การดำเนินงานการศึกษาตามอัธยาศัย 3 ดี

คำนำ สรุปผลการดำเนินงานการศึกษาตามอัธยาศัย ห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง จังหวัด ขอนแก่น ประจำปี ๒๕๖๖ ได้จัดทำขึ้นเพื่อเป็นการรายงานผลการปฏิบัติงานการศึกษาตามอัธยาศัย ตามพันธะ กิจด้านต่างๆของห้องสมุด การปฏิบัติงานดังกล่าวเป็นการขับเคลื่อนห้องสมุด ๓ ดี และดำเนินการกิจกรรม ส่งเสริมการอ่านร่วมกับภาคีเครือข่ายในการร่วมทำให้โครงการ/กิจกรรมต่างๆ เป็นไปตามทิศทางเป้าหมายที่ กำหนดไว้ ดังรายละเอียดปรากฏในรายงานฉบับนี้ มาตรฐานที่ ๑ หนังสือดี มาตรฐานที่ ๒ บรรยากาศดี มาตรฐานที่ ๓ บรรณารักษ์ดี ห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง จังหวัดขอนแก่น จึงใคร่ขอขอบคุณภาคีเครือข่ายและ สถานศึกษาที่ให้ความร่วมมือในการขับเคลื่อนพันธะกิจของห้องสมุด จนสำเร็จลุล่วงด้วยดี ห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง ประจำปีงบประมาณ ๒๕๖๖ การดำเนินงานการศึกษาตามอัธยาศัยห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง | หน้า ก

สารบัญ เรื่อง หน้า คำนำ ก สารบัญ ข มาตรฐานที่ ๑ หนังสือดี ๑ มาตรฐานที่ ๒ บรรยากาศดี มาตรฐานที่ ๓ บรรณารักษ์ดี ๖ ๙ การดำเนินงานการศึกษาตามอัธยาศัยห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง | หน้า ข

การดำเนินงานการศึกษาตามอัธยาศัย (ห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง) การดำเนินงานห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง จังหวัดขอนแก่น ตามมาตรฐานห้องสมุด 3 ดี บรรณารักษ์ มีการวางแผนฯเสนอแผนฯ/ตามมาตรฐานการบริหารห้องสมุด 3 ดี สู่การพัฒนางานการศึกษาตาม อัธยาศัย ดังนี้ ห้องสมุด 3 ดี คือ หนังสือดี บรรณารักษ์ดี และบรรยากาศดี ซึ่งในกิจกรรมจะเน้นในการให้บริการ แก่ผู้ใช้บริการต่าง ๆ ได้แก่ นักศึกษา ครู และประชาชน โดยพัฒนาให้เป็นศูนย์กลางแห่งการเรียนรู้ต่าง ๆ ที่มี ความทันสมัย สะดวก รวดเร็ว และประทับใจ การจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านที่หลากหลาย พัฒนาผู้เรียนให้ รู้จักศึกษาค้นคว้าจากแหล่งเรียนรู้ด้วยตนเองทั้งภายในและภายนอกห้องสมุด ในปัจจุบันห้องสมุดยังเป็นแหล่ง เรียนรู้ที่สำคัญต่อผู้เรียน แต่ยังขาดแรงจูงใจให้ผู้เรียนสนใจใช้บริการห้องสมุดเท่าที่ควร ดังนั้นจึงมีความ จำเป็นต้องพัฒนาห้องสมุดประชาชนเพื่อการศึกษาค้นคว้า การให้บริการประเภทต่าง ๆ แก่นักศึกษา ครูและ ประชาชน ได้อย่างเพียงพอและมีประสิทธิภาพ โดยการดำเนินการจัดกิจกรรมที่ส่งเสริมให้นักศึกษา มีนิสัยรัก การอ่านและการค้นคว้าจากแหล่งเรียนรู้ด้วยตนเอง เพื่อปลูกฝังให้นักเรียนรู้จักการศึกษาค้นคว้าให้เกิด ประโยชน์สูงสุด ประเด็นการนิเทศ มาตรฐานที่ 1.หนังสือดี ตัวชี้วัดที่ 1.1 หนังสือหรือสื่อการเรียนรู้ที่มีคุณภาพ เนื้อหามีสาระ ส่งเสริมจินตนาการ คุณธรรม จริยธรรม ห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง มีการจัดซื้อ จัดหาหนังสือ โดยการให้ผู้ใช้บริการตอบ แบบสอบถามความต้องการหนังสือและสื่อ และสำรวจความต้องการหนังสือและสื่อ แล้วนำมาพิจารณาในการ จัดซื้อจัดหา เสนอต่อผู้บริหารสถานศึกษา และบรรณารักษ์เลือกหนังสือ ในการจัดหาจะเลือกหนังสือที่ สร้างสรรค์ปัญญา ตรงใจผู้อ่านและเนื้อหาถูกต้องไม่มีพิษภัย เนื้อหามีสาระ ส่งเสริมจินตนาการ คุณธรรม จริยธรรม https://forms.gle/3nGqJ8FFqkketrHs7 การดำเนินงานการศึกษาตามอัธยาศัยห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง | หน้า 1

