ไฟล์โรงเรียนปลอดขยะปี-2565-ส่งจริง291265

1

แบบฟอรม์ การจัดทาเอกสารประกอบการพจิ ารณา
โครงการโรงเรยี นปลอดขยะ (Zero Waste School) ปี ๒๕65

โดย
กรมส่งเสริมคณุ ภาพส่งิ แวดลอ้ ม
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิง่ แวดล้อม

ก

คานา
โรงเรียนบ้านดินโส ได้ขับเคลื่อนการดาเนินงาน สร้างวินัยในการจัดการขยะมูลฝอย ส่งเสริมและ
สนับสนุนให้เกิดความรว่ มมือและการมีส่วนร่วมในสถานศึกษา และชุมชุน โดยจัดโครงการโรงเรยี นปลอดขยะ
(Zero waste school) ข้ึนภายใต้แนวคิดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและแนวคิดการจัดการขยะเหลือ
ศนู ย์ตามหลกั ๓Rs (Reduce การลดปรมิ าณขยะ ,Reuse การใชซ้ า้ ,Recycle การนากลับมาใช่ใหม่) และการ
ดาเนนิ การอยา่ งต่อเนอื่ งมาจนถงึ ปัจจุบัน
รายละเอียดในรายงานเล่มนี้ เป็นการรวบรวมข้อมูลกิจกรรมในโรงเรียนบ้านดินโส ภายใต้โครงการ
โรงเรียนปลอดขยะ (Zero waste school) ทีป่ ระสบความสาเรจ็ ในการดาเนนิ การจดั การขยะมูลฝอย การคัด
แยกขยะที่เกิดขึ้นในโรงเรยี น เพื่อเป็นแนวทางในการทากิจกรรมจัดการขยะมูลฝอยท่ีเกิดในโรงเรียนและเป็น
แนวทางในการจัดการขยะต้นทาง พร้อมตัวอย่างกิจกรรมจัดการขยะแต่ละประเภทในโรงเรียนรวมทั้งการ
ปลูกฝังให้นักเรียนมีจิตสานึกท่ีดี มีจิตสาธารณะรักและห่วงแหนธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของตนเอง สามารถ
นาความรู้ทีไ่ ดไ้ ปเผยแพรต่ อ่ ชุมชน เพ่อื ประสานความสมั พันธร์ ะหวา่ งโรงเรยี นและชมุ ชนให้มีความเขม้ แข็งและ
ย่งั ยืน

โรงเรียนบ้านดนิ โส จังหวดั กาญจนบุรี
สานักงานเขตพน้ื ที่การศึกษาประถมศึกษากาญจนบุรี เขต ๓

สารบญั ข
เร่อื ง
ขอ้ มลู พน้ื ฐานโรงเรยี น หนา้
สรุปผลการดาเนนิ งานโรงเรียนปลอดขยะ ๑
สว่ นท่ี ๑ นโยบาย การสนบั สนุน และแผนการดาเนินงาน ๒
สว่ นที่ ๒ กระบวนการส่งเสรมิ ความรคู้ วามเขา้ ใจและมีการมสี ่วนร่วมจัดการขยะ ๗
ส่วนท่ี ๓ การจดั การขยะภายในโรงเรยี นโดยใชห้ ลัก ๓Rs ๙
สว่ นที่ ๔ ผลสาเร็จและความยงั ยืนของโรงเรียนปลอดขยะ ๑๘
สว่ นที่ ๕ การจดั การขยะมูลฝอยและสง่ิ แวดลอ้ มตามหลกั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง ๒๑
ภาคผนวก ๒๖
๒๘

๑

ชอื่ สถานศกึ ษา โรงเรียนบ้านดนิ โส

ประวตั ิโรงเรียนโดยสังเขป

โรงเรียนบ้านดินโส ตงั้ อยูห่ มทู่ ่ี 1 ตาบลสหกรณน์ ิคม อาเภอทองผาภูมิ จังหวดั กาญจนบุรี มีพ้ืนท่ี

จานวน 108 ไร่ 3 งาน 76 ตารางวา เปิดทาการสอนคร้ังแรกเมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม 2520

อาคารเรียนหลังแรกเป็นอาคารเรียนชั่วคราวแบบศาลาทรงไทย อยู่ในบริเวณหน่วยสหกรณ์นิคมทองผาภูมิ

มีขนาดกว้าง 10 เมตร ยาว 12 เมตร โดยนายนิตย์ พรหมศักดิ์ หัวหน้าหน่วยสหกรณ์นิคมทองผาภูมิ

เป็นผู้ดาเนินการขอจัดต้ังโรงเรียน พร้อมท้ังให้ความช่วยเหลือในการก่อสร้างอาคารเรียนช่ัวคราว

วัสดุครุภัณฑ์และอุปกรณ์ เช่น โต๊ะ เก้าอี้ กระดานดา จนสามารถเปิดทาการสอนได้ และทางหมวด

การศึกษาอาเภอทองผาภูมิ ได้แต่งต้ังให้นายพิเชยี ร ประชากุล มาดารงตาแหนง่ ผู้รักษาการแทนในตาแหน่ง

ครใู หญ่ โดยเปิดทาการสอนตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปที ี่ 1 ถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 มีนกั เรยี นชาย 14 คน

นักเรียนหญิง 12 คน รวม 26 คน ครู 1 ปัจจุบันโรงเรียนบ้านดินโส มีนักเรียนทั้งสิ้น ๔๓๕ คน

จาแนกเป็นชาย 229 คน หญิง 2๐๖ คน (ข้อมูล 1๑ สิงหาคม 256๔) มีข้าราชการครู จานวน 2๑ คน

แยกเป็นชาย 6 คน หญิง ๑๕ คน ลูกจ้างประจา 1 คน ครูอัตราจ้าง ๑ คน ลูกจ้างช่ัวคราว ๑ คน

ครูพ่เี ลี้ยง ๑ คน ธรุ การ ๑ คน โดยมีนายละมลู บชู ากลุ เป็นผ้อู านวยการโรงเรยี น

สังกดั สานกั งานเขตพนื้ ทกี่ ารศึกษาประถมศึกษากาญจนบุรี เขต ๓

สถานที่ตัง้

เลขท่ี ตาบล สหกรณ์นิคม อาเภอ ทองผาภูมิ จงั หวัด กาญจนบุรี รหัสไปรษณยี ์ ๗๑๑๘๐

โทรศัพท์ 034- ๖๘๕๐๖๓ โทรสาร -

E-mail [email protected] Website -

สังกดั สานักงานเขตพ้ืนท่ีการศกึ ษาประถมศึกษากาญจนบุรี เขต ๓

ผู้บรหิ ารโรงเรยี น ชื่อ นายละมูล สกลุ บชู ากุล

โทรศพั ท์ 099-๗๘๔๘๕๔๔

อาจารย์ผปู้ ระสานงาน ชื่อ นางสาววนั นภา สกุล ศริ ิธรรม

โทรศพั ท์ ๐๘๐-๘๕๒๙๒๙๐ E-mail siritam๑๙๗@gmail.com

ID Line : ๐๙๒๕๔๕๑๑๕๙

สภาพพื้นที่ (ระบุสภาพพื้นที่ อยู่ในเขตเมือง เขตเมืองกึ่งชนบท เขตชนบท ชุมชนรอบข้าง สถานท่ีราชการ

สถานประกอบการ ร้านค้า อาชีพของประชากร คคู ลอง แมน่ ้า ฯลฯ)

สภาพพื้นที่เป็นป่าเขาสูงสลับซับซ้อนเป็นส่วนใหญ่ มีท่ีราบบ้างตามริมแม่น้าแควน้อย และท่ีราบระหว่าง

ภูเขา ซ่ึงแปลงไม่ใหญ่มากนัก ราษฎรได้อาศัยพื้นที่เหล่านี้เป็นท่ีประกอบอาชีพ กสิกรรม เล้ียงสัตว์ และเป็นท่ี

อยู่อาศัย ในส่วนของพื้นท่ีสูงจากระดับน้าทะเลปานกลางประมาณ 330 เมตร สาหรับที่ว่าการอาเภอสูงจาก

ระดบั นา้ ทะเลปานกลางประมาณ 110 เมตร

ประเภทโรงเรยี นท่ีเข้าประเมิน (เลอื กไดเ้ พียง ๑ ประเภทเทา่ น้นั )

√ กลุม่ A โรงเรยี นระดับประถมศึกษา และโรงเรียนขยายโอกาส

กลมุ่ B โรงเรยี นระดบั มัธยมศึกษา

๒

ทีม่ าของปัญหาขยะมูลฝอยในโรงเรยี นก่อนดาเนินกจิ กรรมโรงเรยี นปลอดขยะ

ในปัจจุบัน ปริมาณขยะท่ีเพิ่มมากขึ้น เป็นปัญหาที่มีการส่ังสมมาเป็นเวลานาน ท่ีจาเป็นต้องได้รับ
การแกไ้ ขจากทกุ ๆ ภาคส่วน เนือ่ งจากในชวี ติ ประจาวันของคน ๆ หนงึ่ ได้สรา้ งขยะเปน็ จานวนมาก ซ่ึงปญั หา
น้ี สามารถเกิดขึ้นได้ในทุก ๆ สถานท่ี รวมถึงในสถานศึกษา หรือโรงเรียน ซึ่งผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องในการสร้าง
มลพิษทางขยะ ส่วนหนงึ่ ก็มาจากนักเรยี น ดงั น้นั จึงมคี วามจาเป็นอย่างยิ่งท่จี ะต้องมกี ารปลกู จิตสานึกขยาย
องค์ความรู้ และเสริมสร้างความรับผิดชอบ รู้สานึกในพฤติกรรมของตนเอง และเสียสละช่วยเหลือในการ
กระทาของผู้อ่ืน ท้ังนี้เพ่ือเป็นการสร้างคุณธรรมที่ดีงามให้เกิดข้ึนในจิตใจของนักเรียน และเสริมสร้างทักษะ
ความรู้ในการรักษาส่ิงแวดล้อม รวมท้ังยังเป็นการเสริมสร้างสภาพแวดล้อมภายในบริเวณโรงเรียนให้สะอาด
ปราศจากขยะ ซึ่งเป็นปัจจัยที่เอื้อต่อการเรียนรู้ของนักเรียนอีกปัจจัยหน่ึง ดังน้ันโรงเรียนบ้านดินโส ได้มีการ
จัดทาโครงการท่ีมีวัตถุประสงค์ ในการสร้างจิตสานึก ลดขยะ โรงเรียนสะอาด เพื่อสร้างสุขนิสัยอันดีงามจาก
การกระทาขา้ งต้น

สถานศึกษาหรือโรงเรียน เป็นสถานท่ีที่ควรได้รับการดูแลเอาใจใส่ในด้านความสะอาด ปราศจาก
เชื้อโรค ตลอดจนความร่วมแรงร่วมใจกันในการรักษาความสะอาดภายในโรงเรียน ที่ต้องร่วมมือจากทั้ง
นักเรียนทุกคนและบุคลากรทางการศึกษาทุกท่าน โครงการสร้างจิตสานึก ลดขยะ โรงเรียนสะอาด เป็น
โครงการท่ีจัดทาข้ึน เพื่อให้โรงเรียนสะอาด ปราศจากขยะจากพลาสติก และภาชนะกล่องโฟม โดยทาง
โรงเรียนมีนโยบาย ไม่ให้นักเรียนนาถุงพลาสติก ภาชนะกล่องโฟมเข้ามาในโรงเรียน ร้านค้าที่นาสินค้ามาขาย
เน้นวัสดุท่ีใช้เป็นภาชนะ ทาจากวัสดุจากธรรมชาติ เช่น ใบตอง หรือภาชนะใช้ซ้าได้ และการคัดแยกขยะ
เบื้องต้นโดยนาไปทิ้งในบริเวณท่ีจัดให้ โดยมีการแยกถังขยะเป็นประเภทต่างๆ ท้ังถังขยะอินทรีย์ ถังขยะ
รีไซเคลิ ถงั ขยะทัว่ ไป และถังขยะอนั ตราย

