ หรือผู้ฟังจะมีสมาธิหรือความตั้งใจที่มีระยะเวลานานขึ้นหรือยาวขึ้น โดยเฉพาะผู้เล่าที่มี ความสามารถในการตรึงให้ผู้ฟังหรือเด็กๆใจจดจ่ออยู่กับเรื่องราวที่ผู้เล่าเล่าเรื่องที่มีขนาดยาว 4. เด็กๆ หรือผู้ฟังจะถูกกล่อมเกลาด้วยนิทานที่มีเนื้อหาส่งเสริมคุณธรรมและจริยธรรม ทำให้เด็กๆ และผู้ฟังเข้าใจในความดีและความงามยิ่งขึ้น 5. นิทานจะทา ให้เด็กๆ หรือผู้ฟังมีความละเอียดอ่อน รู้จักการรับและการให้มองโลกในแง่ดี 6. นิทานจะทำให้เด็กๆ หรือผู้ฟังใช้กระบวนการคิดในการพิจารณาแก้ปัญหาได้ 7. นิทานสามารถสร้างความกล้าให้กับเด็กๆหรือผู้ฟังโดยการแสดงออกที่ผ่านกระบวนการคิดที่มี ประสิทธิภาพ 8. เด็กๆ ผู้ฟังจะได้ความรู้ที่เป็นประโยชน์และสามารถประยุกต์ใช้กับชีวิตประจำวันได้ 9. นิทานช่วยสร้างเสริมจินตนาการที่กว้างไกลไร้ขอบเขตให้กับเด็กหรือผู้ฟัง 10. นิทานสามารถช่วยให้เด็กๆ และผู้ฟังได้รู้จักการใช้ภาษาที่ถูกต้อง การออกเสียง การกระดกลิ้นตัว ร เรือ และ ล สิงได้อย่างถูกต้องและเป็นธรรมชาติ วิเชียร เกษประทุม(2550 : 9-10)ได้กล่าวถึงความสำคัญของนิทานวามี่ คุณค่าและมีประโยชน์ ดังนี้ 1.นิทานให้ความสนุกสนานเพลิดเพลิน เป็นการผ่อนคลายความเครียดและช่วยให้เวลาผ่านไปอย่าง ไม่น่าเบื่อหน่าย 2. นิทานช่วยกระชับความสัมพันธ์ในครอบครัวเด็กบางคนอาจมองผุ้ใหญ่ว่าเป็นบุคคลที่ขี้บ่นชอบดุด่า น่าเบื่อ หน่วยหรือน่าเกรงขาม แต่ถ้าผู้ใหญ่มีเวลาเล่านิทานให้เด็กฟังบ้าง นิทานที่สนุกๆ ก็จะช่วยให้เด็กอยากอยู่ ใกล้ชิดผู้ใหญ่ความเกรงกลัวหรือเบื่อหน่ายผู้ใหญ่ลง17 3. นิทานให้การศึกษาและเสริมสร้างจินตนาการ 6
4. นิทานให้ข้อคิดและคติเตือนใจ ช่วยปลูกฝังคุณธรรมต่างๆ ที่สังคมพึงประสงค์ให้แก่ผู้ฟังเช่น ให้ซื่อสัตว์ให้ เชื่อผู้ใหญ่ ให้พูดจาไพเราะอ่อนหวาน ให้มีความเอื้อเผื่อเผื่อแผ่ให้ขยันขันแข็ง เป็นต้น 5. นิทานช่วยสะท้อนให้เห็นสภาพของสังคมในอดีตในหลายๆด้าน นิทานมีความสำคัญต่อพัฒนาการของเด็กดังนี้ 1. ช่วยพัฒนาเด็กทางด้านลักษณะชีวิต เด็กได้เรียนรู้ถึงลักษณะชีวิตที่ดีผ่านนิทานที่ ปรารถนาให้เด็กมีพฤติกรรมที่ดีเช่น มีคุณธรรมจริยธรรม มีความกล้าหาญ มีความยุติธรรม 2. การพัฒนาเด็กด้านบุคลิกภาพ บุคลิกภาพเป็นองค์ประกอบที่มีอยู่มากในนิทานซึ่ง เด็กจะได้รับรู้ถึงบุคลิกภาพที่ดีที่จะช่วยให้อยู่ในสังคมได้อย่างดีเช่น ความเชื่อมั่นการรักษาตน ความสุภาพอ่อนน้อม ความมีมารยาทที่ดีความเป็นผู้นำ 3. การพัฒนาเด็กด้านความรู้และสติปัญญา 4. การพัฒนาเด็กในด้านทักษะและความสามารถ 5. การพัฒนาเด็กในด้านสุขภาพ นิทานเป็นกระบวนการหนึ่งที่กำหนดบทบาท ในด้าน สุขภาพให้เกิดแก่เด็ก