ความถูกต้องของข้อมูลเชื่อถือได้ มีการอ้างอิงถูกต้อง ห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง มีการจัดซื้อจัดหาการซื้อหนังสือ ที่ถูกต้องตามระเบียบ การจัดซื้อจัดหาสื่อของสถานศึกษา โดยการนำแผนงานงบประมาณการศึกษาตามอัธยาศัยที่ได้จัดสรร มาซื้อ หนังสือและบริหารงานห้องสมุด อย่างถูกต้องและโปร่งใส มีความถูกต้องของข้อมูล มีความเที่ยงตรง เชื่อถือได้ จากแหล่งที่มา แหล่งค้นคว้า บรรณานุกรมถูกต้อง ชัดเจน ทันเหตุการณ์ และได้รับลิขสิทธิ์ที่ถูกต้องตาม กฎหมาย มีภาพประกอบและลายเส้นประกอบ สอดคล้องกับเนื้อหา ห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง บรรณารักษ์มีการจัดซื้อจัดหาหนังสือ ที่มีภาพประกอบ และลายเส้นประกอบ สอดคล้องกับเนื้อหา เหมาะสมกับวัย และสีสันสวยงาม เพื่อนำหนังสือมาบริการ ประชาชน เพื่อความน่าสนใจและดึงดูดใจ ทำให้ผู้ใช้บริการอยากอ่านหนังสือ มากขึ้น การดำเนินงานการศึกษาตามอัธยาศัยห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง | หน้า 2

ใช้คำที่อ่านง่าย เข้าใจง่าย ห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง มีการจัดหาหนังสือที่จะนำมาบริการในห้องสมุด เลือก สื่อการเรียนรู้ดี ที่มีคุณภาพ ใช้คำที่อ่านง่าย เข้าใจง่าย เพื่อส่งเสริมการอ่านและการเรียนรู้ให้แก่ประชาชน ใน พื้นที่ ทั้งภายในและภายนอกห้องสมุดทั้ง 12 ตำบล ตัวชี้วัดที่ 1.2 การจัดหาหนังสือหรือสื่อการเรียนรู้ที่มีคุณภาพ มีนโยบายการจัดหา มีคณะกรรมการคัดเลือก มีคณะกรรมการจัดซื้อ ห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง การสรรหาและแต่งตั้ง บุคลากร มีส่วนร่วมในการเลือก หนังสือ เป็นคณะกรรมการจัดทำแผน การคัดเลือก การจัดซื้อหนังสือห้องสมุดประชาชน ประสานงานเครือข่าย เพื่อแต่งตั้งเป็นคณะกรรมการดำเนินงานห้องสมุดใน การสรรหาจัดหาสื่อและวัสดุจัดหาโดยใช้งบประมาณ จัดหาโดยการรับบริจาคและประชาชน มีส่วนร่วมในการคัดเลือกด้วย การดำเนินงานการศึกษาตามอัธยาศัยห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง | หน้า 3

มีมุมแนะนำหนังสือดี ห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง มีสถานที่และบรรยากาศที่เอื้อต่อการเรียนรู้ จัดแบ่งมุม บริการหนังสือภายในห้องสมุดให้มีบรรยากาศส่งเสริมการอ่าน มีมุมแนะนำหนังสือดี นวัตกรรมส่งเสริมการอ่าน ไว้ให้บริการสำหรับผู้ใช้บริการห้องสมุด มีการหมุนเวียนหนังสือ ห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง มีการหมุนเวียนหนังสือและสื่อการเรียนรู้สู่ชุมชน ทั้ง 12 แห่ง ในรูปแบบห้องสมุดเคลื่อนที่ บ้านหนังสือชุมชน เพื่อให้บริการอย่างทั่วถึง ได้รับการสนับสนุนสื่อจากภาครัฐ และเอกชนในพื้นที่ มีการหมุนเวียนสื่อ หนังสือ วารสาร จากห้องสมุดประชาชน และกศน.ตำบล ให้บริการแก่ ประชาชน เดือนละ 1 ครั้ง ต่อแห่ง การดำเนินงานการศึกษาตามอัธยาศัยห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง | หน้า 4

