โครงสร้างของดอกจำปี

ส่วนประกอบของดอก

จัดทาํ โดย
นางสาวแองเจิล เกรซ แอทมนั หอ้ ง 335 เลขที 22

แผนการเรยี น คณิตศาสตร์-วทิ ยาศาสตร์
สง่

ครวู ชิ ัย ลขิ ติ พรรกั ษ์ ตําแหนง่ ครูชํานาญการ (คศ.2)
กลุ่มสาระการเรียนร้วู ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ประกอบรายวิชาชีววิทยา 4 ภาคเรยี นที 2 ปการศกึ ษา 2565

คํานาํ

แมก็ กาซนี เลมนไี้ ดจดั ทาํ ขนึ้ เพอ่ื ศกึ ษาองคประกอบภายนอกและภายในของดอก
จาํ ป โดยดอกจาํ ปประกอบไปดวย 4 องคประกอบหลกั ไดแก กลบี เลยี้ ง กลบี
ดอก(รวมในกลบี รวม) เกสรตวั ผแู ละเกสรตวั เมยี มจี ดุ มงุ หมายเพอ่ื นาํ เสนอและให
ความรแู กผทู เี่ ขามารบั ชม เพอื่ ใหไดรบั ความรเู รอื่ งองคประกอบของดอกจาํ ปนนี้ าํ ไป
พฒั นาความรตู อไป

!"#!$%& "!%& '(
น.ส. แองเจล้ิ เกรซ แอทมนั

(ผจู ดั ทาํ )
ลงวนั ที่ (1/12/2022)

สารบญั หนาท่ี
1
เนอื้ หา 2
ขอมลู ทวั่ ไปของจาํ ป 3
ขอมลู เบอื้ งตนของโครงสรางของดอกจาํ ป 4-5
ขอมลู ดานพฤกษศาตรของดอกจาํ ป 6
ภาพประกอบขอมลู ทางพฤกษศาตรของดอกจาํ ป 7
ภาพถายโครงสรางโดยรวมของสณั ฐานภายนอก 8
ภาพถายโครงสรางโดยรวมทงั้ หมดของดอกจาํ ป 9-10
บรรณานกุ รมและเอกสารอางองิ
ภาคผนวก

ดอกจาํ ป (Champak)

ชื่อวทิ ยาศาสตร : Michelia alba DC.
ชื่อสามญั : จาํ ป, Champak, White
champaka, White sandalwood,
White jade orchid tree

แหลงตนกําเนดิ : มถี นิ่ กาํ เนดิ ในเอเชยี ตะวนั ออก
เฉยี งใต (แตกม็ ขี อสนั นษิ ฐานวามนั มถี น่ิ กาํ เนดิ ใน
ประเทศจนี ตอนใต หรอื ประเทศมาเลเซยี และ
ประเทศอนิ โดนเี ซยี )

ลักษณะของจําป

ตนจาํ ป : สามารถแบงสปชสี ไดประมาณ 50 ชนดิ โดยจดั เปนพรรณไมยนื ตนขนาด
กลาง ลาํ ตนสงู ใหญกวาจาํ ปาเลก็ นอย ความสงู ประมาณ 10-20 เมตร ลาํ ตนมสี ี
นา้ํ ตาลแตกเปนรองถ่ี ๆ กง่ิ มขี นสเี ทา เปราะและหักงาย ขยายพนั ธดุ วยวธิ กี ารตอนกงิ่
และการเพาะเมลด็

ใบจาํ ป : มลี กั ษณะเปนใบเดย่ี ว ใบสเี ขยี ว โคนใบมน ปลายใบแหลม ขอบใบเรยี บ ใบหนา
และมขี นาดใหญ กวางประมาณ 8 เซนตเิ มตรและยาวประมาณ 20 เซนตเิ มตร

ดอกจาํ ป : ลกั ษณะเปนดอกเดย่ี ว มกี ลนิ่ หอม มสี ขี าวคลายกบั สงี าชาง ดอกมกี ลบี ซอน
กนั อยู 8-10 กลบี กลบี ดอกจะเรยี วกวาดอกจาํ ปา และมคี วามยาวประมาณ 2 นวิ้
สวนตรงกลางดอกจะมเี กสรเปนแทงกลมเลก็ ๆ ยอดแหลมคลายฝกขาวโพดเลก็ ๆ
โดยดอกจาํ ปจะออกดอกไดตลอดทงั้ ป

ผลจาํ ป : ลกั ษณะของผลเปนกลมุ เมอื่ แกจะแหงแตก ลกั ษณะคลายทรงไขหรอื ทรง
กลม บดิ เบยี้ วเลก็ นอย ผลแกมสี แี ดง ดานในมเี มลด็ เลก็ ๆ สดี าํ ประมาณ 1-4 เมลด็

สรรพคุณ

ใชเปนยาบาํ รงุ ธาตใุ นรางกาย (ดอก, ผล)
ชวยแกคลนื่ เหียน อาเจยี น (ดอก, ผล)
ดอกมสี รรพคณุ เปนยาชวยบาํ รงุ หวั ใจ (ดอก)
ชวยบาํ รงุ ประสาท (ดอก)
กลบี ดอกมนี าํ้ มนั หอมระเหย
สามารถใชทาแกอาการปวดศรี ษะได (กลบี ดอก)

