องค์ประกอบ ของนาฏศิลป์ มัธยมศึกษาปีที่ 3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 4
นาฏศิลป์ไทยเป็นศิลปะการแสดงที่มีความงดงาม อ่อนช้อย และเป็นเอกลักษณ์ของชาติไทยที่อยู่คู่ชาติไทยมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน การแสดงนาฏศิลป์ไทยแต่ละประเภทที่มีความงดงามนั้นจะต้องมีองค์ ประกอบนาฏศิลป์ที่ ช่วยให้การแสดง มีความงดงามและสมบูรณ์มากขึ้น ความสำ คัญของ องค์ประกอบนาฏศิลป์ มัธยมศึกษาปีที่ 3
องค์ประกอบของนาฏศิลป์ จังหวะ ทำ นอง 4. นาฏยศัพท์หรือภาษาท่า การเคลื่อนไหว 5. รูปแบบการแสดง อารมณ์ความรู้สึก 6. การแต่งกาย มี 6 องค์ประกอบ ได้แก่ 1. 2. 3.
จังหวะทำ นอง เป็นส่วนหนึ่งของดนตรี ที่มีอิทธิพลต่อการแสดงนาฏศิลป์เป็นอย่างมาก มีส่วนช่วยในการสร้างอรรถรสในการแสดง ถือว่าผู้แสดงนาฏศิลป์ไทยจะต้องทำ ความเข้าใจ กับจังหวะทำ นองดนตรี เพื่อให้สามารถร่ายรำ แสดงท่าทางได้ถูกต้องตามจังหวะ หากแสดงไม่ ถูกต้องตามจังหวะ จะเรียกว่า "บอดจังหวะ" จะทำ ให้ การแสดงไม่สวยงามและไม่พร้อมเพรียง เครื่องดนตรีที่ใช้กำ กับจังหวะ เช่น ฉิ่ง กรับ กลอง 1.จังหวะ ทำ นอง
การเคลื่อนไหวของนาฏศิลป์ หมายถึง การเคลื่อนไหวของตัวผู้แสดงตามบทร้อง และการแปรแถวเคลื่อนที่ในรูปแบบต่าง ๆ เช่น แถววีหงาย แถววีคว่ำ แถววงกลมแถว หน้ากระดาน การเคลื่อนไหวจะเป็นสื่อในการถ่ายทอดเรื่องราวต่าง ๆ แทนคำ พูด มีหลักที่ ควรคำ นึงดังนี้ 1. ถ้าเครื่องแต่งกายหลากสี 2. การแปรรูปแถวไม่ควรแปรถี่จนเกินไป 3. ถ้าผู้แสดงมีสีผิวต่างกัน 4. ถ้าผู้แสดงมีรูปร่างต่างกัน ในด้านความสูง 5. ถ้าผู้แสดงฝีมือต่างกันจนเห็นได้ชัด 6. การแปรแถวให้งดงามแปลกตา 2. การเคลื่ีอนไหว อ ง ค์ ป ร ะ ก อ บ ข อ ง น า ฏ ล
ตัวอย่างการเคลื่ีอนไหว แปรแถว อ ง ค์ ป ร ะ ก อ บ ข อ ง น า ฏ ศิ ล ป์
อารมณ์และความรู้สึกมีผลต่อการแสดง นาฏศิลป์ โดยผู้แสดงจะถ่ายทอดออกมา ท่าสีหน้า แววตา ท่าทาง เพื่ีอให้ผู้ชมได้รับรู้ มีความรู้สึกร่วม และเกิดอรรถรสในการชม การแสดงมากขึ้น 3. อารมณ์และความรู้สึก
4. นาฏยศัพท์และภาษาท่า - นาฏยศัพท์ หมายถึง ศัพท์เฉพาะที่ใช้เรียกท่ารำ ส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย เช่น จีบ ตั้งวง ล่อเเก้ว ประเท้า กระดกเท้า - ภาษาท่า หมายถึง การแสดงท่าทางแทนคำ พูด ความรู้สึก และอากัปกิริยา โดยสรุป นาฏยศัพท์และภาษาท่าจะเป็นตัวสื่อ กลางในการเล่าเรื่องราวต่าง ๆ เพื่อให้ผู้ชมเข้าใจ ความหมายของการแสดงนั้น ๆ
การแสดงเป็นหมู่ การแสดงเป็นเรื่องราว การแสดงเดี่ยว การแสดงเป็นชุดเป็นตอน 5. รูปแบบการแสดง การแสดงที่ใช้ เพลงบรรเลง ประกอบการแสดง จะมีเนื้อร้องหรือไม่ ก็ได้ เน้นความ พร้อมเพรียง การแปรแถวที่ สวยงาม การแสดงที่มี ผู้แสดงเพียง คนเดียว เพื่อเป็นการร่ายรำ เพื่ออวดฝีมือของ ผู้แสดง เน้นการ ร่ายรำ ที่ใช้มือ การแสดงที่นำ ภาพ ที่เกิดจากจินตนาการ และประสบการณ์ มาผูกเป็นเรื่องราว มีการเชื่อมโยง เหตุการณ์ โดย ใช้ ตัวละครในการดำ เนิน เรื่องราว การแสดงที่ตัดตอนมาจาก การแสดงโขน-ละคร เช่น เรื่้องสังข์ทอง ตอนรจนา เสี่ยงพวงมาลัย เรื่องอิเหนา ตอนย่าหรัน ตามนกยูง
การแต่งกายที่ใช้ในการแสดงนาฏศิลป์ไทย จะมีความสวยงามวิจิตร บ่งบอกถึงลักษณะของ ตัวละครนั้น ๆ รวมถึงการแสดงพื้นบ้านที่บ่งบอก ถึงวิถีชีวิตในแต่ละภาคด้วย 6. การแต่งกาย
ตัวอย่างการแต่งกาย
พร้อมหรือยัง ?