สว่ นท่ี 1
สรุปผลการดาเนนิ งานโรงเรยี นปลอดขยะ

เกณฑ์การประเมนิ รายละเอียด เอกสารแนบ

หนา้ ที่

1. นโยบาย การสนับสนนุ และแผนการดาเนนิ งาน

1.1 นโยบายและการ ผู้บริหาร ครูและบุคลากรทางการศึกษาและคณะกรรมการ

สอื่ สารนโยบายของ สถานศกึ ษา ดาเนนิ การประชุมวางแผน กาหนดนโยบาย วิสัยทศั น์ ๗

ผูบ้ ริหารภายในโรงเรยี น พันธกิจ และกลยุทธ์ที่เกี่ยวข้องกับโรงเรียนปลอดขยะ ในการ

ดาเนินการร่วมกับคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน คณะครู

ผู้ปกครองและชุมชน โรงเรียนมีการกาหนดโครงสร้างการบริหาร

โรงเรียนปลอดขยะและแนวทางในการดาเนินงาน เพ่ือขับเคลื่อน

โรงเรียนปลอดขยะ โดยมีผู้รับผิดชอบโครงการและมีการกาหนด

บทบาทหน้าท่ี ให้ทุกฝ่ายมีส่วนร่วม โดยจัดทาบันทึกความร่วมมือ

ในการจัดการขยะ ร่วมด้วย โดยมีการกาหนด วิสัยทัศน์ พันธกิจ

และกลยุทธิ์ทีเ่ กี่ยวข้องกบั โรงเรียนปลอดขยะดงั น้ี

วิสัยทัศน์ (Vision) “ภายในปี ๒๕๖5 โรงเรียนบ้านดินโส จัด

การศกึ ษามคี ณุ ภาพตามมาตรฐาน ”

๓

พันธกิจ (Mission) พันธกิจท่ี ๓ พัฒนาระบบการบริหารจัดการ ๘
ของโรงเรียนให้มีคุณภาพและประสิทธิภาพตามเกณฑ์ มาตรฐาน ๙-๑๒
การศึกษา
เอกลกั ษณ์ (IDENTITY) “ภมู ทิ ัศนส์ ะอาด บรรยายกาศร่มร่นื ”
กลยุทธ์ที่ ๓ พฒั นาระบบการบริหารจดั การขยะในโรงเรียนให้มี
ประสทิ ธิภาพ

1.2 แผนการดาเนินงาน ๑. ขน้ั เตรยี มการ
โรงเรยี นปลอดขยะ ๑.๑ โรงเรียนศกึ ษาสภาพสถานทภี่ ายในโรงเรยี นเพื่อกาหนด

รปู แบบการพัฒนาสง่ เสรมิ การดาเนนิ งานโครงการโรงเรยี นปลอด
ขยะ
๑.๒ ประชมุ คณะครแู ละบุคลากรทางการศึกษา เพ่อื กาหนดแนว
ทางการดาเนนิ งานโรงเรียนปลอดขยะ
๑.๓ นาเสนอโครงการเพื่อขออนุมัติ
๒. ขน้ั ตอนดาเนนิ งาน
๒.๑ แต่งต้งั คณะกรรมการดาเนนิ งานโครงการโรงเรียนปลอดขยะ
๒.๒ จดั อบรมให้ความร้เู กี่ยวกับการจดั การขยะ ให้กบั ครูและ
นกั เรยี น
๒.๓ ประชุมคณะกรรมการดาเนินโครงการโรงเรียนปลอดขยะ
เพอื่ รว่ มกันวางแผน และแบ่งหน้าทีค่ วามรับผดิ ชอบ กาหนดพืน้ ท่ี
ทาความสะอาดบรเิ วณโรงเรยี น โดยผ่านกิจกรรม ๓ R
- Reuse (ใชซ้ า้ )
- Recycle (แปรรูปใชใ้ หม่)
- Reduce (ใชน้ อ้ ยหรือลดการใช้)
๒.๔ ดาเนินการตามแผนงานท่กี าหนดไว้
๓. ขนั้ สรุปและรายงาน
๓.๑ ออกแบบสอบถามเพ่ือประเมินผลการจัดกจิ กรรม
๓.๒ สรปุ ผลการดาเนินงานเปน็ รปู เลม่
๓.๓ รายงานผลการดาเนนิ การต่อผู้บังคับบญั ชาตามลาดบั ขั้น

2. กระบวนการส่งเสริมความรู้ความเข้าใจและการมสี ่วนรว่ มจดั การขยะ

2.1 กระบวนการพัฒนา 1. มีกระบวนการส่งเสริมและเผยแพร่ความรู้ความเข้าใจในและ
ผู้เรยี น และส่งเสรมิ นอกโรงเรยี น
ความรูค้ วามเข้าใจการ 1.1 โรงเรียนจัดอบรมให้กบั นักเรียน และครูบุคลากรของโรงเรยี น
จดั การขยะมลู ฝอย โดยเจ้าของโครงการเปน็ ผู้เผยแพรข่ ้อมลู ด้วยการประชาสัมพันธ์

ตามห้องเรยี นให้ความรูค้ วามเขา้ ใจการทง้ิ ขยะให้ถูกประเภท
1.2 การประชาสมั พันธ์เสียงตามสาย กรรมการสภานักเรียน
ดาเนนิ การจัดรายการเสียงตามสาย ประชาสัมพนั ธ์ รณรงค์ ให้
ความรู้ และการนาเสนอเชญิ ชวนสร้างความตระหนกั โดย ครู และ
คณะกรรมการสภานักเรยี น ในเร่ืองการคัดแยกขยะอย่างต่อเนอ่ื ง

๔

2.2 การมสี ่วนรว่ มของ 1.๓ มกี ารเผยแพรค่ วามรู้ทาง facebook โรงเรียนในโครงการ ๑๓-๑๔
ผเู้ รยี นและบคุ ลากร ปลอดขยะ การคัดแยกขยะ ให้นกั เรยี นได้ศึกษา และนาไปส่กู าร ๑๕
ภายในโรงเรียน ปฏิบัติอยา่ งย่งั ยนื และเป็นรูปธรรม
2. มีการสรา้ งเสริมวินัย ในการรบั ประทานอาหารจากโครงการ ๑๖-๑๗
2.3 การมีสว่ นรว่ มของ อาหารกลางวันของโรงเรียนให้หมด ไมเ่ หลอื ทงิ้ หรือเหลือให้น้อย ๑๘
ภาคส่วนตา่ งๆ ภายนอก ทีส่ ดุ
โรงเรยี น 2.1 มีการสรา้ งเสริมวนิ ัย และจิตสานกึ ความรับผิดชอบของ ๑๘-๑๙
นกั เรียนในการคัดแยกขยะ ที่เปน็ เศษอาหารตรงตามหลกั การคดั
แยก
3. มีการสร้างเสริมวนิ ัย ส่วนรวมในการทากิจกรรมทาความ
สะอาดบรเิ วณโรงเรียนตามเขตพนื้ ที่รบั ผดิ ชอบ ในการรกั ษาความ
สะอาด
3.1 มกี ารสร้างเสริมวนิ ัย ในการรกั ษาความสะอาด ณ จดุ คดั แยก
ขยะ เพื่อฝกึ ให้นกั เรียนทิ้งขยะให้ถูกที่
3.2 มกี ารสรา้ งเสรมิ วินัย ในการคัดแยกขยะให้กับนักเรียน
โดยแยกขยะใหถ้ ูกประเภทใสล่ งในถงั ขยะ
3.3 มกี ารสร้างเสริมวินัย ให้นักเรยี นการคัดแยกขยะใหถ้ ูก
ประเภท
๔. มีกิจกรรมธนาคารขยะในโรงเรยี น

มีการอบรมการแยกขยะเปียก โดยการจัดอบรมให้กับนักเรียน
และครู บุคลากรและแมค่ รวั ของโรงเรียน มกี ารเผยแพรข่ อ้ มูล การ
ให้ความรู้ ของการนาขยะมาใช้ให้เกิดประโยชน์ เช่นการประดิษฐ์
สิ่งของจากวัสดเุ หลอื ใช้และมีกิจกรรม big cleaning day

คณะอาจารย์ และนกั เรยี น ศูนย์ กศน.ตาบลสหกรณ์นิคม สังกัด
ศนู ย์ กศน.อาเภอทองผาภมู ิ จงั หวดั กาญจนบุรี เขา้ มาเรยี นรรู้ ับฟัง
ขอ้ มูล และนาไปใช้ต่อยอดให้เกิดประโยชน์ต่อไป

2.4 จุดเรียนรู้หรือแหล่ง 1. แหล่งเรยี นรกู้ จิ กรรมการให้ความรแู้ บบ ๓Rs

เรียนรใู้ นโรงเรยี น 2. แหล่งเรยี นรกู้ ิจกรรมถังหมักรกั ษโ์ ลก (Green cone)

3.แหลง่ เรียนรูก้ ิจกรรมปยุ๋ หมักไม่กลับกองวิศวกรรมแมโ่ จ้ 1

3. การจัดการขยะภายในโรงเรียนโดยใช้หลกั 3Rs

3.1 เสน้ ทางการจัดการ โรงเรยี นได้ดาเนนิ การประเมินโครงการโรงเรยี นปลอดขยะ ใน

ขยะของโรงเรยี น กจิ กรรมตา่ งๆ ท่เี ก่ียวข้อง ได้แก่ กิจกรรม ๓ R การนาบรรจุภณั ฑ์

หรอื วัสดุเหลือใชก้ ลับมาใช้อกี เชน่ การใชก้ ระดาษ หน้า 2 การนา

กล่องนมโครงการนมโรงเรียนแปรรปู เป็นกระถางตน้ ไม้ หรือการ

การใช้แก้วน้าประจาตัวเพ่ือลดการใชแ้ ก้วใช้คร้ังเดียวท้ิง การงดใช้

ถุงพลาสติก โดยใชถ้ ุงผา้ แทน

3.2 กิจกรรมการจัดการ - กิจกรรมการลด การใชซ้ ้า และคัดแยกนากลับมาใช้ประโยชน์

ขยะทั้ง 4 ประเภท ตาม โรงเรยี นขบั เคลื่อนโรงเรยี นปลอดขยะด้วยกิจกรรม ๓ R ดังนี้

หลกั 3Rs

๕

๑. ดาเนนิ การจดั เกบ็ รวบรวมขยะเปน็ ไปอยา่ งมีประสทิ ธิภาพและ

ลดการปนเปือ้ นของขยะที่สามารถนากลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ได้

