วิชางานบำรุงรักษารถยนต์

ง า น บาํ รุ ง รั ก ษ า ถ ย น ต์

ร หั ส วิ ช า
2101-2104

แผนกวชิ าเครอื งกล วทิ ยาลัยการอาชพี บา้ นตาก
สาํ นกั งานคณะกรรมการการอาชวี ศึกษา •

1

หลกั สตู รรายวชิ า

ชอ่ื วิชา งานบำรุงรักษารถยนต์ รหสั 20101–2106 อ

ท–ป–น 1–3–2 จำนวนชัว่ โมงสอน 4 ชัว่ โมง: สปั ดาห์ ระดบั ชน้ั ปวช.

วิชางานบำรุงรักษารถยนต์ รหัสวิชา 20101–2106 เป็นรายวิชาตามโครงสร้างหลักสูตรประกาศนียบัตร
วิชาชีพ พุทธศักราช 2562 ประเภทวิชาอุตสาหกรรม สาขาวิชาช่างยนต์ สาขางานยานยนต์ หมวดวิชาสมรรถนะ
วชิ าชีพ กลุ่มสมรรถนะวิชาชีพเลือก มีจดุ ประสงค์รายวิชา สมรรถนะรายวชิ า และคำอธบิ ายรายวิชา ดงั น้ี

จดุ ประสงคร์ ายวชิ า เพ่อื ให้

1. เขา้ ใจหลักการตรวจสภาพและบำรุงรักษารถยนต์
2. สามารถบรกิ ารบำรงุ รักษาประมาณราคาค่าบริการ
3. มกี จิ นิสัยท่ีดีในการทำงาน รับผดิ ชอบ ประณีต รอบคอบ ตรงต่อเวลา สะอาด ปลอดภัย และรกั ษา
สภาพแวดลอ้ ม

สมรรถนะรายวิชา

1. แสดงความรู้เกย่ี วกบั หลกั การบำรงุ รักษารถยนต์ตามคมู่ ือ
2. เลือกใชผ้ ลิตภัณฑใ์ นการลา้ งและการบำรงุ รักษารถยนต์
3. บรกิ ารทำความสะอาดส่วนประกอบต่าง ๆ ของรถยนต์
4. ตรวจสภาพ บำรงุ รกั ษารถยนต์ตามคูม่ ือ

คำอธิบายรายวิชา

ศึกษาและปฏิบัติเกี่ยวกับการตรวจสภาพทั่วไป การเลือกใช้ผลิตภัณฑ์บำรุงรักษารถยนต์ การบริการ
ระบบไฟสัญญาณและแสงสว่าง ระบบระบายความร้อน ระบบหล่อลื่นเครื่องยนต์ น้ำมันเกียร์ น้ำมันเฟืองท้าย
นำ้ มนั เบรก คลัตช์ นำ้ มนั พวงมาลยั เพาเวอร์ กรองอากาศ กรองเช้ือเพลิง สายพาน แบตเตอร่ี ระบบรองรับน้ำหนัก
ล้างทำความสะอาดรถยนต์ดว้ ยสารเคมตี ่าง ๆ การประมาณราคาคา่ บริการ

2

หน่วยการเรยี นรู้

ชื่อวิชา งานบำรงุ รักษารถยนต์ รหัส 20101–2106 อ

ท–ป–น 1–3–2 จำนวนชวั่ โมงสอน 4 ชว่ั โมง: สปั ดาห์ ระดับชนั้ ปวช.

หนว่ ยท่ี ช่ือหนว่ ย จำนวน ที่มา

ชว่ั โมง A B C D E

1 ความปลอดภัยและอุปกรณใ์ นรถยนต์ 4/ //

2 งานตรวจสภาพและบรกิ ารรถยนตป์ ระจำวัน 4 / //

3 งานล้างและขัดสรี ถยนต์ 8 // //

4 งานบริการลอ้ และยาง 4 // //

5 งานบริการสายพานและแบตเตอรี่ 8 // //

6 งานบรกิ ารหมอ้ นำ้ 4 /////

7 งานบริการนำ้ มันเคร่อื ง 4 / ///

8 งานบริการกรองอากาศและกรองเช้อื เพลงิ 4 / / / /

9 งานบรกิ ารระบบเบรกและตลตั ช์ 4/ //

10 งานบริการน้ำมนั เกียรแ์ ละน้ำมันเฟืองท้าย 8 / //

11 งานบริการระบบแสงสวา่ ง 8 /////

12 การประมาณราคางานบำรุงรกั ษารถยนต์ 4 // //

วัดผลสมั ฤทธกิ์ ลางภาคเรียน 4

วดั ผลสมั ฤทธ์ปิ ลายภาคเรยี น 4

รวม 72

หมายเหตุ A = หลักสูตรประกาศนยี บตั รวิชาชีพ พุทธศกั ราช 2562
B = ค่มู ืออบรม การบริการก่อนการส่งมอบและการบำรุงรักษาบรษิ ทั โตโยต้า
C = การบำรุงรักษารถยนต์โตโยตา้
D = เอกสารประกอบการสอน งานบำรงุ รกั ษารถยนต์ ...
E = หนงั สือเรยี น งานบำรงุ รกั ษารถยนต์ สำนักพมิ พเ์ อมพนั ธ์

3

ความสอดคล้องของหน่วยการเรียนกบั สมรรถนะรายวชิ า

ชอ่ื วิชา งานบำรงุ รกั ษารถยนต์ รหสั 20101–2106 อ

ท–ป–น 1–3–2 จำนวนชั่วโมงสอน 4 ช่ัวโมง: สัปดาห์ ระดบั ชั้น ปวช.

ความสอดคล้อง

หน่วย ช่อื หนว่ ย ชั่วโมง แสดงความ ูร้เ ี่กยวกับหลักการบำรุงรักษารถยน ์ตตาม ู่ค ืมอ
เ ืลอกใช้ผลิต ัภณฑ์ในการล้างและการบำรุงรักษารถยนต์
บ ิรการทำความสะอาดส่วนประกอบต่าง ๆ ของรถยน ์ต
ตรวจสภาพ บำ ุรง ัรกษารถยนต์ตามคู่ ืมอ

1 ความปลอดภัยและอปุ กรณใ์ นรถยนต์ 4

2 งานตรวจสภาพและบริการรถยนตป์ ระจำวนั 4   

3 งานลา้ งและขัดสรี ถยนต์ 8   

4 งานบรกิ ารล้อและยาง 4 

5 งานบริการสายพานและแบตเตอรี่ 8   

6 งานบริการหม้อน้ำ 4   

7 งานบริการนำ้ มันเครื่อง 4   

8 งานบรกิ ารกรองอากาศและกรองเชอ้ื เพลิง 4   

9 งานบรกิ ารระบบเบรกและตลัตช์ 4   

10 งานบรกิ ารน้ำมนั เกียรแ์ ละน้ำมนั เฟืองท้าย 8   

11 งานบริการระบบแสงสวา่ ง 8   

12 การประมาณราคางานบำรุงรกั ษารถยนต์ 4

วัดผลสัมฤทธิ์กลางภาคเรยี น 4

วดั ผลสัมฤทธ์ปิ ลายภาคเรียน 4

รวม 72

4

โครงการจัดการเรยี นรู้

ชอ่ื วิชา งานบำรุงรกั ษารถยนต์ รหัส 20101–2106 อ

ท–ป–น 1–3–2 จำนวนช่วั โมงสอน 4 ช่ัวโมง: สัปดาห์ ระดบั ชน้ั ปวช.

ครัง้ ท่ี ทฤษฎี ปฏิบัติ ชั่วโมง
ใบมอบงาน ทฤษฎี ปฏบิ ัติ
1 หน่วยท่ี 1 ความปลอดภัยและอุปกรณ์ในรถยนต์ การทำงานของอุปกรณใ์ น
1. ความปลอดภัยในการทำงาน รถยนต์ 13
2. ความจำเปน็ ในการบำรงุ รักษารถยนต์
3. เคมภี ัณฑ์สำหรับบำรงุ รักษารถยนต์ ใบมอบงาน 13
4. ส่วนประกอบของรถยนต์ งานตรวจสภาพและ
5. สว่ นประกอบของเคร่ืองยนต์ บรกิ ารรถยนตป์ ระจำวัน 13
6. การทำงานของอปุ กรณต์ า่ งๆ และการควบคมุ 13
7. การทำงานของชิน้ ส่วนประกอบในรถยนต์ ใบมอบงาน 13
8. อุปกรณค์ วบคมุ และการใชง้ าน งานทำความสะอาดและ
9. การทำงานของอปุ กรณ์ประกอบตา่ งๆ ล้างรถยนต์
ใบมอบงาน
2 หน่วยท่ี 2 งานตรวจสภาพและบรกิ ารรถยนต์ งานทำความสะอาดภายใน
ประจำวนั และขัดเคลือบเงารถยนต์
1. เครือ่ งมือบำรงุ รกั ษารถยนต์ ใบมอบงาน
2. ขอ้ กำหนดในการตรวจสอบเป็นระยะ งานบริการล้อและยาง
3. ข้อกำหนดในการตรวจสอบกอ่ นการเดินทาง
4. ตารางการบำรุงรักษารถยนต์

3 หนว่ ยที่ 3 งานล้างและขัดสีรถยนต์
1. การทำความสะอาดรถยนต์

4 หน่วยที่ 3 งานลา้ งและขัดสีรถยนต์ (ต่อ)

5 หนว่ ยที่ 4 งานบรกิ ารลอ้ และยาง
1. ยาง
2. การตรวจลมยาง
3. การเติมลมยาง
4. การบำรงุ รักษายาง
5. การตรวจสภาพยางและการสลบั ยาง
6. การเปล่ยี นกระทะลอ้

5

โครงการจดั การเรียนรู้

ช่อื วชิ า งานบำรุงรักษารถยนต์ รหัส 20101–2106 อ

ท–ป–น 1–3–2 จำนวนช่ัวโมงสอน 4 ช่ัวโมง: สัปดาห์ ระดบั ชน้ั ปวช.