มีการยืม-คืนหนังสือ สื่อ โดยใช้ระบบเชื่อมโยงแหล่งเรียนรู้ห้องสมุดประชาชนอำเภอ ห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง ได้นำโปรแกรมระบบเชื่อมโยงแหล่งเรียนรู้ เข้ามาใช้ในการ บริหารจัดการห้องสมุด มีการยืม-คืนหนังสือ สื่อ โดยใช้ระบบเชื่อมโยงแหล่งเรียนรู้ห้องสมุด เพื่อความสะดวกใน การดำเนินงานห้องสมุด (http://lris.nfe.go.th) การดำเนินงานการศึกษาตามอัธยาศัยห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง | หน้า 5

มาตรฐานที่ 2.บรรยากาศดี ตัวชี้วัดที่ 2.1 บรรยากาศภายในห้องสมุดดี บรรยากาศโดยทั่วไปดี เช่น สะอาดโล่ง โปร่ง สบาย แสงสว่างเพียงพอ ต้นไม้ร่มรื่น ห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง มีสถานที่และบรรยากาศที่เอื้อต่อการเรียนรู้ การศึกษา ค้นคว้า สะอาด ร่มรื่น และมีการจัดภูมิทัศน์ภายในเอื้อต่อการอ่าน มีสื่อส่งเสริมการอ่านที่หลากหลายและ น่าสนใจ พร้อมทั้งให้บริการ การจัดพื้นที่ให้น่าสนใจ เช่น มีมุมหนังสือที่หลากหลาย ไม่มีมุมอับ เฟอร์นิเจอร์สบาย ป้ายบอก ทางชัดเจน ห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง มีสถานที่และบรรยากาศที่เอื้อต่อการเรียนรู้ จัดแบ่งมุม บริการหนังสือภายในห้องสมุดให้มีบรรยากาศส่งเสริมการอ่าน มีมุมหนังสือที่หลากหลาย ไม่มีมุมอับ เฟอร์นิเจอร์สบาย ป้ายบอกทางชัดเจน ไว้ให้บริการสำหรับผู้ใช้บริการห้องสมุด การดำเนินงานการศึกษาตามอัธยาศัยห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง | หน้า 6

การจัดสัดส่วนการวางหนังสือ เช่น จัดวางหนังสืออย่างเหมาะสม เข้าถึงง่าย ใช้สะดวก ห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง มีการจัดมุมบริการภายในห้องสมุด เพื่อให้ผู้ใช้บริการ มี การจัดสัดส่วนการวางหนังสือ เช่น การจัดวางหนังสืออย่างเหมาะสม เข้าถึงง่าย ใช้สะดวก และมีความเป็น ส่วนตัวในการอ่านหนังสือ และมีการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่าน ทำให้ห้องสมุดมีชีวิต ตัวชี้วัดที่ 2.2 บรรยากาศภายนอกห้องสมุดดี สถานที่เป็นเอกเทศ ห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้องมีสถานที่เป็นเอกเทศและบรรยากาศที่เอื้อต่อการเรียนรู้ การศึกษาค้นคว้า สะอาด ร่มรื่น และมีสื่อส่งเสริมการอ่านที่หลากหลายและน่าสนใจ พื้นที่ไม่คับแคบ จัดสัดส่วน ให้เหมาะสมกับการใช้บริการ พร้อมทั้งให้บริการ ฟรี Wifi แก่ประชาชนที่มาใช้บริการห้องสมุด การดำเนินงานการศึกษาตามอัธยาศัยห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง | หน้า 7

ไม่มี dead zone พื้นที่ปรับได้ตามการใช้งานเหมาะสมต่อการใช้บริการ ห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง สถานที่เป็นเอกเทศและบรรยากาศที่เอื้อต่อการเรียนรู้ การศึกษาค้นคว้า สะอาด ร่มรื่น และมีสื่อส่งเสริมการอ่านที่หลากหลายและน่าสนใจ พื้นที่ไม่คับแคบ ไม่มี dead zone พื้นที่ปรับได้ตามการใช้งานเหมาะสมต่อการใช้บริการ การดำเนินงานการศึกษาตามอัธยาศัยห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง | หน้า 8

