หน่วยการเรียนรู้ที่ 10 วงจรขยายอินทีเกรต แอมปลิฟายเออร์ 30 วัตต์
วงจรขยายอินทีเกรต แอมปลิฟายเออร์ 30 วัตต์ 2 สาระการเรียนรู้ ข้อควรปฏิบัติในการ ประกอบเครื่องขยายเสียง 1 เส้นทางกระแสไฟฟ้า ในวงจรขยายก าลัง 3 วงจรภาคจ่ายไฟฟ้า 4 การสร้าง ทดสอบ และปรับแต่งวงจร เครื่องขยายเสียง 5 การตรวจซ่อมเบื้องต้น 6
ข้อควรปฏิบัติในการ ประกอบเครื่องขยายเสียง 1 ศึกษาคู่มือการประกอบเครื่องขยายเสียง โดยละเอียด 2 ตรวจสอบอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ทุกตัว หากพบว่าอุปกรณ์ใดเสียหายให้รีบ เปลี่ยนใหม่ทันที 3 ท าแผ่นวงจรพิมพ์ขนาดเท่าแบบจริง โดยใช้ปากกาสีด าที่ลบไม่ออกมาวาด ลายพรินต์ลงบนแผ่นวงจรพิมพ์ด้านที่ เป็นทองแดง กั ดด้ วยกรดกั ดพรินต์ ท าความสะอาดด้วยน้าเปล่า แล้วน า สว่านมาเจาะรู ใช้หัวแร้งมาบัดกรีอุปกรณ์ ให้เรียบร้อย 4 เทคนิคการบัดกรี น าหัวแร้งแช่ขนาด 30 วัตต์ จี้ลงไปที่ขาอุปกรณ์ เม ื่อขาอ ุ ปกรณ ์ เก ิ ดความรอ ้ น จ ึ งน าตะก ั่วบ ั ดกร ี ทาบลงไปที่ขาอุปกรณ์ จะท าให้ขาอุปกรณ์เชื่อม ติดเข้ากับแผ่นพรินต์แล้วตวัดหัวแร้งขึ้น อย่างเบา ๆ ให ้ ตะก ั่วบ ั ดกรเ ี งางามและสวยงาม
วงจรขยายอินทีเกรต แอมปลิฟายเออร์ 30 วัตต์ วงจรขยายอินทิเกรตแอมป์ 30W
วงจรขยายอินทีเกรต แอมปลิฟายเออร์ 30 วัตต์ ประกอบด้วย (Integrate Amplifier) วงจรขยายอินทีเกรต แอมปลิฟายเออร์ 1 วงจรโทนคอนโทรล (Tone Control) ประกอบด้วยการท างานของ ทรานซิสเตอร์ Q กับ Q 1 2 2 วงจรเพาเวอร์แอมป์ (Power Amplifier) วงจรขยายก าลังประกอบด้วย ทรานซิสเตอร์Q 3 ถึง Q9
เส้นทางกระแสไฟฟ้า ในวงจรขยายก าลัง ทรานซิสเตอร์Q ถึง Q มีการท างานต่อแรงดันไฟฟ้า กระแสตรงไม่เท่าก ั น น ั่นหมายถ ึ งทรานซ ิ สเตอร ์ แต่ละต ั ว ท างานในเวลาต่างกัน เมื่อจ่ายแรงดันไฟฟ้า ±24V เข้ามา เลี้ยงวงจรขยายก าลังท าให้เกิดเส้นทางกระแสไฟฟ้า ดังนี้ 3 9 เส้นทางกระแสไฟฟ้าหมายเลข 1-4 ที่ท าให้ Q5 กับ Q 8 น ากระแสไฟฟ้า ทรานซิสเตอร์ Q ท างาน เกิดเส้นทาง กระแสไฟฟ้าหมายเลข 5 และ 6 ตามล าดับ 3 1 2
