รูปแบบของงานทัศนศิลป์

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 1 แบ่งเป็ น 2 เร่ือง

ทศั นธาตุกบั รูปแบบ แนวคดิ ในงานทศั นศิลป์
ของงานทัศนศิลป์
ความรู้เบื้องต้น
ทางทศั นศิลป์

8

แบบทดสอบก่อนเรียน
หน่วยการเรียนรู้ที่ 1
ความรู้เบื้องต้นทางทศั นศิลป์

9

เลือกคาตอบทถี่ ูกต้องทส่ี ุดเพยี งคาตอบเดยี ว

1. รูปแบบตามความรู้สึก (abstraction) คือภาพข้อใด
กค

ขง

คาอธิบาย: ข ถูกตอ้ ง เพราะภาพน้ีเป็นภาพที่มุ่งแสดงอารมณ์ความรู้สึกภายในของศิลปิ นดว้ ย

รูปร่างรูปทรงอิสระ 10

2. รูปแบบเหมือนจริงคือข้อใด
ก การนาเสนอเหมือนกบั ท่ีตามองเห็น
ข การมงุ่ แสดงอารมณ์ความรู้สึกของศิลปิ น
ค การใหค้ วามสาคญั กบั รูปแบบจากความคิดของศิลปิ น
ง การกระตุน้ ใหเ้ กิดอารมณ์ความรู้สึกต่าง ๆ เมื่อไดช้ มผลงาน

คาอธิบาย: ก ถูกตอ้ ง เพราะรูปแบบเหมือนจริงเป็ นการนาเสนอเหมือนกบั ที่ตามองเห็น เช่น
การเขียนภาพคนเหมือน เป็นตน้

11

3. “abstraction” คือข้อใด
ก รูปแบบเหมือนจริง
ข รูปแบบตดั ทอน
ค รูปแบบตามความรู้สึก
ง ท้งั 3 รูปแบบรวมกนั

คาอธิบาย: ค ถกู ตอ้ ง เพราะ abstraction แปลวา่ นามธรรม ตรงกบั รูปแบบตามความรู้สึก

12

4. ภาพใดที่เป็ นแนวคิดในงานทศั นศิลป์ ท่ีเป็ นแรงบันดาลใจทเี่ กดิ จาก
ความเช่ือความศรัทธาในเรื่องใดเรื่องหน่ึง

กค

ขง

คาอธิบาย: ก ถูกตอ้ ง เพราะเป็นผลงานประติมากรรมหลวงพอ่ สด ท่ีศิลปิ นไดแ้ รงบนั ดาลใจ

มาจากความเลื่อมใสศรัทธาในพระอริยสงฆ์ สาวกของพระสมั มาสัมพทุ ธเจา้ 13

5. ข้อใดจัดเป็ นงาน “drawing” ค
ก

ขง

คาอธิบาย: ง ถูกตอ้ ง เพราะใชว้ ธิ ีการสร้างสรรคด์ ว้ ยการใชด้ ินสอดาขีดเขียนให้เป็นภาพทิวทศั น์
14

6. แรงบันดาลใจเกดิ จากความเชื่อและความศรัทธาต่อเรื่องใด
ก ศาสนา
ข กษตั ริย์
ค เทพเจา้
ง ถกู ทุกขอ้

คาอธิบาย: ง ถกู ตอ้ ง เพราะแรงบนั ดาลใจเกิดจากความเชื่อและความศรัทธาต่อศาสนา กษตั ริย์

และเทพเจา้ เช่น ความเช่ือเร่ืองบาปบุญ ความศรัทธาในองคพ์ ระมหากษตั ริย์ หรือความเชื่อใน

อิทธิฤทธ์ ิของเทพเจา้ 15

7. การระบายสีคือการใช้สีชนิดต่าง ๆ ระบายบนวสั ดุรองรับทเ่ี ป็ น
พืน้ ระนาบ คาว่า “วสั ดุรองรับ” ไม่ได้หมายถงึ สิ่งใด

ก ผา้ ใบ

ข ไมอ้ ดั

ค เกรียง

ง กระดาษ

คาอธิบาย: ค ถูกตอ้ ง เพราะผา้ ใบ ไมอ้ ดั และกระดาษ คือวสั ดุรองรับสามารถนามาใชเ้ ป็น

พ้นื ระนาบในการระบายสีชนิดต่าง ๆ ได้ แต่เกรียงเป็นอุปกรณ์ในการระบายสี 16

8. “sculpture” สัมพนั ธ์กบั วสั ดุ อปุ กรณ์ในข้อใด
ก ข้ีผ้ึง
ข พกู่ นั
ค ผา้ ใบ
ง กระดาษ