2.มีการต้ังจุดรวบรวมขยะ และใหม้ ีการแบง่ แยกประเภทของถัง

รองรับขยะมลู ฝอยตามสีตา่ ง ๆ เพ่ือสะดวกและไมต่ กหล่น กระจดั

กระจาย โดยมคี ณะกรรมการสภานกั เรยี น และครูผรู้ ับผดิ ชอบ จัด

กจิ กรรมให้ความร้ใู นการคดั แยกขยะ

3.รณรงค์ใหน้ ักเรียนทิ้งขยะให้ถกู ท่ี ตลอดจนการจัดเก็บรวบรวม

ขยะอยา่ งถูกวิธี

4.ดาเนินการจัดระบบการจัดเก็บขยะใหเ้ กิดความสะดวก มีความ

พรอ้ มทง้ั ด้านสถานที่ อปุ กรณ์จดั การขยะ การแบ่งพื้นท่ีในความ

รับผดิ ชอบ การกาหนดผ้รู ับผิดชอบแตล่ ะพืน้ ที่ ให้มคี วามเหมาะสม

ต่อการดาเนนิ งาน และสามารถดาเนินการได้อย่างสะดวกและ

รวดเร็ว

5.จัดระบบการรกั ษาความสะอาดของโรงเรยี นในกิจกรรมต่างๆ

ของ โรงเรยี นโดยกาหนดแนวทางในการดาเนนิ งานโรงเรียนปลอด

ขยะ ทใ่ี ช้หลกั ๓Rs เปน็ แนวทางในการดาเนนิ งาน

6.อบรมให้ความรู้และกาหนดให้นกั เรียนปฏิบัติตามมาตรฐาน

แนวทางอย่างถกู ต้องและมปี ระสทิ ธิภาพ สรา้ งนิสัย

7.มีการกาหนดกจิ กรรมเพอื่ ปลูกฝังสร้างนิสัยนักเรยี นในการ

จัดการขยะ ให้เกิดมูลค่าตามแนวคิดของโรงเรยี น ตามหลักการ

หลกั ๓Rs

3.3 นวัตกรรมการ 1. กิจกรรมเรียนรู้ Green Cone ถงั หมัก รกั ษ์โลก ๒๐

จดั การขยะของโรงเรยี น 2.แหลง่ เรยี นรู้กจิ กรรมปยุ๋ หมักไม่กลบั กองวิศวกรรมแมโ่ จ้ 1 ๒๑-๒๒
๒๓
3. กิจกรรมเรียนรู้การประกวดสิง่ ประดษิ ฐ์จากวัสดเุ หลือใช้ ๒๔
๒๕
4. ผลสาเรจ็ และความย่ังยืนของโรงเรียนปลอดขยะ

4.1 ระดับความรู้ ความ นกั เรยี นและคณุ ครูมีความเข้าใจในการจดั การขยะ แบบ ๓Rs แบบ

เข้าใจของผเู้ รียนและ ยง่ั ยืนที่อยู่ในระดับคณุ ภาพท่ีสงู ข้นึ

บคุ ลากรภายในโรงเรียน

4.2 มจี ิตสานึก และ สภาพแวดลอ้ มในบริเวณ จดุ แยกบ่อขยะ จดุ ทง้ิ ขยะ/ขยะเปยี ก

พฤติกรรมการจดั การ อยใู่ นสภาพท่ีพร้อมใชง้ าน

ขยะท่ีดี

4.3 ขอ้ มลู ปริมาณขยะที่ ปริมาณขยะ ๔ ประเภท ลดน้อยลง นกั เรียนมีการคัดแยกขยะแต่

บง่ ชี้ผลสาเร็จของ ละประเภทในแต่ละวัน และมีการเกบ็ ชง่ั ปริมาณ เพ่ือตรวจสอบ

กิจกรรม การนาขยะกลบั มาใชป้ ระโยชน์

4.4 ความยั่งยนื และ ๑.โรงเรียนมีการจัดระบบการจัดแยกขยะประเภทตา่ งๆ อย่าง

ตอ่ เนอ่ื งของการ ชัดเจน มีถงั ขยะแยกประเภทขยะตามจดุ ต่างๆ ของโรงเรียนอย่าง

ดาเนินงานโรงเรยี น พอเพียง มีการรณรงคใ์ ห้ความรู้และตดิ ตามการแยกขยะให้เป็น

ปลอดขยะ พฤติกรรมท่ีถาวรของนกั เรยี น

๒.โรงเรยี นไดป้ ระชุมร้านค้าในโรงเรยี น เพอ่ื ขอความรว่ มมือไม่ให้

ใช้โฟมในการบรรจุอาหาร และลดการใชถ้ ุงพลาสติกในโรงเรยี น

โดยใชจ้ านและแกว้ นา้ ในการรับประทานอาหารทุกประเภท และ ๖
ใช้วสั ดธุ รรมชาติในการหอ่ ใช้อาหารเช่น ลูกชิ้น เพอื่ ให้เกิดการย่อย
สลายตามธรรมชาติได้เอง ๒๖
๓.โรงเรียนกาหนดไม่ใหร้ า้ นค้าสหกรณ์มีขนมขบเค้ียวและ
เคร่อื งด่ืมที่ไม่เกิดประโยชนท์ ่ีก่อให้เกิดขยะพลาสติกในโรงเรยี น ๒๗

5. การจดั การขยะมลู ฝอยและสิ่งแวดล้อมตามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง

5.1 ดาเนนิ กจิ กรรมการ ๑. โรงเรยี นมีการจัดกจิ กรรมการเรียนการสอนเรือ่ งการจัดการขยะ

จดั การขยะตามหลกั มูลฝอยแบบบรู ณาการหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง 8 กลุ่ม

ปรชั ญาเศรษฐกจิ สาระ มกี ารบรู ณาการเรยี นการสอนในรายวิชาต่างๆ เพื่อ

พอเพยี ง เสรมิ สรา้ งทกั ษะชวี ติ ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง มีการ

ประดษิ ฐส์ ิ่งของจากวัสดุเหลอื ใช้ และการเพ่ิมพื้นท่ีสีเขียวจากขยะ

รไี ซเคิล เพ่ือใหน้ ักเรยี นมคี วามรคู้ วามเข้าใจในเร่ืองการจดั การขยะ

และนาไปประยุกต์ใช้ในชีวติ ประจาวนั ได้

๒. ปลกู ฝังให้นกั เรยี นรู้จกั วางแผนการใช้จา่ ยอย่างพอประมาณ มี

เหตุผลในการลดการซื้อสินค้าที่มีบรรจุภัณฑ์ทาดว้ ยพลาสติกหรือ

กลอ่ งโฟม ซึ่งจะกลายเป็นขยะในเวลาตอ่ มา เม่ือสามารถลดการ

ซือ้ ไดน้ ักเรียนจะมภี ูมิคุ้มกันในตัวที่ดี ในเรอื่ งของการประหยัด ลด

การอุปโภคบริโภคสินค้าทเ่ี ป็นมลพิษต่อสิ่งแวดล้อม เพราะตอ้ งใช้

กระบวนการเผาทาลายจนก่อให้เกดิ กา๊ ซคาร์บอนไดออกไซค์ และ

ฝุ่น PM 2.5 โดยที่นักเรยี นสามารถนาความรู้ทไ่ี ด้ ไปใชใ้ น

ชีวติ ประจาวนั โดยมจี ติ สานึกรัก และหวงแหนใน

ทรัพยากรธรรมชาติในชุมชนของตนเอง

5.2 การบริหารจัดการ 1. กิจกรรมนาขยะมาประดิษฐเ์ ปน็ สง่ิ ของ เพือ่ เพม่ิ พ้นื ทส่ี เี ขียวใน

ทรพั ยากรธรรมชาติและ โรงเรยี น

ส่งิ แวดล้อมควบคู่การ 2. มีการรณรงค์ไมท่ ิง้ ขยะลงในแหลง่ น้า /บ่อนา้ เพ่ือการดารงชีวติ

จัดการขยะ ทีย่ ง่ั ยนื

๗

ส่วนท่ี 2
1. นโยบาย การสนับสนุน และแผนการดาเนนิ งาน

1.1 นโยบายและการสือ่ สารนโยบายของผ้บู ริหารภายในโรงเรียน
ผบู้ ริหารคณะครูและบคุ ลากรทางการศึกษาและคณะกรรมการสถานศึกษา ดาเนนิ การประชมุ วางแผน กาหนด
นโยบาย วิสัยทัศน์ พันธกิจ และกลยุทธิ์ท่ีเก่ียวข้องกับโรงเรียนปลอดขยะ ในการดาเนินการร่วมกับ
คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพ้ืนฐาน คณะครู ผู้ปกครองและ โรงเรียนมีการกาหนดโครงสร้างการบริหาร
โรงเรียนปลอดขยะและแนวทางในการดาเนินงาน เพื่อขับเคล่ือนโรงเรียนปลอดขยะ โดยมีผู้รับผิดชอบ
โครงการและมีการกาหนดบทบาทหน้าท่ี ใหท้ กุ ฝ่ายมีส่วนร่วม โดยจดั ทาบนั ทกึ ความรว่ มมือในการจัดการขยะ
รว่ มด้วย โดยมีการกาหนด วสิ ยั ทัศน์ พันธกจิ และกลยทุ ธท์ิ ี่เกี่ยวขอ้ งกบั โรงเรียนปลอดขยะดังน้ี

วสิ ัยทศั น์ (Vision) “ภายในปี ๒๕๖5 โรงเรยี นบ้านดนิ โส จดั การศกึ ษามคี ุณภาพตามมาตรฐาน ”
พันธกิจ (Mission) พันธกิจที่ ๓ พัฒนาระบบการบริหารจัดการของโรงเรียนให้มีคุณภาพและ
ประสทิ ธภิ าพตามเกณฑ์ มาตรฐานการศกึ ษา
เอกลกั ษณ์ (IDENTITY) “ภูมทิ ศั นส์ ะอาด บรรยายกาศรม่ รื่น”
กลยุทธ์ที่ ๓ พฒั นาระบบการบริหารจัดการขยะในโรงเรียนให้มีประสทิ ธภิ าพ

๘

1.2 แผนการดาเนนิ งานโรงเรยี นปลอดขยะ
(เน้ือหาในหัวข้อควรเกี่ยวกับ แผนงาน และโครงการการจัดการขยะที่ต้นทาง โรงเรียนปลอดขยะ การบริหาร
จัดการขยะ และคณะทางานที่ดแู ลรับผิดชอบโครงการ/กจิ กรรม)

1.2.1 ขน้ั เตรยี มการ
1.2.1.๑ โรงเรียนศึกษาสภาพสถานที่ภายในโรงเรยี นเพ่ือกาหนดรูปแบบการพฒั นาส่งเสริมการ
ดาเนนิ งานโครงการโรงเรียนปลอดขยะ
1.2.๑.๒ ประชุมคณะครูและบุคลากรทางการศึกษา เพื่อกาหนดแนวทางการดาเนินงาน
โรงเรียนปลอดขยะ
1.2.๑.๓ นาเสนอโครงการเพ่ือขออนุมัติ

1.2.๒ ขั้นตอนดาเนนิ งาน
1.2.๒.๑ แตง่ ต้งั คณะกรรมการดาเนินงานโครงการโรงเรยี นปลอดขยะ
1.2.๒.๒ จดั อบรมใหค้ วามรเู้ ก่ียวกับการจดั การขยะ ใหก้ บั ครแู ละนักเรยี น
1.2.๒.๓ ประชุมคณะกรรมการดาเนินโครงการโรงเรียนปลอดขยะ เพื่อร่วมกัน

วางแผน และแบ่งหน้าทคี่ วามรับผดิ ชอบ กาหนดพน้ื ที่ทาความสะอาดบรเิ วณโรงเรยี น โดยผ่านกิจกรรม ๓ R
- Reuse (ใช้ซ้า)
- Recycle (แปรรูปใช้ใหม่
- Reduce (ใชน้ ้อยหรือลดการใช)้
1.2.๒.๔ ดาเนินการตามแผนงานท่ีกาหนดไว้

