บทที่ 3 ระบบเบรก

8. ถอดสปริงหม้อลมเบรกออก
9. ถอดก้านดนั พรอ้ มแผน่ รอง

10. ถอดแผน่ ไดอะแฟรมออกจาก
ฝาครอบหลัง

11. ถอดยางรองของสลกั ล็อก

12. ถอดสลกั ล็อกกา้ นควบคุมวาล์ว
13. ถอดก้านควบคมุ วาล์ว

1. ตรวจการสึกหรอของกา้ นควบคมุ วาล์ว
หมายเหตุ
- ก้านควบคมุ วาล์วคดงอหรือเสยี รปู
ใหเ้ ปล่ยี นใหม่

2. ตรวจการสกึ หรอของวาล์วอากาศ
หมายเหตุ

- วาล์วอากาศเป็นรอยหรือฉีกขาดให้
เปล่ียนใหม่

3. ตรวจการสึกหรอของแผ่นไดอะแฟรม
หมายเหตุ

- แผ่นไดอะแฟรมฉีกขาด
หรอื เสียรปู ให้เปล่ยี นใหม่

4. ตรวจการสกึ หรอของเรอื นวาล์ว
หมายเหตุ

- เรือนวาล์วแตกรา้ วใหเ้ ปลย่ี นใหม่

5. ตรวจการอุดตันของทอ่ สญุ ญากาศ
หมายเหตุ

- ท่อสุญญากาศอุดตันให้ใช้ลมเป่า
และทาความสะอาด

6. ตรวจการสึกหรอของซลี ฝาครอบหน้า
หมายเหตุ

- ซลี ฝาครอบหนา้ ฉีกขาดหรอื มีขนาด
เปล่ยี นไปจากมาตรฐานใหเ้ ปลย่ี น
ใหม่

7. ตรวจการสึกหรอของซลี ฝาครอบหลัง
หมายเหตุ
- ซลี ฝาครอบหลงั ฉีกขาดหรอื มีขนาด

เปลีย่ นไปจากมาตรฐานใหเ้ ปลี่ยน
ใหม่

1. ประกอบก้านควบคมุ วาลว์ พรอ้ มวาล์ว
เข้ากบั เรือนวาล์ว
หมายเหตุ

- ทาจาระบหี ล่อลนื่ วาลว์ ทกุ ครง้ั

2. ทาการลอ็ กสลกั เข้ากบั กา้ นควบคุมวาลว์
หมายเหตุ

- ขณะทาการใส่สลกั ลอ็ กจะตอ้ งกดก้าน
ควบคมุ วาลว์ ลงประมาณ 3-5 มม.

3. ประกอบยางรองสลกั ลอ็ ก
4. ใสก่ รองอากาศ

5. ใส่ยางยางกนั ฝุน่
6. ประกอบก้านดนั และแผ่นรอง

7. ประกอบสปริง
หมายเหตุ

- ไมค่ วรใส่สปริงสลับดา้ น

8. ประกอบแผ่นไดอะแฟรมเข้ากบั ฝา
ครอบหลงั
หมายเหตุ

- จัดเครอ่ื งหมายทีแ่ ผน่ ไดอะแฟรม
และฝาครอบหลังใหต้ รงกนั

9. ประกอบฝาครอบหลงั เขา้ กบั สปริง
และฝาครอบหน้า

10. ใชเ้ ครอื่ งมอื พิเศษกดฝาครอบหลงั
และหมนุ ให้ล็อกเขา้ กับฝาครอบหนา้
หมายเหตุ

- จดั เคร่อื งหมายท่ฝี าครอบทั้ง
สองใหต้ รงกัน

ระบบเบรกงานดรัมเบรก

วัตถปุ ระสงคก์ ารสอน

1.บอกชอื่ และหน้าทส่ี ่วนประกอบดรัมเบรก
2.หลักการทางานดรมั เบรก
3.ถอดประกอบดรมั เบรก
4.ตรวจสภาพดรมั เบรก
5.ซอ่ มบารุงรกั ษาดรัมเบรก