คาอธิบาย: ก ถกู ตอ้ ง เพราะข้ีผ้ึงเป็นวสั ดุท่ีสามารถแปรรูปดว้ ยการหลอ่ จากแม่พมิ พใ์ หเ้ ป็น
รูปทรงตา่ ง ๆ ได้

17

9. ประติมากรรมนูนสูง ผู้ดูสามารถเห็นได้ด้านใด
ก ดา้ นหนา้
ข ดา้ นขา้ ง
ค รอบดา้ น
ง ขอ้ ก และ ข ถูก

คาอธิบาย: ง ถูกตอ้ ง เพราะผลงานประติมากรรมนูนสูง สามารถมองเห็นท้งั ดา้ นหนา้ และ
ดา้ นขา้ ง

18

10. ในท้องถน่ิ ของนักเรียนข้อใดไม่จัดเป็นสถาปัตยกรรมแบบเปิ ด
ก เจดีย์
ข พพิ ธิ ภณั ฑ์
ค โรงพยาบาล
ง หอ้ งสมุดประชาชน

คาอธิบาย: ก ถกู ตอ้ ง เพราะเจดียเ์ ป็นสถานท่ีสาหรับบรรจุอฐั ิของคนท่ีเคารพบูชา จดั เป็น
สถาปัตยกรรมแบบปิ ด

19

ทศั นศิลป์ ม. 2

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ความรู้เบือ้ งต้นทางทัศนศิลป์

แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 1 20
รูปแบบของงานทศั นศิลป์

เวลา 3 ช่ัวโมง

ผลงานของสมโภชน์ สิงห์ทอง

นักเรียนคดิ ว่าผลงานชิ้นนี้
สร้างสรรค์ผลงานรูปแบบใด

แนวคาตอบ: สร้างสรรค์ให้เหมือนจริง
เช่นเดยี วกบั ท่ีตามองเห็น
รูปแบบเหมือนจริง (realistic)

ผลงานของมนตรี มุกดาสนิท 21

1. ทศั นธาตุกบั รูปแบบของงานทัศนศิลป์

1.1 ทศั นธาตุ

ทศั นธาตุ ส่วนประกอบสาคัญของศิลปะท่ีสามารถนามาจดั ให้ประสาน
กลมกลืน เกดิ เป็ นผลงานทัศนศิลป์ ท่ีมคี ุณค่าทางความงาม

22

1. ทัศนธาตุกบั รูปแบบของงานทศั นศิลป์

1.2 รูปแบบของงานทศั นศิลป์

รูปแบบเหมือนจริง

รูปแบบตดั ทอน

รูปแบบตามความรู้สึก

23

1. ทัศนธาตุกบั รูปแบบของงานทัศนศิลป์ ผลงานชิ้นนีถ้ ่ายทอด
ผลงานเป็ นรูปมะพร้าว
1.2 รูปแบบของงานทัศนศิลป์ ตามท่ีมองเห็น แสดง
รูปทรง นา้ หนัก แสงเงา
รูปแบบเหมือนจริง ท่ีงดงามเหมือนจริง

• การสร้างงานท่ีเหมือนจริงดงั ท่ีปรากฏอยู่ในธรรมชาติ
• ยดึ หลกั การสร้างสรรค์และนาเสนอเหมือนกับที่ตามองเห็น

ผลงานของสุเมธ ลลี ะวฒั น์ 24

1. ทัศนธาตุกบั รูปแบบของงานทศั นศิลป์

1.2 รูปแบบของงานทัศนศิลป์

ผลงานชิ้นนีถ้ ่ายทอดเป็ นรูปชาวนากาลงั เกบ็
เมล็ดข้าว แสดงให้เห็นถงึ วถิ ชี ีวติ ที่เรียบง่าย

ผลงานของชอง ฟรองซัว มเี ล 25

1. ทัศนธาตุกบั รูปแบบของงานทศั นศิลป์

1.2 รูปแบบของงานทศั นศิลป์

ผลงานชิ้นนีถ้ ่ายทอดเป็ น
รูปลูกววั แสดงโครงสร้าง
และท่าทางอย่างกลมกลืน
เหมือนจริง

ผลงานของไพฑูรย์ เมืองสมบูรณ์ 26

1. ทัศนธาตุกบั รูปแบบของงานทศั นศิลป์ 27

1.2 รูปแบบของงานทัศนศิลป์

ให้นักเรียนสังเกต
ส่ิงต่าง ๆ รอบตวั หรือใน
ชุมชน แล้วสร้างสรรค์ผลงาน
ด้วยรูปแบบเหมือนจริงตาม
ความสนใจอย่างอสิ ระ แล้ว
นาผลงานไปจัดแสดงให้
เพื่อน ๆ ชม

