คำศพั ท์
การควบคมุ การเจริญเตบิ โต
และการตอบสนองของพืช
นาย ทรงพล ดอกไมแ้ กว้ ม.5/4 เลขที8่
Plant growth regulator
-สำรควบคมุ กำรเจรญิ เติบโตของพืช สารเคมี
ใดๆ ท่พี ืชผลติ ขน้ึ เอง และไมไ่ ดผ้ ลติ โดยพืช ซึง่ มผี ลใน
การควบคมุ การเจรญิ เตบิ โตของพชื ท้ังในทางส่งเสรมิ
และยบั ยงั้ การเจรญิ เตบิ โต และสามารถทางานไดท้ ่ี
ความเขม้ ขน้ ตา่ แตจ่ ะตอ้ งไมใ่ ชส่ ารอาหารพชื
Plant hormone
-ฮอรโ์ มนพืช สารควบคมุ การ
เจรญิ เตบิ โตของพืชเฉพาะทีพ่ ชื ผลติ
ขน้ึ เองเท่านนั้
Auxin
-ออกซนิ กรดอินโดลแอซตี กิ (indoleacetic
acid) เรียกยอ่ ว่า IAA เป็ นฮอรโ์ มนทพี่ ชื สรา้ ง
จากกล่มุ เซลลเ์ นอ้ื เยอ่ื เจริญบริเวณยอดอ่อน
และรากอ่อนแลว้ แพรไ่ ปยงั เซลลอ์ ่นื
Cytokinin
-ไซโทไคนิน เป็ นฮอร์โมนพชื ท่พี บใน
นา้ มะพรา้ วและสารท่ีสกดั ไดจ้ ากยสี ต์
มสี มบัตกิ ระตนุ้ การเจรญิ และการ
เปลย่ี นแปลงของเซลล์
ethylene
-เอทิลีน เป็ นฮอรโ์ มนพืช ซง่ึ ผลติ ขน้ึ มาขณะท่เี ซลล์
กาลงั มเี มแทบอลซิ ึม ตามปกตเิ อทิลนี ทาหนา้ ที่
กระตนุ้ การหายใจ
เรง่ เมแทบอลซิ ึม ทาใหผ้ ลไมส้ กุ
กระตนุ้ การหลดุ ร่วงของใบ
เร่งการงอกของเมลด็
Gibberellin
-จิบเบอเรลลนิ GA เป็ นฮอรโ์ มนพชื พวก
หนง่ึ ในพืชชนั้ สงู สรา้ งมาจากใบอ่อนและผลท่ี
ยังไมแ่ ก่ กระตนุ้ การเจริญเตบิ โตของเซลล์
ระหวา่ งขอ้ ปลอ้ ง ทาใหต้ น้ ไมส้ งู
Zeatin
-ซเี อทิน เป็ นไซโตไคนนิ ธรรมชาตทิ ่ีเป็ นอนพุ นั ธ์
ของเบสอะดนี นิ พบคร้ังแรกในเมล็ดขา้ วโพดอ่อน
ซเี อตนิ และอนพุ นั ธพ์ุ บมากในนา้ มะพรา้ ว ซงึ่ ทาให้
นานา้ มะพรา้ วไปใชใ้ นการชกั นาการพฒั นาของ
พชื ในการเพาะเลยี้ งเนอื้ เยือ่ พืชได้
Abscisic acid
-กรดแอบไซซิก เรยี กยอ่ วา่ ABA
เป็ นฮอรโ์ มนพชื ทก่ี ระตนุ้ ในการร่วง
ของใบโดยตรง กระตนุ้ การหลดุ ร่วง
ของใบและผลทีแ่ กเ่ ตม็ ที่
Gibberellic acid
-กรดจิบเบอเรลลิก เป็ นฮอรโ์ มนพชื ท่มี โี ครงสรา้ ง
โมเลกลุ ขนาดใหญ่ ควบคมุ การเจริญเตบิ โตและมี
อิทธพิ ลตอ่ กระบวนการทางพัฒนาการรวมทง้ั การ
ยดื ของขอ้ การงอก การพกั ตวั การออกดอก การ
แสดงเพศ การชกั นาการสรา้ งเอนไซม์
Ethephon
-เอทิฟอน เป็ นของแขง็ สขี าว
ละลายไดด้ ใี นนา้ และจะปลอ่ ยเอทิลนี
ออกมา ซง่ึ ชว่ ยเร่งใหพ้ ชื ออกดอก
Phalaris canariensis
-ปลำยโคลีออพไทลข์ องหญำ้ คำนำรี
เซลลด์ า้ นทไ่ี มร่ บั แสงเตบิ โตเร็วกว่าดา้ นที่ไดร้ บั แสง ทาใหโ้ ค
ลอี อพไทล(์ coleoptile) โคง้ เขา้ หาแสง แตพ่ อตดั ปลายหรือ
ครอบดว้ ยวสั ดทุ บึ แสง พืชชนดิ นไ้ี มโ่ คง้ หาแสง
แสดงว่า ปลายของโคลอี อพไทล์ เป็ นสว่ นรบั แสงและทาให้
โคง้ หาแสง
Kinetin
-ไคเนทิน เป็ นสารชนดิ หนง่ึ ในกลมุ่
ไซโทไคนนิ (cytokinin) ซึ่งเป็ นฮอร์โมน
ควบคมุ การเจรญิ เตบิ โตของพืช
Gibberella fujikuroi
-เช้ือรำ ชนดิ นสี้ ามารถสรา้ งสารบางชนดิ ขน้ึ
ในตน้ พชื หรือในอาหารเลยี้ งเชอ้ื ซึง่ กระตนุ้ ให้
ตน้ ขา้ วเกดิ การสงู ผดิ ปกตไิ ด้
Coleoptile
-โคลีออพไทล์ สามารถสรา้ งสารบางชนดิ ที่
ทาใหป้ ลายโคลอี อพไทลโ์ คง้ งอได้
Mica sheet
-แผ่นไมกำ ไมกา้ ธรรมชาติ ผลกึ เกลด็ ผวิ มนั
วาว โปรง่ แสง มนี า้ หนกั เบา งอ ยืดหย่นุ
สามารถตดั ขาดไดง้ า่ ย สามารถแปรรปู และ
รวมกนั เป็ นรปู รา่ งทางเสน้ ใยทีห่ ลากหลาย