เพราะเมื่อเด็ก ได้อ่านหรือ ฟังนิทานแล้วจะก่อให้เกิด การเรียนรู้ในการที่จะ รักษาสุขภาพกายและสุขภาพจิตของตน นอกจากนี้ บวรงามศิริอุดม (http://www.sk-hospital.com สืบค้นเมื่อวันที่ 10/05/2554) ได้กล่าวถึงความสำคัญ ที่ได้จากการเล่านิทานว่า 1. ส่งเสริมพัฒนาการและการเรียนรู้ของเด็ก 2. ให้รู้จักคำ เรียกชื่อสิ่งของต่างๆ จากรูปภาพในนิทาน 3. เปิดโอกาสให้เด็กได้แสดงออก พัฒนาความคิด จินตนาการ 4. ให้ความรู้สึกที่ดีต่อเด็ก 5. มีความตลกขบขันให้ความสนุกสนาน ช่วยแก้ปัญหาให้กับตัวเด็กเมื่อเปรียบเทียบ ตนเองกับตัวละคร18จาก 7
ประโยชน์ของนิทาน ทำให้ความเพลิดเพลิน สนุกสนานและผ่อนคลายความเครียด สร้างเสริมจินตนาการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม กระชับความสัมพันธ์ในครอบครัว สะท้อนให้เห็นสภาพของสังคมในอดีตในหลายๆด้าน ช่วยพัฒนา เด็กทางคุณลักษณะชีวิต พัฒนาบุคลิกภาพของเด็ก พัฒนาด้านความรู้และสติปัญญา ทักษะและความสามารถ ทางภาษา 8
แผนการจัดกิจกรรมการเล่านิทานคุณธรรม สัปดาห์ที่ 1 แผนที่ 1 เรื่อง วันวุ่นวายของเด็กชายโกโก้ วัตถุประสงค์ 1. เพื่อให้เด็กรู้จักความมีระเบียบวินัย 2. เพื่อให้เด็กรู้ถึงหน้าที่ของตน การดำเนินกิจกรรม ขั้นนำ 1. เด็กและครูสร้างข้อตกลงเกี่ยวกับการปฏิบัติตนในการฟังขณะนิทาน เช่น ไม่คุยหรือหยอกล้อกัน ไม่เล่นของเล่นอย่างอื่น ตั้งใจฟัง และปรบมือเมื่อครูเล่าจบ 2. เด็กดูหนังสือนิทานเรื่องวินัยเด็กดีที่ครูชูขึ้น ครูอ่านชื่อนิทาน พร้อมกับใช้มือชี้ตัวอักษรไปด้วย ขั้นสอน 1. ครูชูหนังสือนิทานเรื่องวันวุ่นวายของเด็กชายโกโก้ให้อยู่ในระดับสายตาของเด็ก และเล่านิทานให้ เด็กฟังด้วยน้ำเสียงที่ชัดเจน มีจังหวะสม่ำเสมอ 2. เด็กและครูสนทนาเกี่ยวกับเนื้อหาในนิทานเรื่องวันวุ่นวายของเด็กชายโกโก้ 3. สรุปเรื่องราวโดยให้นักเรียนฟัง และให้นักเรียนแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับความระเบียบครูแทรก เรื่องการเก็บของเล่นให้มีระเบียบ การเก็บของอย่างทะนุถนอม ไม่ส่งเสียงดังขณะเก็บของ ขั้นสรุป เด็กและครูสนทนาสรุปเกี่ยวกับนิทานเรื่อง วินัยเด็กดี สื่อ รูปภาพประกอบนิทาน เรื่อง วันวุ่นวายของเด็กชายโกโก้ การประเมิน 1. วิธีการประเมิน / สิ่งที่ต้องการประเมิน พฤติกรรมความมีวินัยในตนเอง 2. เครื่องมือประเมิน แบบสังเกตพฤติกรรมความมีวินัยในตนเองของเด็กปฐมวัย 9
10