1.2.๓ ขั้นสรุปและรายงาน
1.2.๓.๑ ออกแบบสอบถามเพือ่ ประเมนิ ผลการจัดกิจกรรม
1.2.๓.๒ สรุปผลการดาเนินงานเป็นรปู เลม่
1.2.๓.๓ รายงานผลการดาเนนิ การตอ่ ผู้บังคับบัญชาตามลาดบั ขนั้

๙

2. กระบวนการส่งเสริมความร้คู วามเขา้ ใจและการมสี ่วนร่วมจัดการขยะ
2.1 กระบวนการพัฒนาผู้เรียน และส่งเสริมความรู้ความเข้าใจการจัดการขยะมูลฝอย (เน้ือหาใน

หัวข้อควรเกี่ยวกับ หลักสูตรพัฒนาผู้เรียนและบุคลากรภายในโรงเรียน กิจกรรมส่งเสริมความรู้ ความเข้าใจ
การจดั การขยะภายในโรงเรียน และการบูรณาการหลกั สูตรการเรยี นการสอน)

กิจกรรม/วิธีการ โรงเรียนมีการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน เรื่องการจัดการขยะมูลฝอยแบบบูรณา
การหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง ๘ กลมุ่ สาระ

แนวคิด เพ่ือใหน้ ักเรียนมจี ิตสานกึ ในการการท้งิ ขยะใหถ้ ูกประเภท
กระบวนการ/ขนั้ ตอน

การบูรณาการเรียนการสอนสอดแทรกองค์ความรู้ในวิชาสังคมศึกษา สุขศึกษาและการงานอาชีพ
เพ่อื ใหน้ ักเรยี นมีความรคู้ วามเข้าใจในเร่อื งการจัดการขยะ

ผลการดาเนนิ งาน
๑. มกี ารจดั กิจกรรมการเรียนรู้ให้กบั นักเรยี นด้านการจัดการขยะท่ีต้นทาง มีการเผยแพร่ขอ้ มลู ด้วย

การประชาสมั พนั ธท์ าง facebook ของโรงเรยี น เสยี งตามสาย และในห้องเรยี น
๒. มีการจัดแบ่งเขตรับผิดชอบในการทาความสะอาดตามโครงการโรงเรียนปลอดขยะ เพื่อสร้าง

ความตระหนักการมีส่วนร่วม ปลูกฝังให้นักเรียนรจู้ กั การรกั ษาส่ิงแวดลอ้ มภายในโรงเรยี น
๓. มีการปลูกฝังวนิ ยั ใหน้ กั เรยี นมีการคัดแยกขยะให้ถูกประเภท
๔. มธี นาคารขยะ ให้นกั เรียนนาขยะมาฝากขายในช่วงเวลาที่กาหนด

๑๐

ชอ่ื กิจกรรมหลัก โครงการธนาคารขยะรไี ซเคิล
1.1 วตั ถุประสงค์

1.เพื่อลดปรมิ าณขยะในโรงเรียน
2.เพอื่ ใหน้ ักเรยี นมจี ติ สานึกในการคัดแยกขยะและรกั ษาสิ่งแวดล้อมในโรงเรยี น
3.เพอื่ ส่งเสริมความร้ใู ห้แกน่ ักเรยี นในเรอื่ งการคดั แยกขยะท่ีถูกต้องและเหมาะสม
4.นักเรยี นตระหนกั รู้คณุ ค่า รว่ มอนรุ กั ษ์และพัฒนาส่งิ แวดลอ้ ม
5.เพอ่ื นาขยะทแี่ ยกไปขายเป็นรายได้
1.2 วธิ ีการดาเนินงาน

1.ขนั้ วางแผน (Plan)
1.การประชุมผูเ้ กยี่ วข้อง กาหนดโครงการ กิจกรรมและการจัดทาโครงการ
2.เสนอโครงการเพอื่ ขออนมุ ัติ

2.ขัน้ การดาเนนิ การ (Do)
1. ประชมุ บคุ ลากรและผทู้ ่มี ีสวนเกีย่ วข้องวางแผนการดาเนินการธนาคารขยะ
2. ดาเนนิ กิจกรรมธนาคารขยะ
2.1 คัดเลอื กคณะทางานหนาที่ของคณะทางาน
- ผ้จู ดั การธนาคาร รับผิดชอบดาเนนิ งาน ในภาพรวมของธนาคาร
- เจาหนาทจ่ี ดบันทกึ รับผิดชอบการจดบันทกรายละเอียดเกย่ี วกบั สมาชิก ได้แก่ชื่อ-นามสกุล

เลขที่ ประเภท และปรมิ าณวสั ดรุ ีไซเคลิ เพื่อส่งต่อใหเ้ จ้าหนา้ ท่ี
- เจาหนาทคี่ ัดแยก รับผิดชอบการคัดแยกขยะ และช่งั นาหนกั เพื่อจัดเกบ็ ในสถานทเ่ี ก็บ
- เจาหนาที่คิดเงิน รับผิดชอบการเทียบกับราคาที่กาหนดและคิดจานวนเงินของสินค้าท่ี

สมาชิกนามาฝาก พรอมทังรับผดิ ชอบการฝาก ถอนเงนิ ของสมาชกิ
2.2 คณะทางานมีการประชมุ
- กาหนดราคาในการรบั ซือของเกา่
- การวางแผนกาหนดวัน เวลา เปดิ ธนาคารขยะ
- การวางแผนจัดเตรยี มอปุ กรณใ์ นการรบั ซือขยะ ดังนี เครื่องชัง่ สปรงิ เชอื กฟาง ถุงใส่ขยะ
2.3 การจดั เตรยี มสถานที่เกบ็ รวบรวม
- ทาความสะอาดสถานท่ีจัดเก็บขยะ
- มีการคดั แยกขยะอย่างชัดเจน
- มกี ารแสดงป้ายราคาขยะทีจ่ ะรบั ซอื
2.4 การประชาสมั พนั ธ์
- การเผยแพรค่ วามรู้ ความเขา้ ใจเพือ่ ใหเ้ กดิ ความร่วมมือกนั ในโรงเรยี น สามารถทาไดโ้ ดย

ประชาสัมพันธ์เสียงตามสายของโรงเรียน , ประชาสัมพันธ์ช่วงหลังเข้าแถวเคารพธงชาติ , การจัดบอร์ด
นิทรรศการ

2.5 การเปิดธนาคารขยะรีไซเคลิ
- คิดเป็นจานวนเงนิ โดยเทียบกับใบราคาทไี่ ด้มาจากร้านรับชือของเกา่ ลงบันทึกในใบนาฝาก
- เจา้ หน้าทบี่ นั ทึกรายละเอยี ด เลขท่ีสมาชกิ ประเภทขยะรีไชเคิล จานวนเงิน ลงในเอกสาร
ใบสรุปการนาฝาก

๑๑

- บนั ทึกลงในสมุดคู่ฝาก เพื่อเก็บเปน็ หลักฐานการฝากถอนของสมาชิก
- ถ้าสมาชกิ ต้องการถอนเงิน ใหเ้ ขยี นรายละเอียด ใบถอนเงินแล้วใหก้ ับ เจา้ หน้าท่ี
- ภายหลังเปิดธนาคารเสร็จสิน เจ้าหน้าท่ีต้องทาการรวบรวมรายรับ รายจ่าย และทะเบียน
คุมเจ้าหนีของธนาคารในแต่ละวัน เพื่อความสะดวกในการ ตรวจสอบ การลงค่าใช้จ่าย การชือ ขายขยะรีไช
เคิล ลงในสมุดเงินสด เพ่อื สามารถตรวจสอบการขาดทนุ กาไร
- ควรมีการสรปุ การดาเนนิ งาน ในแตล่ ะเดือน และแจ้งแก่สมาชกิ ของธนาคาร โดยการจัด
บอร์ดนทิ รรศการ บริเวณที่ทาการ
- รบั สมคั รสมาชกิ ของธนาคาร โดยให้ผูท้ ี่สนใจกรอกรายละเอียดใบสมัคร
- เจ้าหน้าท่ธี นาคารให้เลขทสี่ มาชิก พร้อมสมดุ คฝู่ าก โดยธนาคารจะเปน็ ผเู้ กบ็ รวบรวมสมดุ คู่
ฝากไว้ สมาชิกสามารถฃอดูได้ในวนั ท่ีธนาคารเปดิ ทาการ
- เจ้าหนา้ ท่ีธนาคารลงรายละเอียด สมาชกิ ในทะเบียนลูกคา้
- เม่อื สมาชกิ นาขยะรีไชเคิลมาฝาก ที่ธนาคาร เจ้าหน้าทจี่ ะทาการคัดแยกประเภทและช่าง
นาหนัก
3.ขน้ั ตรวจสอบ ทบทวน กากบั ติดตาม (Check)
1. ประชุมประเมินการดาเนินงาน
- พจิ ารณาจากปริมาณขยะรีไชเคิลที่รวบรวมได้
- จานวนสมาชิกท่เี ข้าร่วมกจิ กรรม
- กาไรจากการชอื ขาย
2. ประเมนิ ผลการดาเนินงานกิจกรรมด้วยเคร่ืองมือแบบสอบถาม
- วิเคราะหผ์ ลการประเมนิ และสรุปผลการดาเนนิ งาน
4.ขั้นสรปุ และรายงานผลการจัดกิจกรรมโครงการธนาคารขยะรไี ซเคิล (Action)
การสรุปรายงานผลโครงการธนาคารขยะรีไซเคิลเพื่อเป็นรายงานนาเสนอฝ่ายบริหารและ
ผเู้ กยี่ วขอ้ งตามลาดบั

รปู กิจกรรมการดาเนินงานธนาคารขยะ

๑๒

รูปกิจกรรมการดาเนินงานธนาคารขยะ

รูปกิจกรรมการดาเนินงานธนาคารขยะ

1.3 ผลการดาเนนิ งาน
นกั เรียนชนั อนุบาลปที ่ี 2 - มธั ยมศึกษาปที ่ี 3 ทาใหข้ ยะในโรงเรียนมปี ริมาณลดลง นักเรียนมจี ิตสานึก

ในการคัดแยกขยะ รักษาสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน มีความรู้ในเร่ืองการคัดแยกขยะที่ถูกต้องและเหมาะสม
ตระหนัก รู้คณุ ค่า รว่ มอนุรกั ษแ์ ละพัฒนาส่ิงแวดล้อม และมรี ายไดจ้ ากการนาขยะที่แยกไปขาย เม่ือธนาคาร
ขยะมีผลกาไรจะนาเงนิ ทไ่ี ดไ้ ปปส่งเสริม สนับสนนุ กิจกรรมพัฒนาผเู้ รียน อาทิ เช่น กิจกรรมหนึ่งผลติ ภณั ์์หนึ่ง
ห้องเรียน เปน็ ตน้ นักเรยี นโรงเรียนบา้ นดินโสเป็นผมู้ ีคุณธรรม จรยิ ธรรม และคา่ นยิ มทีพ่ งึ ประสงค์ และสามารถ
ดารงชีวติ อยู่ในสังคมได้อยา่ งมคี วามสุข