มาตรฐานที่ 3.บรรณารักษ์ดี ตัวชี้วัดที่ 3.1 บรรณารักษ์มีคุณภาพ มีความรู้ความสามารถในการบริหารจัดการห้องสมุด บรรณารักษ์ที่ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง มีความรู้ความสามารถในการ บริหารจัดการห้องสมุด เป็นตัวกลางเชื่อมโยงความรู้ในห้องสมุดหับผู้ใช้บริการ มีความเป็นมืออาชีพ มีจิตบริการ มีความรู้ลึก รู้กว้าง ทันสมัย ทันการเปลี่ยนแปลงของสังคม เป็นนักจัดกิจกรรมการอ่านอย่างต่อเนื่อง บรรณารักษ์ ได้มีการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านอย่างต่อเนื่อง จัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านภายใน และภายนอกห้องสมุดที่หลากหลายและสอดคล้องกับสภาพความต้องการของเด็กเยาวชน นักศึกษา และ ประชาชนทั่วไป ห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้องจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านภายในห้องสมุด ใน รูปแบบ off line และ On line การดำเนินงานการศึกษาตามอัธยาศัยห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง | หน้า 9

บริการจัดการความรู้ในรูปแบบใหม่ บรรณารักษ์ มีบริการจัดความรู้ในรูแบบใหม่ มีการดำเนินงานคิดค้นจัดทำนวัตกรรมส่งเสริมการอ่าน เพื่อสร้างการเรียนรู้ และดึงดูดผู้ใช้บริการ เช่น หนังสือ E-Book อ่านผ่าน QR Code นวัตกรรมเกมเพื่อ การศึกษา “เล่นให้สุด หยุดที่ความรู้” ผ่านสมาร์ทโฟน และApplication ห้องสมุดออนไลน์ Hibrary ใช้ได้ทั้ง ระบบ ios และ android มีการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการส่งเสริมการอ่าน เป็นนักคิด นักพัฒนา และนักวางแผนในการใช้ไอทีเพื่อการปฏิบัติงาน บรรณารักษ์นำความรู้ที่ได้นำมาใช้ในการพัฒนางาน เป็นนักคิด นักพัฒนาและวางแผนในการใช้ ไอที เพื่อการปฏิบัติงาน โดยการนำสื่อนวัตกรรมมาใช้ในการทำงานมาประกอบแผนการเรียนรู้สร้างและพัฒนา สื่อการสอนให้เหมาะสม การดำเนินงานการศึกษาตามอัธยาศัยห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง | หน้า 10

เป็นผู้ประสานเครือข่าย บรรณารักษ์ เป็นผู้ประสานเครือข่ายในการจัดจัดกิจกรรมร่วมกับภาคีเครือข่ายที่มีส่วนร่วมในการ วางแผนการดำเนินงานห้องสมุด การทำบันทึกข้อตกลง (MOU) ขับเคลื่อนการอ่าน กับส่วนราชการ/โรงเรียน และการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านห้องสมุดเคลื่อนที่ ร่วมกับครูกศน.ตำบลในพื้นที่ทั้ง 12 ตำบล เป็นผู้นำบริการใหม่ บรรณารักษ์ จัดทำนวัตกรรมส่งเสริมการอ่านที่ทันสมัย บริการการอ่านแบบใหม่โดยการทำงานด้วย ระบบ Google platform Application ห้องสมุดออนไลน์ เพื่อประชาสัมพันธ์หนังสือใหม่และกิจกรรมของ ห้องสมุด แนะนำหนังสือน่าอ่าน และให้ผู้ใช้บริการเสนอชื่อหนังสือที่อยากอ่านด้วยกระดาน ถาม-ตอบ ออนไลน์ นี้ ในกลุ่มไลน์ของผู้ใช้บริการ เป็นการแสดงความต้องการหนังสือที่เข้าถึงห้องสมุดได้ง่ายและรวดเร็วยิ่งขึ้น โดย เข้าถึงข้อมูลด้วยระบบแอพลิเคชั่น Google ห้องสมุดจะส่งlink ไปในกลุ่มของสมาชิกด้วยระบบ Padlet เพียง คลิ๊กก็สามารถส่งข้อมูลถึงห้องสมุดอย่างง่ายดาย การดำเนินงานการศึกษาตามอัธยาศัยห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง | หน้า 11