นิทานเรื่อง วันวุ่นวายของเด็กชายโกโก้ โกโก้เป็นลูกคนเดียว ทุกวันหลังกลับโรงเรียน โกโก้จะถอดถุงเท้า รองเท้าทิ้งเกะกะ วางกระเป๋า หนังสือไม่เป็นที่ เพราะโกโก้ไม่เก็บของให้เป็นที่ทำให้ทุกเช้าโกโก้ต้องมีเรื่องวุ่นวายก่อนไปโรงเรียนอยู่เสมอ “คุณแม่ครับ ถุงเท้าของผมอยู่ไหนครับ” “อยู่ในลิ้นชักตู้ไงจ๊ะ” “คุณแม่ครับ..ผมหารองเท้าไม่เจอครับ” “อยู่ที่ชั้นวางรองเท้าไงจ๊ะ” คุณพ่อกับคุณแม่เห็นโกโก้ชอบทิ้งของเกะกะ จึงจัดห้องส่วนตัวให้โกโก้จะได้เก็บข้าวของให้เป็น ระเบียบเรียบร้อยกว่านี้ โกโก้ชอบห้องใหม่มาก เมื่อกลับจากโรงเรียนโกโก้จะอยู่แต่ในห้อง และรื้อของเล่นทุกอย่างออกมาเล่น อย่างมีความสุข โกโก้ทิ้งของเล่นเกะกะเต็มห้องทุกวัน คุณแม่จึงต้องเข้ามาทำความสะอาดและจัดของให้เรียบร้อยอยู่ เสมอ เย็นวันหนึ่งเมื่อกลับจากโรงเรียน คุณแม่บอกกับโกโก้ด้วยน้ำเสียงจริงจัง “โกโก้ฟังแม่นะ..ต่อไปแม่จะไม่ทำความสะอาดห้องและเก็บของให้อีกแล้ว ลูกต้องทำสิ่งเหล่านี้ด้วย ตัวเองนะ” และเช้าวันต่อมา คุณแม่ก็หายตัวไป “เอ๊ะ คุณแม่หายไปไหน” โกโก้ต้องรีบไปโรงเรียนแต่ว่า กระเป๋าหนังสือโกโก้อยู่ไหนนะ ถุงเท้าอยู่ไหน นะ รองเท้าโกโก้อยู่ไหนนะ โกโก้หันซ้ายหันขวาแล้วหยิบถุงเท้ารองเท้ามาสวม ก่อนจะวิ่งออกไปด้วยความรีบ ร้อน ที่โรงเรียน เพื่อนๆ มองโกโก้แล้วหัวเราะคิกคัก เพื่อนๆ หัวเราะอะไรโกโก้นะ โกโก้ก้มมองตัวเองแล้วก็ ต้องตกใจ โอ้โกโก้สวมถุงเท้าสีดำข้างหนึ่ง สีขาวข้างหนึ่ง โกโก้ร้องไห้วิ่งกลับบ้านด้วยความอาย “ฮือ..ฮือ..คุณพ่อครับ คุณแม่หายไปไหน” “คุณแม่ไปเยี่ยมยาย โกโก้ถามหาคุณแม่ทำไมหรอ” “ฮือ...ฮือ..คุณแม่ไม่อยู่โกโก้ต้องแต่งตัวเองก็เลยใส่ถุงเท้าสลับสีกัน เพื่อนๆ ที่โรงเรียนหัวเราะที่โกโก้ใส่ ถุงเท้าสีดำสีขาวข้างหนึ่งไปโรงเรียนครับคุณพ่อ” “ถ้าลูกไม่อยากถูกเพื่อนๆ หัวเราะ ลูกก็ต้องแต่งตัวให้ถูกต้องเรียบร้อยสิ” “แต่คุณแม่ไม่ได้เตรียมเสื้อผ้า ถุงเท้า รองเท้า และกระเป๋าไว้ให้โกโก้นี้ครับ” “โกโก้ฟังพ่อนะ ลูกต้องรู้จักดูแลตัวเอง ต้องรู้จักหน้าที่และระเบียบวินัย โกโก้เข้าใจไหมครับ” โกโก้ หยักหน้ารับด้วยสีหน้าเศร้าๆ “วันนี้ที่ลูกใส่ถุงเท้าสลับสีกันจนถูกเพื่อนๆ หัวเราะ ก็เพราะลูกชอบวางข้าวของเกะกะเวลารีบก็หยิบ ผิดหยิบถูก วุ่นวายอย่างนี้ไงล่ะ” “โกโก้ไม่อยากให้เพื่อนหัวเราะอีก โกโก้จะไม่วางของเกะกะอีกแล้วครับ” ตอนนี้ทุกเช้ามีแต่ความสดใส ไม่มีวันวุ่นวายของเด็กชายโกโก้อีกแล้ว 11
แผนการจัดกิจกรรมการเล่านิทานคุณธรรม สัปดาห์ที่ 1 แผนที่ 2 เรื่อง ฉันชอบทำงานบ้าน วัตถุประสงค์ 1. เพื่อให้เด็กรู้จักการเก็บของเข้าที่ให้เรียบร้อย 2. เพื่อให้เด็กรู้ถึงหน้าที่ของตน การดำเนินกิจกรรม ขั้นนำ 1. เด็กและครูสร้างข้อตกลงเกี่ยวกับการปฏิบัติตนในการฟังขณะนิทาน เช่น ไม่คุยหรือหยอกล้อกัน ไม่เล่นของเล่นอย่างอื่น ตั้งใจฟัง และปรบมือเมื่อครูเล่าจบ 2. เด็กดูหนังสือนิทานเรื่อง ฉันชอบทำงานบ้าน ที่ครูชูขึ้น ครูอ่านชื่อนิทาน พร้อมกับใช้มือชี้ตัวอักษร ไปด้วย ขั้นสอน 1.