ครงั้ ท่ี ทฤษฎี ปฏบิ ตั ิ ชั่วโมง
ทฤษฎี ปฏบิ ัติ
6 หน่วยที่ 5 งานบริการสายพานและแบตเตอร่ี ใบมอบงาน
1. หนา้ ที่ของสายพาน - การตรวจความตงึ และสภาพ 13
2. การตรวจความตึงของสายพาน สึกหรอของสายพาน
- การปรบั ความตงึ สายพาน
- การเปล่ยี นสายพาน
- การบำรุงรกั ษาสายพาน

7 หน่วยท่ี 5 งานบรกิ ารสายพานและแบตเตอรี่ (ตอ่ ) ใบมอบงาน 1 3

3. หน้าทขี่ องแบตเตอร่ี - การบำรุงรักษาแบตเตอร่ี

4. การบำรงุ รักษาแบตเตอรี่ - งานวดั ถ.พ. และแรงเคล่ือน
5. การทดสอบแบตเตอร่ี แบตเตอรี่
6. การประจไุ ฟฟา้ - การประจไุ ฟเขา้ แบตเตอร่ี
7. ข้อควรระวงั ในการใช้งานและการบำรุงรักษา

แบตเตอร่ี

8. สาเหตุที่ทำใหแ้ บตเตอรีมีอายุการใช้งานสั้น

8 หนว่ ยท่ี 6 งานบรกิ ารหม้อน้ำ ใบมอบงาน 1 3
1. ระบบระบายความร้อน - การถ่ายเติมน้ำหม้อนำ้
2. สว่ นประกอบของระบบระบายความร้อน - การล้างหม้อนำ้
- การทำความสะอาดและการ
ปรับแตง่ ครีบหม้อนำ้
-การตรวจทอ่ น้ำและสายรดั
-การวดั แรงดันฝาหมอ้ น้ำและ
หมอ้ นำ้

6

โครงการจัดการเรียนรู้

ชอื่ วิชา งานบำรุงรกั ษารถยนต์ รหสั 20101–2106 อ

ท–ป–น 1–3–2 จำนวนช่ัวโมงสอน 4 ชวั่ โมง: สัปดาห์ ระดับช้ัน ปวช.

คร้ังที่ ทฤษฎี ปฏิบัติ ช่วั โมง
ทฤษฎี ปฏบิ ัติ
9 หน่วยที่ 7 งานบรกิ ารนำ้ มันเครื่อง ใบมอบงาน
13
1. ระบบหลอ่ ลน่ื -การถา่ ยนำ้ มนั เคร่ือง
13
2. จุดตรวจสอบของระบบหลอ่ ล่นื -การตรวจระดับ 13
3. การตรวจเปลีย่ นน้ำมันเครอ่ื ง น้ำมนั เคร่อื ง
13
-การเปล่ยี นไส้กรอง

นำ้ มนั เคร่อื ง

-การเติมน้ำมนั เครอื่ ง

10 หนว่ ยท่ี 8 งานบริการกรองอากาศและกรอง ใบมอบงาน

เชอ้ื เพลงิ การทำความสะอาดกรอง

1. ระบบน้ำมนั เช้อื เพลิง อากาศและกรองเช้ือเพลงิ
2. หม้อกรองอากาศ

3. ปั๊มนำ้ มนั เช้ือเพลิงหรือ AC ปมั๊

11 หน่วยท่ี 9 งานบรกิ ารระบบเบรกและตลตั ช์ ใบมอบงาน

1. ระบบเบรก งานบริการระบบเบรก

2. ระบบคลัตช์ และตลตั ช์

3. การไล่ลม

4. วธิ ตี ั้งระยะช่วงวา่ งของคันเบรก

5. วิธีตงั้ เบรกมอื

6. การตรวจเช็คระยะฟรขี องขาเหยียบคลัตช์

7. วธิ ตี ัง้ ระยะช่วงวา่ งของคันคลตั ช์

12 หนว่ ยที่ 10 งานบรกิ ารน้ำมันเกยี ร์และน้ำมนั เฟืองท้าย ใบมอบงาน

1. นำ้ มันเกียร์ งานบรกิ ารน้ำมันเกยี ร์
2. พวงมาลยั เพาเวอร์ เฟืองทา้ ยและกระปุกเกยี ร์

13 หน่วยที่ 10 งานบริการน้ำมันเกียร์และน้ำมันเฟือง ใบมอบงาน (ตอ่ ) 1 3

ทา้ ย (ตอ่ ) งานบริการนำ้ มนั เกยี ร์

3. การตรวจระดบั นำ้ มนั เกียร์ เฟอื งทา้ ยและกระปกุ เกยี ร์

4. การตรวจเชค็ ระดับน้ำมนั เฟอื งทา้ ย

7

โครงการจดั การเรยี นรู้

ชื่อวชิ า งานบำรงุ รักษารถยนต์ รหสั 20101–2106 อ

ท–ป–น 1–3–2 จำนวนช่วั โมงสอน 4 ช่วั โมง: สปั ดาห์ ระดับชัน้ ปวช.

คร้งั ท่ี ทฤษฎี ปฏิบตั ิ ชัว่ โมง
ทฤษฎี ปฏบิ ตั ิ
14 หน่วยท่ี 11 งานบรกิ ารระบบแสงสวา่ ง ใบมอบงาน
13
1. ระบบแสงสวา่ ง งานบริการระบบแสงสวา่ ง
2. ไฟเกง๋ และไฟประตู 26

3. การตรวจสอบอปุ กรณ์ 13

15- หนว่ ยที่ 11 งานบรกิ ารระบบแสงสวา่ ง (ตอ่ ) ใบมอบงาน (ต่อ) 13
18 54
16 4. สญั ญาณไฟเตือนตา่ งๆ บนแผงหน้าปัด งานบริการระบบแสงสว่าง
5. เกจและมาตรวัดต่าง ๆ 72

6. ฟิวส์ป้องกันภายในระบบ

17 หนว่ ยที่ 12 การประมาณราคางานบำรุงรกั ษารถยนต์ ใบกจิ กรรม

1. การประมาณราคาช่างยนต์

2. การรบั งานและตรวจสภาพ

3. ตารางการตรวจสภาพรถยนต์

4. การเขยี นใบส่งั งาน

5. การกำหนดราคา

6. การกำหนดเวลาแลว้ เสรจ็ ของงาน

7. วิธีคำนวณราคา

18 วัดผลสมั ฤทธปิ์ ลายภาคเรียน

รวม

รวมท้ังส้ิน

8

การวดั ผลและประเมินผล

ชื่อวิชา งานบำรงุ รักษารถยนต์ รหสั 20101–2106 อ

ท–ป–น 1–3–2 จำนวนชั่วโมงสอน 4 ช่วั โมง: สัปดาห์ ระดบั ชนั้ ปวช.

1. การวดั ผล

- พทุ ธิพิสยั 1) แบบฝึกหดั 10 %

2) ทดสอบหลังเรียน 10 %

3) วดั ผลสัมฤทธิ์ (ทฤษฎ)ี 10 %

รวม 30 %

- ทักษะพิสยั 1) ใบมอบงาน 35 %

2) วัดผลสมั ฤทธิ์ (ปฏิบัติ) 15 %

รวม 50 %

- จิตพิสัย รวม 20 %

รวมท้งั หมด 100 %

(คะแนนทดสอบกอ่ นเรยี นไวส้ ำหรบั เปรียบเทียบกบั คะแนนทดสอบหลังเรียน)

คะแนนระหว่างภาค/ปลายภาค 75 : 25

ระหวา่ งภาค 1) แบบฝึกหัด 10 %

2) ทดสอบหลงั เรียน 10 %

3) ใบมอบงาน 35 %

4) จิตพิสยั 20 %

รวม 75 %

ปลายภาค 1) วดั ผลสมั ฤทธิ์ (ทฤษฎ)ี 10 %

2) วัดผลสมั ฤทธิ์ (ปฏบิ ัต)ิ 15 %

รวม 25 %

2. การประเมนิ ผล (องิ เกณฑ)์

80 – 100 คะแนน ได้ผลการเรยี น 4.0 หมายถงึ ผลการเรียนอยูใ่ นเกณฑ์ดเี ยี่ยม

75 – 79 คะแนน ได้ผลการเรยี น 3.5 หมายถึง ผลการเรยี นอยู่ในเกณฑด์ ีมาก

70 – 74 คะแนน ไดผ้ ลการเรยี น 3.0 หมายถงึ ผลการเรียนอยู่ในเกณฑด์ ี

65 – 69 คะแนน ไดผ้ ลการเรยี น 2.5 หมายถงึ ผลการเรียนอยใู่ นเกณฑ์ดพี อใช้

60 – 64 คะแนน ไดผ้ ลการเรยี น 2.0 หมายถึง ผลการเรยี นอยใู่ นเกณฑ์พอใช้

55 – 59 คะแนน ได้ผลการเรียน 1.5 หมายถงึ ผลการเรียนอยใู่ นเกณฑอ์ ่อน

50 – 54 คะแนน ได้ผลการเรียน 1.0 หมายถงึ ผลการเรียนอยู่ในเกณฑ์อ่อนมาก

 50 คะแนน ไดผ้ ลการเรยี น 0 หมายถงึ ผลการเรียนต่ำกว่าเกณฑ์ขน้ั ต่

9

ตารางวิเคราะหห์ ลักสตู รรายวชิ า

ชอื่ วิชา งานบำรุงรกั ษารถยนต์ รหัส 20101-2106 อ

ท–ป–น 1–3–2 จำนวนชวั่ โมงสอน 4 ช่ัวโมง: สปั ดาห์ ระดบั ช้ัน ปวช.

