ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ ชุด ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ สาระนาฏศิลป์ชั้นประถมศึกษาปีที่6 ชุด ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย นายวรพจน์ สุวรรณพงศ์ ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะ ครูชำนาญการพิเศษ โรงเรียนบ้านรามา อำเภอเมือง จังหวัดนราธิวาส สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานราธิวาสเขต 1

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย ค ำน ำ ชุดฝึ กทักษะนาฏศิลป์ สร้างสรรค์ ผจู้ ดัทา ไดเ ้สนอความรู้ ความเขา ้ใจเกี่ยวกบันาฏศิลป์สร้างสรรค์ โดยจดัทา ข้ึนเพื่อใชป้ ระกอบการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ(สาระนาฏศิลป์)ระดบัช้นั ประถมศึกษาปี ที่ 6 ซ่ึงครอบคลุมเน้ือหาตามหลกัสูตรการศึกษาข้นัพ้ืนฐานพทุธศกัราช 2551กลุ่มสาระ การเรียนรู้ศิลปะ สา นกังานคณะกรรมการการศึกษาข้นัพ้ืนฐานกระทรวงศึกษาธิการ ชุดฝึ กทักษะนาฏศิลป์ สร้างสรรค์ น้ีมีจา นวน 6 เล่ม คือ 1. ควำมรู้พ ื้นฐำนทำงนำฏศิลป์ไทย 2. นาฏยศพัทแ ์ ละภาษาท่าทางนาฏศิลป์ไทย 3. ทกัษะพ้ืนฐานการสร ้ างสรรคก ์ ารแสดงนาฏศิลป์ 4. เชิญเที่ยวเมืองนรา 5. ระบ าร่อนทอง 6. การจัดการแสดงนาฏศิลป์ สร้างสรรค์ ในชุดฝึ กทักษะนาฏศิลป์ สร้างสรรค์ แต่ละเล่มจะประกอบดว ้ ยคา นา สารบญัคา ช้ีแจงคา แนะนา การใช้ชุดฝึ กทักษะ เรื่อง นาฏศิลป์ สร้างสรรค์ มาตรฐานการเรียนรู้ ตวัช้ีวดัจุดประสงคก ์ ารเรียนรู้ แบบทดสอบ ก่อนเรียน-หลงัเรียน ใบความรู้ใบงาน เฉลยใบงาน และเฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน-หลัง เรียน ผจู้ ดัทา หวงัเป็ นอยา่งยงิ่ว่าชุดฝึ กทักษะ เรื่อง นาฏศิลป์ สร้างสรรค์ น้ีจะเกิดประโยชน ์ ต่อการเรียนรู้ แก่นกัเรียน สามารถเพิ่มพูนความรู้โดยการนา ชุดฝึ กทักษะ เรื่อง นาฏศิลป์ สร้างสรรค์ไปทบทวนใหม่ใน เวลาต่างๆ นอกเหนือจากการเรียน จนสามารถเขา ้ใจและปฏิบตัิกิจกรรมต่างๆได ้ นอกจากน้ีคงเป็ นประโยชน ์ แก่ครูและผทู้ี่สนใจทุกคนต่อไป วรพจน์ สุวรรณพงศ์ ก

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย สำรบัญ เรื่อง หน้ำ ค าน า ก สารบัญ ข สารบัญภาพ ง คา ช้ีแจงการใชช ุ้ดฝึกทกัษะนาฏศิลป์ สร ้ างสรรค ์ จ มาตรฐานการเรียนรู้ ฉ ตวัช้ีวดัฉ สาระการเรียนรู้ ฉ จุดประสงค์การเรียนรู้ ฉ แบบทดสอบก่อนเรียน เรื่องความรู้ พ้ืนฐานทางนาฏศิลป์ไทย 1 กระดาษคา ตอบแบบทดสอบก่อนเรียน 4 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน เรื่องความรู้ พ้ืนฐานทางนาฏศิลป์ไทย 5 นาฏศิลป์ ไทย 7 ความหมายของนาฏศิลป์ ไทย 9 ที่มาของนาฏศิลป์ ไทย 9 ประเภทของนาฏศิลป์ ไทย 10 กิจกรรมที่1 นาฏศิลป์ไทย 15 กิจกรรมที่2การแสดงพ้ืนเมือง 16 องค์ประกอบนาฏศิลป์ ไทย 17 กิจกรรมที่3องคป์ ระกอบนาฏศิลป์ไทย 21 กิจกรรมที่4วิเคราะห ์ องคป์ ระกอบของนาฏศิลป์ 22 เฉลยกิจกรรมที่1 นาฏศิลป์ไทย 23 เฉลยกิจกรรมที่2การแสดงพ้ืนเมือง 24 ข

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย สำรบัญ(ต่อ) เรื่อง หน้ำ เฉลยกิจกรรมที่3องคป์ ระกอบนาฏศิลป์ไทย 25 เฉลยกิจกรรมที่4วิเคราะห ์ องคป์ ระกอบของนาฏศิลป์ 26 แบบทดสอบหลงัเรียน เรื่องความรู้ พ้ืนฐานทางนาฏศิลป์ไทย 27 กระดาษค าตอบแบบทดสอบหลังเรียน 30 เฉลยแบบทดสอบหลงัเรียน เรื่องความรู้ พ้ืนฐานทางนาฏศิลป์ไทย 31 บรรณานุกรม 32 ค

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย สารบัญภาพ ภำพ หน้ำ ภาพที่ 1 การแสดงโขน 10 ภาพที่ 2 การแสดงละคร 10 ภาพที่ 3 ร าซัดชาตรี 11 ภาพที่4ระบา ฉิ่ง 11 ภาพที่ 5 ฟ้ อนสาวไหม 12 ภาพที่ 6 ฟ้ อนเล็บ 12 ภาพที่ 7 ร าวงมาตรฐาน 13 ภาพที่ 8 ร ากลองยาว 13 ภาพที่ 9 เซิ้งกะโป๋ 13 ภาพที่10 เซิ้งโปงลาง 13 ภาพที่ 11 รองเง็ง 14 ภาพที่ 12 โนรา 14 ภาพที่ 13 นาฏศิลป์ ไทย 18 ภาพที่14 ภาษาท่านาฏศิลป์ไทย 19 ภาพที่15 การแต่งหนา ้ 20 ภาพที่ 16 อุปกรณ์ประกอบการแสดง 20 ง