กล่าวทักทายนักเรียน พูดคุยกับนักเรียนให้รู้สึกผ่อนคลาย 2.เล่านิทานให้นักเรียนฟัง โดยใช้รูปภาพประกอบการเล่า 3.สรุปเรื่องราวโดยให้นักเรียนฟัง และให้นักเรียนแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับความระเบียบครูแทรก เรื่องการเก็บของเล่นเข้าที่การจัดวางเรียงของเล่นใส่ตู้ให้เรียบร้อย ขั้นสรุป เด็กและครูสนทนาสรุปเกี่ยวกับนิทานเรื่อง ฉันชอบทำงานบ้าน สื่อ หนังสือนิทานเรื่อง ฉันชอบทำงานบ้าน การประเมิน 1. วิธีการประเมิน / สิ่งที่ต้องการประเมิน พฤติกรรมความมีวินัยในตนเอง 2. เครื่องมือประเมิน แบบสังเกตพฤติกรรมความมีวินัยในตนเองของเด็กปฐมวัย 12
13
นิทานเรื่อง ฉันชอบทำงานบ้าน ฉันชอบเช็ดโต๊ะ โอ้โฮ โต๊ะสะอาดจังเลย ฉันชอบทำกับข้าว ว้าว..น่าอร่อยจังเลย ฉันขอบล้างจาน อืม..จานชามสะอาดน่าใช้จังเลย ฉันชอบซักผ้า อะฮ้า..เสื้อผ้าหอมสะอาดจังเลย ฉันชอบพับผ้า อู้ฮู..ตู้เสื้อผ้าดูเรียบร้อยจังเลย ฉันชอบจัดตู้หนังสือ อืม..จัดเรียงเป็นระเบียบ น่าอ่านจังเลย ฉันชอบกวาดถูบ้าน อา..บ้านสะอาดจังเลย ฉันชอบกวาดใบไม้ นี้ไง..สนามหญ้าสะอาดตาจังเลย ฉันชอบรดน้ำต้นไม้ เห็นไหม..ดอกไม้บานเต็มสวนเลย ฉันชอบทำงานบ้าน ลัน ลัน ล้า...บ้านฉันน่าอยู่จังเลย 1 4
แผนการจัดกิจกรรมการเล่านิทานคุณธรรม สัปดาห์ที่ 2 แผนที่ 1 เรื่อง กระต่ายน้อยช่วยงานบ้าน วัตถุประสงค์ 1. เพื่อให้เด็กรู้จักการช่วยเหลือผู้อื่น 2. เพื่อให้เด็กมีเจตคติที่ดีในเรื่องความมีระเบียบวินัย การดำเนินกิจกรรม ขั้นนำ 1. เด็กและครูสร้างข้อตกลงเกี่ยวกับการปฏิบัติตนในการฟังขณะนิทาน เช่น ไม่คุยหรือหยอกล้อกัน ไม่เล่นของเล่นอย่างอื่น ตั้งใจฟัง และปรบมือเมื่อครูเล่าจบ 2. เด็กดูหนังสือนิทานเรื่อง ปุยฝ้ายน้อยช่วยงานบ้าน ที่ครูชูขึ้น ครูอ่านชื่อนิทาน พร้อมกับใช้มือชี้ ตัวอักษรไปด้วย ขั้นสอน 1. กล่าวทักทายนักเรียน พูดคุยกับนักเรียนให้รู้สึกผ่อนคลาย 2. เล่านิทานให้รักเรียนฟัง โดยใช้รูปภาพประกอบการเล่า 3. สรุปเรื่องราวโดยให้นักเรียนฟัง และให้นักเรียนแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับความระเบียบการ ช่วยเหลือผู้อื่น ยิ้มแย้มแจ่มใจเมื่อได้ทำงาน ขั้นสรุป เด็กและครูสนทนาสรุปเกี่ยวกับนิทานเรื่อง กระต่ายน้อยช่วยงานบ้าน สื่อ รูปภาพประกอบนิทาน เรื่อง กระต่ายน้อยช่วยงานบ้าน การประเมิน 1. วิธีการประเมิน / สิ่งที่ต้องการประเมิน พฤติกรรมความมีวินัยในตนเอง 2. เครื่องมือประเมิน แบบสังเกตพฤติกรรมความมีวินัยในตนเองของเด็กปฐมวัย 15
16