กจิ กรรมดาเนนิ การสอดคลอ้ ง  ครบ 12 ประการ  ไมค่ รบ

ผรู้ ายงานขอ้ มลู ผรู้ ับรองขอ้ มลู

........................................ ........................................
( นางสาววนั นภา ศิริธรรม ) (นายละมูล บูชากลุ )
ผ้รู บั ผิดชอบโครงการโรงเรียนปลอดขยะ
ผู้อานวยการโรงเรียนบ้านดินโส

๑๓

2.2 การมีส่วนร่วมของผเู้ รยี นและบุคลากรภายในโรงเรียน
(เน้อื หาในหวั ข้อควรเกี่ยวกบั ระบบคัดแยกขยะ และนาขยะกลับมาใช้ประโยชน์ และกระบวนการส่งเสริมการ
มีสว่ นรว่ มผเู้ รียนและบุคลากรภายในโรงเรียน)
กิจกรรม/วิธีการ คณะครูและบุคลากรรวมถึงนักเรียนทุกระดับชั้นมีส่วนรวมในการคัดแยกขยะ และนาขยะ
กลับมาใช้ประโยชน์
รายละเอียดการมีส่วนรว่ มของผเู้ รียน

๑. ได้รับความรู้การคัดแยกขยะจากนักเรยี นแกนนา และครผู ู้รับผดิ ชอบโครงการ
๒. นกั เรยี นไดม้ ีสว่ นรวมในการคัดแยกขยะ มีการประชาสมั พันธ์ข้อมลู ในชอ่ งทางหลากหลาย
๓. มกี ารประดิษฐส์ ิ่งของจากวสั ดเุ หลือใช้และส่งเสรมิ เขา้ ร่วมประกวด
๔. มีกิจกรรม big cleaning day

๑๔

กิจกรรม big cleaning day
ทาความสะอาดบริเวณเขตพนื้ ท่ขี องแต่ละหอ้ งช่วงเชา้ และคัดแยกขยะแต่ละประเภทในบรเิ วณโรงเรยี น

๑๕

2.๓ การมีส่วนร่วมของภาคส่วนต่างๆ ภายนอกโรงเรียน (กระบวนการสร้างการมีส่วนร่วมกับภาคส่วน
ภายนอก และการสนบั สนุนหรอื การมสี ว่ นรว่ มต่อกิจกรรมโรงเรยี นปลอดขยะ)
จานวนหน่วยงาน นกั ศึกษานอกระบบ ประชาคมหมู่ เครอื ข่ายผู้ปกครอง คณะกรรมการสถานศึกษา
รายละเอียดการรว่ มกิจกรรม

ได้มีการแลกเปล่ียนเรียนรู้ เรื่องการการถังหมักรักษ์โลก (Green cone) เพื่อนาความรู้นาเอาไป
ปรับใชก้ ับครวั เรือนทบ่ี ้าน

๑๖

2.4 จดุ เรียนรหู้ รอื แหล่งเรียนรใู้ นโรงเรยี น (จดุ เรยี นร้หู รอื แหล่งเรยี นรู้การจัดการขยะภายในโรงเรียน และองค์
ความรกู้ ารจัดการขยะในจดุ เรียนร้หู รอื แหลง่ เรียนรู้)
จุดเรียนร้/ู แหล่งเรียนรู้

๑. จุดคดั แยกขยะ
2. การให้ความรู้การจัดการขยะแบ ๓Rs
๓. ฐาน ถังหมักรักษ์โลก (Green cone)
รายละเอียดภายในจดุ เรียนรู้
การคัดแยกขยะ 4 ประเภทโดยใช้หลัก 3Rs เพ่ือนาไปใช้ประโยชน์และเพ่ิมมูลค่าแล้วมีมาตรฐาน
ในการลดปริมาณขยะในโรงเรยี น ดงั นี้
Reduce ลดการใช้วัสดุท่ีย่อยสลายยาก เน้นถุงพลาสติกและกล่องโฟม โดยใช้วัสดุธรรมชาติทดแทน
(ใบตอง) และเลอื กใช้วัสดุทยี่ ่อยสลายง่าย ถงุ ผ้า ถงุ กระดาษ แทนถุงพลาสตกิ และกลอ่ งโฟม
Reuse ใช้ซ้า การนามาใช้ใหม่ โรงเรียนใช้วัสดุ/ภาชนะท่ีสามารถใช้ได้หลายครั้ง เช่น แก้วน้าสแตน
เลส ถาดอลูมเิ นียม เพือ่ ลดปรมิ าณขยะ และกระบวนการผลิต
Recycle การแปรสภาพนากลับมาใช้ใหม่ กล่องใส่แฟ้มเอกสารจากกล่องนม บอร์ดนิทรรศการ
หมวก กระเปา๋ จากกลอ่ งนมโรงเรียน ขวดใสน่ า้ ยาล้างจากขวดใสน่ า้ ดมื่ ตา่ งหแู ละกาไล จากเสื้อผา้ เกา่ ฯลฯ
ฐาน ถงั หมกั รักษโ์ ลก(Green cone) ความเปน็ มาของถงั หมักรกั ษโ์ ลก (Green Cone) ถกู สรา้ งขึ้น
โดยมีวัตถุประสงค์ในการออกแบบและสร้างข้ึนเพ่ือจัดการกับขยะอินทรีย์ที่เหลือจากโรงครัว เพื่อไม่ให้เป็น
แหล่งเช้ือโรคหรือไปปนเปื้อนกับขยะอ่ืนๆท่ีสามารถนาไปใช้ประโยชน์ต่อได้ อีกท้ังยังได้ประโยชน์ในเรื่องของ
ธาตุอาหารท่ีเป็นผลพลอยได้ใช้ในการปรับปรุงดิน ทาให้ดินมีความเหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของพืช
หลกั การหมักโดยกระบวนการของจุลินทรยี แ์ บบใชก้ ๊าซออกซเิ จนทาใหเ้ กดิ กลนิ่ เหมน็ น้อยมากเม่ือเทยี บกับการ
หมักแบบอ่ืนๆ ดังนั้นก๊าซออกซิเจนจึงเป็นปัจจัยสาคัญที่สุดสาหรับถังหมักรักษ์โลก โดยการออกแบบถังจะ
มุ่งเน้นให้เกิดการหมุนเวียนถ่ายเทของอากาศเพ่ือให้ก๊าซออกซิเจนเดินทางเข้าสู่วัสดุหมักได้อย่างทั่วถึง
โดยก๊าซออกซิเจนจะเข้าสู่ถังหมักได้ 2 ช่องทาง คือ ผ่านช่องว่างของเม็ดดินท่ีกลบลงไปอย่างหลวมๆรอบถัง
และรอดรูของตะกร้าเข้าสู่วัสดุหมักด้านล่าง และทางฝาปิดด้านบนผ่านเข้าไปในช่องวา่ งระหว่างถังเลก็ และถงั
ใหญ่ เมื่อแสงแดดส่องลงมาจะทาให้อุณหภูมิของอากาศภายในถังสูงข้ึน อากาศท่ีถังด้านล่างจะยกตัวลอย
สูงขึ้นด้านบน เกิดการดูดหมุนเวียนอากาศใหม่จากภายนอกเข้ามาแทนท่ี ตัวถังจึงมีออกซิเจนหมุนเวียน
ตลอดเวลา อีกทั้งช่องว่างระหว่างถังทั้ง 2 ใบเป็นฉนวนอากาศป้องกันความร้อนได้ดีชว่ ยให้อุณหภูมิภายในถัง
หมกั ไม่สงู จนเกินไป ทาใหจ้ ุลนิ ทรีย์ทท่ี าหน้าทใี่ นกระบวนการหมักยงั คงมชี ีวติ อยู่ได้ นอกจากนสี้ ัตว์ทีเ่ ป็นผู้ย่อย
สลายขนาดเล็ก เช่น ก้ิงกือ และไส้เดือนดินยังสามารถเคล่ือนท่ีผ่านรูตะแกรงของตะกร้า เพื่อเข้าไปย่อยสลาย
เศษอาหารไดอ้ ีกทางหนงึ่ ด้วย ผลผลิตทีไ่ ดจ้ ากถงั หมักรกั ษ์โลก คอื ธาตอุ าหารต่างๆทเ่ี กิดจากกระบวนการย่อย
สลายของจุลินทรีย์และสัตว์ในช้ันดินชนิดต่างๆจะกระจายแพร่ลงสู่ดินบริเวณรอบๆ ถังหมัก ทาให้ดินมีความ
อุดมสมบูรณ์เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของพืช ดังน้ันการปลูกผักบริเวณรอบๆ ถังหมักรักษ์โลก จึงเป็นการ
ปลูกต้นไม้โดยที่ไม่ต้องใส่ปุ๋ยอีก เพียงแค่เรานาเศษอาหารเทเข้าไปในถังหมัก อาหารเหล่านั้นก็จะเกิด
กระบวนการหมัก และเติมธาตุอาหารเข้าไปในดนิ โดยอตั โนมัติ

๑๗

๑๘

3. การจดั การขยะภายในโรงเรียนโดยใชห้ ลัก 3Rs
3.๑ เส้นทางการจัดการขยะของโรงเรียน (เส้นทางการจัดการขยะท้ัง 4 ประเภทของโรงเรียน จาก
แหล่งกาเนิดจนถึงการนากลับมาใช้ประโยชน์ หรือนาส่งไปกาจดั อย่างถูกต้องในรูปแบบของแผนผงั หรือชาร์ต
พร้อมคาอธิบาย)
คาอธิบาย โรงเรียนบ้านดินมกี ารจัดการระบบการจัดแยกขยะประเภทตา่ งๆอยา่ งชัดเจน มถี งั ขยะแยกประเภท
ตามจุดตา่ งๆภายในโรงเรยี นอย่างเพียงพอ มกี ารรณรงคใ์ หค้ วามร้แู ละตดิ ตามการแยกขยะให้เป็นพฤติกรรมที่ดี
ของนักเรียน
3.๒ กจิ กรรมการจัดการขยะทั้ง 4 ประเภท ตามหลัก 3Rs
ช่อื กิจกรรม การประดษิ ฐส์ ่ิงของจากวสั ดเุ หลอื ใช้
รายละเอียดการดาเนนิ งาน มีการทาบันทกึ การแยกขยะแตล่ ะประเภทในแตล่ ะวนั
ผลการดาเนินงาน

๑. ในแต่ละวันเราจะใช้หลัก Reduce เพื่อที่จะสามารถรู้ได้ว่าปริมาณขยะในถังสีน้าเงินมีขยะ
ปริมาณท่ีมากข้ึนหรือน้อยลง เพ่ือที่จะได้ลดปริมาณการสร้างขยะให้น้อยลง โดยการลดใช้ถุงพลาสติก ลดการ
ใช้โฟม ลดการใช้กระดาษแบบใช้แล้วท้ิง เพราะจะเป็นการเพิ่มปัญหาและส่งผลให้มีขยะจานวนมาก
ซ่ึง Reduce จึงกระบวนการแรกในการลดขยะจากต้นทางซ่ึงวิธีการท่ีดีในการรักษาสิ่งแวดล้อมให้สะอาด จึง
เป็นวธิ แี รกในหลกั ๓R ทน่ี กั เรยี นทกุ คนสามารถหยดุ ปญั หาขยะทตี่ น้ ทางได้ โดยการลดการใช้ขยะแบบถงุ
พลาพลาสตกิ และโฟม การเร่ิมตน้ ใช้ใหน้ อ้ ยลง เพือ่ ที่วา่ จะไดม้ ขี ยะในการกาจัดทนี่ ้อยลงไปด้วย