พทุ ธิพิสยั

พฤตกิ รรม ความรู้ความจำ
ความเข้าใจ
ชื่อหน่วย ประยุกต์-นำไปใ ้ช
สูงก ่วา
รวม (30%)
ัทกษะพิ ัสย (50%)
จิตพิสัย (20%)
รวม (100%)
ลำ ัดบความสำ ัคญ

หน่วยที่ 1 ความปลอดภัยและอุปกรณ์ 1 1 2 3 182
1
ในรถยนต์ 1 2 3 291
1
หน่วยที่ 2 งานตรวจสภาพและ 1 2 3 291
1 2 3 182
บรกิ ารรถยนต์ประจำวัน 1 1 3 273

หนว่ ยท่ี 3 งานล้างและขัดสรี ถยนต์ 1 1 1 3 273
8 2 3 182
หน่วยท่ี 4 งานบริการล้อและยาง 1 2 1 3 273

หนว่ ยท่ี 5 งานบริการสายพานและ 1 2 3 291

แบตเตอร่ี 1 3 273

หน่วยที่ 6 งานบริการหม้อน้ำ 1 1 3 273
2 2 173
หน่วยที่ 7 งานบริการน้ำมันเครอ่ื ง 1
20 35 20 75
หนว่ ยท่ี 8 งานบริการกรองอากาศ 1 10 15 - 25
30 50 20 100
และกรองเชอื้ เพลิง
13
หน่วยท่ี 9 งานบริการระบบเบรก 1

และตลัตช์

หน่วยที่ 10 งานบริการน้ำมันเกียร์และ 1

เฟอื งท้าย

หน่วยท่ี 11 งานบรกิ ารระบบแสงสวา่ ง 1

หนว่ ยท่ี 12 การประมาณราคางาน 1

บำรงุ รกั ษารถยนต์

รวม 1 11

วดั ผลสมั ฤทธ์ิ

รวมท้ังรายวชิ า (รอ้ ยละ)

ลำดับความสำคญั

10

สว่ นประกอบของแผนการจัดการเรยี นรู้

11

แผนการจดั การเรยี นรูท้ ี่ 1 หนว่ ยที่ 1 หนา้ 1/5

วิชา งานบำรงุ รักษารถยนต์ รหัสวิชา 20101–2106 เวลาเรยี นรวม 72 ชม.

ช่ือหนว่ ย ความปลอดภัยและอปุ กรณ์ในรถยนต์ สอนคร้ังท่ี ทฤษฎี 1 ชม.
1/18 ปฏบิ ัติ 3 ชม.

ชอ่ื งาน

สาระการเรียนรู้ 6. การทำงานของอุปกรณ์ต่างๆ และการควบคุม
7. การทำงานของชิน้ สว่ นประกอบในรถยนต์
1. ความปลอดภัยในการทำงาน 8. อปุ กรณ์ควบคมุ และการใชง้ าน
2. ความจำเป็นในการบำรงุ รักษารถยนต์ 9. การทำงานของอุปกรณป์ ระกอบต่าง ๆ
3. เคมีภัณฑ์สำหรบั บำรุงรักษารถยนต์
4. สว่ นประกอบของรถยนต์
5. สว่ นประกอบของเครอ่ื งยนต์

แนวคดิ

อุบัติเหตุจากการทำงานมักเกิดขึ้นเสมอ นำมาซึ่งการสูญเสียโอกาส ชีวิตและทรัพย์สินมากบ้างน้อยบ้าง
ขนึ้ อยูก่ บั ความรนุ แรงของอุบตั ิเหตนุ ั้น ๆ อุบัติเหตสุ ว่ นใหญ่เกิดจากความประมาท ความรเู้ ท่าไม่ถึงการณ์ ความไม่
พร้อม สภาวะแวดล้อมไมเ่ หมาะสม ฯลฯ ในการทำงานทุกอยา่ งจงึ มีการมงุ่ เนน้ เรื่องความปลอดภัย เปน็ อันดับแรก
ทำให้สามารถปอ้ งกันอบุ ัตเิ หตจุ ากการทำงานได้อีกวิธีหนึ่ง

เพือ่ ให้งานบำรงุ รักษารถยนต์ สามารถทำได้สะดวกและดำเนินไปอย่างมปี ระสิทธิภาพ จำเป็นตอ้ งรู้ เข้าใจ
และใช้อุปกรณก์ ารทำงานของรถยนต์ให้เป็นทุกอย่าง เชน่ ปิด-เปดิ ประตู เปดิ ฝากระโปรงหน้า-หลัง ปิด-เปิดไฟหร่ี
ไฟหน้า ฯลฯ เพราะเม่อื บำรงุ รักษาเสร็จแล้ว จำเป็นตอ้ งทดสอบผลการทำงานของอปุ กรณ์ท่บี ำรุงรักษา ว่าสามารถ
ทำงานได้สมบูรณต์ ามท่ตี ้องการหรือไม่

ผลการเรียนร้ทู คี่ าดหวงั

ด้านความรู้
1. อธบิ ายวิธกี ารทำงานอยา่ งปลอดภยั ได้
2. ปฏิบตั งิ านในโรงงานได้ดว้ ยความปลอดภยั
3. บอกความจำเป็นในการบำรุงรักษารถยนต์ได้
4. บอกช่อื และหน้าท่เี คมีภัณฑส์ ำหรับบำรงุ รักษารถยนต์ได้
5. บอกช่อื ส่วนประกอบของเคร่ืองยนต์และรถยนต์ได้
6. ใชอ้ ุปกรณ์ตา่ ง ๆ ในรถยนต์ได้
7. บอกวธิ คี วบคมุ การขับเคลอ่ื นรถยนต์ได้
8. แกป้ ัญหาเฉพาะหน้าเมื่อเวลารถเสยี ได้

12

ดา้ นทักษะ
ปฎบิ ัติงานเกี่ยวกบั อุปกรณใ์ นรถยนต์ได้

ดา้ นจิตพิสัย/บรู ณาการหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
แสดงออกถงึ กิจนสิ ยั ที่ดใี นการทำงาน มคี วามรับผดิ ชอบ ทำงานด้วยความประณตี รอบคอบ
ตรงตอ่ เวลา สะอาด คำนึงถึงปลอดภยั และรักษาสภาพแวดล้อม

เน้อื หาสาระ

1. ความปลอดภยั ในการทำงาน
2. ความจำเป็นในการบำรุงรกั ษารถยนต์
3. เคมีภัณฑส์ ำหรบั บำรุงรกั ษารถยนต์
4. สว่ นประกอบของรถยนต์
5. ส่วนประกอบของเครื่องยนต์
6. การทำงานของอุปกรณต์ ่างๆ และการควบคุม
7. การทำงานของชิน้ ส่วนประกอบในรถยนต์
8. อุปกรณ์ควบคุมและการใชง้ าน
9. การทำงานของอปุ กรณ์ประกอบตา่ ง ๆ

กิจกรรมการเรยี นรู้ (คร้งั ท่ี 1/18, ชว่ั โมงท่ี 1-4/72)

ขัน้ เตรียม
1. นักเรยี นเขา้ เรยี นตรงเวลา ครตู รวจสอบรายชอื่ นกั เรยี นและขานชื่อนักเรียน

2. ครอู ธิบายรายละเอียดเก่ยี วกับจุดประสงค์ สมรรถนะและคำอธิบายรายวิชา การวดั ผลและประเมินผล

การเรียน กจิ กรรมการเรียนการสอนท่สี ำคัญ คุณลักษณะนสิ ัยท่ตี ้องการให้เกิดขน้ึ และขอ้ ตกลงในการเรียน

3. นกั เรียนทำแบบทดสอบกอ่ นเรยี นหนว่ ยท่ี 1

4. ครูให้หนงั สอื เรยี นวิชา งานบำรุงรกั ษารถยนต์

ขั้นนำเขา้ ส่บู ทเรียน (Motivation)
5. ครนู ำเขา้ ส่บู ทเรียน และครแู จง้ จดุ ประสงคก์ ารเรียน (พร้อมให้แบบสะสมงานของนกั เรียน)

ครูกลา่ วถงึ ในโรงงานประกอบด้วยเครื่องมือ เครื่องจกั ร และเครื่องยนต์กลไกต่าง ๆ สิ่งท่ีต้องคำนึงถึง
อันดับแรก คือ ความปลอดภัยในการทำงาน สาเหตุที่ทำให้เกิดอุบัติเหตุส่วนใหญ่เกิดจากความประมาท ความ
รเู้ ท่าไมถ่ ึงการณ์ ใชเ้ ครอ่ื งมอื เครอ่ื งจักรผิดวิธี แตง่ กายไม่เหมาะสม เคร่ืองมอื เครือ่ งจกั รชำรุด ฯลฯ

ขน้ั ใหเ้ นือ้ หา (Information)
6. ครูผู้สอนอธิบายความปลอดภัยในการทำงาน ความจำเป็นในการบำรุงรักษารถยนต์ เคมีภัณฑ์สำหรับ
บำรุงรกั ษารถยนต์ ส่วนประกอบของรถยนต์ ส่วนประกอบของเคร่ืองยนต์ การทำงานของอุปกรณ์ต่าง ๆ และการ
ควบคุม การทำงานของชิ้นส่วนประกอบในรถยนต์ อุปกรณ์ควบคุมและการใช้งาน และการทำงานของอุปกรณ์
ประกอบต่าง ๆ โดยฉายวดี ีทัศน์และแผน่ ใสใหผ้ ู้เรียนดปู ระกอบ

13

7. ครสู าธิตสว่ นประกอบและการทำงานของอุปกรณ์ในรถยนต์

8. ครูสาธิตส่วนประกอบและหน้าที่ของเคร่ืองยนต์

ขั้นแกป้ ญั หา (Application)
9. นักเรยี นปฏบิ ตั ิกิจกรรมการทำงานของอปุ กรณ์ในรถยนต์ ดังนี้

9.1 เตรยี มเคร่อื งมืออุปกรณ์และวสั ดุ ได้แก่ รถยนต์ฝึกหัด และผา้ เช็ดมอื
9.2 ขณะปฏิบัติงานครสู งั เกตพฤติกรรมการทำงานของนักเรียน