นิทานเรื่อง กระต่ายน้อยช่วยงานบ้าน ตอนเย็นวันหนึ่ง คุณแม่กำลังทำอาหารเย็นอยู่ในครัว ปุยฝ้ายกระต่ายน้อยจึงอยากช่วยงานคุณแม่บ้าง ปุยฝ้ายจึงบอกแม่ว่า “คุณแม่ค่ะ ให้หนูช่วยงานคุณแม่บ้างได้ไหมค่ะ แต่หนูไม่รู้จะช่วยงานบ้านคุณแม่ยังไงดีค่ะ” “หนูช่วยคุณแม่ทำความสะอาดบ้านดีไหมคะ” คุณแม่กล่าวอย่างดีใจที่กระต่ายอยากช่วยงานบ้าน แต่กระต่ายไม่รู้ว่าจะเริ่มทำความสะอาดบ้านอย่างไรดีคุณแม่จึงบอกว่า “แม่ว่าห้องนอนของหนูตอนนี้ รกมาก หนูน่าจะหัดทำความสะอาดห้องนอนของหนูก่อนดีไหมคะ” “ดีค่ะ นั้นน่าจะง่ายสำหรับหนูนะคะ” กระต่ายก็เห็นดีด้วย กระต่ายจึงเข้าไปในห้องนอนเพื่อทำความสะอาดห้องของตัวเอง กระต่ายเห็นของเล่นวางทิ้งไว้จึงเข้า ไปเก็บ แต่พอกระต่ายเห็นของเล่นก็อดเล่นของเล่นไม่ได้กระต่ายลืมไปว่าปุยฝ้ายจะทำความสะอาดห้องตัวเอง กระต่ายเล่นของเล่นอย่างสนุกสนาน พอดีแม่เดินผ่านมาเห็นกระต่ายกำลังเล่นอยู่ คุณแม่จึงถามว่า “กระต่ายเป็นยังไงบ้างจ๊ะ ทำไมห้องหนูยังรกอยู่เหมือนเดิมล่ะคะ” กระต่ายกำลังสนุกกับการเล่นอยู่ได้ยินคุณแม่บอกอย่างนั้น ก็นึกได้ว่าจะเข้ามาทำความสะอาดห้อง กระต่ายจึงเลิกเล่นและเริ่มเก็บของเล่นกระจัดกระจายอยู่เต็มห้อง โดยเก็บของเล่นเข้าไปรวมไว้ในกล่องเก็บ ของเล่น เก็บหนังสือจัดใส่ไว้ชั้นวางหนังสือ เก็บเสื้อผ้าที่หล่นอยู่ใส่ในตะกร้าผ้า กระต่ายเก็บของต่างๆ ไปเข้าที่ จนเรียบร้อย แต่เมื่อกระต่ายมองดูห้องตัวเอง ก็เห็นว่าห้องนอนยังไม่เรียบร้อย พอดีคุณแม่แวะมาดูว่ากระต่ายทำ ความสะอาดห้องไปถึงไหนแล้ว กระต่ายจึงถามคุณแม่ว่า “หนูว่าห้องนอนยังไม่เรียบร้อยเลยค่ะ เป็นเพราะอะไรค่ะ” กระต่ายถามคุณแม่ “หนูยังไม่ได้เก็บเตียงไงคะ บนเตียงของหนูมีของเล่นอยู่เต็มเตียงเลยนะคะ” คุณแม่จึงบอกกระต่ายว่า “มาเถอะจ้ะ แม่จะสอนให้หนูหัดจัดเตียงของหนูกัน” และคุณแม่ก็สอนให้กระต่ายปัดฝุ่น พับผ้าห่มนำของเล่นไปเก็บใส่กล่องให้เรียบร้อย คุณแม่สอน กระต่ายทำความสะอาดและจัดเตียงจนเรียนร้อยดี “คุณแม่ขา แล้วเสื้อผ้าพวกนี้เราจะทำอย่างไรดีคะ”กระต่ายถาม “เสื้อผ้าที่ซักมาแล้วเราก็ต้องจัดเก็บเข้าตู้เสื้อผ้านะคะ”คุณแม่บอกปุยฝ้าย “ก่อนอื่นเราต้องพับเสื้อผ้าให้เรียนร้อย จากนั้นก็นำไปจัดเข้าตู้อีกทีค่ะ”คุณแม่สอนกระต่ายแล้วคุณ แม่ก็สอนวิธีพับผ้าให้กระต่ายดู “คุณแม่คะ การพับผ้าแล้วเอาไปเก็บเข้าตู้เสื้อผ้า กระต่ายว่ามันยากกว่าการเก็บของเล่นอีกนะคะ” กระต่ายบอกเมื่อพับผ้าแล้วนำไปเก็บที่ตู้เสื้อผ้าแล้ว “ใช่จ้ะแต่เด็กๆ อย่างหนูก็ทำได้นะจ๊ะถ้าหัดทำบ่อยๆ ไม่นานหนูก็จะพับผ้าเก่งค่ะ”คุณแม่บอกเมื่อทำ ความสะอาดห้องเสร็จ กระต่ายก็มองดูห้องมอนของตัวเอง “คุณแม่ขา ห้องนอนของหนูดูสะอาดเรียบร้อย มากๆ เลยนะคะ หนูอยากให้ห้องนอนของหนูเรียบร้อยอย่างนี้ทุกวันเลย” กระต่ายปุยฝ้ายบอก “ดีใช่ไหมจ๊ะที่ห้องนอนของเราสะอาดอย่างนี้ถ้าหนูอยากให้ห้องนอนสะอาดเรียบร้อยทุกวันหนูก็ต้อง เก็บของเล่น จัดเตียงและพับเสื้อผ้าเข้าที่ทุกวันนะคะ”คุณแม่บอก “ค่ะคุณแม่หนูทำความสะอาดทุกวันเลยค่ะ” 17