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย ค าช้ี แจงการใชช ุ้ดฝึ กทกัษะนาฏศิลป์สรา ้ งสรรค ์ ชุดฝึ กทักษะนาฏศิลป์ สร้างสรรค์ ชุดน้ีสร ้ างข้ึนเพื่อเป็ นคู่มือการสอนและให ้ นกัเรียนไดศ้ึกษาดว ้ ย ตนเองโดยนักเรียนจะได้ประโยชน์จากชุดฝึ กทักษะการแสดงตามจุดประสงค ์ ที่ต้งัไวด ้ ว ้ ยการปฏิบตัิตาม คา แนะนา ต่อไปน้ีอยา่งเคร่งครัด 1. นกัเรียนอ่านจุดประสงคก ์ ารเรียนรู้ ก่อนลงมือศึกษาชุดฝึ กทักษะนาฏศิลป์ สร้างสรรค์ 2. นกัเรียนทา แบบทดสอบก่อนการศึกษาใบความรู้ แลว ้ ตรวจคา ตอบจากเฉลย 3. นกัเรียนศึกษาใบความรู้ จะตอ ้ งอ่านเน้ือเรื่องไปตามลา ดบัโดยไม่เวน ้ หนา ้ ห ้ ามเปิดขา ้ มเพราะจะ ทา ใหก ้ ารเรียนในบทเรียนไม่ต่อเนื่องกนั 4. นกัเรียนทา กิจกรรมพฒันาผเู้ รียนหลงัจากศึกษาใบความรู้ และตรวจเฉลยในภาคผนวก 5. ห้ามเปิดเฉลยก่อนที่จะใชค ้ วามสามารถตอบคา ถามดว ้ ยตนเอง 6. นักเรียนท าแบบทดสอบหลังการศึกษาบทเรียนแล้วจึงตรวจสอบจากเฉลย 7. หากนกัเรียนสงสัยหรือไม่เขา ้ใจในเน้ือหาใหท ้ บทวนใหม่ถา ้ ยงัไม่เขา ้ใจใหส้ อบถามจากผสู้ อน 8. ส่งคืนชุดฝึ กทักษะนาฏศิลป์ ไทยสร้างสรรค์ ตามกา หนดเวลาและตอ ้ งรักษาใหอ ้ ยใู่นสภาพดีและ ไม่สูญหาย จ

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย มำตรฐำนกำรเรียนรู้ ศ 3.2 เขา ้ใจความสัมพนัธร ์ ะหวา่งนาฏศิลป์ประวตัิศาสตร ์ และวฒันธรรม เห ็ นคุณค่า ของนาฏศิลป์ ที่เป็ นมรดกทางวฒันธรรม ภูมิปัญญาทอ ้ งถิ่น ภูมิปัญญาไทยและสากล ตัวชี้วัด ศ3.2 ป.6/1 อธิบายสิ่งที่มีความสา คญัต่อการแสดงนาฏศิลป์ และละคร สำระกำรเรียนรู้ ความหมาย ความเป็ นมา ความส าคัญ ของนาฏศิลป์ จุดประสงค ์ กำรเรียนรู้ 1. นักเรียนสามารถอธิบายความรู้ พ้ืนฐานทางนาฏศิลป์ไทย 2. นักเรียนมีทักษะการเรียนรู้และอภิปรายความหมาย ที่มาและประเภทของนาฏศิลป์ ไทยได้ 3. นกัเรียนตระหนกัในคุณค่าของนาฏศิลป์ ที่เป็ นมรดกทางวฒันธรรม ภูมิปัญญาทอ ้ งถิ่น ฉ

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย แบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง ควำมรู้พ ื้นฐำนทำงนำฏศิลป์ไทย ค ำชี้แจง ให้นักเรียนเล ื อกค ำตอบที่ถูกต้องที่สุด 1. ข้อใดไม่ใช่ที่มาของนาฏศิลป์ ไทย ก. การเซ่นสรวงบูชา ข. การเลียนแบบธรรมชาติ ค. การรับอารยธรรมของอินเดีย ง. การเผยแพร่วฒันธรรมตะวนัตก 2. นาฏศิลป์ไทยแบ่งออกเป็ นกี่ประเภท ก. 1 ประเภท ข. 2 ประเภท ค. 3 ประเภท ง. 4 ประเภท 3. ข้อใดคือคความหมายของละคร ก. ศิลปะการร่ายร าที่เล่นเป็ นเรื่องราว มีพฒันาการมาจากการเล่านิทาน ข. การแสดงนาฎศิลป์ ช้นัสูงของไทยที่มีเอกลกัษณ ์ ค. ศิลปะแห่งการรายร าที่มีผแู้สดง ต้งัแต่1-2 คน ง. การแสดงที่ไม่เล่นเป็ นเรื่องราว 4. การแสดงโขนนิยมน าเรื่องใดมาแสดง ก. รามเกียรต์ิ ข. พระสุธน ค. สังข์ทอง ง. คาวี 1

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย 5. การแสดงพ้ืนเมืองภาคกลางความสอดคลอ ้ งกบัสิ่งใดมากที่สุด ก. ขนบธรรมเนียม ข. ความศรัทธา ค. ความเชื่อ ง. วิถีชีวิต 6. ข้อใดไม่ใช่องค์ประกอบนาฏศิลป์ ก. นาฏยศัพท์ ข. ภาษาท่า ค. ค าร้อง ง. ครู 7. เรือมลูดอนัเรเรียกอีกอยา่งวา่อยา่งไร ก. ระบา ตกั๊แตน ข. ร ากระทบสาก ค. ระบา กินรีเล่นน้า ง. ระบ าอัปสราส าอาง 8. ขอ ้ใดเป็ นการแสดงพ้ืนเมืองภาคใตก ้ ลุ่มวฒันธรรมไทยมุสลิม ก. โนรา ข. ดิเกฮูลู ค. เพลงบอก ง. หนังตะลุง 2