เส้นทางกระแสไฟฟ้า ในวงจรขยายก าลัง ทรานซิสเตอร์ Q น ากระแสไฟฟ้า เกิดเส้นทางกระแสไฟฟ้าหมายเลข 7 กับ 8 6 ทรานซิสเตอร์ Q กับ Q น ากระแสไฟฟ้า ท าให้แรงดันไฟฟ้าเซ็นเตอร์ลดลง 7 9 ทรานซิสเตอร์ Q ท างานเป็นล าดับสุดท้าย ส่งผลให้แรงดันไฟฟ้าเอาต์พุตมีค่าเป็นศูนย์ 4 3 4 5
วงจรภาคจ่ายไฟฟ้าของวงจรขยาย อินทรีเกรตแอมป์ 30 วัตต์ กระแสไฟฟ้าของหม้อแปลงมีค่า 1A (มโน) แรงดันไฟฟ้าที่ออกจากหม้อแปลง มีดเท่ากับ 18-0-18 V ไดโอดเลือกเบอร์ 1N5402 ถ้าหากต้องการคุณภาพเสียงที่หนัก แน่น ควรเพ ิ่มต ั วเก ็ บประจ ุ ค่า 2200μF (50V) จ านวน 1 ตัว ต่อคร่อมขนาน ร ะ ห ว่ า ง แร ง ดั น ไ ฟ ฟ้ า + 2 4 V กั บ แรงดันไฟฟ้า -24V แสดงภาคจ่ายไฟเลี้ยง 2 ชุด (±24V) วงจรภาคจ่ายไฟฟ้า
การสร้าง ทดสอบ และปรับแต่ง วงจรเครื่องขยายเสียง 1 การสร้างเครื่องขยายเสียง ควรเตรียม แผ่นพรินต์และอุปกรณ์ต่าง ๆ ให้พร้อม ตรวจสอบอุปกรณ์ด้วยโอห์มมิเตอร์ การสร้าง ทดสอบ และปรับแต่งวงจร เครอ ื่งขยายเส ี ยงท ั่วไป ม ี ด ั งน ี ้ ลายพรินต์และการวางต าแหน่งอุปกรณ์ 2 ใส่อุปกรณ์ตัวที่เตี้ยเรื่อยไปจนไปถึง ตัวอุปกรณ์ที่มีความสูงมาก แล้วบัดกรี โดยที่ทรานซิสเตอร์เอาต์พุตที่ติดกับแผ่น ระบายความร้อน จะต้องไม่ต่อเข้ากับ ระบบในตอนแรกนี้
3 วัดแรงดันไฟฟ้าเซนเตอร์ที่จุดกึ่งกลาง ของวงจรว่าตรงตามมาตรฐานหรือไม่ ถ้าแรงดันไฟฟ้าดังกล่าวได้มาตรฐาน ให้ใส่ทรานชิสเตอร์เอาต์พุตเข้ากับระบบ แล้ววัดแรงดันไฟฟ้าเซนเตอรอ ์ ี กครง ั ้ 4 ต่อล าโพงและจ่ายแรงดันไฟฟ้าเข้ากับ วงจรขยายเสียง เร่งพ็อตโวลุ่มไว้กึ่งกลาง ใช้สายมิเตอร์เส้นเดียว เขี่ยที่อินพุตของ วงจรภาคขยายก าล ั ง ถ ้ าม ี เส ี ยงด ั งต ิ ๊ ด ๆ ออกไปที่ล าโพงตามจังหวะการแตะของ สายมิเตอร์ แสดงว่าวงจรขยายเสียง ใช้งานได้ การสร้าง ทดสอบ และปรับแต่ง วงจรเครื่องขยายเสียง ต ั วอย่าง ข ั ้ นตอนการทดสอบเครอ ื่งโดยใช ้ ด ี ซ ีโวลต ์ ม ิ เตอร ์