“คุณแม่ดีใจมากเลยนะคะ ที่หนูรู้จักเก็บของเป็นระเบียบเรียบร้อยอย่างนี้” คุณแม่ชมลูกสาวในตอน เย็นคุณพ่อกลับมาจากทำงาน ใกล้จะถึงเวลาอาหารเย็นพอดีคุณแม่ทำอาหารเย็นอยู่ในครัว คุณพ่อจะช่วยคุณ แม่กระต่ายจึงบอกคุณพ่อ “คุณพ่อค่ะหนูอยากช่วยจัดเตรียมโต๊ะอาหารได้ไหมคะ” “ดีมากเลยครับ พ่อคิดว่าหนูคงเป็นผู้ช่วยที่เก่งมาก” คุณพ่อบอก กระต่ายดีใจมากจะได้ช่วยทำงาน บ้าน คุณพ่อให้ปุยฝ้ายไปหยิบจาน ช้อน และส้อม มาวางที่โต๊ะ “เราต้องจัดวาง จาน ช้อน และส้อมให้ถูกนะครับ” คุณพ่อสอนกระต่ายและวางจาน ช้อนส้อมให้ดู พอปุยฝ้ายช่วยจัดจาน ช้อน และส้อมเสร็จแล้ว กระต่ายก็ถามคุณพ่อว่า “คุณพ่อคะ หนูอยากช่วยจัด แก้วน้ำด้วยได้ไหมคะ หนูช่วยวางแก้วน้ำให้นะคะ” ปุยฝ้ายบอก “ได้ครับแต่ต้องระวังอย่าทำให้แก้วแตกนะครับ หนูควรหยับแก้วมาทีละใบนะครับ” คุณพ่อสอน กระต่ายจึงหยิบแก้วมาวางทีละใบอย่างระวัดระวัง “เอาล่ะ ทุกอย่างก็พร้อมแล้ว สุดท้ายเราก็วางผ้าเช็ดปากไว้ ข้างๆ อย่างนี้ครับ วางไว้ครบทุกที่” เมื่อกระต่ายกับคุณพ่อจัดโต๊ะเสร็จเรียบร้อย คุณแม่ก็ทำอาหารเย็นเสร็จพอดีกระต่ายเห็นดังนั้นก็ อยากจะช่วยยกอาหารมาไว้ที่โต๊ะ “คุณแม่ขา หนูช่วยยกอาหารมาได้ไหมคะ” กระต่ายถาม “ได้จ้ะ แต่หนูควรจะเริ่มหัดยกอาหารที่ไม่ร้อนก่อนนะจ๊ะ” กระต่ายจึงช่วยยกอาหารที่ไม่ร้อนมากนัก กระต่ายดีใจมากที่ได้ช่วยคุณพ่อคุณแม่ทำงานบ้าน “เก่งมากเลยครับ ลูกสาวพ่อ” คุณพ่อชมลูกสาวคุณเก่ง ทำให้กระต่ายรู้สึกภูมิใจมาก “ตอนนี้อาหารเย็นก็เสร็จเรียบร้อยแล้ว กระต่ายก็ช่วยคุณพ่อจัดโต๊ะเรียนร้อยดีแล้ว เรามารับประทาน อาหารเย็นกันดีกว่า แต่กระต่ายต้องไปล้างมือให้สะอาดก่อนนะจ๊ะ เราต้องล้างมือทุกครั้งก่อนที่เราจะ รับประทานอาหารนะคะ”คุณแม่เตือน “จริงด้วยค่ะ คุณแม่” กระต่ายบอกแล้วรีบไปล้างมือจนสะอาดดีแล้ว จึงมานั่งรับประทานอาหารกับ คุณพ่อ คุณแม่ “พ่อว่า วันนี้อาหารอร่อยมากเป็นพิเศษเลยนะครับอาจเป็นเพราะกระต่ายช่วยจัดโต๊ะ พ่อก็เลยรู้สึกว่า อาหารอร่อยมากๆ จ้ะ” คุณพ่อชม “แล้วแม่ก็ตั้งใจทำอาหารเต็มที่เพื่อคุณพ่อและหนูด้วยค่ะ” กระต่ายบอก “วันนี้กระต่ายยังทำความสะอาดห้องของตัวเองด้วยนะคะ”คุณแม่บอกคุณพ่อ คุณพ่อชมว่า “ลูกเป็นเด็กดีมากครับ ที่ช่วยคุณแม่ทำงานบ้าน หนูเป็นเด็กเก่งมากครับ” แล้วทั้งหมดก็ รับประทานอาหารกันอย่างมีความสุข โดยเฉพาะกระต่ายที่มีความสุขมากที่สุด 18