๒. Reuse การนามาใช้ใหม่ โรงเรียนใชว้ ัสดุ/ภาชนะท่ีสามารถใช้ได้หลายคร้ัง เช่น แก้วน้าสแตนเลส
ถาดอลูมเิ นยี ม เพอื่ ลดปริมาณขยะ และกระบวนการผลติ ประโยชน์ท่ไี ด้รบั จะสามารถลดปรมิ าณขยะท่ีเกิดขึ้น
ได้ในทุกๆวัน ลดการสร้างมลพิษแก่อากาศ และยังนากลับมาใช้ประโยชน์ได้อย่างคุ้มค่า แทนท่ีจะถูกทิ้งแล้ว
นาไปกาจัด และนอกจากช่วยลดปริมาณขยะลงได้แล้วยังช่วยลดปริมาณการใช้ทรัพยากร ใช้ทรัพยากรอย่าง
คุ่มค่า ช่วยอนรุ กั ษส์ ่งิ แวดล้อมไดด้ ว้ ย

๓. Recycle การแปรสภาพนากลับมาใช้ใหม่ กล่องใส่แฟ้มเอกสารจากกล่องนม บอร์ดนิทรรศการ
หมวก กระเป๋า ท่ีรองแก้วน้า จากกล่องนมโรงเรียน กระถางต้นไม้จากขวดน้าหรือถังน้า ขวดใส่น้ายาล้างจาก
ขวดใส่นา้ ด่ืม
คัดแยก/นาขยะกลบั มาใช้ประโยชนไ์ ด้ 2 กโิ ลกรมั /วนั
กจิ กรรมตามหลัก 3Rs  Reduce  Reuse  Recycle

๑๙

3.๒ กิจกรรมการจัดการขยะทงั้ 4 ประเภท ตามหลัก 3Rs

๒๐

3.3 นวตั กรรมการจดั การขยะของโรงเรียน
ช่อื นวตั กรรมการจัดการขยะ ถงั หมักรักษ์โลก (Green Cone)
ทม่ี า เป็นการออกแบบและสร้างขึ้น เพ่อื จดั การขยะอินทรีย์ที่เหลือจากโรงครัว เพื่อไมใ่ หเ้ ปน็ แหล่งเชือ้ โรคหรือ
ไปปะปนเปือ้ นกบั ขยะอืน่ ๆทสี่ ามารถ นาไปใช้ประโยชนต์ ่อได้และเพ่อื ไมใ้ ห้สิง่ กล่ินเหมน็ เน่าไปรบกวนนกั เรยี น
จึงมกี ารคดิ คน้ นวัตกรรมการย่อยเศษอาหารและเศษผักผลไม้ทเี่ หลือจากการใช้ประโยชน์ได้ จงึ นามาทาให้เกิด
ประโยชนพ์ ืชผัก ทส่ี ามารถนามาทาปยุ๋ อินทรยี ์ได้และยังสง่ ผลดีต่อสารอาหารในดินให้มกี ารเจรญิ เติบโตที่ดี
วิธีการ/ผลสาเร็จของนวัตกรรม จะเห็นได้ว่าการทางานของถังหมักรักษ์โลก เป็นการเปลี่ยนภาระให้เป็น
มูลค่า รวมทั้งสามารถช่วยลดปัญหาที่เกิดข้ึนในระบบการจัดการขยะมูลฝอย ลดค่าใช้จ่ายในการดาเนินการ
จัดการขยะมูลฝอย และลดปริมาณขยะมูลฝอยที่ต้องนาไปกาจัดลง ทาให้มีการใช้พื้นท่ีฝังกลบซึ่งเป็นสถานท่ี
สดุ ทา้ ยในการกาจดั มูลฝอยนอ้ ยลง และสามารถลดปัญหาส่ิงแวดลอ้ มทต่ี ามมาได้อีก

มีการวางแผนหาที่เหมาะสมในการทา ถังหมักรักษ์โลก ในบริเวณสวนกล้วย เพื่อเป็นการกาจัดขยะ
อนิ ทรีย์ เพ่อื ยอ่ ยสลายเปน็ สารอาหารของต้นกลว้ ยและพชื ผักสวนครัว

๒๑

๔. ผลสาเร็จและความยั่งยืนของโรงเรียนปลอดขยะ
4.๑ ระดบั ความรู้ ความเข้าใจของผู้เรยี นและบคุ ลากรภายในโรงเรยี น

ผลสาเร็จของการดาเนินกิจกรรมโรงเรียนปลอดขยะใน ภาคเรียน ๒ ปีการศึกษา ๒๕๖๕ โรงเรียน
บา้ นดนิ โสได้ดาเนินกจิ กรรมประสบผลสาเร็จเป็นอย่างดีและมคี วามตอ่ เน่ืองและยังยนื ได้แก่

๑.จัดกิจกรรมป้ายนิเทศให้ความรู้ ทาให้นักเรียนครูผู้ปกครองและชุมชนมีความรู้ความเข้าใจเก่ียวกับ
การคัดแยกขยะส่งผลให้ทุกฝ่ายตระหนักถึงความสาเร็จของการรักษาส่ิงแวดล้อมป้องกันอันตรายที่อาจส่งผล
ต่อการดาเนินชีวิต กิจกรรมรณรงค์เก็บขยะในโรงเรียนทาให้โรงเรียนสะอาดทุกคนเก่ียวข้องตระหนักถึงการ
รักษาความสะอาดการมีจิตอาสาของนักเรียนในการพฒั นาโรงเรียนและชมุ ชน

๒.กิจกรรมเสียงตามสายทาใหน้ ักเรยี นเหน็ คุณคา่ ของการคัดแยกขยะและอนุรักษส์ ่งิ แวดล้อม
๓.กิจกรรมคัดแยกขยะในโรงเรียนมีการคัดแยกขยะอย่างเป็นระบบสามารถลดปริมาณขยะในโรงเรยี น
และทาให้บรเิ วณโรงเรียนสะอาดเรียบร้อยมีสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม
๔.กิจกรรมนาขยะมากลับมาใช้ประโยชน์ทาให้นักเรียนรู้คุณค่าของการคัดแยกขยะ เพื่อนากลับมาใช้
การสง่ เสริมให้นกั เรยี นนาทรัพยากรทม่ี อี ยเู่ ดมิ กลบั มาใช้อยา่ งคุ้มค่าและเกดิ ประโยชนน์ ักเรียนไดส้ รา้ งสรรค์
ช้นิ งานจากวัสดุทไี่ ม่ใช้แลว้ และนามาใชเ้ ป็นอปุ กรณ์ในห้องเรียนได้
๕.กิจกรรม big cleaning ทาใหน้ กั เรยี นตระหนักถงึ การรักษาความสะอาดบริเวณรอบโรงเรียน ทาให้
โรงเรยี นสะอาดมสี ภาพแวดลอ้ มทเ่ี หมาะสม
๖.กิจกรรมการจัดการขยะ ถังหมักรักษ์โลก (Green Cone) และปุ๋ยหมักจากเศษใบไม้กิ่งไม้ นักเรียน
ได้มีการนาความรู้ที่ได้จากการทาปุ๋ยหมักและปุ๋ยที่ได้ไปใช้ในบ้านและชุมชนของตนเองและส่งผลให้มีการลด
การใช้สารเคมใี นชมุ ชนและน่าบรโิ ภคผลติ ผลทางเกษตร เช่นพชื ผกั สวนครวั สร้างความแขง็ แรงในครวั เรอื น
๗.กิจกรรมธนาคารขยะ ทาให้นักเรียนครูบุคลากรทางการศึกษาผู้ปกครองและชุมชน ได้รู้คุณค่าของ
การคัดแยกขยะ การเปล่ียนขยะให้เป็นสินทรัพย์ ทาให้มีทุนหมุนเวียนในการดาเนินกิจกรรมและทาให้เกิด
ความร่วมมือระหว่างโรงเรียนและชุมชน โดยโรงเรียนรวบรวมขยะ จัดต้ังเป็นธนาคารขยะรับฝากขยะรีไซเคิล
เพ่อื ใหเ้ อกชนได้มารบั ซ้ือและนาไปสกู่ ระบวนการรีไซเคลิ ตอ่ ไป

๒๒

กจิ กรรมการนาขยะกลับมาใช้ประโยชน์
ให้ความร้เู กยี่ วกบั การนาขยะที่ใชซ้ า้ ได้และขยะรีไซเคลิ มาประดษิ ฐ์เปน็ ของใชแ้ ละการผลติ ส่อื การจดั การสอน
ในรายวชิ าต่างๆ รวมทง้ั ผลิตส่อื การสอนของครู โดยนาขยะที่มภี ายในโรงเรียนมาใชใ้ ห้เกิดประโยชน์

๒๓

4.๒ มจี ติ สานกึ และพฤติกรรมการจดั การขยะทดี่ ี
วธิ กี ารส่งเสริมจิตสานึกและพฤติกรรมของผเู้ รียนดา้ นการจัดการขยะ

มีการสง่ เสริมจิตสานึกและติดตามพฤติกรรมพบขยะท่ีไหนเก็บขยะท่ีน่นั เปน็ การปลูกฝังวินยั และจิต
สาธารณะให้กับนักเรียน ยึดม่ันคาว่า สะอาดสร้างสุขภาพแข็งแรง และบูรณาการการสอนด้วยการนาขยะท่ี
สามารถนากลบั มาใช้ได้ ดว้ ยการประดิษฐ์เป็นของเลน่ ของใช้ที่มปี ระโยชน์
การปรบั เปลยี่ นพฤตกิ รรม/จิตสานึก

ผู้เรียนมีจิตสานึกในการท้ิงขยะที่ถูกประเภทที่ทางโรงเรียนได้จัดไว้ให้ และในห้องเรียนก็สะอาด
เป็นระเบียบเรียบร้อย

๒๔

4.3 ขอ้ มูลปริมาณขยะทบี่ ง่ ชี้ผลสาเรจ็ ของกิจกรรม

1. ปรมิ าณขยะท้งั หมดก่อนดาเนินการ ๒๐ กิโลกรมั /วนั เฉลยี่ ต่อคน - กก./วนั

(ระบปุ ฐี านของข้อมูล ปี 2๕๖๔ )

2. ปรมิ าณขยะทัง้ หมดหลงั ดาเนนิ การ ๑๕ กิโลกรมั /วนั เฉลย่ี ตอ่ คน - กก./วัน
(ระบุปีฐานของข้อมูล ปีปจั จบุ ัน ๒๕๖๔ )
3. ปรมิ าณขยะสว่ นตา่ งทีล่ ดลง ๕ กโิ ลกรมั /วัน (ขอ้ 1 - ข้อ 2 = ขอ้ 3)
ปรมิ าณขยะมลู ฝอยทีน่ ากลับมาใช้ประโยชน์
ขยะอนิ ทรีย์ ๒ กโิ ลกรมั /วนั เฉล่ียตอ่ คน - กก./วนั
ขยะรีไซเคิล ๒ กโิ ลกรมั /วนั เฉลยี่ ต่อคน - กก./วัน
ขยะทว่ั ไป ๑ กิโลกรมั /วนั เฉลย่ี ต่อคน - กก./วนั
รวมปรมิ าณทีน่ ากลบั มาใช้ประโยชน์ ๕ กโิ ลกรมั /วัน เฉล่ียตอ่ คน - กก./วัน
คดิ เป็นร้อยละ 25 จากขยะท่เี กิดข้นึ ท้ังหมดในภายในโรงเรียน
ขยะท่นี ากลับมาใชป้ ระโยชน์ กก./วนั X 100 = ร้อยละขยะนากลับมาใชป้ ระโยชน์