ดรมั เบรก

ดรัมเบรกเป็นอุปกรณ์ส่วนหน่ึงของระบบเบรกท่ีทาหน้าท่ีในการห้ามล้อซ่ึงอาศัย
หลักการทางานโดยการถ่างออกหรือหุบตัวของฝักเบรกท่ีอยู่ภายในจานเบรกดรัม จานเบรก
ดรมั จะสวมอยู่รอบ ๆ ชดุ ฝกั เบรกและอยู่ใกล้กบั แผ่นหลงั เพอื่ ชว่ ยปอ้ งกนั น้าและฝุ่นเขา้ ไปข้าง
ในจานเบรกดรมั ทาจากเหลก็ กลา้ อัดขน้ึ รปู

บางแบบใช้อะลูมิเนียมเพื่อช่วยในการระบายความร้อนพื้นที่ใช้ในการเบรกของจาน
เบรกดรัมจะต้องเรยี บกลมและขนานกับผวิ หน้าของฝกั เบรก



ประเภทของดรมั เบรก

1.แบบลกู สูบทางานสองทางนยิ มใช้กับรถยนตน์ ง่ั ขนาดเล็กกระบอกเบรกท่นี ามาใช้
เป็นกระบอกเบรกเพียงชุดเดียวแต่ลูกสูบที่อยภู่ ายในกระบอกเบรกทางานสองทิศทาง

กล่าวคือ เมื่อมีการเหยียบเบรกลูกลูกภายในกระบอกเบรกจะเคลื่อนที่ออกท้ังสองข้าง ทาให้
ฝักเบรกส่วนบนถ่างออกไปสัมผัสกับจานเบรก ส่วนฝักเบรกด้านล่างยึดกับสลักซึ่งสามารถ
เคลอื่ นท่ีไดอ้ ยา่ งอสิ ระ

2. แบบลูกสูบคู่ติดต้ังกระบอกเบรกเพื่อควบคุมการทางานของฝักเบรก จานวน 2
ชุดซึ่งภายในกระบอกเบรกลูกสูบจะเคลื่อนท่ีออกเพียงทิศทางเดียวเพ่ือดันฝักเบรกให้ถ่างออก
สว่ นอกี ดา้ นหน่ึงของกระบอกเบรกออกแบบใหป้ รับตง้ั ระยะห่างผา้ เบรก

3. แบบลูกสูบทางานทางเดียวจะออกแบบให้ลูกสูบทางานทางเดียวอยู่ใน
กระบอกเบรกเพ่ือดันฝักเบรกตัวนาให้ถ่างออกซ่ึงผลจากการที่ฝักเบรกตัวนาถ่างออกจะส่ง
ถ่ายแรงไปยังกระบอกปรับต้ังเพื่อดันให้ฝักเบรกตัวตามถ่างออกด้วยกระบอกปรับต้ังจะ
เคลื่อนทีไ่ ด้อย่างอสิ ระเพอื่ สง่ ถ่ายแรงและใช้ปรบั ตง้ั ระยะห่างผา้ เบรก

4. แบบลูกสูบทางานสองทางและมีกระบอกปรับต้ังออกแบบให้ลูกสูบภายใน
กระบอกเบรกทางานสองทางเพ่ือดันฝักเบรกตัวนาและตัวตามให้ถ่ายออกจุดยดึ ฝักเบรก
ด้านล่างเคลอื่ นท่ไี ด้อย่างอิสระและใชป้ รับตัง้ ระยะหา่ งผ้าเบรก

หลกั การทางานของดรมั เบรก

หลักการทางานของดรัมเบรกอาศัยการถ่างตัวออกของฝักเบรกเพื่อดัน
ใหผ้ ้าเบรกเสียดสีกับจานเบรกดรัมผลจากการเสียดสีระหว่างผ้าเบรกกับจานเบรก
ดรัมทาให้เกิดความฝืดส่งผลให้รถยนต์สามารถชะลอความเร็วหรือหยุดได้ตาม
ความตอ้ งการของผูข้ บั ข่ี

1.การทางานของดรมั เบรกตาแหนง่ ฝักเบรกหุบเข้า
แรงดันน้ามนั เบรกภายในกระบอกเบรกทีล่ ้อลดลงเนอ่ื งจากแป้นเหยยี บเบรกเคลื่อนท่ี