แผนการจัดกิจกรรมการเล่านิทานคุณธรรม สัปดาห์ที่2 แผนที่ 2 คนเก่งช่วยงานบ้าน วัตถุประสงค์ 1. เพื่อให้เด็กรู้จักการช่วยเหลือผู้อื่น 2. เพื่อให้เด็กมีเจตคติที่ดีในเรื่องความมีระเบียบวินัย การดำเนินกิจกรรม ขั้นนำ 1. เด็กและครูสร้างข้อตกลงเกี่ยวกับการปฏิบัติตนในการฟังขณะนิทาน เช่น ไม่คุยหรือหยอกล้อกัน ไม่เล่นของเล่นอย่างอื่น ตั้งใจฟัง และปรบมือเมื่อครูเล่าจบ 2. เด็กดูหนังสือนิทานเรื่อง ปุยฝ้ายน้อยช่วยงานบ้าน ที่ครูชูขึ้น ครูอ่านชื่อนิทาน พร้อมกับใช้มือชี้ ตัวอักษรไปด้วย ขั้นสอน 1. กล่าวทักทายนักเรียน พูดคุยกับนักเรียนให้รู้สึกผ่อนคลาย 2. เล่านิทานให้รักเรียนฟัง โดยใช้รูปภาพประกอบการเล่า 3. สรุปเรื่องราวโดยให้นักเรียนฟัง และให้นักเรียนแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับความระเบียบเก็บ รวบรวมของเล่นได้อย่างครบถ้วน ขั้นสรุป เด็กและครูสนทนาสรุปเกี่ยวกับนิทานเรื่อง ปุยฝ้ายน้อยช่วยงานบ้าน สื่อ รูปภาพประกอบนิทาน เรื่อง คนเก่งช่วยงานบ้าน การประเมิน 1. วิธีการประเมิน / สิ่งที่ต้องการประเมิน พฤติกรรมความมีวินัยในตนเอง 2. เครื่องมือประเมิน แบบสังเกตพฤติกรรมความมีวินัยในตนเองของเด็กปฐมวัย 19
20
นิทานเรื่อง คนเก่งช่วยงานบ้าน นี่คือ ครอบครัวของฉัน ครอบครัวของเรามักจะช่วยกันทำงานบ้านเสมอ คุณพ่อ คุณแม่บอกว่า เรา เป็นครอบครัวเดียวกัน จึงช่วยกันทั้งงานบ้านและเรื่องอื่นๆ แม้ว่าเราจะเป็นเด็ก เราก็สามารถช่วยเหลือคุณ พ่อคุณแม่ได้เท่าที่เราจะทำได้เราจึงจะเป็นเด็กดีและเป็นลูกที่ดีของพ่อแม่ เมื่อเราออกไปข้างนอกกลับมา คุณแม่สอนว่าเราต้องเอากระเป๋าและหมวกไปแขวนไว้ให้เรียบร้อยไม่ วางทิ้งเกะกะ เวลาที่เราจะใช้กระเป๋าหรือหมวกเราก็หยิบได้ง่ายและสะดวกไม่ต้องหาว่ากระเป๋าอยู่ที่ไหน คุณ แม่สอนให้เราเก็บของในที่ของมัน คุณแม่ยังบอกว่าก่อนที่เราจะเข้าบ้าน เราต้องเอาร้องเท้าไปเก็บที่ชั้นวางรองเท้าหรือตู้เก็บรองเท้าให้ เรียบร้อย ไม่ถอดรองเท้าทิ้งไว้ให้เกลื่อนกลาด ทำให้บางครั้งรองเท้าหายไป หรือหารองเท้าไม่เจอ คุณแม่คอยบอกเสมอว่า เวลาที่เรารื้อของเล่นออกมาเล่นกัน เมื่อเล่นกันเสร็จแล้วต้องช่วยกันเก็บของ เข้าที่ให้เรียบร้อย ถ้าเราไม่เก็บของเล่น ของเล่นก็จะออกมาอยู่เต็มบ้าน บางครั้งก็ทำให้เกิดอุบัติเหตุเหยียบของ เล่นได้รับบาดเจ็บ หรือของเล่นพังคุณแม่บอกว่าเด็กดีต้องเก็บของเล่นทุกครั้งที่เอาออกมาเล่น ห้องนอนของเราก็เหมือนกัน พวกเราโตแล้วต้องหัดพับผ้าห่มเก็บที่นอนของตัวเองให้เรียบร้อยทุกวัน