ขยะทีเ่ กิดขนึ้ ท้งั หมด

๒๕

4.4 ความย่ังยืนและตอ่ เนื่องของการดาเนนิ งานโรงเรียนปลอดขยะ
(รปู แบบ/วธิ กี าร/แผนงาน ที่สือ่ ถึงความยัง่ ยืนของการจัดการขยะในโรงเรียน)
รปู แบบ/วิธกี าร

๑. โรงเรียนมีการจัดระบบการจัดแยกขยะประเภทต่างๆ อย่างชัดเจน มีถังขยะแยกประเภทขยะตาม
จุดต่างๆ ของโรงเรียนอย่างพอเพียง มีการรณรงค์ให้ความรู้และติดตามการแยกขยะให้เป็น
พฤตกิ รรมท่ถี าวรของนกั เรยี น

๒. โรงเรียนได้ประชุมร้านค้าในโรงเรียน เพ่ือขอความร่วมมือไม่ให้ใช้โฟมในการบรรจุอาหาร และลด
การใช้ถุงพลาสติกในโรงเรียน โดยใช้จานและแก้วน้าในการรบั ประทานอาหารทุกประเภท และใช้
วัสดุธรรมชาตใิ นการห่อใช้อาหารเช่น ลูกชนิ้ เพือ่ ให้เกิดการย่อยสลายตามธรรมชาติได้เอง

๓. โรงเรยี นกาหนดไมใ่ ห้รา้ นค้าสหกรณม์ ีขนมขบเคี้ยวและเครื่องด่ืมที่ไม่เกดิ ประโยชน์ท่ีก่อให้เกิดขยะ
พลาสตกิ ในโรงเรยี น

๒๖

5. การจดั การขยะมลู ฝอยและสิ่งแวดล้อมตามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง
5.๑ ดาเนนิ กจิ กรรมการจัดการขยะตามหลกั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง
กิจกรรมท่ีดาเนินการ(กจิ กรรมการจดั การขยะ) ชอ่ื กจิ กรรม ถังหมักรักษโ์ ลก (Green Cone)
ดาเนินการตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี งอยา่ งไร

เราทุกคนมสี ่วนในการสร้างขยะขึ้นมา และขยะอาหารกาลังเปน็ ปญั หาใหญข่ องโรงครัว อาหาร
ท่ีถูกทิ้งกลายเป็นกองขยะเน่าเสียคือหน่ึงในสาเหตุสาคัญของภาวะโลกร้อน เพราะกองขยะเหล่าน้ี จะปล่อย
ก๊าซมีเทนออกมาผ่านข้ันตอนการย่อยสลายของอาหาร และปัญหาขยะอาหารจานวนท่ีมีเยอะ ก็เกิดจากการ
กินเหลือของนกั เรยี น และเศษผกั เศษผลไม้ตา่ งๆ และกวา่ ๕๐% เป็นเศษอาหารผัก ผลไม้ ฯลฯ ซึ่งขยะเหลา่ น้ี
มักจะไม่ได้รับการจัดการที่เหมาะสม ทาให้กลายเป็นแหล่งสะสมเช้ือโรค ส่งกลิ่นเหม็น และสร้างก๊าซมีเทนท่ี
ก่อให้เกิดปัญหาสภาพแวดล้อมตามมาอีกมากมาย เพราะฉะนั้นการจัดการขยะให้ได้ตั้งแต่ต้นทาง จึงเป็นเรื่อง
สาคัญทค่ี วรให้ความสนใจ ซง่ึ หนงึ่ ในวิธกี ารท่ีได้ผลที่สดุ คือการนาเศษอาหารทง้ั หลายไปหมักทาเป็นปุ๋ยชีวภาพ
แตห่ ลายคนมักจะกงั วลเรื่องกลิน่ และแมลงตา่ งๆ ทางเจ้าของโครงการจึงได้ปรึกษาครผู ูม้ ีความรูเ้ รียนเกษตร จึง
จะมาแนะนาตัวช่วยท่ีทาให้สามารถทาปุ๋ยได้ง่ายๆ กับการเปล่ียนขยะให้เป็นปุ๋ยด้วยถังหมักรักษ์โลก (Green
Cone) เพื่อจัดการกับขยะอินทรีย์ท่ีเหลือจากโรงครัว เพื่อไม่ให้เป็นแหล่งเช้ือโรคหรือไปปนเปื้อนกับขยะอนื่ ๆ
ที่สามารถนาไปใช้ประโยชน์ต่อได้ และยังเป็นประโยชน์ในเร่ืองของธาตุอาหารท่ีเป็นผลพลอยได้ใช้ในการ
ปรบั ปรงุ ดนิ ทาให้ดินมีความเหมาะสมตอ่ การเจรญิ เติบโตของพืช และผลไม

๒๗

5.๒ การบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมควบคกู่ ารจัดการขยะ
กจิ กรรม เพิ่มพ้ืนทส่ี เี ขยี วด้วยวัสดุเหลอื ใช้
วิธีการดาเนนิ งาน

บรู ณาการให้ความรู้หนา้ ชน้ั เรยี น หน้าเสาธง และในชั่วโมงเรียนวิชาตา่ งๆ
ผลการดาเนนิ งาน

๑. ครแู ละนกั เรยี นทุกคนมีความรู้ความเข้าใจในการดาเนนิ โรงเรยี นปลอดขยะ
๒. โรงเรียนมีการปลูกต้นไม้ทดแทนเพ่ิมพื้นท่ีสีเขียว และรักษาต้นไม้ภายในโรงเรียน เพ่ือเพ่ิม
บรรยากาศและสภาพแวดลอ้ มท่ีดี
๓. โรงเรียนจดั ภมู ิทัศน์ที่สวยงาม โดยใช้หลักประหยดั ใช้พนั ธุ์ไม้ที่ทนแล้ง และมีความคงทน ยงั่ ยนื ท่ี
สาคัญสามารถใช้ประโยชนใ์ นการจัดกจิ กรรมในโรงเรียนได้
ความเช่ือมโยงควบคู่การจดั การขยะ
- กิจกรรมคัดแยกขยะในโรงเรียน โรงเรียนมีการคัดแยกขยะอย่างเป็นระบบ สามารถลดปริมาณ

ขยะในโรงเรียน และทาใหบ้ รเิ วณโรงเรยี นสะอาด เรยี บร้อย มสี ภาพแวดลอ้ มท่ีดี
- กิจกรรมนาขยะกลับมาใช้ประโยชน์ ทาให้นักเรียนรู้คุณค่าของการคัดแยกขยะ เพื่อนากลับมา

ใช้เป็นการส่งเสริมให้นักเรียนนาทรัพยากรที่มีอยู่เดิมกลับมาใช้อย่างคุ้มค่าและเกิดประโยชน์
นกั เรียนไดส้ ร้างสรรคช์ นิ้ งานจากวสั ดุเหลือใช้ และเป็นสือ่ การจดั การเรยี นการสอนในชั้นเรยี น
- กิจกรรมเสียงตามสาย ทาให้นักเรียนเห็นคุณค่าของการคัดแยกขยะ และการอนุรักษ์
สิ่งแวดล้อมภายในโรงเรียนให้มีความสะอาด รูจ้ กั ท้งิ ขยะใหถ้ กู ที่

๑

ภาคผนวก

การดาเนนิ งานกจิ กรรมโรงเรียนปลอดขยะ

๒

คาสัง่ โรงเรยี นบ้านดนิ โส
ท่ี ๑๓/๒๕๖๕

เรอ่ื ง แตง่ ตงั้ คณะกรรมการดาเนนิ งาน โรงเรียนปลอดขยะ (Zero Waste School)

ด้วยโรงเรียนบ้านดินโส ได้ดาเนินโครงการโรงเรียนปลอดขยะ (Zero Waste School)
เพ่ือให้โครงการดาเนินไปตามวัตถุประสงค์การขับเคล่ือนนโยบายการจัดการขยะในสถานศึกษาให้มี
ประสิทธภิ าพ โดยการสง่ เสริม การรักษาสิง่ แวดล้อมภายในโรงเรียน การคัดแยกขยะ การกาจดั ขยะครบวงจร
เพ่ือสร้างจิตสานึกให้แก่นักเรียน ครู และบุคลากรทางการศึกษาของโรงเรียน เพ่ือให้การดาเนินการดังกล่าว
เปน็ ด้วยความเรียบรอ้ ยและเกิดผลดี อาศัยอานาจตามพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการและบุคลากรทางการ
ศึกษา พ.ศ. 254๗ อานาจตามมาตรา 27 แห่ง พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการครูและบุคลากร
ทางการศึกษา พ.ศ. 2547 จึงแต่งตั้งข้าราชการครแู ละลูกจ้างของโรงเรียนบ้านดินโส ปฏิบัติหน้าท่ี ประจาปี
การศกึ ษา 2564 ดังตอ่ ไปนี้

๑. คณะกรรมการอานวยการ ประกอบดว้ ย

๑. นายละมูล บูชากลุ ผ้อู านวยการโรงเรียน ประธานกรรมการ

๒. นางสาวอรทยั พมิ พ์ใจใส รองผอู้ านวยการโรงเรียน รองประธานกรรมการ

๓. นางรชั นดิ า นิลมณี ครชู านาญการพเิ ศษ กรรมการ

๔. นางรงั สนิ ี โยธาธิตกิ ลุ ครชู านาญการพเิ ศษ กรรมการ

๕. นางสริ พิ ร อนสุ รพรพงศ์ ครูชานาญการพิเศษ กรรมการ

๖. นางจติ ติมา กล่อมจิต ครูชานาญการ กรรมการ

๗. นายภาณวุ ัตร นาวาทอง ครู กรรมการ

๘. นางสาววันนภา ศิริธรรม ครูอัตราจา้ ง กรรมการและ

เลขานกุ าร

หนา้ ที่

๑. กาหนดนโยบายดา้ นการจดั การขยะโรงเรียนบา้ นดนิ โส

๒. ให้คาปรึกษาเสนอแนวคดิ เพื่อพัฒนา

๓. กาหนดนโยบายใหค้ รู นักเรียน ผู้ปกครองและชมุ ชนมสี ว่ นร่วมในการจัดการขยะ

๔. ส่งเสรมิ สนบั สนุนการดาเนนิ การให้เปน็ ไปตามประกาศนโยบายของโรงเรียนในการจัดการขยะ

๕. นเิ ทศ กากับตดิ ตามการดาเนินงานของคณะกรรมการโรงเรียนปลอดขยะอยา่ งมปี ระสิทธภิ าพ

๒. คณะกรรมกรรมการฝา่ ยดาเนนิ งาน โรงเรยี นปลอดขยะ ประกอบดว้ ย

๒.๑ นายภาณุวัตร นาวาทอง ครู ประธานกรรมการ
รองประธานกรรมการ
๒.๒ นางรัชนดิ า นลิ มณี ครชู านาญการพเิ ศษ กรรมการ
กรรมการ
๒.๓ นางสริ ิพร อนุสรพรพงศ์ ครูชานาญการพเิ ศษ กรรมการ