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย 9. การแสดงที่มีเน้ือร ้ องประกอบการแสดงมีขอ ้ ดีอยา่งไร ก. ทา ใหผ ้ ชู้ มตื่นเตน ้ กบัการแสดงมากข้ึน ข. ทา ใหก ้ ารแสดงมีความสวยงามมากข้ึน ค. ทา ใหผ ้ ชู้ มเขา ้ใจการแสดงง่ายมากยิ่งข้ึน ง. ทา ใหผ ้ แู้สดงแสดงไดพ ้ ร ้ อมเพรียงมากข้ึน 10. การแสดงโนราไดป้ ระกาศข้ึนทะเบียนจากองคก ์ ารยเูนสโกใหเ ้ป็ นรายการตวัแทนมรดกวฒันธรรมที่ จบัตอ ้ งไม่ไดข ้ องมนุษยชาติอยา่งเป็ นทางการเมื่อปีพ.ศ. ใด ก. 2562 ข. 2563 ค. 2564 ง. 2565 3

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย กระดาษค าตอบแบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย คำชี้แจง : ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกที่สุดเพียงคำตอบเดียว ชื่อ นามสกุล ชั้น เลขที่ ข้อ ก ข ค ง 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 รวม…………คะแนน ระดับการประเมิน คะแนนที่ได้ ระดับที่นักเรียนได้ ดีมาก ดี พอใช้ ปรับปรุง 9 –10 7 –8 5 –6 0 –4 ผา่น ผา่น ไม่ผา่น ไม่ผา่น 4

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย คำชี้แจง : ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกที่สุดเพียงคำตอบเดียว ชื่อ นามสกุล ชั้น เลขที่ ข้อ ก ข ค ง 1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  รวมคะแนน 5

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย ความรู้พื้นฐาน ทางนาฏศิลป์ ไทย นาฏศิลป์ไทย องค์ประกอบ นาฏศิลป์ไทย

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย นาฏศิลป์ไทย ประเภทของ นำฏศิลป์ไทย ที่มำ ของนำฏศิลป์ไทย ควำมหมำยของ นำฏศิลป์ไทย 7

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย นาฏศิลป์ไทย นำฏศิลป์ไทย เป็ นการรวมเอาองค ์ ความรู้ ท้งัทางศาสตร ์ และศิลป์โดยพ้ืนฐานของความคิดอย่างชาญฉลาดของ ศิลปินรุ่นเก่า เป็ นการบูรณาการองค์ความรู้จากภูมิปัญญาไทยที่งดงาม ท้งัวฒันธรรมการแต่งกาย ภาษา และสัญลักษณ์ของการสื่อสารของมนุษย์ศิลปะวิจิตรศิลป์ ซ่ึงเป็ นภูมิปัญญาทางช่างไทยแต่โบราณ มาไว้ อยู่ที่เดียวกนัทา ให ้ ผูช ้ มเกิดสุนทรียภาพในการชมและประทบั ใจตราตรึงทา ให ้ มีการสืบทอดมาแต่อดีต จนปัจจุบนัการศึกษาองคค ์ วามรู้ พ้ืนฐานทางการแสดงนาฏศิลป์ไทยจะทา ให ้ ผเู้ รียนมีความกระจ่างมีความ ลึกซ้ึง เกิดเจตคติที่ดีต่อการเรียนนาฏศิลป์ไทย พร้อมที่จะอนุรักษ์และเผยแพร่เพื่อให ้ศาสตร ์ ดงักล่าวน้ี ดา รงอยู่เป็ นเอกลกัษณ ์ไทยสืบไป ดงัน้ัน การศึกษารูปแบบของนาฏศิลป์ ไทย จะตอ ้ งเขา ้ใจแหล่งที่มา และรูปแบบลกัษณะกล่าวคือ ต้องเข้าในความหมายของนาฏศิลป์ องค์ประกอบของการแสดงนาฏศิลป์ ไทย และประเภทของการแสดงนาฏศิลป์ ไทย 8

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย ความหมายของนาฏศิลป์ไทย นำฏศิลป์ หมายถึง ศิลปะการฟ้ อนร า หรือความรู้แบบแผนของการฟ้ อนร า เป็ นสิ่งที่มนุษย ์ ประดิษฐข ์ ้ึนดว ้ ยความประณีตงดงาม ใหค ้ วามบนัเทิงอันโน้มน้าวอารมณ์และความรู้สึกของผู้ชมให้คล้อย ตาม ศิลปะประเภทน้ีตอ ้ งอาศยัการบรรเลงดนตรีและการขบัร ้ องเขา ้ ร่วมดว ้ ย เพื่อส่งเสริมใหเ ้ กิดคุณค่า ยงิ่ข้ึน หรือเรียกวา่ศิลปะของการร ้ องร าทา เพลง ที่มาของนาฏศิลป์ไทย 1. กำรเลียนแบบธรรมชำติลักษณะของคน สัตว ์ใชก ้ิริยาเป็ นภาษาสื่อความหมายให้ผู้อื่นรู้ ความรู้สึกและความประสงค ์ เช่น ตอ ้ งการแสดงความเสน่หาก ็ ยมิ้แยม ้ กรุ้ มกริ่มชมอ ้ ยชมา ้ ยชายตา หรือ โกรธเคืองก ็ ทา หนา ้ ตาถมึงทึงกระทืบ กระแทก ต่อมา มีการเลือกเอากิริยาท่าทาง ซ่ึงแสดงอารมณ ์ ต่างๆ น้นัมาเรียบเรียงสอดคลอ ้ ง ติดต่อกนัเป็ นขบวนฟ้ อนร าใหเ ้ ห ็ นงาม จนเป็ นที่ต้องตาติดใจคน 2.กำรเซ่นสรวงบูชำ มนุษยแ ์ ต่โบราณมามีความเชื่อถือในสิ่งศกัด์ิสิทธ์ิจึงมีการบูชา เซ่นสรวง เพื่อ ขอใหส้ิ่งศกัด์ิสิทธ์ิประทานพรใหต ้ นสมปรารถนา หรือขอใหข ้ จดัปัดเป่าสิ่งที่ตนไม่ปรารถนาใหส้ิ้นไป การบูชาเซ่นสรวง ต่อมามีการฟ้ อนร าบา เรอกษตัริยด ์ ว ้ ยถือวา่เป็ นสมมุติเทพที่ช่วยบา บดัทุกขบ ์ า รุงสุขให ้ มีการฟ้ อนร ารับขวัญขุนศึกนักรบผู้กล้าหาญ ที่มีชัยในการสงครามปราบข้าศึกศัตรูต่อมาการฟ้ อนร าก ็ คลายความศกัด์ิสิทธ์ิลงมากลายเป็ นการฟ้ อนร าเพื่อความบนัเทิงของคนทวั่ ไป 3. กำรรับอำรยธรรมของอินเดียเมื่อไทยมาอยใู่นสุวรรณภูมิใหม่ๆ น้นัมีชนชาติมอญ และชาติ ขอมเจริญรุ่งเรืองอยกู่ ่อนแลว ้ ชาติท้งัสองน้นั ไดร ้ับอารยธรรมของอินเดียไวม ้ ากมายเป็ นเวลานาน เมื่อไทย มาอยใู่นระหวา่งชนชาติท้งัสองน้ีก ็ มีการติดต่อกนัอยา่งใกลช ้ิด ไทยจึงพลอยได้รับอารยธรรมอินเดียไว้ หลายดา ้ น เช่น ภาษา ประเพณีตลอดจนศิลปะการละครไดแ ้ ก่ระบา ละครและโขน 9