หลังจากที่เราตื่นนอนแล้วเก็บข้าวของต่างๆ เข้าที่อยู่เสมอ คุณแม่บอกว่าห้องนอนที่สะอาดเรียบร้อยทำให้เรา นอนหลับได้อย่างมีความสุข คุณพ่อชมว่า พวกเราเป็นลูกที่น่ารักและเป็นเด็กดีเพราะเราชอบช่วยงานบ้านเสมอ อย่างเวลาที่คุณ พ่อล้างรถ ผมเป็นผู้ช่วยคุณเก่งของคุณพ่อ ผมดีใจมาก ส่วนฉันก็ช่วยคุณแม่ทำงานบ้านด้วยฉันชอบทำงานบ้านกับคุณแม่คุณแม่ซักผ้า ตากผ้า ฉันก็ช่วยคุณ แม่ตากผ้าด้วย ฉันชอบทำงานบ้าน งานบ้านสนุกมากคุณแม่ชมว่า ฉันเป็นคนเก่งของคุณแม่ 21
อ้างอิง กระทรวงศึกษำธิกำร. หลักสูตรกำรศึกษำปฐมวัย พุทธศักรำช 2560. กรุงเทพฯ.โรงพิมพ์ชุมนุสหกรณ์ กำรเกษตรแห่ง ประเทศไทย จ ำกัด. บทบำทของครูในกำรเล่ำนิทำน https://www.gotoknow.org/posts/225427 ควำมหมำยและควำมส ำคัญของนิทำน https://sites.google.com/site/phisan13bird/bthkhwam/khwam-hmay-laea-khwam-sakhay-khxngnithan นิทำนกระต่ำยน้อยช่วยงำนบ้ำน https://m.se-ed.com/Product/Detail/9786167131412 นิทำนฉันชอบงำนบ้ำน https://youtu.be/CNBgIHdGec0 นิทำน วันวุ่นวำยของโกโก้ https://www.google.com/search?q=%E0%B8%99%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%99 %E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%A7%E0%B8%B8%E0%B9%88%E0%B8%99%E0%B8%A 7%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B9% 87%E0%B8%81%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B9%82%E0%B8%81%E0%B9%82%E0%B8 %81%E0%B9%89&tbm=isch&sxsrf=APwXEde-iISRryEosZu0yEgeIYt467Mag:1680104824411&source=lnms&sa=X&ved=2ahUKEwjO7PmZvoHAhV6xDgGHXdUBFUQ_AUoAXoECAEQAw&biw=1366&bih=568&dpr=1#imgrc=Upojz1Yqy4Pt_M นิทำน คนเก่งช่วยงำนบ้ำน https://www.google.com/search?q=%E0%B8%99%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%99 %E0%B8%84%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%8A%E0%B9% 88%E0%B8%A7%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%9A%E0%B8%B2%E0%B 8%99&tbm=isch&ved=2ahUKEwiNiLXVvoH-AhUygGMGHQuEC-oQ2- cCegQIABAA&oq=%E0%B8%99%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%84%E0 %B8%99%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%8A%E0%B9%88%E0%B8%A7% E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%9A%E0%B8%B2%E0%B8%99&gs_lcp=Cg 22
NpbWcQAzoECCMQJ1ClDVjOJ2C5KmgAcAB4AIABhQGIAYECkgEDMC4ymAEAoAEBqgELZ3dzLXdpei1p bWfAAQE&sclient=img&ei=9V0kZM25BrKAjuMPi4iu0A4&bih=568&biw=1366 23