9.3 นักเรียนปฏบิ ตั งิ าน ดังนี้

14
1) เตรียมรถยนต์ฝกึ หัด
2) ใช้กญุ แจเปิดประตรู ถ
3) กดลอ็ กและปลดล็อกประตู
4) เปิด-ปดิ ฝากระโปรง
5) ปรบั เบาะเอนไปมา เลื่อนเบาะ และปรับหมอนพิงศรี ษะ
6) ปรับพวงมาลยั ขนึ้ ลงให้ไดร้ ะดับ
7) ปรับกระจกมองหลงั และมองขา้ งทัง้ 2 ด้าน
8) รดั และปลดเข็มขัดนิรภัย
9) เหยยี บคลตั ช์ ทดลองเข้าเกียร์ทกุ ตำแหน่ง
10) ดงึ และปลดเบรกมอื
11) เปิด-ปดิ ฝาทา้ ย หรอื กระโปรงหลัง
12) เปิด-ปดิ ฝานำ้ มนั
13) ตรวจสอบตำแหน่งเกียร์ว่างและสตารต์ เครื่องยนต์
14) ตรวจการทำงานของไฟสญั ญาณและมาตรวัดหนา้ ปัด
15) เปิด-ปดิ และปรบั ตำแหน่งการทำงานของเคร่ืองทำความเย็น
16) เรง่ ความเร็วประมาณ 2,000 รอบ/นาที สกั ครู่แลว้ ผ่อนลงที่ความเรว็ เดนิ เบาทิ้งไวส้ กั ครู่
แลว้ ดับเคร่อื ง
17) เปิดสวติ ช์กญุ แจตำแหน่ง “ON” กดปุ่มต้ังนาฬิกา
18) กดทจ่ี ุดบหุ รี่จนรอ้ นแดง และสังเกตการณ์เด้งของทจ่ี ดุ บุหรี่
19) ทดลองปดิ -เปดิ กลอ่ งเก็บของและทเี่ ข่ียบุหรี่
20) ปิด-เปดิ และทดลองใช้วิทยรุ ถยนต์
21) ปิด-เปดิ เลอ่ื นกระจกไฟฟ้าข้ึนลง
22) ปดิ สวติ ช์กญุ แจและล็อกพวงมาลยั
23) ปิด และล็อกประตูทกุ บาน
10. ครูเน้นความมีเหตุผลให้ผู้เรียนได้รู้จักเหตุผลว่าทุกอย่างต้องมีที่มาที่ไป อธิบายได้ การส่งเสริมกัน
ในทางท่ีดีสอดคล้องกบั หลกั การพุทธธรรมคือหลักปฏิจจ สมุปบาท และอิทัปปจั จยตา ท่ีกลา่ วถึงความเป็นเหตุเป็น
ผล เพราะมสี ง่ิ นที้ ำใหเ้ กิดส่งิ นี้ ทุกส่งิ เกดิ ขน้ึ ตามเหตุปัจจยั
11. ครูเน้นความรอบรู้ คือ ให้ผู้เรียนต้องมีความรอบคอบในการปฏิบัติงาน มีการใช้ความรู้ด้วยความ
ระมัดระวัง มีการนำวิชาความรู้การให้บริการและการซ่อมเครื่องล่างรถยนต์ด้วยองค์ความรู้ที่ดี ดำเนินการอย่าง
รอบคอบครบทุกมิตทิ ่ไี ดศ้ ึกษาเลา่ เรียนมาเพอ่ื สนองตอบต่อสังคมในอนาคต

ข้นั สำเรจ็ ผล (Progress)

15

12. นักเรียนและครูรว่ มกันเฉลยแบบฝกึ หดั และรว่ มอภิปรายสรปุ ผล
13. ครูประเมินผลตามแบบประเมินผลงานและสรุปผล
14. นกั เรยี นทดสอบหลังเรียนหน่วยท่ี 1
15. ครูมอบหมายใหผ้ ้เู รียนบนั ทึกคะแนนในแฟ้มสะสมงาน

สือ่ และแหลง่ การเรียนรู้

1. หนงั สือเรยี น วิชางานบำรงุ รกั ษารถยนต์ ของสำนักพิมพ์เอมพันธ์
2. เวบ็ ไซต์
3. สือ่ ของจรงิ

การวดั ผลและการประเมนิ ผล

วิธวี ัดผล การวัดผล การประเมนิ ผล
(ใช้เคร่ืองมือ) (นำผลเทยี บกบั เกณฑแ์ ละแปลความหมาย)
1. ตรวจทดสอบ 1. แบบทดสอบ เกณฑ์ผ่าน 50%
2. สังเกต/ตรวจงาน 2. ใบมอบงาน/แบบฝกึ หัด เกณฑ์ผา่ น 60%
3. ตรวจงานศกึ ษาค้นคว้า 3. แบบประเมนิ งานทีม่ อบหมาย เกณฑ์ผา่ น 60%
4. สงั เกตพฤติกรรม/ 4. แบบประเมินคณุ ธรรม เกณฑผ์ า่ น 60%
นกั เรียนประเมินตนเอง จริยธรรม ตามสภาพจรงิ

งานทีม่ อบหมาย

นำแบบสะสมงานของนักเรยี นตดิ ในสมุดและเนน้ ย้ำให้บันทึกคะแนนทุกคร้งั และจดั เก็บตลอดภาคเรยี น

ผลงาน/ช้นิ งาน/ความสำเร็จของผเู้ รียน

1. คะแนนจากการทดสอบ
2. คะแนนจากการปฏิบัติตามใบมอบงาน/กจิ กรรม
3. คะแนนจากงานที่มอบหมาย
4. คะแนนจากพฤติกรรม

เอกสารอ้างอิง

นริศ สวุ รรณางกูร. (2562). งานบำรงุ รักษารถยนต์ (20101-2106). กรงุ เทพฯ: เอมพันธ์.

16

บนั ทกึ หลังการสอน

วชิ า งานบำรงุ รักษารถยนต์ (20101–2106) ท–ป–น : 1–3–2

1. ผลการจดั การเรียนรตู้ ามแผนการสอน

1.1 วัน เดือน ปี .............................สอนคร้ังที่ .....1/18......สาขา/ชั้นปี ที่สอน ......................จำนวนผู้เรียน

............คน มาเรยี นปกติ...........คน ขาดเรยี น............คน ลาป่วย............คน ลากิจ...........คน มาสาย...........คน

1.2 หัวขอ้ เรอ่ื ง/เนอื้ หาสาระ : ………………………………………………………………………………………………

..................................................................................................................................................

❑ สอนครบตามหวั ขอ้ เรอ่ื งในแผนฯ ❑ สอนไม่ครบเนือ่ งจาก..............................................

1.3 กิจกรรม/วธิ ีการสอน

❑ ครูแนะนำและบอกจุดประสงค์ ❑ ครูอธิบาย/ถาม-ตอบ/สาธิต/…………………………

❑ ทำแบบทดสอบก่อนเรียน ❑ ทำแบบทดสอบหลังเรียน

❑ ทำแบบฝกึ หดั /โจทย์ปัญหา ❑ ทำใบกิจกรรม/ใบงาน.........................................

❑ อน่ื ๆ (ระบ)ุ ........................................................................................................................

1.4 สอื่ การเรียนรู้/แหลง่ การเรยี นรู้ : …………………………………………………………………………………….

..................................................................................................................................................

2. ผลการเรียนรู้ของผเู้ รียน/ผลการสอนของคร/ู ปญั หาที่พบ

2.1 การวดั ผลและประเมินผล/ผลการเรียนรขู้ องผู้เรียน : ……………………………………………………….

..................................................................................................................................................

2.2 สมรรถนะท่ผี ู้เรยี นไดร้ บั : ..........................................................................................................

.................................................................................................................................................

2.3 สอดแทรกคุณธรรม จริยธรรม และคา่ นิยม : …………………………………………………………………..

..................................................................................................................................................

2.4 ผลการสอนของครู : ……………………………………………………………………………………………………..

..................................................................................................................................................

2.5 ปญั หาทนี่ ำไปสูก่ ารวจิ ัย : ………………………………………………………………………………………………

..................................................................................................................................................

3. แนวทางการพัฒนาคุณภาพการสอน

3.1 ผลการใชแ้ ละปรับปรงุ แผนการสอนคร้ังนี้ : ……………………………………………………………………..

..................................................................................................................................................

3.2 แนวทางพฒั นาคุณภาพวิธสี อน/สอ่ื /การวัดผล/เอกสารช่วยสอน

.........................................................................................................................................

ลงชือ่ ครูผู้สอน

17

แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 2 หน่วยที่ 2 หน้า 1/5

วิชา งานบำรงุ รกั ษารถยนต์ รหสั วิชา 20101–2106 เวลาเรยี นรวม 72 ชม.

ชื่อหนว่ ย งานตรวจสภาพและบรกิ ารรถยนต์ประจำวนั สอนครัง้ ที่ ทฤษฎี 1 ชม.
2/18 ปฏบิ ัติ 3 ชม.

ชือ่ งาน

สาระการเรยี นรู้

1. เครอื่ งมือบำรงุ รกั ษารถยนต์
2. ข้อกำหนดในการตรวจสอบเป็นระยะ
3. ข้อกำหนดในการตรวจสอบก่อนการเดินทาง
4. ตารางการบำรุงรักษารถยนต์

แนวคิด

งานบำรุงรักษารถยนต์ท่ที ำไดง้ ่าย ๆ ใช้เวลาไมม่ ากนัก คอื การตรวจสอบและบริการรถยนต์ประจำวัน ซ่ึง
เจ้าของรถสามารถตรวจสอบได้ด้วยตัวเอง เช่น ตรวจ-เติมน้ำหม้อน้ำ ตรวจลมยาง ตรวจ-เติมน้ำกลั่นแบตเตอร่ี
ตรวจน้ำมันเครื่อง ฯลฯ สิ่งเหล่านี้ต้องทำเป็นประจำทุกวันเพื่อเป็นการป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นกับ
รถยนต์ สามารถช่วยยืดอายุการใชง้ าน ประหยัดคา่ ซอ่ มและทำใหก้ ารขับขี่สะดวกปลอดภยั อยูเ่ สมอ

