ร่างกายมนุษย์

ระบบสืบพันธุ์เพศหญิง ประกอบด้วยอวัยวะที่ส าคัญ ได้แก่ ท่อน าไข่ รังไข่ ช่องคลอด ปากมดลูก มดลูก เยื่อบุมดลูก

รังไข่ (ovary) มีอยู่ 2 ข้าง แต่ละข้างอยู่ใกล้กับปลายของท่อน าไข่ ที่มีลักษณะ เป็นปากแตร รังไข่ท าหน้าที่สร้างเซลล์ไข่ ซึ่งเป็นเซลล์สืบพันธุ์เพศเมีย เมื่อเกิดการตก ไข่ เซลล์ไข่จะเคลื่อนที่จากรังไข่ ไปตามท่อน าไข่ ซึ่งมีปลายข้างหนึ่งเปิดเข้าสู่มดลูก มดลูกมีผนังหนา ประกอบด้วยกล้ามเนื อ และเนื อเยื่อด้านใน ซึ่งสามารถแบ่งตัวได้ เพื่อรอรับการฝังตัวของเอ็มบริโอ ส่วนบริเวณที่มดลูกติดต่อกับช่องคลอด เรียกว่า ปาก มดลูก

นอกจากนั นยังสร้างฮอร์โมนเพศท าหน้าที่ควบคุมการเปลี่ยนแปลงของร่างกาย อัณฑะและรังไข่ท าหน้าที่สร้างเซลล์สืบพันธุ์ ฮอร์โมน คือ สารเคมีที่ร่างกายสร้างขึ นจากเนื อเยื่อหรือต่อมไร้ท่อและถูก ล าเลียงไปยังสู่อวัยวะเป้าหมาย เพื่อท าหน้าที่ควบคุมการท างานของระบบ ต่างๆ ในร่างกาย เช่น ระบบสืบพันธุ์ระบบขับถ่าย ฮอร์โมน

- มีเสียงแตกและทุ้มขึ น - ไหล่ผาย - มีหนวดเครา - มีขนรักแร้ - มีขนบริเวณอวัยวะเพศ - มีการสร้างอสุจิและหลั่งน าอสุจิ ได้ เมื่อเข้าสู่วัยหนุ่มสาวจะเกิดการเปลี่ยนแปลงของร่างกายที่สามารถสังเกตได้ ⭐️เพศชาย - มีเสียงแหลมเล็ก - เต้านมขยายใหญ่ขึ น - สะโพกผาย - มีขนรักแร้ - มีขนบริเวณอวัยวะเพศ - มีประจ าเดือน ⭐️เพศหญิง

ฮอร์โมนที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงในเพศชาย คือ - เทสโทสเทอโรน (testosterone) การมีฮอร์โมนเพศ จะท าให้อวัยวะในระบบสืบพันธุ์มีการพัฒนาและสามารถสืบพันธุ์ได้ ฮอร์โมนที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงในเพศหญิง คือ - อีสโทรเจน (estrogen) - โพรเจสเทอโรน (progesterone)

เพศหญิงเมื่อเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์(11-15ปี) จะมีประจ าเดือน (menstruation) เกิดขึ นเป็น รอบๆ เรียกว่า รอบเดือน ประจ าเดือน แต่ละรอบเดือนใช้เวลาประมาณ 28 วัน ในแต่ละรอบเดือนจะมีประจ าเดือนออกมาประมาณ 3-5 วัน ไข่จะตกก่อนประจ าเดือนมา 14 วัน (คนที่มีรอบเดือนปกติ) ประจ าเดือนที่ออกมาแต่ละรอบเดือน คือ ผนังมดลูกชั นในที่หนาขึ นในระหว่างรอบ เดือนที่หลุดลอกออกมาพร้อมกับเลือดทางช่องคลอด ปวดประจ าเดือน เพราะ มดลูกบีบตัว เพื่อขับผนังมดลูกที่หนาขึ นจากการเตรียมให้ไข่มาฝัง

เมื่อเซลล์ไข่เกิดการปฏิสนธิ(fertilization) กับอสุจิ นิวเคลียสของอสุจิจะเข้าไปรวมกับนิวเคลียสของเซลล์ไข่ เกิดเป็นเซลล์ที่เรียกว่า ไซโกต (zygote) การปฏิสนธิ จากนั นไซโกตจะเพิ่มจ านวนเซลล์โดยการแบ่งเซลล์ จาก 1 เซลล์เป็น 2 เซลล์จาก 2 เซลล์เป็น 4 เซลล์ และเพิ่มขึ นแบบทวีคูณ จนกลายเป็นกลุ่มเซลล์เรียกว่า เอ็มบริโอ (embryo) ⭐️ ⭐️

