๒๓๒ สติปัฎฐานภาวนา สํ.นิ. (ไทย) = สุตตันตปิฎก สังยุตตนิกายนิทานวรรค สํ.ม. (ไทย) = สุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค องฺ.ปญฺจก. (ไทย) = สุตตันปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิปาต องฺ.สตฺตก. (ไทย) = สุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย สัตตกนิปาต ขุ.ธ. (ไทย) = สุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ธรรมบท ขุ.เถร. (ไทย) = สุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ขุ.จู. (ไทย) = สุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จูฬนิเทส ขุ.ป. (ไทย) = สุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค อภิ.สงฺ. (ไทย) = อภิธรรมปิฎก ธรรมสังคณีบาลี อภิ.ก (ไทย) = อภิธรรม กถาวัตถุ มหามกุฏราชวิทยาลัย.อรรถกถา บาลี / แปล ชุด ๙๑ เล่ม. ๒๕๒๕. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหามกุฏ ราชวิทยาลัย, ๒๕๒๕. อรรถกถาพระสุตตันตปิฎก ที.สี.อ. (บาลี) = ทีฆนิกาย สุมงฺคลวิลาสินี สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺ กถา ที.ม.อ. (บาลี) = ทีฆนิกาย สุมงฺคลวิลาสินี มหาวคฺคอฏฺ กถา ม.มู.อ. (บาลี) = มชฺฌิมนิกาย ปปญฺจสูทนี มูลปณฺณาสกอฏฺ กถา สํ.สฬา.อ.(บาลี)=สํยุตฺตนิกาย สารตฺถปฺปกาสินี สฬายตนวคฺคอฏฺ กถา สํ.ม.อ. (บาลี) =สํยุตฺตนิกาย สารตฺถปฺปกาสินี มหาวคฺคอฏฺ กถา องฺ.เอกก.อ.(บาลี)=องฺคุตฺตรนิกาย มโนรถปูรณีเอกกนิบาตอฏฺ กถา องฺ.ติก.อ. (บาลี) =องฺคุตตรนิกาย ติกนิบาตอฏฺ กถา องฺ.อฏฺฐก.อ.(บาลี)=อังคุตตรนิกาย มโนรถปูรณี อฏฺ กนิบาตอรรถกถา
แนวทางการปฏิบัติธรรม ๒๓๓ ที.ม.อ. (บาลี) =ทีฆนิกาย สุมงฺคลวิลาสินี มหาวคฺคอฏฺ กถา ม.มู.อ. (บาลี) =มชฺฌิมนิกาย ปปญฺจสูทนี มูลปณฺณาสกอฏฺ กถา ขุ.ขุ.อ. (บาลี) =ขุทฺทกนิกาย ปรมตฺถทีปนีอิติวุตฺตกอฏฺ กถา ขุ.ธ.อ. (บาลี) =ขุทฺทกนิกาย ธมฺมปทอฏฺ กถา ขุ.เถร.อ. (บาลี) =ขุทฺทกนิกาย ปรมตฺถทีปนี เถรคาถาอฏฺ กถา ขุ.ชา.อ. (บาลี) =ขุทฺทกนิกาย ชาตกอฏฺ กถา ขุ.ป.อ (บาลี) = สุตฺตนฺตปิฏก ขุทฺทกนิกาย ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺ อภิ.สงฺ.อ.(บาลี) = อภิธมฺมปิฏก ธมฺมสงฺคณี อฏฺ าสาลินีอฏฺ กถา อรรถกถาปกรณวิเสส สงฺคห. (บาลี) = อภิธมฺมตฺถสงฺคห ที.สี.อ. (ไทย) = ทีฆนิกาย สุมังคลวิลาสินี สีลขันธวครรคอรรถกถา ที.ม.อ. (ไทย) = ทีฆนิกาย สุมังคลวิลาสินี มหาวรรตอัฏ กถา ม.มู.อ. (ไทย) = มัชฌิมนิกาย ปปัญจสูทนี มูลปัณณาสกอัฏ กถา องฺ.เอกก.อ.(ไทย)=อังคุตตรนิกาย มโนรถปูรณีเอกกนิบาตอรรถกถา องฺ.ติก.อ. (ไทย) =อังคุตตรนิกาย ติกนิบาตอรรถกถา องฺ.อฏฺฐก.อ.(ไทย)=อังคุตตรนิกาย มโนรถปูรณี อัฏฐกนิบาตอรรถกถา ที.ม.อ. (ไทย) = ทีฆนิกาย สุมังคลวิลาสินี มหาวรรคอรรถกถา ม.มู.อ. (ไทย) = มัชฌิมนิกาย ปปัญจสูทนี มูลปัณณาสก์อรรถกถา ขุ.ขุ.อ. (ไทย) =ขุททกนิกาย ปรมัตฺถทีปนีอิติวุตฺตกอรรถกถา ขุ.ธ.อ. (ไทย) =ขุททกนิกาย ธรรมบทอรรถกถา ขุ.เถร.อ. (ไทย) =ขุททกนิกาย ปรมัตถทีปนี เถรอรรถกถา ขุ.ชา.อ. (ไทย) =ขุททกนิกาย ชาดกอรรถกถา