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย ภาพที่ 2การแสดงละคร ที่มา : http://panwan777.blogspot.com สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2566 ภาพที่1การแสดงโขน ที่มา: www.bloggang.com สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2566 ประเภทของนาฏศ ิลป์ไทย 1. โขน เป็ นการแสดงนาฎศิลป์ ช้นัสูงของไทยที่มีเอกลกัษณ ์คือผแู้สดงจะตอ ้ งสวมหวัที่เรียกวา่“หัวโขน” และใชล ้ีลาท่าทางการแสดงดว ้ ยการเตน ้ ไปตามบทพากย ์การเจรจาของผู้พากย์และตามท านองเพลงหน้า พาทย์ที่บรรเลงด้วยวงปี่ พาทย์เรื่องที่นิยมนา มาแสดงคือ พระราชนิพนธ ์ บทละครเรื่องรามเกียรต์ิ 2. ละคร เป็ นศิลปะการร่ายร าที่เล่นเป็ นเรื่องราว มีพัฒนาการ มาจากการเล่านิทาน ละครมีเอกลักษณ์ในการแสดงและ การดา เนินเรื่องดว ้ ยกระบวนลีลาท่าร า เข้าบทร้อง ท านอง เพลงและเพลงหน้าพาทย์ที่บรรเลงด้วยวงปี่ พาทย์มีแบบ แผนการเล่นที่เป็ นท้งัของชาวบา ้ นและของหลวงที่เรียกวา่ ละครโนราชาตรีละครนอกละครใน เรื่อง ที่นิยมน ามา แสดงคือ พระสุธน สังข์ทอง คาวีอิเหนาอุณรุท 10

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย ภาพที่ 3 ร าซัดชาตรี ที่มา : วรพจน์ สุวรรณพงศ์ ภาพที่ 4ระบา ฉิ่ง ที่มา : วรพจน์ สุวรรณพงศ์ 3. ร ำและ ระบ ำ เป็ นศิลปะแห่งการร่ายร าประกอบเพลง ดนตรีและบทขบัร ้ องโดยไม่เล่นเป็ นเรื่องราว ร ำ หมายถึงศิลปะแห่งการรายร าที่มีผแู้สดง ต้งัแต่ 1-2 คน เช่น การร าเดี่ยวการร าคู่การร าอาวุธเป็ นต้น มี ลกัษณะการแต่งการตามรูปแบบของการแสดงไม่เล่น เป็ นเรื่องราวอาจมีบทขับร ้ องประกอบการร าเข ้ ากับ ท านองเพลงดนตรีมีกระบวนท่าร า โดยเฉพาะการร าคู่ จะต่างกับระบ า เนื่องจากท่าร าจะมีความเชื่อมโยง สอดคล ้ องต่อเนื่องกัน และเป็ นบทเฉพาะส าหรับผู้ แสดงน้นัๆ เช่น ร าซัดชาตรีเป็ นต้น ระบ ำ หมายถึงศิลปะแห่งการร่ายร าที่มีผเู้ ล่นตงัแต่2 คนข้ึนไป มีลกัษณะการแต่งการคลา ้ ยคลึงกนั กระบวนท่ารายร าคลา ้ คลึงกนั ไม่เล่นเป็ นเรื่องราวอาจมีบทขับร้องประกอบการร าเข้าท านองเพลงดนตรี ซึ่งระบ าแบบมาตรฐานมักบรรเลงด้วยวงปี่ พาทย์การแต่งการนิยมแต่งกายยืนเครื่องพระนาง-หรือแต่งแบบ นางในราชส านักเช่น ระบ าดาวดึงส์ระบา ฉิ่งระบา ไก่ เป็ นต้น 11