กลบั สตู่ าแหน่งบนสุดลกู สูบท่ีติดต้ังอยใู่ นกระบอกเบรกทลี่ ้อเคลอื่ นทถี่ อยหลงั สปริงยึดฝักเบรก
ดงึ ฝักเบรกตวั นาและตวั ตามหบุ เข้าทาให้เกดิ ระยะหา่ งระหว่างผ้าเบรกกบั จานเบรกดรัมจาน
เบรกดรัมหมุนไดอ้ ย่างอิสระไปพร้อมกบั ลอ้

2. การทางานของดรมั เบรกตาแหนง่ ฝักเบรกถา่ งออก
แรงดนั ของน้ามนั เบรกภายในกระบอกเบรกทีล่ อ้ เพิ่มข้ึนเนอื่ งจากแป้นเหยยี บเบรกถูก

กดดว้ ยแรงจากการเหยยี บเบรกลูกสบู ทีต่ ิดต้ังอยู่ในกระบอกเบรกท่ลี ้อเคลอ่ื นทีอ่ อกชนะแรงต้าน
ของสปรงิ ยดึ ฝกั เบรกทาใหฝ้ กั เบรกทง้ั สองถา่ งออกดนั ให้ผ้าเบรกเสียดสกี ับจานเบรกดรัม เกดิ
ความฝืดระหวา่ งผา้ เบรกกบั จานเบรกดรมั ผลของความฝดื ทเ่ี กิดข้นึ ระหวา่ งผ้าเบรกกบั จาน
เบรกดรมั ทาใหจ้ านเบรกดรัมหมุนดว้ ยความเรว็ ลดลง

การถอดแยกชิน้ ส่วนดรัมเบรก

1. คลายนอตล้อ
2. ขึน้ แม่แรงทเี่ พลาทา้ ย

3. คลายนอตล้อออกและถอด
ล้อ

4. ถอดล้อออกจานดรัมเบรก

5. ถอดจานดรัมเบรก
6. ถอดสปริงดงึ ฝักเบรก

7. ถอดแหวนรอง สปริง สลัก
และฝักเบรก

8. ถอดชุดกลไกปรับตงั้ เบรก

9. ถอดสายเบรกมอื
10. ใช้คีมลอ็ กบบี สายเบรกออ่ น

11. ถอดนอตยึดทอ่ เบรก
และถอดโบลตย์ ดึ กระบอก
เบรก

12. ถอดก้านดนั ทกี่ ระบอกเบรก

13. ถอดยางกันฝ่ ุนทงั้ สองขา้ ง
14. ถอดลูกสูบทงั้ สองลูก

15. ถอดลูกยางเบรก
16. ถอดสปริง

1. ตรวจการสึกหรอของจานเบรกดรัม
หมายเหตุ

- จานเบรกดรัมสึกเป็นรอยหรือเป็นเสน้
ใหเ้ ปล่ียนใหม่

2. ตรวจหนา้ สัมผสั ของจานเบรกดรัมกบั ผา้ เบรก
หมายเหตุ

- หนา้ สมั ผสั ของจานเบรกดรัมกบั ผา้ เบรก ไม่
เท่ากนั ใหเ้ ปลี่ยนผา้ เบรกใหม่

3. ตรวจวดั ความหนาของผา้ เบรก
หมายเหตุ
- ความหนาของผา้ เบรกนอ้ ยกวา่
2 มิลลิเมตรใหเ้ ปลี่ยนผา้ เบรกใหม่

4. ตรวจการสึกหรอของหนา้ สมั ผสั ผา้ เบรก
หมายเหตุ
- หนา้ สัมผสั ผา้ เบรกสึกเป็นรอย
หรือเป็นเส้นใหข้ ดั ผา้ เบรกใหม่

5. ตรวจการสึกหรอของผนงั กระบอกเบรก
หมายเหตุ
- ผนงั กระบอกเบรกสึกเป็นรอย
หรือเป็นตามดมากเกินไปใหเ้ ปล่ียนใหม่

6. ตรวจการสึกหรอของลูกสูบ
หมายเหตุ
- ลูกสูบสึกเป็นรอยหรือเป็นตามด
ใหเ้ ปล่ียนลูกสูบใหม่

7. ตรวจการสึกหรอของลูกยางเบรก
หมายเหตุ
- ลูกยางเบรกฉีกขาดหรือมีขนาด
เปลี่ยนไปจากมาตรฐานใหเ้ ปล่ียนใหม่