๒๓๔ สติปัฎฐานภาวนา ขุ.ป.อ. (ไทย) = สุตฺตันตปิฏก ขุทฺทกนิกาย ปฏิสัมภิทามครรคอรรถกถา อภิ.สงฺ.อ.(ไทย) = อภิธมฺมปิฏก ธัมมสังคณี อัฏฐาสาลินีอรรถกถา ๒. ข้อมูลทุติยภูมิ พระพุทธโฆสเถระ. คัมภีร์วิสุทธิมรรค. สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภ มหาเถร) แปล และ เรียบเรียง. พิมพ์ครั้งที่ ๔. กรุงเทพฯ : บริษัท ประยูรวงศ์พริ้นติ้ง จำกัด, ๒๕๔๖. . คัมภีร์วิสุทธิมรรค. สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภ มหาเถร) แปล และ เรียบเรียง. พิมพ์ครั้งที่ ๑๐. กรุงเทพฯ : บริษัท ธนาเพรส จำกัด, ๒๕๔๘. พระอนุรุทธะ. อภิธัมมัตถสังคหะ. พระคันธสาราภิวงค์ แปล กรุงเทพฯ : ห้างหุ้นส่วนจำกัด ไทยรายวัน กราฟฟิค เพลท, ๒๕๔๖. พระอุปติสสเถระ รจนา. วิมุตติมรรค. พระเทพโสภณ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต) และคณะแปลจากฉบับภาษาอังกฤษของพระเอฮารา พระโสมเถระ และพระเขมินทเถระ. อนุสรณ์ งานบำเพ็ญ กุศลออกเมรุ พระราชทานเพลิงศพพระพุทธวรญาณ (มงคล วิโรจนมหาเถระ ป.ธ.๕) พิมพ์ครั้งที่ ๖. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราช วิทยาลัย, ๒๕๔๘. มูลนิธิปราณี สำเริงราชย์, มิลินทปัญหา. ไชยวัฒน์ กปิลกาญจน์, พิมพ์ครั้งที่ ๔. โรงพิมพ์ สุสวัสดิ์ พริ้นเตอร์, ๒๕๕๓. ๒.๑. หนังสือ
แนวทางการปฏิบัติธรรม ๒๓๕ ดร. ภัททันตะ อาสภมหาเถระ อัคคมหกัมมัฏฐานจริยะ พุทธศาสตรดุษฎี บัณฑิต กิตติมศักดิ์. วิปัสสนาธุระ. ชลบุรี : C ๑๐๐ DESIGN CO., ๒๕๓๖. . ภาพอุปมาสติปัฏฐาน ๔ แนวทางการเจริญสติ. พิมพ์ครั้ง ที่ ๑. กรุงเทพฯ : หอรัตนชัยการพิมพ์ย, ๒๕๔๖. ธนิต อยู่โพธิ์. วิปัสสนาสาธิต อธิบายวิธีปฏิบัติวิปัสสนาด้วยตนเอง ตามแผนภาพ. พิมพ์ครั้งที่ ๑๐. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลง กรณราชวิทยาลัย, ๒๕๓๙. . วิปัสสนานิยม ว่าด้วยทฤษฎีและการปฏิบัติวิปัสสนา กัมมัฏฐาน จบสมบูรณ์. พิมพ์ครั้งที่ ๗. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหา จุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๔๐. พระกัมมัฏฐานาจริยะ อู ชะนะกาภิวังสะ. ธรรมบรรยาย เกี่ยวกับธรรม ปฏิบัติ. แปลและเรียบเรียงโดย เกษิณี เฉลิมตระกูล. พิมพ์ครั้งที่ ๒. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ บริษัท สหธรรมิก จำกัด, ๒๕๓๕. พระกัมมัฏฐานาจริยะ อู บัณฑิตาภิวังสะ. IN THIS VERY LIFE รู้แจ้งใน ชาตินี้. ตรวจและปรับปรุงแปล โดย พระครูปลัดประจาก สิริวณฺโณ พระครูวิศาลเขมคุณ, แสงสว่างทางปฏิบัติ, บริษัทธนาเพรส แอนด์ กราฟ ฟิค จำกัด, กรุงเทพ, ๒๕๔๗. พระธรรมธีรราชมหามุนี(โชดก ญาณสิทฺธิ) . คำถาม-คำตอบ เรื่องวิปัสสนา กรรมฐาน. พิมพ์ครั้งที่ ๓. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณ ราชวิทยาลัย , ๒๕๔๘. . วิปัสสนากรรมฐาน ภาค๑ เล่ม ๑ ว่าด้วยวิปัสสนา กรรมฐานทั่วไป . กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์สหธรรมิก จำกัด , ๒๕๔๘.