ขณะทารกอยู่ในครรภ์มารดา น าคร่ า - ช่วยป้องกันอันตราย ปรับอุณหภูมิ รก - ทางผ่านอาหาร อากาศของทารกจากมารดา สายสะดือ - เชื่อมต่อระหว่าง รก เเละทารก

• ไข่ + อสุจิ(อย่างละ 1) • เพศเดียวกันเสมอ • ลักษณะทางพันธุกรรมเหมือนกัน • ใช้รกเดียวกัน แฝดเเท้ แฝดเทียม • ไข่ + อสุจิ(มากกว่า 1) • เพศเดียวกัน หรือคนละเพศก็ได้ • ลักษณะทางพันธุกรรมเหมือนกัน หรือต่างกันก็ได้ • ใช้คนละรก

⭐️การคุมก าเนิดแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ การคุมก าเนิด 1. การคุมก าเนิดชั่วคราว 2. การคุมก าเนิดถาวร - เป็นการป้องกันการตั งครรภ์ในช่วงเวลาที่ไม่พร้อมจะมีบุตร - สามารถกลับมาตั งครรภ์เมื่อหยุดการคุมก าเนิด - เป็นการป้องกันการตั งครรภ์ถาวร - ไม่สามารถมีบุตรอีกได้

1.1 การคุมก าเนิดด้วยวิธีธรรมชาติ 1. การคุมก าเนิดชั่วคราว การคุมก าเนิดชั่วคราว แบ่งออกเป็น 3 ประเภท คือ โดยการมีเพศสัมพันธ์เฉพาะในช่วงระยะ 7 วัน ก่อนมีประจ าเดือนวัน แรก ซึ่งเป็นช่วงที่เซลล์ไข่สลายตัว และระยะหลังจากมีประจ าเดือนวันแรก ต่อไปอีก 7 วัน ซึ่งเป็นช่วงที่ยังไม่มีการตกไข่ อย่างไรก็ตาม วิธีการนี ใช้ได้กับผู้หญิงที่มีประจ าเดือนตรงเวลาและ สม่ าเสมอและมีโอกาสผิดพลาดได้สูง

การคุมก าเนิดโดยใช้ฮอร์โมนสังเคราะห์ที่เลียนแบบ ฮอร์โมนเพศหญิง เช่น ยาเม็ดคุมก าเนิด ยาเม็ด คุมก าเนิดฉุกเฉิน ยาฝังคุมก าเนิด เป็นการคุมก าเนิดที่ ท าให้ปริมาณฮอร์โมนเพศหญิงในร่างกายเปลี่ยนแปลง ไป ซึ่งส่งผลต่อการเจริญเติบโตของเซลล์ไข่และการตก ไข่ 1.2 การคุมก าเนิดโดยใช้ฮอร์โมน 1.3 การคุมก าเนิดโดยใช้อุปกรณ์ การคุมก าเนิดโดยใช้อุปกรณ์ ได้แก่ การใช้ถุงยางอนามัย ซึ่งเป็นการคุมก าเนิดที่ ป้องกันไม่ให้อสุจิเข้าไปปฏิสนธิกับเซลล์ไข่ การใช้ห่วงอนามัยโดยแพทย์จะเป็นผู้ สอดเข้าไปในมดลูกท าให้โพรงมดลูกของเพศหญิงมีสภาพไม่เหมาะแก่การฝังตัวของ เอ็มบริโอ ยาเม็ดคุมก าเนิด ถุงยางอนามัย

เพศชาย ท าได้โดยผูกและตัดหลอดน าอสุจิให้แยกออกจากกัน เพื่อป้องกันไม่ให้ อสุจิออกมาพร้อมกับน าอสุจิ เพศหญิง ใช้วิธีการผูกและตัดท่อน าไข่ทั ง 2 ข้าง เพื่อป้องกันเซลล์ไข่เคลื่อนที่ไป ปฏิสนธิกับอสุจิในท่อน าไข่ 1. การคุมก าเนิดถาวร การคุมก าเนิดถาวร หรือ การท าหมัน

⭐️การช่วยให้มีบุตรง่าย แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ การช่วยให้มีบุตรง่าย 1. การท ากิฟท์: GIFT 2. การท าเด็กหลอดแก้ว - ฉีดอสุจิเข้าไปในท่อน าไข่ เเล้วให้ปฏิสนธิกันเอง (ไข่+อสุจิอาจไม่ปฏิสนธิกัน) - น าไข่เเละอสุจิมาผสมในจานทดลองจนกลายเป็นตัวอ่อน - หลังจากนั นน าไปฝังในโพรงมดลูกเพศหญิง (ไข่+อสุจิปฏิสนธิกันเเล้ว)

จบหน ่ วยท ี ่ 3