๒.๔ นางรังสนิ ี โยธาธิติกุล ครชู านาญการพเิ ศษ

๒.๕ นางกนิษฐา เปรมปรีชาญาณ ครชู านาญการพิเศษ

๓

๒.๖ นางสาวจิตตมิ า กล่อมจิต ครชู านาญการ กรรมการ
๒.๗ นายปิติ แสงทอง ครชู านาญการ กรรมการ
๒.๘ นายสาวเสาวลกั ษณ์ แกว้ ม่วง ครู กรรมการ
๒.๙ นางสาวเขมจริ า หว่านพืช ครู กรรมการ
๒.๑๐ นายเจนวทิ ย์ กรองแกว้ ครู กรรมการ
๒.๑๑ นางสาวนติพร พกิ ลุ ทอง ครู กรรมการ
๒.๑๒ นางสาวขนษิ ฐา จรวงษ์ ครู กรรมการ
๒.๑๓ นายภานุพงษ์ ทองสงดั ครู กรรมการ
๒.๑๔ นางสาววิวรรณศา สมบญุ ดี ครู กรรมการ
๒.๑๕ นางสาววรญั ญา มากมาย ครู กรรมการ
๒.๑๖ นายก้องเกียรติ ช่างการ ครู กรรมการ
๒.๑๗ นางสาวณัฐสดุ า ตะเภาพงษ์ ครู กรรมการ
๒.๑๘ นางสาวอรพรรณ วรรณศริ ิ ครูผูช้ ว่ ย กรรมการ
๒.๑๙ นางสาวสุปรียา เทพาลนุ ครูผชู้ ่วย กรรมการ
๒.๒๐ นางนันทิยา รตั น์นมุ่ น้อย ครจู า้ งสอน กรรมการ
๒.๒๑ นายอทุ ยั เสาแกว้ ชา่ งปูน 4 กรรมการ
๒.๒๒ นางสาวสายฝน สาคร ครพู เ่ี ลี้ยง กรรมการ
๒.๒๓ นางสาวสุวนนั ธ์ ทองคา ธุรการโรงเรียน กรรมการ

๒.๒๔ นางสาววันนภา ศริ ิธรรม ครอู ัตราจา้ ง กรรมการและ

เลขานุการ

หนา้ ท่ี
๑. ประชุม วางแผน และจัดทาโครงการ โรงเรียนปลอดขยะ
๒. ดาเนนิ การท้งั ๕ สว่ นหลัก ดงั นี้
๒.๑ สว่ นที่ 1 นโยบาย การสนับสนุน และแผนการดาเนินงาน
๒.๒ สว่ นที่ ๒ กระบวนการสง่ เสรมิ ความรคู้ วามเขา้ ใจและการมีสว่ นรว่ มจดั การขยะ

๒.๓ ส่วนที่ ๓ การจัดการขยะภายในโรงเรยี นโดยใชห้ ลกั ๓Rs
๒.๔ ส่วนที่ ๔ ผลสาเร็จและความยั่งยืนของโรงเรยี นปลอดขยะ

๒.๕ สว่ นที่ ๕ การจดั การขยะมลู ฝอยและสง่ิ แวดล้อมตามหลักปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง
๓. กากบั ตดิ ตามแก้ไขปญั หาและสรปุ รายงานผล
๔. สรุปรายงานผลการดาเนนิ งานให้ผบู้ ริหารรับทราบ
๕. งานอ่นื ๆท่ีไดร้ บั มอบหมาย

๔

๓. งานอาคารสถานท่ี

๑. นายปิติ แสงทอง ครชู านาญการ ประธานกรรมการ

๒. นายภาณวุ ตั ร นาวาทอง ครู กรรมการ

๓. นายภานพุ งษ์ ทองสงดั ครู กรรมการ

๔. นายเจนวทิ ย์ กรองแก้ว ครู กรรมการ

๕. นายก้องเกยี รติ ช่างการ ครู กรรมการ

๖. นางสาววันนภา ศริ ธิ รรม ครูอัตราจ้าง กรรมการ

๗. นายอุทัย เสาแกว้ ชา่ งปนู 4 กรรมการและ

เลขานุการ

หน้าท่ี

ปรับปรงั พัฒนาภูมิทศั น์จุดคัดแยกขยะและหลมุ ขยะให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน

๔. ฝ่ายประชาสัมพันธ์

๑. นางสิรพิ ร อนสุ รพรพงศ์ ครชู านาญการพิเศษ ประธานกรรมการ

๒. นางสาวเขมจริ า หวา่ นพืช ครู กรรมการ

๓. นางสาวขนิษฐา จรวงษ์ ครู กรรมการ

๔. นางสาววนั นภา ศิรธิ รรม ครูอตั ราจ้าง กรรมการและ

เลขานุการ

หน้าท่ี

ประชาสมั พันธ์ เผยแพร่ขา่ วสารและขอ้ มลู ของการดาเนินงาน รวมถึงกจิ กรรมตา่ งๆของ

โครงการโรงเรยี นปลอดขยะ (Zero Waste School)

ให้ผู้ท่ีได้รับมอบหมายหน้าท่ีฝ่ายต่างๆ ปฏิบัติงานให้เกิดประสิทธิภาพ เพ่ือให้งานสาเร็จด้วยดี และ
หากเกิดปัญหาในการปฏิบัติงานต่างๆให้ประสานงานกับคณะกรรมฝ่ายอานวยการ เพ่ือแก้ปัญหาให้ลุล่วง
ดว้ ยดี

ท้ังน้ี ตัง้ แตว่ ันที่ ๒๘ มกราคม พ.ศ. ๒๕๖๕ เป็นต้นไป

ส่งั ณ วนั ท่ี ๒๘ มกราคม พ.ศ. ๒๕๖๕

(นายละมลู บูชากุล)
ผ้อู านวยการโรงเรียนบ้านดินโส

๕

ประกาศโรงเรยี นบ้านดนิ โส
เรอ่ื ง นโยบายการอนรุ กั ษพลงั งานและสงิ่ แวดล้อม

การดาเนินงานกิจกรรมการสร้างวินัยด้านการบริหารจัดการขยะ น้าเสียและมลพิษทางอากาศ มี
จุดประสงค์เน้นการสร้างวินัยให้เกิดข้ึนในสถานศึกษาให้กับนักเรียน เยาวชนเป็นสาคัญเพราะเยาวชนเป็น
พลเมืองแห่งอนาคต ดังนั้น การท่ีพลเมืองท่ีดีต้องมีวินัยใส่ใจ เรื่อง ส่ิงแวดล้อมโดยเฉพาะปัญหา เร่ือง ขยะที่
เน้นวินัย เรือ่ งการจัดการขยะ แยกขยะ ธนาคารขยะ และการมจี ิตสานกึ ด้านการดแู ลรักษาสง่ิ แวดลอ้ ม

ปีงบประมาณ 2559 รัฐบาลได้มีนโยบายเน้นด้านการบริหารจัดการขยะ น้า น้าเสีย พลังงานและ
ความหลากหลายทางชีวภาพ ที่มุ่งเน้นการทางานบูรณาการจากหน่วยท่ีเกี่ยวข้อง จึงดาเนินการจัดทาแผน
ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เป็นแผนต่อเนื่องต้ังแต่ ปี พ.ศ. 2562 -2566 เน้นด้านการสร้างวินัย
และจิตสานึกให้พลเมือง ด้านการคัดแยกขยะ การใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพและการมีส่วนร่วมในการ
ดแู ลและอนุรกั ษ์ความหลากหลายทางชวี ภาพและอนรุ กั ษส์ ่งิ แวดลอ้ ม

สานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน เป็นหน่วยงานหลักที่เกี่ยวข้อง ในการสร้างพลเมืองที่มี
คุณภาพในการให้ความรู้ สร้างเจตคติ นาไปสู่การมีความตระหนักและมีจิตสานักท่ีดี ในการจักการขยะ น้า
น้าเสีย มลพิษทางอากาศ พลังงานและอนุรักษ์ความหลากหลายทางธรรมชาติ โดยมีเป้าหมายเชิงนโยบายให้
ทกุ โรงเรยี นทวั่ ประเทศ ดาเนินการ เรือ่ งการสร้างวินยั ดา้ นการจัดการยะ นา้ เสีย มลพิษทางอากาศนนั้

เพ่ือให้ดาเนินการบริหารจัดการอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพจึง
ร่วมกับคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานคณะครูผู้ปกครองและนักเรียนกาหนดนโยบายการอนุรักษ์
พลงั งานและส่งิ แดลอ้ ม ดังน้ี

1. โรงเรียนมีการบริหารงานด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมอย่างมรี ะบบ
2. ปลกู ฝังจติ สานกึ ดา้ นพลังงานและสิง่ แวดล้อมทัง้ ภายในและภายนอก
3. ประสานความร่วมมือระหว่างโรงเรียนผู้ปกครองและชุมชุนในการดาเนินกิจกรรมด้าน
อนุรักษพ์ ลังงานและสิง่ แวดลอ้ ม

ทั้งนี้นโยบายอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมนี้จะมีผลบังคับใช้กับทุกส่วนของโรงเรียน
นบั ต้ังแต่ วนั ที่ 1 กรกฎาคม 2564 นี้ เปน็ ตน้ ไป

(นายละมูล บชู ากุล)
ผ้อู านวยการโรงเรียนบ้านดินโส

๖

แบบประเมิน โครงการโรงเรียนปลอดขยะ

โรงเรยี นบ้านดินโส สานกั งานเขตพื้นทกี่ ารศกึ ษาประถมศึกษากาญจนบรุ ี

************************************************************

คาแนะนา ทาเคร่ืองหมาย √ และเติมคาลงในชอ่ งวา่ งตามความจรงิ

ตอนที่ ๑ ขอ้ มลู ผู้ประเมิน

๑ สถานภาพ นกั เรียน ครแู ละบุคลากรทางการศกึ ษา ผปู้ กครอง

๒. เพศ ชาย หญงิ

ตอนท่ี ๒ ความพงึ พอใจ โครงการโรงเรียนปลอดขยะ
เกณฑ์ คะแนน ๕= มากที่สดุ , ๔= มาก , ๓= ปานกลาง , ๒ = น้อย , ๑ = นอ้ ยทีส่ ดุ

ข้อ ประเดน็ ระดบั ความพึงพอใช้

๑. การปลกู จิตสานกึ พฤติกรรมของทา่ น ๕ ๔๓๒๑
๑.๑ ท่านตระหนักถึงความสาคญั ของโรงเรียนปลอดขยะ
๑.๒ ทุกคนมสี ว่ นร่วมในการดาเนินโครงการโรงเรียนปลอดขยะ
๑.๓ มกี ารจัดกิจกรรมการประกวดในกจิ กรรมโรงเรียนปลอดขยะ ใน

การประดิษฐ์สงิ่ ของจากวัสดุรีไซเคิลภายในโรงเรยี น
๑.๔ ทา่ นรู้จักวธิ กี ารคดั แยกขยะ
๑.๕ ทา่ นสามารถนาขยะท่ีมปี ระโยชน์ไปรีไซเคลิ ให้เกิดประโยชนใ์ ห้

มากทีส่ ดุ
๒ ความเป็นระเบียบเรียบร้อยและความสะอาดในโรงเรียน
๒.๑ โรงเรียนมีความสะอาดร่มรนื่ เหมาะแก่การศึกษา
๒.๒ อาคารเรยี นทุกอาคารมีความสะอาดอย่างเหมาะสม
๒.๓ ถังขยะเพยี งพอตอ่ ปริมาณขยะในแตล่ ะวัน

๒.๔ ในบริเวณโรงเรยี นมีถงั ขยะที่แยกประเภทชัดเจน

๒.๕ ไดร้ ับความรว่ มมือจากชมุ ชนและหนว่ ยงานราชการในการดแู ล
รักษาความสะอาดเป็นอยา่ งดี

ข้อเสนอแนะเพ่ือการพัฒนา (ถ้ามี)

๗