๒๓๖ สติปัฎฐานภาวนา . วิปัสสนากรรมฐาน ภาค ๑ เล่ม ๒ ว่าด้วยวิปัสสนา กรรมฐานทั่วไป . กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์สหธรรมิก จำกัด , ๒๕๔๘. . วิปัสสนากรรมฐาน ภาค ๒ ว่าด้วยมหาสติปัฏฐาน . กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์สหธรรมิก จำกัด , ๒๕๔๘. พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช ป.ธ.๙, ราชบัณฑิต). ศัพท์วิเคราะห์. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์เลี่ยงเชียง, ๒๕๕๐. พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). พุทธธรรม. พิมพ์ครั้งที่ ๒. กรุงเทพฯ : บริษัท สหธรรมิก จำกัด , ๒๕๔๕. . พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์, มหาจุฬาลง กรณราชวิทยาลัย. พิมพ์ครั้งที่ ๑๑. กรุงเทพฯ : บริษัท ศรีธนา เพอร์เฟคท์ จำกัด, ๒๕๔๘. พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวล ศัพท์. พิมพ์ครั้งที่ ๑๑ กรุงเทพฯ : บริษัท เอส. อาร์. พริ้นติ้ง แมส โปรดักส์ จำกัด, ๒๕๔๘. พระมหาพุทธโฆสเถระ. วิสุทธิ ญาณ นิเทส ตำราคู่มือวิปัสสนากัมมัฏฐาน จากพระบาลีคัมภีร์วิสุทธิมัคค ปริจเทจที่ ๑๘ – ๒๓. แปลและ เรียบเรียง โดย ธนิต อยู่โพธ์. กรุงเทพฯ : ห้างหุ้นส่วนจำกัด ศิวพร ๗๔, ๒๕๒๕. พระมหาสีสยาดอ อัครมหาบัณฑิต ธัมมาจาริยะ.วิปัสสนาชุนี หลักการ ปฏิบัติวิปัสสนา(ภาคปฏิบัติ). แปลโดย จำรูญ ธรรมดา. กองทุน ธรรมจักร พิมพ์. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ทิพย์วิสุทธิ์, ๒๕๔๐. พระโสภณมหาเถระ (มหาสีสยาดอ). วิสุทธิญาณกถา ว่าด้วยวิสุทธิ ๗ ปละ ญาณ ๑๖. แปลโดย ธนิต อยู่โพธิ์, ๒๕๔๔.