ผลการเรยี นร้ทู ่ีคาดหวัง

ด้านความรู้

1. ใชเ้ คร่ืองมือบำรุงรักษาได้

2. ตรวจและบริการรถยนตป์ ระจำวันและตามกำหนดระยะเวลาได้

3. ตรวจสอบสภาพรถยนตก์ ่อนออกเดินทางได้

4. ปฏิบัตงิ านไดแ้ ละปลอดภยั

5. มกี จิ นสิ ยั ที่ดใี นการตรวจและบริการรถยนต์ประจำวันได้ถกู ต้อง

ด้านทกั ษะ

ปฏิบัติงานตรวจสภาพและบริการรถยนต์ประจำวันได้

ดา้ นจติ พิสัย/บรู ณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

แสดงออกถึงกิจนิสัยที่ดใี นการทำงาน มคี วามรับผิดชอบ ทำงานด้วยความประณตี รอบคอบ

ตรงตอ่ เวลา สะอาด คำนึงถงึ ปลอดภยั และรักษาสภาพแวดลอ้ ม

เน้อื หาสาระ

1. เครอ่ื งมอื บำรงุ รกั ษารถยนต์

1) ประแจ 2) ไขควง 3) คมี 4) คอ้ น 5) แม่แรง

6) สแตนด์รอง 7) ประแจขันลอ้

18

2. ข้อกำหนดในการตรวจสอบเป็นระยะ

- ระดับนำ้ มนั เครื่อง - ระดับน้ำยาหม้อน้ำ - นำ้ ลา้ งกระจก
- นำ้ มนั เบรก
- ใบปัดฝน - น้ำมนั เกยี ร์ - ยาง
- ไฟต่าง ๆ
- แป้นเบรก - เบรกมือ

- แบตเตอร่ี - ระบบปรบั อากาศ

- ประตู - แตร

3. ข้อกำหนดในการตรวจสอบก่อนการเดินทาง

4. ตารางการบำรุงรักษารถยนต์

กิจกรรมการเรียนรู้ (คร้ังที่ 2/18, ช่วั โมงที่ 5-8/72)

ขัน้ เตรียม
1. นกั เรยี นเข้าเรียนตรงเวลา ครูตรวจสอบรายช่ือนักเรยี นและขานชอื่ นกั เรยี น

2. นกั เรยี นทำแบบทดสอบกอ่ นเรยี นหนว่ ยท่ี 1

ขั้นนำเข้าสูบ่ ทเรียน (Motivation)
3. ครูนำเขา้ สบู่ ทเรียน และครแู จง้ จุดประสงคก์ ารเรยี น

4. นกั เรยี นและครูสนทนากันวา่ รถยนต์เม่อื ถูกใช้งานไปนาน ๆ ก็จะเกิดการชำรดุ สึกหรอและหมดอายุก
การใชง้ าน วธิ ีป้องกนั ไม่ให้เคร่ืองยตห์ มดอายุการใชง้ านก่อนเวลากำหนด คือการบำรงุ รักษารถยนต์ การบำรุงรกั ษา
รถยนต์อย่างถกู วิธแี ละสมำ่ เสมอยังช่วยให้รถยนต์ใช้ขับข่ีไดอ้ ยา่ งสะดวก ปลอดภัย ประหยัด ค่าซ่อม มีอายุการใช้
งานทีย่ าวนาน การบำรุงรกั ษารถยนตส์ ามารถเลือกทำได้ตามความเหมาะสม เชน่ บำรงุ รกั ษาตามตารางการใช้งาน
บำรุงรกั ษาก่อนออกเดนิ ทาง เปน็ ต้น

5. ครูและผู้เรียนสนทนากันเรื่องการล้างห้องเครื่องรถยนต์ที่เคยมีประสบการณ์มา โดยใช้น้ำฉีดเบาๆ ทั่ว
ห้องเครื่องก่อน เพื่อง่ายต่อการทำความสะอาด และระวังส่วนที่เป็นสายไฟด้วย นำผ้าชุบน้ำ ลูบสิ่งสกปรกออกให้
หมด ทำหลายครงั้ จนแนใ่ จวา่ สะอาดพอ และทำการเช็ดแห้งด้วยผ้าสะอาดแล้วก็เคลอื บ

6. ครนู ำรูปหอ้ งเคร่ืองยนต์มาแสดงให้นกั เรยี นร่วมกนั แสดงความคิดเห็น

19

ข้นั ใหเ้ น้อื หา (Information)

7. ครูสอนโดยใช้รูปแบบการเรียนแบบ TAI (Team Assisted Individualization) เพื่อเน้นการเรียน

ของแตล่ ะบุคคล ใหม้ ีความรู้ ความเข้าใจและนำทักษะการเรียนรู้ไปใช้ใหเ้ กิดประโยชนใ์ นเร่ืองเครื่องมือบำรุงรักษา

รถยนต์ ข้อกำหนดในการตรวจสอบเป็นระยะ ข้อกำหนดในการตรวจสอบก่อนการเดินทาง และตารางการ

บำรงุ รกั ษารถยนต์

8. นกั เรียนทำแบบฝกึ หดั

ขั้นแกป้ ญั หา (Application)

9. ครแู ละนกั เรยี นสาธติ งานตรวจและบริการรถยนต์ประจำวัน ดงั นี้

9.1 เตรียมเคร่อื งมืออปุ กรณ์และวสั ดุ ได้แก่

1) รถยนต์ฝกึ หัด 2) เกจวดั ลมยาง

3) ปั๊มลมพร้อมสายและหวั เตมิ ลม 4) แปรงทำความสะอาดขั้วแบตเตอรี่

5) นำ้ มันเคร่อื ง 6) นำ้ มันไฮดรอลิก

7) นำ้ มันเบรก 8) นำ้ สะอาด

9) นำ้ กลั่นสำหรับเตมิ แบตเตอร่ี 10) นำ้ ยาลา้ งกระจก

11) ผา้ คลุมบังโคลนรถ 12) ผา้ เชด็ มือ

13) เครอื่ งมือประจำตัว

9.2 ปฏบิ ตั งิ านตามขั้นตอน ดังน้ี

1) เตรยี มเครอ่ื งมือและอุปกรณ์

2) นำรถเข้าพ้ืนทีบ่ ริการและเปิดฝากระโปรง

3) คลุมผา้ คลมุ บงั โคลนรถยนต์

9.3 ตรวจระดบั นำ้ มนั เคร่ืองและน้ำมันเกียร์อัตโนมตั ิ ดงั น้ี

1) ดงึ เหลก็ วัดข้นึ มาเช็ดใหส้ ะอาดและจุ่มวดั ระดบั น้ำมนั

2) ตรวจดวู า่ ตำ่ กวา่ ขีดกำหนด ให้เตมิ เพ่มิ เข้าทชี่ ่องเตมิ จนระดับเท่ากับขีดบน

3) เสยี บเหล็กวัดเข้าทเี่ ดิมและปิดฝาช่องเตมิ ให้แน่น

9.4 ตรวจระดบั นำ้ มนั เพาเวอร์ น้ำมันเบรกและนำ้ มันคลตั ช์ ดังนี้

1) เปดิ ฝาและตรวจนำ้ มนั ในกระปกุ

2) ถ้าตำ่ กวา่ ขีดบนให้เตมิ น้ำมนั จนถงึ ขดี บนและปิดฝากระปุก

9.5 ตรวจระดบั น้ำหลอ่ เยน็ ดังน้ี

1) เปิดฝาหม้อพักตรวจดูระดับน้ำ ถ้าต่ำกว่าขีดบนให้ใช้น้ำสะอาดเติมจนถึงขีดบนและปิดฝา

หมอ้ พัก

2) เปิดฝาหม้อน้ำ ตรวจดูระดบั น้ำ ถ้าต่ำกว่ารูระบายให้เติมน้ำสะอาดเพิ่มจนถึงระดับ รูระบาย

และปิดฝาหม้อน้ำใหแ้ นน่

20

10. ผเู้ รียนตรวจและบริการแบตเตอร่ี ดงั น้ี

1) ตรวจดูระดบั นำ้ ยาในแบตเตอร่ี ถา้ ต่ำกว่าขีดบนให้เปิดฝาและใช้ น้ำกล่นั เติมจนถงึ ขีดบนทุกช่อง

2) ตรวจขัว้ แบตเตอรี่ ถ้าสกปรกให้ทำความสะอาด ถ้าข้ัวหลวมใหใ้ ชป้ ระแจขนั จนแน่นหรือเปล่ียนข้ัว

ใหม่

11. ผเู้ รียนตรวจระดับน้ำยาฉีดลา้ งกระจก ดงั นี้

1) เปิดฝาหมอ้ นำ้ ยาฉดี ลา้ งกระจก ตรวจระดบั ถา้ ตำ่ กวา่ ขีดบนให้ใช้น้ำสะอาดผสมนำ้ ยาล้างกระจก

เล็กนอ้ ยเติมจนถึงขดี บน และปิดฝาหมอ้ น้ำฉีดล้างกระจก

2) ปิดฝากระโปรงรถ

12. ผูเ้ รยี นตรวจสภาพยาง ดงั นี้

1) ใชเ้ กจวัดความดันลมยางทกุ เสน้ รวมทัง้ ยางอะไหล่ ถ้าต่ำกวา่ คา่ กำหนดใหเ้ ติมลมจนได้ ตามคา่

กำหนด

2) ตรวจดูสภาพหนา้ ยางและแกม้ ยาง ถา้ หากพบข้อบกพร่องให้ รายงานผคู้ วบคุม

3) ทำความสะอาด เกบ็ เครื่องมือและอปุ กรณ์

4) เล่อื นรถออกจากพนื้ ท่ี และทำความสะอาดพืน้ ทีป่ ฏิบตั ิงาน

13. ขณะปฏบิ ตั ิงานครสู งั เกตพฤติกรรม และเน้นย้ำใหป้ ฏบิ ัตงิ านดว้ ยความความประณีต รอบคอบ
สะอาด คำนงึ ถงึ ปลอดภยั และรักษาสภาพแวดลอ้ ม

ข้นั สำเร็จผล (Progress)