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย 4. กำรแสดงพื้นเมือง การแสดงพื้นเมืองเป็นศิลปะแห่งการร่ายรำที่มีทั้งรำ ระบำ หรือการละเล่นที่เป็นเอกลักษณ์ของกลุ่มชนตามวัฒนธรรม ในแต่ละภูมิภาคซึ่งสามารถแบ่งออกเป็นภูมิภาคได้ 4 ภาค ดังนี้ การแสดงพื้นเมืองภาคเหนือ เป็ นศิลปะการร าและการละเล่น หรือที่นิยมเรียกกนัทวั่ ไปวา่ “ฟ้ อน”การฟ้ อนเป็ นวฒันธรรมของชาวลา ้ นนาและกลุ่มชนเผา่ต่างๆ เช่น ชาวไต ชาวล้ือ ชาวยอง ชาวเขิน เป็ นตน ้ ลกัษณะของการฟ้ อน แบ่งออกเป็ น 2 แบบ คือแบบดงั่เดิมและแบบที่ปรับปรุงใหม่แต่ยงัคงรักษา เอกลกัษณ ์ ทางการแสดงไว ้ คือ มีลีลาท่าร าที่แช่มชา ้ อ่อนชอ ้ ย มีการแต่งกายตามวฒันธรรมทอ ้ งถิ่นที่ สวยงาม ประกอบกบัการบรรเลงและขบัร ้ องดว ้ ยดนตรีพ้ืนบา ้ น เช่น ฟ้ อนสาวไหม ฟ้ อนเทียน ฟ้ อนเลบ ็ เป็ นต้น ภาพที่ 5 ฟ้ อนสาวไหม ที่มา : https://sites.google.com สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2566 ภาพที่ 6 ฟ้ อนเล็บ ที่มา : www.ichiangmaipr.com สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2566 12

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย ภาพที่ 7ร าวงมาตรฐาน ที่มา : วรพจน์ สุวรรณพงศ์ ภาพที่ 8ร ากลองยาว ที่มา : http://athornmusic.blogspot.com สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2566 ภาพที่9 เซิ้งกะโป๋ ที่มา : https://www.teesudshow.com สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2566 ภาพที่10 เซิ้งโปงลาง ที่มา : www.bpi.ac.th สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2566 การแสดงพ ื้นเม ืองภาคกลาง เป็ นศิลปะการร่ายร าและการละเล่นของชนชาวพ้ืนบา ้ นภาคกลาง ซ่ึงส่วนใหญ่มีอาชีพเกี่ยวกบัเกษตรกรรม ศิลปะการแสดงจึงมีความสอดคลอ ้ งกบัวิถีชีวิตและเพื่อความ บันเทิงสนุกสนาน เป็ นการพกัผ่อนหยอ่นใจจากการทา งาน หรือเมื่อเสร ็ จจากเทศการฤดูเก ็ บเก ็ บเกี่ยว เช่น การเล่นเพลงเกี่ยวขา ้ ว เตน ้ กา ร าเคียวร าโทนหรือร าวง ร ากลองยาวเป็ นต้น การแสดงพื้นเมืองภาคอีสาน เป็ นศิลปะการร าและการเล่นของชาวพ้ืนบา ้ นภาคอีสาน หรือ ภาคตะวนออกเฉียงเหนือของไทยแบ่งไดเ ้ป็ น 2 กลุ่มวฒันธรรมใหญ่ๆ คือกลุ่มอีสานเหนือ มีวัฒนธรรม ไทยลาวซ่ึงมกัเรียกการละเล่นวา่“เซิ้ง ฟ้ อน และหมอลา ” เช่น เซิ้งโปงลาง เซิ้งกะโป๋เซิ้งสวิง ฟ้ อนภูไท ลา กลอนเก้ียวลา เตย ้ ส่วนกลุ่มอีสานใตไ้ ดร ้ับอิทธิพลไทยเขมร มีการละเล่นที่เรียกวา่เรือม หรือเร ็ อม เช่น เรือมลูดอนัเร หรือร ากระทบสากร ากระโน ็ บติงตอ ็ ง หรือระบา ตกั๊แตน ตา ขา ้ ว 13

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย ภาพที่ 12โนรา ที่มา : www.dailynews.co.th สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2566 การแสดงพื้นเมืองภาคใต้เป็ นศิลปะการร าและการละเล่นของชาวพ้ืนบา ้ นภาคใตอ ้ าจแบ่งตาม กลุ่มวฒันธรรมได ้2 กลุ่มคือวฒันธรรมไทยพุทธไดแ ้ ก่การแสดงโนรา หนงัตะลุง เพลงบอกเพลงนา และวฒันธรรมไทยมุสลิม ไดแ ้ ก่รองเงง ็ ซ าเปง มะโยง่ ดิเกฮูลูและซิละ ภาพที่ 11รองเง็ง ที่มา : วรพจน์ สุวรรณพงศ์ การแสดงโนราของไทยได้ประกาศขึ้น ทะเบียนจากองค์การยูเนสโกให้เป็น รายการตัวแทนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้อง ไม่ได้ของมนุษยชาติอย่างเป็นทางการเมื่อ ปี 2564 14

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย กิจกรรมที่ 1 นำฏศิลป์ไทย ค ำชี้แจง ใหน ้ กัเรียนแบ่งกลุ่ม 3-4คน แลว ้สรุปประเด ็ นลงในใบงานแลว ้ส่งตวัแทนกลุ่มนา เสนอ นำฏศิลป์ไทยมีที่มำอย่ำงไรบ้ำง ประเภทของนำฏศิลป์ไทยมีอะไรบ้ำง ______________________________ ______________________________ ______________________________ ______________________________ ______________________________ ______________________________ ______________________________ 15

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย กิจกรรมที่ 2 กำรแสดงพื้นเมือง ค ำชี้แจง ให้นักเรียนยกตวัอยา่งการแสดงพ้ืนเมืองของแต่ละภาค กำรแสดงพื้นเมืองภำคกลำง ______________________________ ______________________________ _ กำรแสดงพื้นเมืองภำคเหนือ ______________________________ ______________________________ _ กำรแสดงพื้นเมืองภำคใต้ ______________________________ ______________________________ _ กำรแสดงพื้นเมืองภำคอีสำน ______________________________ ______________________________ _ 16

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย องค์ประกอบนาฏศิลป์ไทย 6.อุปกรณ์ 1.นาฏยศัพท์ 2.ภาษาท่า 4.เนื้อร้อง ทำนอง 3.จังหวะ 5.การแต่งกาย การแต่งหน้า องค์ประกอบ นาฏศิลป์ไทย 17