8. ตรวจการฉีกขาดของยางกนั ฝ่ นุ
หมายเหตุ
- ยางกนั ฝ่ นุ ฉีกขาดหรือบวมใหเ้ ปลี่ยนใหม่

10. ตรวจการสึกหรอของแขนปรับต้งั ระยะห่าง
ผา้ เบรก

หมายเหตุ
- แขนปรับต้งั ระยะห่างผา้ เบรก
หมุนไม่ไดใ้ หท้ าการหลอ่ ล่ืน
- แขนปรับต้งั ระยะห่างผา้ เบรก
คดงอหรือเสียรูปใหเ้ ปลี่ยนใหม่

11. ตรวจการสึกหรอของกา้ นดนั ฝักเบรก
หมายเหตุ

- กา้ นดนั ฝักเบรกมีการสึกหรอ
จนทาใหค้ วามยาวลดลงใหเ้ ปล่ียนใหม่



วตั ถปุ ระสงค์การสอน

1.บอกชอ่ื และหน้าที่ส่วนประกอบดิสเบรก
2.หลกั การทางานดิสเบรก
3.ถอดประกอบดิสเบรก
4.ตรวจสภาพดิสเบรก
5.ซ่อมบารุงรกั ษาดิสเบรก

เบรกแบบดสิ ก์ (Disk Brake)

เป็นเบรกที่ใช้จานโรเตอรอ์ ยูร่ ะหว่างผา้ เบรกท้งั สองซ่งึ ประกอบกนั อยภู่ ายในคา
ลิปเปอร์ (Caliper) โดยผา้ เบรกจะกดลงบนจานเบรกดว้ ยแรงดนั จากการเหยียบแปน้ เบรก
ทาใหจ้ านเบรกหมุนช้าลงหรือหยุดหมนุ

คุณลกั ษณะของดิสก์เบรกก้ามปูเบรกหรือเรียกทบั ศพั ท์วา่ คาลิปเปอร์

ภายในเป็นลูกสูบลูกยางเบรกและชอ่ งทางเดนิ น้ามนั เบรกก้ามปเู บรกแบ่งตาม
ลกั ษณะการตดิ ต้ังคาลิปเปอร์เบรกได้ 2 แบบคอื

หนา้ ท่ขี องระบบดสิ กเ์ บรกแรงดันน้ามนั จากแม่ปมั้ เบรกจะไปดันลูกสูบในคาลปิ
เปอรใ์ หไ้ ปดันผา้ เบรกอดั เขา้ หาแผ่นโรเตอรแ์ รงทอี่ ดั ผา้ เบรกกบั โรเตอรท์ าใหเ้ กิดแรงเสยี ด
ทานขึ้นระหว่างผ้าเบรกกบั แผน่ โรเตอรเ์ กดิ เป็นแรงเบรกจะชะลอความเรว็ ของแผน่ โรเตอรล์ ง
และหยดุ หมนุ



ประเภทของจานดสิ กเ์ บรก

แบบมีดรัม

ส่วนประกอบของดิสกเ์ บรก

1) คาลปิ เปอรด์ สิ ก์เบรก
2) โรเตอรด์ สิ ก์เบรก (จานเบรก)
3) ผ้าดิสกเ์ บรก
4) แผน่ เตอื นผ้าเบรกสึก
5) ลูกสบู

การทางานของดสิ ก์เบรก

เมื่อเหยียบเบรกแรงดนั น้ามนั ไฮดรอลกิ ที่สง่ ผ่านทางทอ่ น้ามันเบรกมาจาก
แม่ป้ัมเบรกส่งเข้าไปในชุดคาลิปเปอร์เพ่ือทาให้ผ้าดิสก์เบรกบีบท้ังสองด้านของโร
เตอร์ดิสก์เบรกทาให้ล้อหยุดหมุนและเน่ืองจากโรเตอร์ดิสก์เบรกและผ้าดิสก์เบรก
จะตอ้ งเสยี ดสีกนั ตลอดเวลา

เครอื่ งเตอื นผา้ ดสิ กเ์ บรกสกึ

1. แบบใช้เสียงเตอื นผ้าเบรกสึก

2. แบบใช้หลอดไฟเตอื นผ้าเบรกสกึ

เปรยี บเทียบขอ้ ดีและขอ้ เสยี

หลกั การทางานของเบรก

(ตาแหน่งปลอ่ ยเบรก)