Benzene

PETROMAT ไขขอ้ ขอ้ งใจ จรงิ หรือไม่ ?

“เบนซนี (Benzene)
ภัยใกลต้ ัวจากรถยนต์”

เรือ่ งโดย รัชนี ม่วงประเสรฐิ

ห ลายท่านคงเคยได้อ่านบทความที่แชร์ต่อ ๆ กันผ่านโซเชียลเน็ตเวิร์คว่าเบนซีนสามารถระเหยออกมาจากเบาะ

คอนโซลหน้า และน้�ำหอมปรับอากาศของรถยนต์ได้หากจอดรถตากแดดนาน ๆ สังเกตได้จากกล่ินของพลาสติก
ดังน้ันเม่ือข้ึนรถห้ามเปิดแอร์โดยทันที ไม่เช่นนั้นเราจะได้รับสารเบนซีนที่เป็นสารก่อมะเร็ง เป็นพิษต่อกระดูก
ท�ำให้เกิดโรคโลหิตจาง ลดจ�ำนวนเม็ดเลือดขาว ซ่ึงในระยะยาวอาจท�ำให้เป็นโรคลูคีเมีย และอาจเป็นอันตราย
ตอ่ ทารกในครรภม์ ารดาได้ ฟงั ดนู า่ กลวั นะคะ แลว้ จะหลกี เลยี่ งอยา่ งไรในเมอ่ื รถยนตเ์ ปน็ สว่ นหนงึ่ ของการดำ� เนนิ ชวี ติ ไปแลว้
บทความลักษณะนี้ส่งต่อ ๆ กันต้ังแต่ปี 2552 และมีกระแสวิพากษ์วิจารณ์กลับด้วยเช่นกันว่าไม่เป็นความจริง
ซง่ึ ปจั จุบันหลายคนก็ยงั สบั สนอย่วู ่าจรงิ เท็จอย่างไร PETROMAT จึงขอไขข้อข้องใจกับประเด็นน้ี

รจู้ กั เบนซีน

เป น็ ของBเหeลnวzใeสnไมeม่ สี(Cี ร6ะHเ6ห)ยมงา่วยลโมมกี เลลน่ิกุลเป7น็ 8ส.า1ร1ไวไกฟรมั ลตะอ่ลาโมยนลำ�้ ไคดุณเ้ ลสก็ มนบอ้ ตัยิ
จดุ เดอื ด 80 องศาเซลเซยี ส มคี า่ ความดนั ไอทอี่ ณุ หภมู ิ 25 องศาเซลเซยี ส
เท่ากบั 95.2 มิลลเิ มตรปรอท เป็นสารที่มีความเสถียร ซง่ึ ในน�้ำมันดิบ
ปกติจะมีเบนซนี อยู่ประมาณ 4 กรัมต่อลิตร

การใช้ประโยชน์

เบนซีนใช้เติมในน�้ำมันแก๊สโซลีนหรือน้�ำมันเบนซินเพ่ือเพิ่มค่า

ออกเทน โดยกำ� หนดปรมิ าณการเตมิ ไมเ่ กนิ 0.62 -1.00% ใชเ้ ปน็ วตั ถดุ บิ
ในการผลติ แวก๊ ซ์เรซนิ หมกึ พลาสตกิ ยางสารซกั ลา้ งและยาฆา่ แมลงเปน็ ตน้
เปน็ ตวั ทำ� ละลาย และเปน็ สารตงั้ ตน้ ในการผลติ สารปโิ ตรเคมอี น่ื ๆ อาทิ
เอทิลเบนซนี คิวมีน เปน็ ตน้

+66-2-218-4171 petromat www.petromat.org Center of Excellence on Petrochemical and Materials Technology

โอกาสในการรับเบนซนี เขา้ สรู่ า่ งกาย

สว่ นใหญเ่ ราสามารถรบั สารเบนซนี ผา่ นการหายใจ โดยแหลง่ กำ� เนดิ ของเบนซนี ในอากาศมาจากการเผาไหมข้ องถา่ นหนิ
นำ�้ มนั และวสั ดทุ ม่ี เี บนซนี เปน็ องคป์ ระกอบ การระเหยของนำ้� มนั ในปม๊ั นำ�้ มนั การระเหยจากแหลง่ อตุ สาหกรรมโดยเฉพาะ
อตุ สาหกรรมปโิ ตรเคมี ควนั จากการเผาไหมเ้ ครอื่ งยนต์ และควนั จากบหุ รี่ นอกจากนอ้ี าจมาจากการบรโิ ภคนำ�้ ทมี่ กี ารปนเปอ้ื น
ของเบนซนี จะเหน็ วา่ สว่ นใหญค่ นทว่ั ๆ ไปทไี่ มไ่ ดท้ ำ� งานอยใู่ นพน้ื ทอ่ี ตุ สาหกรรมโอกาสทจ่ี ะไดร้ บั เบนซนี ผา่ นการสดู ดมมกั เกดิ
จากการระเหยของเบนซนี จากปม๊ั นำ้� มนั สที าบา้ น การเผาไหมข้ องวสั ดทุ ม่ี เี บนซนี และควนั จากรถยนต์ แตก่ รณอี ณุ หภมู คิ วาม
รอ้ นในรถยนตท์ จ่ี อดกลางแดดนาน ๆ มอี ณุ หภมู อิ ยใู่ นชว่ ง 40 - 70 องศาเซลเซยี ส ซงึ่ ไมส่ งู พอทจ่ี ะเผาไหมเ้ บาะหรอื คอนโซล
หนา้ แลว้ กอ่ ใหเ้ กดิ เบนซนี ออกมาได้ เพราะวสั ดทุ ใี่ ชท้ ำ� เบาะหรอื คอนโซลหนา้ สว่ นใหญท่ ำ� มาจากหนงั พวี ซี ี โพลโี อเลฟนิ โพลยี รู เี ทน
เปน็ ตน้ ซง่ึ การสลายตวั ของวสั ดเุ หลา่ นต้ี อ้ งใชอ้ ณุ หภมู ทิ สี่ งู มาก ดงั ตาราง