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย “นำฏศิลป์ ”เป็ นฟ้ อนร าที่มนุษยป์ ระดิษฐด ์ ดัแปลงข้ึนจากธรรมชาติดว ้ ยความประณีตอนัลึกซ้ึง เพียบพร ้ อมไปดว ้ ยความวิจิตรบรรจงละเอียดอ่อนเช่น ฟ้ อน ร าระบา โขนของแต่ละทอ ้ งถิ่น ความเชื่อ ศาสนา ภาษา นิสัยใจคอของผคู้ นชีวิตความเป็ นอยู่ ภาพที่ 13 นาฏศิลป์ ไทย ที่มา :วรพจน์ สุวรรณพงศ์ นำฏ หมายถึงการร่ายร าและการเคลื่อนไหวไปมา ศิลปะ หมายถึงการแสดงออกเพื่อสนองความ ต้องการทางอารมณ์ การลอกเลียนแบบ การถ่ายทอด ความหมายต่าง ๆ หรือเป็ นสิ่งที่มนุษยเ ์ กิดจินตนาการใน อนัที่จะแสดงคุณค่าแห่งความงาม 18

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย จงัหวะถือว่าเป็ นพ้ืนฐานในการฝึกหัดการ แสดงนาฏศิลป์ ผู้แสดงนาฏศิลป์ ไทยจะต้องท า ความเขา ้ใจกบัจงัหวะดนตรีเพื่อให ้สามารถร่ายร า แสดงท่าทางได ้ ถูกต ้ องตามจังหวะ หากแสดงไม่ ถูกต้องตามจังหวะ จะทา ให ้ การแสดงไม่สวยงาม และไม่พร ้ อมเพรียง นำฏศิลป์ไทยเป็ นศิลปะการแสดงที่มีความงดงาม อ่อนชอ ้ ยและเป็ นเอกลักษณ์ของชาติไทยที่ อยคูู่่ชาติไทยมาต้งัแต่อดีตจนถึงปัจจุบนัการแสดงนาฏศิลป์ไทยแต่ละประเภทที่มีความงดงามน้นัจะตอ ้ งมี องค์ประกอบนาฏศิลป์ ที่ช่วยใหก ้ ารแสดงมีความงดงามและสมบูรณ ์ ดงัน้ี เป็ นศัพท ์ ที่ใช ้ เกี่ยวกับลักษณะท่าร าและ กิริยาอื่นๆที่ใชใ้ นการฝึกหัดหรือแสดงเป็ นคา ที่ใช ้ ในวงการนาฏศิลป์ไทย สามารถสื่อความหมายกนั ได ้ ทุกฝ่ายในการแสดงต่างๆชัดเจนเป็ นที่เข ้ าใจ อันมีเอกลักษณ์แสดงถึงความเป็ นไทย ท่าที่เลียนแบบท่าทางธรรมชาติโดยน ามา ปรุงแต่งให ้ ดูงดงามเพื่อประกอบการแสดงภาษาท่า จะใช ้ในการแสดงละครทวั่ๆไปและเป็ นสิ่งที่ทุก ชาติทุกภาษาเข ้ าใจโดยไม่ต ้ องอธิบายหรือจะ เรียกว่าเป็ นภาษาโลกก ็ น่าจะได ้ เช่น การสั่นมือ ส่ายหนา ้ หมายถึงการปฏิเสธ การกวกัมือ พยกัหนา ้ หมายถึงการเรียก เป็ นต้น 1. นำฏยศัพท์ 2. ภำษำท่ำ 3. จังหวะ การแสดงลีลาท่าร าแต่ละคร้ังจะต ้ อง สอดคลอ ้ งตามเน้ือร ้ องและ ทา นองเพลง ท้งัน้ีเพื่อ บอกความหมายของท่าร า ถ่ายทอดอารมณ ์ ความรู้สึกในการแสดงไดต ้ ามเน้ือเรื่อง ตลอดจน สามารถสื่อความหมายใหก ้ บัผชู้ มเขา ้ใจตรงกนัได ้ ท้งัน้ีการแสดงนาฏศิลป์ไทยมีท้งัชุดการแสดงที่มี บทร ้ องและไม่มีบทร ้ องประกอบการแสดงซ่ึงใน การแสดงที่มีเน้ือร ้ องประกอบการแสดงจะทา ให ้ ผู้ชมเข้าใจการแสดงง่ายมากข้ึน และผู้คิดค้นท่าร า จะต้องประดิษฐ ์ ท่าร าให ้ เหมาะสมกบัคา ร ้ องและ ท านองเพื่อให ้ ผูแ ้สดงสามารถถ่ายทอดอารมณ ์ได ้ ถูกต้องและมีความสวยงาม 4. เนื้อร้องและท ำนอง ภาพที่ 14 ภาษาท่านาฏศิลป์ ไทย ที่มา :วรพจน์ สุวรรณพงศ์ 19