14. นกั เรยี นและครรู ว่ มกันเฉลยแบบฝึกหดั และร่วมอภปิ รายตามใบมอบงานและสรุปผล

15. ครปู ระเมินผลตามแบบประเมนิ ผลงานและสรุปผล

16. นักเรยี นทดสอบหลังเรียนหนว่ ยที่ 2

17. ครมู อบหมายให้ผเู้ รียนบันทกึ คะแนนในแฟม้ สะสมงาน

ส่อื และแหล่งการเรียนรู้

1. หนงั สอื เรียน วิชางานบำรงุ รักษารถยนต์ ของสำนักพมิ พเ์ อมพนั ธ์
2. เวบ็ ไซต์
3. สื่อของจริง

21

การวัดผลและการประเมนิ ผล

วิธวี ัดผล การวดั ผล การประเมินผล
(ใชเ้ ครอ่ื งมอื ) (นำผลเทยี บกบั เกณฑแ์ ละแปลความหมาย)
1. ตรวจทดสอบ 1. แบบทดสอบ เกณฑ์ผา่ น 50%
2. สงั เกต/ตรวจงาน 2. ใบมอบงาน/แบบฝึกหัด เกณฑผ์ า่ น 60%
3. ตรวจงานศึกษาคน้ คว้า 3. แบบประเมินงานทม่ี อบหมาย เกณฑผ์ ่าน 60%
4. สังเกตพฤติกรรม/ 4. แบบประเมินคุณธรรม เกณฑผ์ า่ น 60%
นกั เรยี นประเมินตนเอง จริยธรรม ตามสภาพจริง

งานทม่ี อบหมาย

ให้นักเรียนค้นควา้ ตารางบำรุงรกั ษารถยนต์ของยหี่ อ้ ต่าง ๆ อยา่ งน้อย 3 ยีห่ อ้ และนำข้อมลู มาสรปุ วา่ มี
หวั ขอ้ การบำรงุ รักษาอะไรบ้าง นำสง่ ในการเรยี นคร้ังตอ่ ไป

ผลงาน/ชิ้นงาน/ความสำเรจ็ ของผู้เรียน

1. คะแนนจากการทดสอบ
2. คะแนนจากการปฏบิ ัตติ ามใบมอบงาน/กจิ กรรม
3. คะแนนจากงานที่มอบหมาย
4. คะแนนจากพฤตกิ รรม

เอกสารอา้ งอิง

นริศ สุวรรณางกูร. (2562). งานบำรุงรกั ษารถยนต์ (20101-2106). กรงุ เทพฯ: เอมพันธ์.

22

บนั ทกึ หลังการสอน

วชิ า งานบำรงุ รักษารถยนต์ (20101–2106) ท–ป–น : 1–3–2

1. ผลการจดั การเรียนรูต้ ามแผนการสอน

1.1 วัน เดือน ปี .............................สอนคร้ังที่ .....2/18......สาขา/ชั้นปี ที่สอน ......................จำนวนผู้เรียน

............คน มาเรียนปกติ...........คน ขาดเรียน............คน ลาป่วย............คน ลากิจ...........คน มาสาย...........คน

1.2 หวั ขอ้ เรอ่ื ง/เนอื้ หาสาระ : ………………………………………………………………………………………………

..................................................................................................................................................

❑ สอนครบตามหัวข้อเรื่องในแผนฯ ❑ สอนไมค่ รบเน่ืองจาก..............................................

1.3 กจิ กรรม/วธิ ีการสอน

❑ ครแู นะนำและบอกจดุ ประสงค์ ❑ ครูอธบิ าย/ถาม-ตอบ/สาธติ /…………………………

❑ ทำแบบทดสอบก่อนเรียน ❑ ทำแบบทดสอบหลงั เรียน

❑ ทำแบบฝึกหดั /โจทย์ปัญหา ❑ ทำใบกิจกรรม/ใบงาน.........................................

❑ อื่น ๆ (ระบุ)........................................................................................................................

1.4 สื่อการเรยี นรู้/แหลง่ การเรยี นรู้ : …………………………………………………………………………………….

..................................................................................................................................................

2. ผลการเรยี นรขู้ องผเู้ รยี น/ผลการสอนของคร/ู ปญั หาที่พบ

2.1 การวดั ผลและประเมินผล/ผลการเรียนรขู้ องผ้เู รียน : ……………………………………………………….

..................................................................................................................................................

2.2 สมรรถนะทผ่ี เู้ รยี นไดร้ ับ : ..........................................................................................................

.................................................................................................................................................

2.3 สอดแทรกคณุ ธรรม จรยิ ธรรม และคา่ นยิ ม : …………………………………………………………………..

..................................................................................................................................................

2.4 ผลการสอนของครู : ……………………………………………………………………………………………………..

..................................................................................................................................................

2.5 ปญั หาทน่ี ำไปสกู่ ารวิจัย : ………………………………………………………………………………………………

..................................................................................................................................................

3. แนวทางการพัฒนาคณุ ภาพการสอน

3.1 ผลการใช้และปรับปรงุ แผนการสอนคร้ังน้ี : ……………………………………………………………………..

..................................................................................................................................................

3.2 แนวทางพฒั นาคณุ ภาพวิธสี อน/สอ่ื /การวัดผล/เอกสารช่วยสอน

.........................................................................................................................................

ลงช่ือ ครูผ้สู อน

23

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 3 หนว่ ยท่ี 3 หนา้ 1/5

วชิ า งานบำรุงรกั ษารถยนต์ รหสั วชิ า 20101–2106 เวลาเรียนรวม 72 ชม.

ชื่อหนว่ ย งานลา้ งและขัดสรี ถยนต์ สอนครั้งที่ ทฤษฎี 2 ชม.
3-4/18 ปฏิบตั ิ 6 ชม.

ช่ืองาน

สาระการเรยี นรู้

1. การทำความสะอาดรถยนต์

แนวคดิ

งานบำรุงรักษารถยนต์พื้นฐานคือ งานล้างรถเพื่อให้รถสะอาดและใหม่อยู่เสมอ ส่วนงานที่เพิ่มความสวย
เป็นเงางามให้แก่รถคือ งานขัดสีรถยนต์ ทั้งงานล้างแลขัดสีรถยนต์นิยมทำต่อเนื่องกันโดยใช้เคมีภัณฑ์ คือ น้ำยา
ลา้ งและยาขัดสีรถยนตเ์ ป็นตวั ช่วยให้งานล้างและขัดสีรถยนต์ทำได้สะดวกรวดเรว็ รถยนต์มสี ภาพใหม่ สีสวยเป็นเงา
งาม

ผลการเรียนรทู้ คี่ าดหวัง

ด้านความรู้
1. ทำความสะอาดภายในรถยนต์ได้
2. ลา้ งรถยนตไ์ ดถ้ กู ต้องตามวธิ กี าร
3. ขัดสแี ละเคลอื บสีรถไดส้ วยงามตามมาตรฐาน
4. ใช้เครื่องดูดฝนุ่ ออกจากรถได้
5. ทำความสะอาดหอ้ งเครื่องยนต์ได้
ด้านทกั ษะ
ปฏิบตั ิงานทำความสะอาดภายในและขัดเคลือบเงาสรี ถยนต์ได้
ดา้ นจิตพิสยั /บรู ณาการหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

แสดงออกถึงกจิ นิสยั ทด่ี ใี นการทำงาน มคี วามรบั ผดิ ชอบ ทำงานดว้ ยความประณีต รอบคอบ
ตรงตอ่ เวลา สะอาด คำนงึ ถึงปลอดภัย และรกั ษาสภาพแวดล้อม

เนอ้ื หาสาระ

1. การทำความสะอาดรถยนต์
ประโยชน์ของการทำความสะอาด
การปดั ฝุ่น
วธิ ีทำความสะอาด
การปดั ฝ่นุ การลา้ งรถ การขัดเคลอื บสีรถ และการทำความสะอาดภายใน

24

กิจกรรมการเรียนรู้ (ครง้ั ท่ี 3/18, ช่ัวโมงที่ 9-12/72)

ข้นั เตรียม
1. นกั เรยี นเข้าเรียนตรงเวลา ครตู รวจสอบรายชอ่ื นักเรยี นและขานชอ่ื นกั เรยี น
2. นักเรียนทำแบบทดสอบกอ่ นเรียนหน่วยท่ี 3
ขั้นนำเข้าสูบ่ ทเรยี น (Motivation)
3. นักเรียนและครูสนทนากันเรื่องล้างรถยนต์ ในกรณีรถสกปรกมาก เช่น มีฝุ่นเกาะหนา ตัวรถเปียก มี
คราบหรอื ละออง นำ้ เค็มเกาะเมื่อวิง่ ผ่านอากาศชายทะเล ผา่ นนำ้ ทะเล หรอื จอดริมทะเลนานๆ การล้างรถต้องปิด
กระจกทุกบาน และเริ่มล้างจากล้อยาง แหนบ บังโคลน และส่วนใต้ท้องรถก่อน โดยการใช้น้ำฉีดแรงๆ และใช้
แปรงแข็งๆ ถู ถ้ามีคราบน้ำมัน จาระบี ให้ใช้สบู่หรือน้ำยาล้างออก ต่อจากนั้นจึงล้างที่ตัวรถ เริ่มจากใช้น้ำราดให้
เปียกโชก ตง้ั แต่หลงั คาลงมาพร้อมกับใช้ฟองน้ำยาง หรอื แปรงอ่อนๆ ถูชว่ ยเพ่อื ลา้ งโคลนและฝุ่นออก ถ้ามีรอยเปื้อน
หรือคราบจับแน่น ให้ใช้น้ำยาล้างรถหรือฟองสบู่ ใช้ฟองน้ำยางหรือผ้านุ่มๆ ขัดออก ถ้าเป็นคราบยาง มะตอยหรือ
เขม่า ให้ใช้น้ำผสม น้ำมันก๊าดค่อยๆ เช็ดออก ต่อจากนั้นใช้น้ำล้างออกให้หมด และเช็ดรถให้แห้งด้วยฟองน้ำยาง
ผา้ นุม่ ๆ หรือหนังชามัวส์

4. นกั เรียนบอกประโยชน์ของการทำความสะอาด
1) ทำให้รถเกดิ ความสวยงาม
2) ป้องกนั สนมิ ทอ่ี าจเกดิ ข้ึนตามส่วนต่างๆ ของรถ
3) ชว่ ยบำรงุ รักษาสีรถใหม้ ีความคงทน
4) ทำใหม้ องเห็นสว่ นทบ่ี กพร่อง เช่น รอยแตกร้าว รอยรัว่ ซมึ ไดง้ ช่วยใหแ้ ก้ไขได้ทนั ท่วงที