1

ดอกจาํ ป เปนดอกแบบ

ครบส่วน (complete flower)
สมบูรณเ์ พศ (perfect flower)
ดอกเดียว (solitary flower)
สมมาตรตามรัศมี (actinomorphic)
มีรงั ไข่อย่เู หนอื วงกลีบ (hypogynous)

ดอกครบสวน (complete flower) : ดอกทม่ี สี วนประกอบครบทง้ั 4
สวน ไดแก กลบี เลยี้ ง(sepal) กลบี ดอก(petal) เกสรเพศผ(ู stamen)
เกสรเพศเมยี (pistil)

ดอกสมบรู ณเพศ (perfect flower) : ดอกทม่ี เี กสรเพศผแู ละเกสรเพศ
เมยี ในดอกเดยี วกนั

สมมาตรตามรศั มี (actinomorphic) : หาก
แบงหรอื ผาดอกนต้ี ามแนวตง้ั ผาน
ศนู ยกลางของดอกจะไดสองสวนทเ่ี หมอื น
กนั มากกวาหนง่ึ ครงั้

Actinomorphic

รงั ไขอยเู หนอื วงกลบี (hypogynous) : รงั ไขของดอกในกลมุ นอ้ี ยู
เหนอื สวนอน่ื ๆทง้ั หมดและอยบู นฐานดอก

ดอกเดย่ี ว (solitary flower) : ดอกไมทมี่ ดี อกอยเู พยี งดอกเดยี วบน
กานชดู อกเพยี งกานเดยี ว

2

กลบี เลย้ี งและกลบี ดอกของจาํ ปมลี กั ษณะคลายคลงึ กนั มาก เรยี ก
วา กลบี รวม (tepal)
วงกลบี รวม (perianth) คอื วงของกลบี เลยี้ งและกลบี ดอกมี
ลกั ษณะคลายคลงึ กนั จนแยกไมออก
Receptacle มสี วนทข่ี ยายออกมาเปนแกนกลางของดอกทที่ าํ ให
ฐานของชนั้ เกสรตวั เมยี แยกหาง จากฐานของชนั้ เกสรตวั ผเู รยี ก
วา gynophore
Androecium มลี กั ษณะเปนแผนดคู ลายกลบี แตมขี นาดเลก็ กวา อบั
เรณู (anther) และกานชอู บั เรณู (filament) ยงั ไมแยกจากกนั
ชดั เจนมากเหมอื นพชื ทวั่ ไป
Gynoecium มเี กสรเพศเมยี เรยี งซอนกนั ทม่ี ลี กั ษณะคลายฝก
ขาวโพด เกสรเพศเมยี ประกอบดวย :

Stigma ยอดเกสรเพศเมยี มลี กั ษณะโคงงอ มนี าํ้ หวานเหนยี วขน
หรอื ขนคอยจบั ละอองเรณทู ลี่ อยมาตดิ
Style สวนทมี่ ลี กั ษณะโปง เชอ่ื มตอจากยอดเกสรตวั เมยี ลงสรู งั ไข
เพอ่ื เปนเสนทางใหสเปรมเคลอื่ นตวั เขามาปฏสิ นธกิ บั ไข
รงั ไข (Ovary) คอื สวนของกระเปาะพองโตทย่ี ดึ หรอื อาจฝงอยกู บั
ฐานรองดอก

3

ส่วนประกอบของดอก

)*+Tepal Receptacle

Peduncle

4

ส่วนประกอบของดอก

Tepal Pistil

Ovule Stigma ,

Gynophore

, Style
Ovary

Stamen

5

โครงสร้างโดยรวมทังหมดของสณั ฐาน
ภายนอก

Tepal

-

Peduncle

6

ภาพโครงสรา้ งโดยรวมของจาํ ป

0 /

Peduncle . Tepal

ก้านดอก กลีบรวม

.

receptacle

. ฐานรองดอก

Ovule Stigma

Stamen 1/Style 2 Gynophore

เกสรเพศผู้ Ovary

เกสรเพศเมีย

7

บรรณานกุ รมและเอกสารอา้ งองิ

ขอ้ มลู ดา้ นพฤกษศาสตรท์ วั ไปของจาํ ป

https://ebook.lib.ku.ac.th/ebook27/ebook/20160047/f
iles/basic-html/page121.html
http://www.agri.ubu.ac.th/~kitti/part1/flower.html
https://medthai.com/จาํ ป/
http://www.qsbg.org/Database/plantdb/mdp/medicina
l-specimen.asp?id=381
https://puechkaset.com/จาํ ป/
https://ngthai.com/science/15396/flowerstructure/

ข้อมลู ดา้ นกายภาพของดอกจาํ ป

http://www.sc.chula.ac.th/thaiplants/flowers/pages/M
ichelia.htm

8

ภาคผนวก

คลปิ วดิ โี อขณะทาํ การศกึ ษาโครงสรางของดอกจาํ ป

URL : https://youtu.be/I1x46kZUFko

9

ภาคผนวก

ขณะศึกษาโครงสรา้ ง
ภายนอกของดอก

ขณะศกึ ษาเกสรเพศผู้

ขณะผ่ากลบี รวมออก

10