การตรวจซ่อมเบื้องต้น 1 ในกรณีที่วงจรขยายชุดนี้เสียความสมดุล ย่อมท าให้เกิดแรงดันไฟตรงตกคร่อม ท ี่เอาต ์ พ ุ ตของล าโพง ม ี ท ั ้ งแรงด ั นไฟฟ้ า บวกและแรงดันไฟฟ้าลบ 2 เม ื่อน าด ี ซ ีโวลต ์ ม ิ เตอร ์ ข ั ้ วบวกแตะไป ท ี่ข ั ้ วบวกของล าโพง ข ั ้ วลบของด ี ซ ีโวลต ์ มิเตอร์แตะที่กราวด์ เข็มมิเตอร์ชี้ขึ้น จากทางด้านซ้ายมือมาทางขวามือเรา เรียกว่า แรงดันไฟฟ้าเซ็นเตอร์ติดบวก เข็มมิเตอร์ตีกลับ น ั่นแสดงว่า เปน ็ แรงด ั นไฟฟ้ าเซ ็ นเตอร ์ ติดลบ
วงจรขยายอินทิเกรตแอมป์ 30W การตรวจซ่อมเบื้องต้น
การตรวจซ่อมเบื้องต้น เมื่อแรงดันไฟฟ้าเซ็นเตอร์ติดบวก มีขั้นตอนการตรวจซ่อมเบื้องต้น ดังนี้ วัดแรงดันไฟฟ้าเซ็นเตอร์ได้เท่ากับศูนย์ แสดงว่าทรานซิสเตอร์เอาต์พุตเสีย ท ั ้ ง 2 ตัว วั ดแร ง ดั นไฟ ฟ้ าเซ็ น เ ต อ ร์แ ล้ ว ยั ง ติดบวก แสดงว่าวงจรขยายเสีย 1 ปลดทรานซิสเตอร์เอาต์ พุ ต Q กั บ Q อ อ ก จ า ก ว ง จ ร ว ั ดแรงด ั นไฟฟ้ าเซ ็ นเตอรอ ์ ี กครง ั ้ 8 9 วัดแรงดันไฟฟ้าได้ตามที่ก าหนด แสดงว่า Q3 กับ Q 4 เป็นปกติ วัดแรงดันไฟฟ้าเป็นศูนย์แสดงว่า Q เสีย หรืออาจจะเปลี่ยน Q , Q ท ั ้ งคู่ ก ็ได ้ 3 3 4 2 ให้วัดแรงดันไฟฟ้าตกคร่อม R13
การตรวจซ่อมเบื้องต้น เมื่อแรงดันไฟฟ้าเซ็นเตอร์ติดบวก มีขั้นตอนการตรวจซ่อมเบื้องต้น ดังนี้ วัดแรงดันไฟฟ้าเป็นศูนย์ แสดงว่าเสีย ในลักษณะขาดวงจรทางขาคอลเล็กเตอร์ 3 ตรวจสอบทรานซิสเตอร์ Q- หาก ไม่ท างาน ให้วัดแรงดันไฟฟ้าไบแอส โดยใช้ดีซีโวลต์มิเตอร์วัดที่เบสของ ทรานซิสเตอร์ Q และเปรียบเทียบกับ Q 6 5 7
การตรวจซ่อมเบื้องต้น เมื่อแรงดันไฟฟ้าเซ็นเตอร์ติดลบ ม ี ข ั ้ นตอนการซ่อมด ั งน ี ้ 1 ปลดทรานซิสเตอร์เอาต์ พุ ต Q กั บ Q อ อ ก จ า ก ว ง จ ร ว ั ดแรงด ั นไฟฟ้ าเซ ็ นเตอรอ ์ ี กครง ั ้ 8 9 แรงดันไฟฟ้าเซ็นเตอร์เป็นศูนย์ แสดงว่า Q กับ Q เส ี ยท ั ้ งคู่ 8 9 2 ให้วัดแรงดันไฟฟ้าตกคร่อม R13 ไม่มีแรงดันไฟฟ้าตกคร่อม Rแสดงว่าทรานซิสเตอร์ Q กับ Q ลัดวงจร 13 6 7 วัดแรงดันไฟฟ้าเซ็นเตอร์มีค่า ติดลบ จะต้องซ่อม