ขั้นให้เนือ้ หา (Information)
5. ครผู ้สู อนอธิบาย และสาธติ การทำความสะอาดรถยนต์ โดยผ่านสื่อให้นักเรยี นเข้าใจไดง้ า่ ยขน้ึ
6. นักเรียนเตรียมเครื่องมือและอุปกรณ์ นำรถเข้าพื้นที่บริการ และปิดกระจกทุกบาน เพื่อทำความ

สะอาดรถยนต์

25
ข้ันแก้ปญั หา (Application)
7. ผูเ้ รยี นฝกึ ทำความสะอาดกรณมี ีฝุน่ จับไม่สกปรกมาก ดงั น้ี

1) ใชไ้ มป้ ัดฝุ่นปดั ฝ่นุ ออกให้ทั่วคันรถ
2) ใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำบิดให้หมาดๆ เช็ดทำความสะอาด ถ้าผ้าสกปรกให้ซักและบิดหมาดๆ แล้วจึง

นำมาเชด็ ใหม่
3) ใชผ้ า้ แหง้ สะอาดเชด็ รถใหแ้ ห้งทั้งคัน
8. ผูเ้ รยี นฝกึ ลา้ งรถกรณีมีฝุน่ และโคลนจับสกปรกมาก
1) ใช้นำ้ ฉดี ใต้ท้องรถให้เปยี กเพ่ือใหส้ ่งิ สกปรกออ่ นตวั
2) ใช้น้ำแรงดนั สงู จากปั๊มน้ำฉดี ทำความสะอาดอีกคร้ัง ถา้ มีสิง่ สกปรกเกาะติดให้ใช้แปรงแข็งช่วยขัด

ออก
3) ใชน้ ้ำเป็นฝอยฉดี ตัวรถให้เปียกท้ังคนั
4) ผสมน้ำยากับยาล้างรถ ใช้ผ้าสะอาดจุ่มเปียกๆ เช็ดทำความสะอาดทั้งคัน โดยเริ่มจากหลังคาลง

มาหาสว่ นลา่ ง
5) ใชน้ ำ้ สะอาดฉีดลา้ งใหท้ ่ัวทั้งคนั
6) เช็ดให้แห้งด้วยผ้าสะอาดให้ทั่วทั้งคัน ถ้ามีคราบน้ำมันหรือยางมะตอยเกาะอยู่ ใช้น้ำผสม

น้ำมนั กา๊ ดค่อยๆ เช็ดออกจนหมด แลว้ จงึ จงึ ใช้น้ำล้างให้สะอาด
7) ทำความสะอาดล้อและยางดว้ ยแปรงล้างรถ จุ่มนำ้ ผสมผงซักฟอกแลว้ ล้างด้วยน้ำสะอาดและเช็ด

ให้แหง้
8) ฉีดน้ำยาล้างกระจกใส่กระจกให้เปียก แล้วเช็ดด้วยผ้าเนื้ออ่อนหรือกระดาษหนังสือพิมพ์จน

สะอาด
9. ผูเ้ รียนทำความสะอาดห้องเครือ่ งยนต์ ดังน้ี

1) เปิดฝากระโปรงและคลมุ ผ้าคลมุ บังโคลนรถ
2) เชด็ เครื่องและฝากระโปรงดา้ นในด้วยผา้ จ่มุ น้ำมันก๊าดหมาดๆ
3) ใชแ้ ปรงขนออ่ นจุ่มน้ำมันก๊าดเชด็ ตามมมุ อบั ซอกมุมตา่ งๆ ให้สะอาด หรือใช้กาฉดี ล้างแบบปลาย

ฉีดยาวฉดี ออกก็ไดเ้ ชน่ เดียวกนั
4) ใช้ผ้าแห้งเชด็ ห้องเคร่ืองให้สะอาด จากน้นั ใช้ลมเป่าตามซอกมมุ ทัว่ ห้องเครื่องและตวั รถยนต์
5) เก็บเคร่ืองมือและอุปกรณ์
6) ปดิ ฝากระโปรงเลอ่ื นรถออกจากบริเวณปฏิบัตงิ าน
7) ทำความสะอาดเครือ่ งมอื อปุ กรณ์ และบรเิ วณปฏบิ ตั งิ าน

26

ขน้ั สำเร็จผล (Progress)
10. นกั เรยี นและครูรว่ มอภิปรายตามใบมอบงานและสรุปผล
11. ครูประเมนิ ผลตามแบบประเมนิ ผลงานและสรปุ ผล

กจิ กรรมการเรียนรู้ (คร้งั ที่ 4/18, ช่ัวโมงที่ 13-16/72)

ข้นั เตรียม
1. นักเรยี นเขา้ เรยี นตรงเวลา ครูตรวจสอบรายชอ่ื นักเรยี นและขานช่ือนักเรยี น

ขน้ั นำเข้าสู่บทเรยี น (Motivation)
2. นกั เรยี นและครรู ว่ มทบทวนการลา้ งรถที่ถกู วธิ ี
ขั้นให้เนอื้ หา (Information)
3. ครูสอนวธิ ีการขดั เคลือบเงาสีรถยนต์
ขน้ั แก้ปญั หา (Application)
4. นกั เรียนเตรียมทำความสะอาดภายในและขดั เคลือบเงาสรี ถยนต์

1) เตรยี มเคร่อื งมือและอปุ กรณ์
2) นำรถเข้าพ้นื ทีบ่ ริการ
5. นักเรียนทำความสะอาดกรณมี ฝี นุ่ จบั ไม่สกปรกมาก ดังน้ี
1) เปิดประตรู ถทกุ บานและฝากระโปรงหลัง
2) สำรวจและบนั ทกึ รายการทรัพย์สินภายในรถ
3) ปดั ฝุ่นออกจากคอนโซล แผงหน้าปัด เบาะและส่วนอน่ื ๆ
4) นำยางรองกนั เปอื้ นออกมาทำความสะอาดและผ่งึ แดดให้แหง้
5) ดูดฝ่นุ ภายในด้วยเครอื่ งดดู ฝุ่น
6) ใช้ผา้ สะอาดชุบน้ำหมาดๆ เช็ดทำความสะอาดให้ทว่ั และเช็ดดว้ ยผ้าแห้ง
7) ขัดเคลือบสว่ นท่ีเปน็ หนังหรือพลาสติกด้วยยาขัดเงาหนงั
8) ทำความสะอาดส่วนท่ีเปน็ กำมะหย่ีดว้ ยนำ้ ยาทำความสะอาดกำมะหย่ี
9) ทำความสะอาดกระจกภายในดว้ ยน้ำยาล้างกระจก และเชด็ ให้แห้ง
10) ใสย่ างรองกันเปื้อนและปดิ ประตู
6. นกั เรยี นฝึกขดั เคลือบเงาสีรถยนต์ (ทำหลังจากลา้ งรถ) ดังนี้
1) จอดรถยนต์ในที่รม่ กำหนดพืน้ ทข่ี ัดเคลือบเป็นสว่ นๆ
2) ใชผ้ ้านมุ่ สะอาดจมุ่ ยา ทาเป็นจุดให้ท่วั ส่วนทจ่ี ะขัด
3) ใช้ผา้ นุม่ แหง้ สะอาด หรอื เครอ่ื งขัดสี ขดั จนสขี ้ึนเงาในส่วนน้ัน ต่อจากนัน้ จึงทายาและขัดในพ้ืนที่

ถัดไปจนทว่ั คันรถ
4) ทำความสะอาด เก็บเครือ่ งมอื และอุปกรณ์

5) เลื่อนรถยนตอ์ อกและทำความสะอาดพ้นื ที่ปฏบิ ัติงาน

27

7. ขณะปฏิบัติงานครสู ังเกตพฤติกรรม
ขน้ั สำเรจ็ ผล (Progress)
8. นักเรยี นและครูรว่ มกนั ตรวจงานทป่ี ฏิบตั ิ
9. ครปู ระเมนิ ผลตามแบบประเมนิ ผลงานและสรุปผล
10. นกั เรยี นทดสอบหลงั เรียนหน่วยที่ 3

สอ่ื และแหลง่ การเรียนรู้

1. หนงั สอื เรยี น วชิ างานบำรงุ รกั ษารถยนต์ ของสำนกั พมิ พ์เอมพันธ์
2. เวบ็ ไซต์
3. ส่ือของจรงิ

การวัดผลและการประเมินผล

วธิ ีวดั ผล การวัดผล การประเมินผล
(ใช้เครอ่ื งมือ) (นำผลเทียบกับเกณฑแ์ ละแปลความหมาย)
1. ตรวจทดสอบ 1. แบบทดสอบ เกณฑ์ผ่าน 50%
2. สังเกต/ตรวจงาน 2. ใบมอบงาน/แบบฝกึ หัด เกณฑ์ผ่าน 60%
3. ตรวจงานศึกษาคน้ คว้า 3. แบบประเมินงานที่มอบหมาย เกณฑ์ผา่ น 60%
4. สงั เกตพฤติกรรม/ 4. แบบประเมินคณุ ธรรม เกณฑผ์ ่าน 60%
นกั เรยี นประเมินตนเอง จริยธรรม ตามสภาพจรงิ

งานท่มี อบหมาย

-

ผลงาน/ชิ้นงาน/ความสำเรจ็ ของผูเ้ รยี น

1. คะแนนจากการทดสอบ
2. คะแนนจากการปฏิบตั ิตามใบมอบงาน/กิจกรรม
3. คะแนนจากงานท่ีมอบหมาย
4. คะแนนจากพฤติกรรม

เอกสารอ้างอิง

นรศิ สุวรรณางกรู . (2562). งานบำรุงรักษารถยนต์ (20101-2106). กรงุ เทพฯ: เอมพันธ์.