แนวทางการปฏิบัติธรรม ๒๓๗ .วิปัสสนานัย. แปลโดย พระคันธสาราภิวงศ์. เล่มที่ ๑. นครปฐม : ห้างหุ้นส่วนจำกัด ซีเอไอ เซ็นเตอร์ จำกัด, ๒๕๔๘. . มหาสติปัฏฐานสูตร ทางสู่พระนิพพาน. แปลโดย พระ คันธสาราภิวงศ์. พิมพ์ครั้งที่ ๒. กรุงเทพฯ : ห้างหุ้นส่วนจำกัด ไทย รายวันการพิมพ์, ๒๕๔๙. . ธัมมจักรกัปปวัตนสูตร, แปลโดย พระคันธสาราภิวงศ์. นครปฐม : ห้างหุ้นส่วนจำกัด ประยูรสาส์นไทย การพิมพ์, ๒๕๕๔. . หลักการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐาน. แปลโดย จำรูญ ธรรมดา. กรุงเทพฯ : ห้างหุ้นส่วน จำกัด ไทยรายวันการพิมพ์, ๒๕๔๖. พระภาวนาพิศาลเมธี. วิปัสสนาภาวนาที่ไม่ได้ถูกเขียนไว้ในพระไตรปิฎก ประยูรสาส์นไทย: การพิมพ์กรุงเทพฯ, ๒๕๕๘. พระสัทธัมมโชติกะ ธัมมาจริยะ, ปรมัตถโชติกะ พิมพ์ครั้งที่ ๖ , กรุงเทพมหานคร : ห้างหุ้นส่วนจำกัด ทิพยวิสุทธิ์, ๒๕๔๔ วรรณสิทธิ ไวทยะเสวี, คู่มือการศึกษาพระอภิธัมมัตถสังคหะ ปริจเฉทที่ ๒ ชื่อ เจตสิกสังคหวิภาค. ๒.๒. วิทยานิพนธ์ พระครูพิสิฐสรภาณ (นิรันดร์ ศิริรัตน์ ), การศึกษาวิเคราะห์หลักการ ปฏิบัติธรรมในภัทเทกรัตตสูตร, วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตร มหาบัณ ฑิต. สาขาวิชาวิปัสสนาภาวนา บัณ ฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตพุทธโฆส, ๒๕๕๕. พระครูพิศิษฏ์ชัยโชติ(สำรวย โชติวโร), ศึกษาวิริยะในการปฏิบัติวิปัสสนา
๒๓๘ สติปัฎฐานภาวนา ภาวนา, วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชา วิปัสสนาภาวนา บัณฑิตวิทยาลัยมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ ราชวิทยาลัย วิทยาเขตพุทธโฆส, ๒๕๕๖. ข. ภาษาอังกฤษ Bhaadantacariya Buddhaghosa. Visuddhimagga (The path of Purification) Translated by Bhikkhu Nanamoli, penang, Malasia. : The Penang Baddhist Associsation. 1999. Chanapiwong Sayadaw, Dhamma talk , Parable of the Log, Buddhist Forum, 1981. Venerable Sayadaw Ashin U Jatila, Dhamma Discourses, Yangon ( Myanmar) : Buddha Sasana Nuggaha Organization. 2007. Mahasi Sayadaw. The Satipatthana Vipassana Meditation, Yangon ( Myanmar) : Buddha Sasana Nuggaha Organization. 1992. Sayadaw U Pandita. In This Very Life (Second Edition) Kandy : Buddhist Publication Society. 1993. . The Fundamental Doctrine of Buddhism.
ประวัติผู้เขียน ------------------------------------- ชื่อ พระครูปลัดสัมพิพัฒนธรรมาจารย์ ฉายา อภิปุญฺโ อายุ ๔๔ พรรษา ๑๕ วิทยฐานะ น.ธ.เอก, ป.ธ.๑-๒, พธ.ม. วิปัสสนาภาวนา สังกัด วัดพิชยญาติการาม วรวิหาร แขวงสมเด็จเจ้าพระยา เขตคลองสาน กรุงเทพมหานคร สถานะเดิม ชื่อ นิรันดร์ นามสกุล ศิริรัตน์ เกิดวัน ๑ ฯ ๑๑ ค่ำ ปีฉลู ตรง กับวันที่ ๒๑ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๑๖ บิดาชื่อ นายสนั่น ศิริรัตน์ มารดาชื่อ นางมาลี ทองเทพ บ้านเลขที่ ๓๗๒ หมู่ที่ ๑ ตำบล ในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก บรรพชาอุปสมบท วัน ๑ ฯ ๗ ค่ำ ปีจอ ตรงกับวันที่ ๒ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๔๔ วัดจุฬามณี ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก พระอุปัชฌาย์ พระครูอาธรวรการ วัดธรรมจักร ตำบลอรัญญิก อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก พระกรรมวาจาจารย์ พระครูสุเมธธรรมโสภณ วัดพิกุลวราราม (สะพาน ๔) ตำบลอรัญญิก อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก ๙ ๒