วัสดุองคป์ ระกอบของเบาะ คุณสมบตั ทิ ่ีเกย่ี วกบั ความร้อน
หรือคอนโซลหน้า ทนต่อการเกดิ ปฏิกิรยิ าเคมี เนอื่ งจากมีคลอรนี เป็นองค์ประกอบ มีจดุ ติดไฟที่ 455 องศาเซลเซียส
พีวีซี ทนตอ่ การสลายตวั ทางเคมี ทนตอ่ รงั สยี วู แี ละความรอ้ นถงึ 130 - 160 องศาเซลเซยี ส
โพลโี อเลฟิน มีคุณสมบตั ไิ มล่ ามไฟ จะติดไฟเมื่อโดนเปลวไฟโดยตรงเท่านนั้ ทนต่ออุณหภูมไิ ด้ถงึ 120 องศาเซลเซยี ส
โพลียูรีเทน

องค์การอนามัยโลก หรือ WHO ได้ทดลองวัดค่าเบนซีนในรถยนต์ เบนซปีนรใมิ นารณถยนต์
พบว่ามีความเข้มข้นมากกว่าปริมาณท่ีพบในท่ีอยู่อาศัยแต่ก็ยังน้อยกว่าปริมาณ
ทพ่ี บในปม๊ั นำ�้ มนั นอกจากนยี้ งั มงี านวจิ ยั สนบั สนนุ ทตี่ พี มิ พใ์ นปี 2552 โดยสถาบนั = 2-g1/m439
ปอ้ งกนั สขุ ภาพและผบู้ รโิ ภค (Institute for Health and Consumer Protection)
ประเทศอิตาลี ทต่ี รวจวัดปริมาณสารอินทรยี ร์ ะเหยงา่ ยในรถยนต์ พบคา่ เบนซนี 320ซง่ึ ตำ�่ กวา่ g/m3
ระหวา่ ง 2 - 149 ไมโครกรัมตอ่ ลกู บาศกเ์ มตร สงู กว่าปรมิ าณทพี่ บในทีพ่ ักอาศัย ท่เี ปน็ คา่ มาตรฐานของ NIOSH
ซ่ึงปริมาณที่พบในฤดูร้อนจะสูงกว่าในฤดูหนาว แต่ค่าดังกล่าวก็ยังต�่ำกว่า
คา่ มาตรฐานของหนว่ ยงานดา้ นความปลอดภยั และอาชวี อนามยั ของสหรฐั อเมรกิ า
(The National Institute for Occupational Safety and Health, NIOSH)
ท่ีก�ำหนดมาตรฐานปริมาณเบนซีนในบรรยากาศที่ยอมรับได้ของผู้ท่ีปฏิบัติงาน
ในพนื้ ทที่ มี่ คี วามเสย่ี งอยทู่ ่ี 0.32 มลิ ลกิ รมั ตอ่ ลกู บาศกเ์ มตร หรอื 320 ไมโครกรมั
ตอ่ ลูกบาศกเ์ มตร

ขอ้ สังเกต

หนว่ ยทางวทิ ยาศาสตรท์ ใ่ี ชบ้ อกความเขม้ ขน้ ของเบนซนี ในบรรยากาศจะแสดงเปน็ ปรมิ าณสารตอ่ ปรมิ าตร ไดแ้ ก่ มลิ ลกิ รมั
หรือไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร แต่ข้อมูลที่ส่งต่อ ๆ กันนั้นแสดงเป็นหน่วย มิลลิกรัมต่อตารางฟุต ซึ่งเป็นสิ่งท่ีผิด
และไมไ่ ดส้ อื่ ความหมายทช่ี ดั เจน

ทมี่ า
http://www.epa.gov/airtoxics/hlthef/benzene.html http://msds.pcd.go.th/searchName.asp?vID=2413
http://www.who.int/ipcs/features/benzene.pdf http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0160412009001779
http://www.cansa.org.za/urban-legend-benzene-fumes-from-car-dashboard/
http://www.cancer.org/cancer/news/expertvoices/post/2011/07/19/is-your-car-killing-you-with-benzene.aspx

+66-2-218-4171 petromat www.petromat.org Center of Excellence on Petrochemical and Materials Technology