ผลงานของสุเมธ ลลี ะวฒั น์

1. ทศั นธาตุกบั รูปแบบของงานทศั นศิลป์ 28

1.2 รูปแบบของงานทศั นศิลป์

รูปแบบตัดทอน

• เป็ นการสร้างงานศิลปะใน
ลกั ษณะบิดเบือนไปจากของจริง

• ให้ความสาคัญกับรูปแบบจาก
ความคดิ ของศิลปิ น
ผลงานชิ้นนีถ้ ่ายทอดเป็ นรูปสตรี

เปลือยกาย โดยตัดทอนให้รูปเป็ น
เหลี่ยมสร้างมิติได้อย่างน่าสนใจ

ผลงานของปาโบล ปี กสั โซ

1. ทัศนธาตุกบั รูปแบบของงานทศั นศิลป์

1.2 รูปแบบของงานทศั นศิลป์

เร่ืองน่ารู้

ปาโบล ปี กสั โซ และชอร์ช บราก

ปาโบล ปี กสั โซ (Pablo Picasso) ศิลปิ นชาวสเปน
และชอร์ช บราก (Georges Braque) ศิลปิ นชาว
ฝร่ังเศส ได้ร่วมกนั คดิ ค้นลกั ษณะรูปแบบของลทั ธินี้
ขนึ้ โดยให้ความสาคญั กบั ปริมาตรของสรรพส่ิง จงึ ได้
สร้างรูปโดยตดั ทอนหรือเพม่ิ ด้วยการใช้เส้นเรขาคณติ
เน้นให้เห็นพืน้ ระนาบท่หี ักเหคล้ายหน้าตัดของเพชร
จนถงึ การบดิ ผนั แตกสลายของรูปทรง และสร้าง
รูปทรงขนึ้ ใหม่ตามความต้องการของศิลปิ น โดยไม่
เป็ นไปตามสภาพของธรรมชาตอิ ย่างท่มี องเห็น

29

1. ทศั นธาตุกบั รูปแบบของงานทศั นศิลป์

1.2 รูปแบบของงานทัศนศิลป์

ผลงานชิ้นนีถ้ ่ายทอดเป็ นรูปสตรีในอริ ิยาบถ ผลงานของเกอร์ส เฟ30น
ต่าง ๆ ด้วยการตัดทอนรูปเส้นโค้งและเส้นตรง ให้
สอดคล้องกับสิ่งของรอบตัวได้อย่างกลมกลืน

1. ทศั นธาตุกบั รูปแบบของงานทศั นศิลป์

1.2 รูปแบบของงานทัศนศิลป์

ผลงานชิ้นนีถ้ ่ายทอดเป็ นรูป
นักดนตรีกาลังเป่ าขลุ่ย โดยการ
ตัดทอนรูปทรงให้โค้งมนพลิว้ ไหว
สร้างความกลมกลืนอย่างงดงาม

ผลงานของเขยี น ยมิ้ ศิริ 31

1. ทศั นธาตุกบั รูปแบบของงานทัศนศิลป์

1.2 รูปแบบของงานทศั นศิลป์

นักเรียนสังเกตเพ่ือน ๆ ในห้องเรียนหรือคนในชุมชน แล้วสร้างสรรค์
ผลงานรูปแบบตดั ทอนตามความสนใจ โดยใช้เทคนิคอย่างอสิ ระตาม
ความสนใจ แล้วนาผลงานไปจดั แสดงให้เพ่ือน ๆ ชม

32

1. ทัศนธาตุกบั รูปแบบของงานทัศนศิลป์

1.2 รูปแบบของงานทศั นศิลป์

รูปแบบตามความรู้สึก

• เป็ นการสร้างงานศิลปะที่ไม่มรี ูปแบบและเร่ืองราวเหมือนจริง
• มุ่งแสดงอารมณ์ความรู้สึกของศิลปิ นท่ีถ่ายทอดลงในผลงาน

ผลงานชิ้นนีถ้ ่ายทอดโดย
การใช้เส้น รูปร่าง เรียบง่าย
ตามความรู้สึกของศิลปิ น

ผลงานของวาซิลี คนั ดนิ สกี 33

1. ทศั นธาตุกบั รูปแบบของงานทัศนศิลป์

1.2 รูปแบบของงานทศั นศิลป์

ผลงานชิ้นนีถ้ ่ายทอดเป็ น
รูปอสิ ระโดยการโรย สลดั สี เพ่ือ
แสดงความรู้สึกภายในของศิลปิ น