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย อุปกรณ์ที่ใช้ประกอบการแสดงนาฏศิลป์ ไทยเป็ น องคป์ ระกอบนาฏศิลป์ ที่สา คญัอยา่งหน่ึงที่ทา ใหก ้ ารแสดงมีความ สวยงามและมีเอกลกัษณ ์ ซ่ึงการแสดงนาฏศิลป์ไทยบางชุดอาจไม่ มีอุปกรณ ์ประกอบการแสดงแต่บางชุดก ็ มีอุปกรณ ์ประกอบการ แสดง ทา ใหก ้ ารแสดงน่าสนใจมากข้ึน เช่น ฟ้ อนเทียนมีอุปกรณ์ คือ เทียน ซึ่งจะนิยมแสดงในเวลากลางคืน ท าให้การแสดงมีความ งดงามมาก การแต่งกายในการแสดงนาฏศิลป์ไทยจะมีความสวยงาม วิจิตรและบ่งบอกถึงความเป็ นไทยทา ใหก ้ ารแสดงมีเอกลกัษณ ์ เช่น การแสดงโขนที่มีการแต่งกายที่งดงาม มีศีรษะโขนที่ตกแต่ง ลวดลายประดิษฐข ์ ้ึนอยา่งวิจิตรการแต่งหนา ้ เป็ นองคป์ ระกอบ หน่ึงที่ทา ใหผ ้ แู้สดงสวยงาม และอา พรางขอ ้ บกพร่องของใบหน้า ของผแู้สดงได ้ นอกจากน้ีก ็ ยงัสามารถใชว ้ิธีการแต่งหนา ้ เพื่อบอก วยับอกลกัษณะเฉพาะของตวัละครได ้ เช่น แต่งหนา ้ คนหนุ่มให ้ เป็ นคนแก่แต่งหนา ้ใหผ ้ แู้สดงเป็ นตวัตลกเป็ นตน ้ 5. กำรแต่งกำย กำรแต่งหน้ำ 6. อุปกรณ ์ ระบ าดาหลามาลี ใช้ดอกดาหลา เป็ นอุปกรณ์ ระบ าร่อนทอง ใช้เลียงเป็ นอุปกรณ์ ภาพที่ 15 การแต่งหน้า ที่มา :วรพจน์ สุวรรณพงศ์ ภาพที่ 16อุปกรณ์ประกอบการแสดง ที่มา :วรพจน์ สุวรรณพงศ์ 20

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย กิจกรรมที่ 3 องค ์ประกอบนำฏศิลป์ไทย ค ำชี้แจง ให้นักเรียนเติมขอ ้ ความลงในแผนภาพที่กา หนดให ้ องค์ประกอบ นำฏศิลป์ไทยมี อะไรบ้ำง 1......................................... 2......................................... 3......................................... 4......................................... 5......................................... 6......................................... 21

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย กิจกรรมที่ 4 วิเครำะห์องค ์ประกอบของนำฏศิลป์ ค ำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกชมการแสดงนาฏศิลป์ ที่นักเรียนชื่นชอบ 1 ชุด แล้ววิเคราะห์ องคป์ ระกอบของนาฏศิลป์ พร ้ อมยกตวัอยา่งภาษาท่าหรือนาฏยศพัทท ์ ี่พบ มา 5 ท่า ชื่อการแสดง………………………………… ประวัติที่มาของการแสดง........................................................................................................................... …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………....................................…………………… องค์ประกอบนาฏศิลป์…………………………………………………………………………............… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………....................................………………………… ภาษาท่าหรือนาฏยศพัทท ์ ี่พบในการแสดง…………............…………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………....................................…………………….... 22

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย กิจกรรมที่ 1 นำฏศิลป์ไทย ค ำชี้แจง ใหน ้ กัเรียนแบ่งกลุ่ม 3-4คน แลว ้สรุปประเด ็ นลงในใบงานแลว ้ส่งตวัแทนกลุ่มนา เสนอ นำฏศิลป์ไทยมีที่มำอย่ำงไรบ้ำง ประเภทของนำฏศิลป์ไทยมีอะไรบ้ำง ______________________________ ______________________________ ______________________________ ______________________________ ______________________________ ______________________________ ______________________________ เฉลย การเลียนแบบธรรมชาติ การเซ่นสรวงบูชา การรับอารยธรรมของอินเดีย โขน ละคร ร า และ ระบ า การแสดงพ้ืนเมือง 23

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย กิจกรรมที่ 2 กำรแสดงพื้นเมือง ค ำชี้แจง ให้นักเรียนยกตวัอยา่งการแสดงพ้ืนเมืองของแต่ละภาค กำรแสดงพื้นเมืองภำคกลำง ______________________________ ______________________________ _ กำรแสดงพื้นเมืองภำคเหนือ ______________________________ ______________________________ _ กำรแสดงพื้นเมืองภำคใต้ ______________________________ ______________________________ _ กำรแสดงพื้นเมืองภำคอีสำน ______________________________ ______________________________ _ เฉลย ฟ้ อนสาวไหม ฟ้ อนเทียน ฟ้ อนเล็บ ฯลฯ เพลงเกี่ยวขา ้ วเตน ้ กา ร าเคียว โทนหรือร าวง ร ากลองยาว ฯลฯ เซิ้งบงัไฟ เซิ้งสวิง ฟ้ อนภูไท ร ากระทบสากระบา ตกั๊แตน ฯลฯ โนรา หนังตะลุง เพลงบอก รองเงง ็ ซา เปง มะโยง่ดิเกฮูลูฯลฯ 24

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย กิจกรรมที่ 3 องค ์ประกอบนำฏศิลป์ไทย ค ำชี้แจง ให้นักเรียนเติมขอ ้ ความลงในแผนภาพที่กา หนดให ้ องค์ประกอบ นำฏศิลป์ไทยมี อะไรบ้ำง 1......................................... 2......................................... 3......................................... 4......................................... 5......................................... 6......................................... เฉลย นาฏยศัพท์ ภาษาท่า จังหวะ เน้ือร ้ องและทา นอง การแต่งกายการแต่งหนา ้ อุปกรณ์ 25

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย กิจกรรมที่ 4 วิเครำะห์องค ์ประกอบของนำฏศิลป์ ค ำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกชมการแสดงนาฏศิลป์ ที่นักเรียนชื่นชอบ 1 ชุด แล้ววิเคราะห์ องคป์ ระกอบของนาฏศิลป์ พร ้ อมยกตวัอยา่งภาษาท่าหรือนาฏยศพัทท ์ ี่พบ มา 5 ท่า ชื่อการแสดง………………………………… ประวัติที่มาของการแสดง........................................................................................................................... …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………....................................…………………… องค์ประกอบนาฏศิลป์…………………………………………………………………………............… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………....................................………………………… ภาษาท่าหรือนาฏยศพัทท ์ ี่พบในการแสดง…………............…………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………....................................…………………….... เฉลย 26