สติปัฎฐานภาวนา [๒๔๑] พระอนุสาวนาจารย์ เจ้าอธิการปิยพงศ์ วัดโพธิญาณ ตำบล อรัญญิก อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก วิทยฐานะ พ.ศ. ๒๕๒๙ สำเร็จชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ โรงเรียนวัด ท่ามะปราง ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัด พิษณุโลก พ.ศ. ๒๕๓๘ สำเร็จชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย (ม. ๖) โรงเรียน ศึกษาผู้ใหญ่เฉลิมขวัญสตรี ตำบลในเมือง อำเภอ เมือง จังหวัดพิษณุโลก พ.ศ. ๒๕๔๙ สอบได้นักธรรมชั้นเอก สำนักเรียนวัดบ้านใหม่ ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก พ.ศ. ๒๕๔๙ สอบได้เปรียญธรรม ๑-๒ ประโยค สำนักเรียนวัด พระศรีรัตนมหาธาตุวรวิหาร ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก พ.ศ. ๒๕๕๐ สำเร็จปริญญาพุทธศาสตรบัณฑิต (พธ.บ.) คณะ มนุษยศาสตร์ เอกภาษาอังกฤษ (เกียรตินิยม) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (มหาวิทยาลัยสงฆ์พุทธชินราช จังหวัดพิษณุโลก) พ.ศ. ๒๕๕๕ สำเร็จปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต (พธ.ม.) สาขาวิปัสสนาภาวนา มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตบาฬีศึกษาพุทธโฆส จ.นครปฐม
สติปัฎฐานภาวนา [๒๔๒] ความชำนาญพิเศษ - งานวิปัสสนากรรมฐาน, งานเลขานุการ, งานจัด อบรม,งานสาธารณูปการ, งานบรรยาย, งานอบรม, งานปาฐกถา, งานประชาสัมพันธ์, งานสอนวิชาการ ด้ าน พ ระพุ ท ธศ าส น า ศี ล ธ รรม จริย ธรรม , คอมพิวเตอร์ เป็นต้น ปัจจุบันดำรงตำแหน่ง - ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดพิชยญาติการามวรวิหาร - พระวิปัสสนาจารย์ประจำวัดพิชยญาติการามวรวิหาร - พระวิปัสสนาจารย์ประจำศูนย์ปฏิบัติธรรม”ธรรมโมลี” - พระวิปัสสนาจารย์ประจำคณะสงฆ์หนกลาง - พระวิปัสสนาจารย์ดำเนินงานโครงการอบรมพระวิปัสสนาจารย์ ในกองทุนอุปถัมภ์ทุนเล่าเรียนหลวงสำหรับพระสงฆ์ไทย - เลขานุการคณะพระวิปัสสนาจารย์ดำเนินงานโครงการอบรม พระวิปัสสนาจารย์ในกองทุนอุปถัมภ์ทุนเล่าเรียนหลวงสำหรับ พระสงฆ์ไทย
สติปัฎฐานภาวนา [๒๔๓] - หัวหน้าสงฆ์ศูนย์ปฏิบัติธรรมพุทธชินวงศ์ เมืองคริสเตียนซันด์ ประเทศนอร์เวย์ - พระวิปัสสนาจารย์ประจำโครงการอบรมวิปัสสนาประจำปีของ พระนิสิตมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ในระดับ ปริญญาตรีทั้งส่วนกลางและวิทยาเขต - พระวิปัสสนาจารย์ประจำโครงการอบรมวิปัสสนาของพระนิสิต มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ในระดับปริญญาโท สาขาวิปัสสนาภาวนา หลักสูตร ๗ เดือน
ทางสายเดียว ฉ บั บ ป รั บ ป รุ ง เ อ ก า ย โ น อ ยํ ภิ กฺ ข เ ว ม คฺ โ ค “ ภิ ก ษุ ทั้ ง ห ล า ย ! ท า ง นี้ เ ป็ น ท า ง เ ดี ย ว เ พื่ อ ค ว า ม บ ริ สุ ท ธิ์ ข อ ง เ ห ล่ า สั ต ว์ ทั้ ง ห ล า ย เ พื่ อ ล่ ว ง โ ส ก ะ ป ริ เ ท ว ะ เ พื่ อ ดั บ ทุ ก ข์ แ ล ะ โ ท ม นั ส เ พื่ อ บ ร ร ลุ ญ า ย ธ ร ร ม เ พื่ อ ทำ ใ ห้ แ จ้ ง นิ พ พ า น ท า ง นี้ คื อ ส ติ ปั ฏ ฐ า น ๔ . ที . ม . ( บ า ลี ) ๑ ๐ / ๙ ๐ / ๔ ๓ . ที . ม . ( ไ ท ย ) ๑ ๐ / ๓ ๗ ๓ / ๓ ๐ ๑ .