ผลงานของแจ็กสัน พอลลอ็ ก 34

1. ทัศนธาตุกบั รูปแบบของงานทัศนศิลป์ 35

1.2 รูปแบบของงานทศั นศิลป์

ผลงานชิ้นนีถ้ ่ายทอดจากรูปทรง
ธรรมชาติให้ผลงานมคี วามเรียบง่าย
กลมกลืนกนั ระหว่างเส้นกบั รูปทรง

ผลงานของชอง อาร์ป

1. ทศั นธาตุกบั รูปแบบของงานทศั นศิลป์

1.2 รูปแบบของงานทัศนศิลป์

ให้นักเรียนสังเกตสิ่งต่าง ๆ
รอบตวั หรือในชุมชน แล้ว
สร้างสรรค์ผลงานทศั นศิลป์
รูปแบบตามความรู้สึกด้วยสี
ประเภทต่าง ๆ ตามความสนใจ
แล้วนาผลงานไปจดั แสดงให้
เพื่อน ๆ ชม

36

1. ทศั นธาตุกบั รูปแบบของงานทัศนศิลป์

1.2 รูปแบบของงานทัศนศิลป์

ให้นักเรียนจดั วางผลงานจติ รกรรมให้ตรงกบั รูปแบบของผลงานให้ถูกต้อง

รูปแบบ รูปแบบ รูปแบบ
ตดั ทอน เหมือนจริง ตามความรู้สึก

ผลงานของไทวิจติ พึง่ เกษมสมบูรณ์ ผลงานของปาโบล ปี กสั โซ 37

ผลงานของศักด์วิ ุฒิ วิเศษมณี

1. ทัศนธาตุกบั รูปแบบของงานทัศนศิลป์

1.2 รูปแบบของงานทศั นศิลป์

นักเรียนจดั วางผลงานประตมิ ากรรมให้ตรงกับ
รูปแบบของผลงานให้ถูกต้อง

ผลงานของเขียน ยมิ้ ศิริ ผลงานของศิลป์ พีระศรี ผลงานของจุมพล อุทโยภาศ

รูปแบบเหมือนจริง รูปแบบตามความรู้สึก รูปแบบตัดทอน 38

1. ทัศนธาตุกบั รูปแบบของงานทัศนศิลป์

1.2 รูปแบบของงานทัศนศิลป์

ให้นักเรียนสร้างสรรค์ผลงาน
ทศั นศิลป์ ตามรูปแบบทส่ี นใจ
คนละ 1 ชิ้น และนาผลงานไป
จดั แสดงให้เพ่ือน ๆ ชม

39

บูรณาการตามหลกั แนวคดิ ของ
เศรษฐกจิ พอเพยี ง

การปฏิบัติงานศิลปะจะต้องใช้วัสดุ
และอปุ กรณ์อย่างระมดั ระวงั และใช้ให้
คุ้มค่า ตามหลกั แนวคิดของเศรษฐกจิ
พอเพยี ง

40

บูรณาการอาเซียน

ให้นักเรียนจดั ทาสมดุ ภาพผลงานทศั นศิลป์ รูปแบบต่าง ๆ
ของศิลปิ นประเทศสมาชิกอาเซียนทน่ี ักเรียนสนใจ
แล้วนาไปจดั แสดงทม่ี ุมศิลปะ

41

สรุป • การสร้างงานศิลปะทเ่ี หมือนจริง
คือ ดงั ทป่ี รากฏอยู่ในธรรมชาติ
รูปแบบ
เหมือนจริง • ยดึ หลกั การสร้างสรรค์และการ
นาเสนอเหมือนกบั ท่ีเห็น

รูปแบบของ แบ่งเป็น รูปแบบ • การสร้างงานศิลปะท่บี ดิ เบือนไป
งานทัศนศิลป์ ตัดทอน คือ จากของจริง

• ให้ความสาคญั กบั รูปแบบที่เหมือน

จริงน้อยลงแต่ให้ความสาคญั กบั

รูปแบบจากความคดิ ของศิลปิ น

รูปแบบตาม มากขึน้

ความรู้สึก คือ • การสร้างงานศิลปะท่ีไม่มรี ูปแบบ

และเรื่องราวเหมือนจริง

• ม่งุ แสดงอารมณ์ความรู้สึกของ

ศิลปิ นทีถ่ ่ายทอดลงในผลงาน
42