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย แบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง ควำมรู้พ ื้นฐำนทำงนำฏศิลป์ไทย ค ำชี้แจง ให้นักเรียนเล ื อกค ำตอบที่ถูกต้องที่สุด 1. นาฏศิลป์ไทยแบ่งออกเป็ นกี่ประเภท ก. 1 ประเภท ข. 2 ประเภท ค. 3 ประเภท ง. 4 ประเภท 2. การแสดงโขนนิยมน าเรื่องใดมาแสดง ก. รามเกียรต์ิ ข. พระสุธน ค. สังข์ทอง ง. คาวี 3. ข้อใดคือคความหมายของละคร ก. ศิลปะการร่ายร าที่เล่นเป็ นเรื่องราว มีพฒันาการมาจากการเล่านิทาน ข. การแสดงนาฎศิลป์ ช้นัสูงของไทยที่มีเอกลกัษณ ์ ค. ศิลปะแห่งการรายร าที่มีผแู้สดง ต้งัแต่1-2 คน ง. การแสดงที่ไม่เล่นเป็ นเรื่องราว 4. ข้อใดไม่ใช่ที่มาของนาฏศิลป์ ไทย ก. การเซ่นสรวงบูชา ข. การเลียนแบบธรรมชาติ ค. การรับอารยธรรมของอินเดีย ง. การเผยแพร่วฒันธรรมตะวนัตก 27

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย 5. ข้อใดไม่ใช่องค์ประกอบนาฏศิลป์ ก. นาฏยศัพท์ ข. ภาษาท่า ค. ค าร้อง ง. ครู 6. ขอ ้ใดเป็ นการแสดงพ้ืนเมืองภาคใตก ้ ลุ่มวฒันธรรมไทยมุสลิม ก. โนรา ข. ดิเกฮูลู ค. เพลงบอก ง. หนังตะลุง 7. เรือมลูดอนัเรเรียกอีกอยา่งวา่อยา่งไร ก. ระบา ตกั๊แตน ข. ร ากระทบสาก ค. ระบา กินรีเล่นน้า ง. ระบ าอัปสราส าอาง 8. การแสดงพ้ืนเมืองภาคกลางความสอดคลอ ้ งกบัสิ่งใดมากที่สุด ก. ขนบธรรมเนียม ข. ความศรัทธา ค. ความเชื่อ ง. วิถีชีวิต 28

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย 9. การแสดงที่มีเน้ือร ้ องประกอบการแสดงมีขอ ้ ดีอยา่งไร ก. ทา ใหผ ้ ชู้ มตื่นเตน ้ กบัการแสดงมากข้ึน ข. ทา ใหก ้ ารแสดงมีความสวยงามมากข้ึน ค. ทา ใหผ ้ ชู้ มเขา ้ใจการแสดงง่ายมากยิ่งข้ึน ง. ทา ใหผ ้ แู้สดงแสดงไดพ ้ ร ้ อมเพรียงมากข้ึน 10. การแสดงโนราไดป้ ระกาศข้ึนทะเบียนจากองคก ์ ารยเูนสโกใหเ ้ป็ นรายการตวัแทนมรดกวฒันธรรมที่ จบัตอ ้ งไม่ไดข ้ องมนุษยชาติอยา่งเป็ นทางการเมื่อปีพ.ศ. ใด ก. 2562 ข. 2563 ค. 2564 ง. 2565 29

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย กระดาษค าตอบแบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย คำชี้แจง : ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกที่สุดเพียงคำตอบเดียว ชื่อ นามสกุล ชั้น เลขที่ ข้อ ก ข ค ง 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 รวม…………คะแนน ระดับการประเมิน คะแนนที่ได้ ระดับที่นักเรียนได้ ดีมาก ดี พอใช้ ปรับปรุง 9 –10 7 –8 5 –6 0 –4 ผา่น ผา่น ไม่ผา่น ไม่ผา่น 30

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย คำชี้แจง : ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกที่สุดเพียงคำตอบเดียว ชื่อ นามสกุล ชั้น เลขที่ ข้อ ก ข ค ง 1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  รวมคะแนน 31

ชุดฝึกทักษะนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เรื่อง ความรู้พื้นฐานทางนาฏศิลป์ไทย บรรณำนุกรม ประทีป นักปี่ . (2553). ดนตรีนำฏศิลป์ ช้ันประถมศึกษำปีที่6. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์อักษรเจริญทัศน์. รานี ชัยสงคราม. (2554). นำฏศิลป์ไทยเบื้องต้น.กรุงเทพฯ: องค์การค้าของคุรุสภา. เรณูโกศินานนท์. (2535). นำฏดุริยำงคสังคีตกบัสังคมไทย.กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช. ______. (2554). นำฏยศัพท ์ ภำษำท่ำนำฏศิลป์ไทย.กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช. ______. (2548). นำฏศิลป์ไทย.กรุงเทพฯ : ไทยวัฒนาพานิช. โรงเรียนพาทยกุลการดนตรีและนาฏศิลป์ . (ม.ป.ป.). ประเภทของนำฏศิลป์ค้นเมื่อ5ธันวาคม 2565จาก http://www.phattayakulschool.com. สถาบันพัฒนาคุณภาพทางวิชาการ. (2555). ดนตรีนำฏศิลป์ ป.6. กรุงเทพฯ: พัฒนาคุณภาพทางวิชาการ. สุธิดา สวสัด์ิอุบล. (2556). ควำมรู้พ ื้นฐำนเกยี่วกบันำฏศิลป์ไทย. ค้นเมื่อ5ธันวาคม 2565 จากhttps://dongpoe13839.wordpress.com. สุมิตร เทพวงษ์. (2548). นำฏศิลป์ไทย นำฏศิลป์ ส ำหรับครูประถมศึกษำ-อุดมศึกษำ. กรุงเทพฯ:โอ.เอส.พริ้นติ้งเฮา ้ส. อรวรรณ ขมวัฒนาและคณะ. (2557). ศิลปะชั้นประถมศึกษำปี ที่ 6.กรุงเทพฯ: พัฒนาคุณภาพวิชาการ. เอกรินทร์ สี่มหาศาลและคณะ. (2551). ดนตรีนำฏศิลป์ ป.6. พิมพค ์ ร้ังที่7. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์อักษรเจริญทัศน์. 32