ติดตามและปรับตัวให้เข้ากับสังคมได้ตลอด บรรณารักษ์ ได้มีการวางแผนงานและได้ตระหนักและเห็นความสำคัญในการจัดกิจกรรมส่งเสริมการ อ่านให้กับผู้ใช้บริการทุกเพศ ทุกวัย และเพื่อความก้าวทันยุคดิจิทัลจึงได้จัดกิจกรรม คิวอาร์โคต หนังสือ ออนไลน์ อ่านสบายในมือคุณ ขึ้น เพื่อให้ผู้ใช้บริการสามารถเข้าถึงหนังสือออนไลน์ หรือแหล่งเรียนรู้ออนไลน์ และง่าย เข้าถึงได้ทุกที่ ทุกเวลา มีความคิดสร้างสรรค์ บรรณารักษ์ ได้รับการพัฒนาและอบรมสื่อการเรียนการสอน หน่วยการเรียนรู้ การจัดทำ Application ห้องสมุดออนไลน์ HiBRARY E-Library Digital ในมือคุณ มาร่วมเรียนรู้กับเรา ด้วย ระบบปฏิบัติการ ผ่าน smart phone ทั้งระบบ Android และ iOS ลิ้งค์https://hi-bra.glide.page และ จัดทำนวัตกรรม สื่อการอ่าน เพื่อบริการแก่ประชาชน การดำเนินงานการศึกษาตามอัธยาศัยห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง | หน้า 12

ปัจจัยที่ส่งผลความสำเร็จ ห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง มีการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านอย่างต่อเนื่อง ให้บริการเชิง รุกและเชิงรับ มีการดำเนินการคิดค้นจัดทำสื่อนวัตกรรมส่งเสริมการอ่าน เพื่อสร้างการเรียนรู้ และดึงดูด ผู้ใช้บริการ เช่น สื่อนวัตกรรม“เกมเพื่อการศึกษา อ่านให้สุด หยุดที่ความรู้” สื่อส่งเสริมการอ่านออนไลน์ กิจกรรมส่งเสริมการอ่านผ่านคิวอาร์โค้ด จัดทำเกร็ดความรู้หน้าเดียว จัดทำเกร็ดความรู้วันสำคัญต่างๆในแต่ละ เดือน ประชาชนสัมพันธ์งานห้องสมุดและกิจกรรมส่งเสริมการอ่าน ผ่านเว็บไซต์ห้องสมุดและFace book ห้องสมุดอย่างสม่ำเสมอ ประชาชนสถานที่ท่องเที่ยวผ่าน QR Code มีการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการส่งเสริมการ อ่าน ในแต่ละปีงบประมาณ มีการเก็บข้อมูลจำนวนสมาชิก และสถิติยืม-คืนของผู้รับบริการไว้ทุกปีงบประมาณ มีการประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนเข้ารับบริการห้องสมุดอย่างต่อเนื่อง ปัญหาอุปสรรค 1. อาคารบางส่วนชำรุด ห้องน้ำชำรุด ระบบความปลอดภัยมีน้อย ผลการปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice) หรือนวัตกรรม การดำเนินการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่าน ด้วยการจัดทำสื่อนวัตกรรมส่งเสริมการอ่าน “เกมเพื่อ การศึกษา อ่านให้สุด หยุดที่ความรู้” เพื่อให้บริการเด็กเยาวชน นักศึกษา ประชาชนทั่วไป ให้สามารถเข้าถึงการ อ่านที่หลากหลาย และเพิ่มความน่าสนใจในมากขึ้น โดยนวัตกรรมจะมีภาพพร้อมคำอธิบายความสำคัญ และ สามารถมาจัดกิจกรรมในรูปแบบเกมที่หลากหลายวิธีเล่นได้อีกด้วย การดำเนินงานการศึกษาตามอัธยาศัยห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง | หน้า 13

ภาคผนวก เกียรติบัตร

ภาคผนวก เอกสาร/หลักฐาน

ชื่อเอกสาร เอกสารประกอบกิจกรรม/โครงการ QR-CODE/E-BOOK LINK ๑.เอกสารนวัตกรรมส่งเสริมการอ่าน “ผ้าขนหนูแปลงกาย” ๒.เอกสารนวัตกรรมส่งเสริมการอ่าน เกมเพื่อการศึกษา รูปแบบออนไลน์ “เล่นให้สุด หยุดที่ความรู้” ๓. Application ห้องสมุดออนไลน์ HiBRARY E-Library Digital ในมือคุณ มาร่วมเรียนรู้กับเรา ด้วยระบบปฎิบัติ การผ่าน smart phone ทั้งระบบ Android และ iOS คลิ๊กเลย https://hi-bra.glide.page ๔.เพจเฟสบุคห้องสมุดประชาชน อำเภอหนองสองห้อง ๕.เพจเชื่อมโยงแหล่งเรียนรู้