28

บันทึกหลังการสอน

วชิ า งานบำรุงรักษารถยนต์ (20101–2106) ท–ป–น : 1–3–2

1. ผลการจดั การเรยี นรตู้ ามแผนการสอน

1.1 วัน เดือน ปี .............................สอนคร้ังที่ .....3/18......สาขา/ชั้นปี ที่สอน ......................จำนวนผู้เรียน

............คน มาเรียนปกติ...........คน ขาดเรียน............คน ลาป่วย............คน ลากิจ...........คน มาสาย...........คน

1.2 หัวขอ้ เรื่อง/เนื้อหาสาระ : ………………………………………………………………………………………………

..................................................................................................................................................

❑ สอนครบตามหวั ข้อเร่อื งในแผนฯ ❑ สอนไมค่ รบเนื่องจาก..............................................

1.3 กจิ กรรม/วิธีการสอน

❑ ครแู นะนำและบอกจดุ ประสงค์ ❑ ครอู ธิบาย/ถาม-ตอบ/สาธติ /…………………………

❑ ทำแบบทดสอบกอ่ นเรยี น ❑ ทำแบบทดสอบหลังเรยี น

❑ ทำแบบฝกึ หดั /โจทย์ปญั หา ❑ ทำใบกจิ กรรม/ใบงาน.........................................

❑ อน่ื ๆ (ระบ)ุ ........................................................................................................................

1.4 สื่อการเรยี นรู้/แหลง่ การเรยี นรู้ : …………………………………………………………………………………….

..................................................................................................................................................

2. ผลการเรียนรขู้ องผ้เู รียน/ผลการสอนของคร/ู ปัญหาท่ีพบ

2.1 การวดั ผลและประเมนิ ผล/ผลการเรยี นร้ขู องผูเ้ รยี น : ……………………………………………………….

..................................................................................................................................................

2.2 สมรรถนะทผี่ เู้ รยี นได้รับ : ..........................................................................................................

.................................................................................................................................................

2.3 สอดแทรกคณุ ธรรม จรยิ ธรรม และค่านิยม : …………………………………………………………………..

..................................................................................................................................................

2.4 ผลการสอนของครู : ……………………………………………………………………………………………………..

..................................................................................................................................................

2.5 ปัญหาทน่ี ำไปสกู่ ารวจิ ัย : ………………………………………………………………………………………………

..................................................................................................................................................

3. แนวทางการพัฒนาคณุ ภาพการสอน

3.1 ผลการใช้และปรบั ปรุงแผนการสอนคร้งั น้ี : ……………………………………………………………………..

..................................................................................................................................................

3.2 แนวทางพฒั นาคณุ ภาพวิธสี อน/สอื่ /การวัดผล/เอกสารช่วยสอน

.........................................................................................................................................

ลงชือ่ ครผู ู้สอน

29

บันทกึ หลังการสอน

วชิ า งานบำรุงรักษารถยนต์ (20101–2106) ท–ป–น : 1–3–2

1. ผลการจดั การเรยี นรตู้ ามแผนการสอน

1.1 วัน เดือน ปี .............................สอนคร้ังที่ .....4/18......สาขา/ชั้นปี ที่สอน ......................จำนวนผู้เรียน

............คน มาเรียนปกติ...........คน ขาดเรียน............คน ลาป่วย............คน ลากิจ...........คน มาสาย...........คน

1.2 หัวขอ้ เร่ือง/เนือ้ หาสาระ : ………………………………………………………………………………………………

..................................................................................................................................................

❑ สอนครบตามหัวขอ้ เรือ่ งในแผนฯ ❑ สอนไมค่ รบเนื่องจาก..............................................

1.3 กิจกรรม/วธิ กี ารสอน

❑ ครแู นะนำและบอกจุดประสงค์ ❑ ครอู ธิบาย/ถาม-ตอบ/สาธติ /…………………………

❑ ทำแบบทดสอบกอ่ นเรียน ❑ ทำแบบทดสอบหลงั เรียน

❑ ทำแบบฝึกหดั /โจทย์ปัญหา ❑ ทำใบกจิ กรรม/ใบงาน.........................................

❑ อ่ืน ๆ (ระบ)ุ ........................................................................................................................

1.4 สอ่ื การเรียนร้/ู แหลง่ การเรยี นรู้ : …………………………………………………………………………………….

..................................................................................................................................................

2. ผลการเรียนรขู้ องผเู้ รยี น/ผลการสอนของคร/ู ปญั หาท่ีพบ

2.1 การวัดผลและประเมนิ ผล/ผลการเรยี นรขู้ องผเู้ รียน : ……………………………………………………….

..................................................................................................................................................

2.2 สมรรถนะทผ่ี ้เู รียนได้รบั : ..........................................................................................................

.................................................................................................................................................

2.3 สอดแทรกคุณธรรม จรยิ ธรรม และคา่ นยิ ม : …………………………………………………………………..

..................................................................................................................................................

2.4 ผลการสอนของครู : ……………………………………………………………………………………………………..

..................................................................................................................................................

2.5 ปัญหาท่นี ำไปสกู่ ารวิจัย : ………………………………………………………………………………………………

..................................................................................................................................................

3. แนวทางการพัฒนาคณุ ภาพการสอน

3.1 ผลการใช้และปรบั ปรุงแผนการสอนคร้งั นี้ : ……………………………………………………………………..

..................................................................................................................................................

3.2 แนวทางพฒั นาคุณภาพวิธสี อน/สือ่ /การวัดผล/เอกสารช่วยสอน

.........................................................................................................................................

ลงชือ่ ครผู ู้สอน

30

แผนการจัดการเรียนรทู้ ี่ 4 หน่วยที่ 4 หนา้ 1/5

วิชา งานบำรงุ รักษารถยนต์ รหัสวชิ า 20101–2106 เวลาเรียนรวม 72 ชม.

ชอ่ื หน่วย งานบริการลอ้ และยาง สอนครั้งท่ี ทฤษฎี 1 ชม.
5/18 ปฏิบัติ 3 ชม.

ช่อื งาน

สาระการเรยี นรู้ 4. การบำรุงรักษายาง
5. การตรวจสภาพยางและการสลับยาง
1. ยาง 6. การเปลย่ี นกระทะล้อ
2. การตรวจลมยาง
3. การเตมิ ลมยาง

แนวคิด

ชิ้นส่วนของรถยนต์ซึ่งสัมผัสกับถนนทำหน้าที่หมุนพาให้รถเคลื่อนที่ รับน้ำหนักของรถและลดการ
สั่นสะเทือนคือยางรถยนต์นั่นเอง จะเห็นภาระหน้าที่ของยางรถยนต์มีมากมาย ยางจึงจำเป็นต้องได้รับการ
บำรงุ รักษาและบริการเป็นอย่างดีงามและสม่ำเสมอ เพือ่ ใหก้ ารขบั ขร่ี ถยนตเ์ กดิ ความสะดวก เกิดประสิทธิภาพและ
ความปลอดภยั สงู สดุ

ผลการเรยี นรู้ที่คาดหวัง

ดา้ นความรู้

1. ตรวจวัดลมยางรถยนตไ์ ด้

2. เติมลมยางรถยนต์ไดต้ ามคา่ กำหนด

3. บำรงุ รักษายางรถยนต์ได้

4. ตรวจสภาพและสลับยางรถยนต์ได้

5. เปล่ยี นยางและกระทะลอ้ ได้

ด้านทักษะ

ปฏบิ ตั ิงานบรกิ ารลอ้ และยางได้

ด้านจิตพสิ ัย/บูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

แสดงออกถงึ กจิ นิสยั ทด่ี ีในการทำงาน มคี วามรับผิดชอบ ทำงานด้วยความประณตี รอบคอบ

ตรงต่อเวลา สะอาด คำนงึ ถึงปลอดภัย และรกั ษาสภาพแวดลอ้ ม

เนือ้ หาสาระ

1. ยาง 4. การบำรุงรกั ษายาง

2. การตรวจลมยาง 5. การตรวจสภาพยางและการสลับยาง

3. การเติมลมยาง 6. การเปลย่ี นกระทะล้อ

31

กจิ กรรมการเรยี นรู้ (ครงั้ ท่ี 5/18, ชวั่ โมงที่ 17-20/72)

ขั้นเตรียม
1. นักเรียนเข้าเรียนตรงเวลา ครูตรวจสอบรายชอ่ื นกั เรียนและขานช่ือนกั เรยี น

2. นกั เรียนทำแบบทดสอบก่อนเรยี นหน่วยที่ 4

ขั้นนำเขา้ สบู่ ทเรยี น (Motivation)
3. ครแู จ้งจดุ ประสงคก์ ารเรียน

4. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับการใช้รถยนต์ของผู้ขับขี้โดยปลอดภัย ยางรถยนต์จะต้องเป็น
ชนดิ และขนาดทถี่ กู ตอ้ ง ดอกยางและสภาพทั่วไปต้องอยู่ในสภาพท่ีดีและลมยางจะต้องอยูใ่ นแรงดันที่เหมาะสม ใน
หนา้ ต่อไปจะระบถุ งึ ขอ้ มลู ต่างๆ สำหรับวธิ ีการเช็คลม ตรวจสภาพ และเมอื่ ไรท่ีจะต้องเปล่ียนยางรถยนต์

5. ครแู นะนำการใชย้ างท่ีสึกหรอมากเกินไปหรือใช้แรงดันท่ีไมเ่ หมาะสม อาจทำให้เกิดอบุ ตั ิเหตุ และทำให้
ผู้ขับขี่บาดเจ็บสาหัส หรือถึงแก่ชีวิตได้ ปฏิบัติตามคำแนะนำเกี่ยวกับการสูบลมและการบำรุงรักษายางอย่าง
เครง่ ครดั

ขนั้ ให้เน้ือหา (Information)
6. ครูผสู้ อนอธิบายและสาธิต เพ่ือให้นกั เรยี นฝกึ ปฏบิ ตั ิตามในเร่ืองของการถอดประกอบยาง การตรวจลม
ยาง การเติมลมยาง การบำรุงรักษายาง การตรวจสภาพยางและการสลับยาง การเปลี่ยนกระทะล้อ โดยใช้
ห้องปฏิบตั ิการฝึกปฏิบัติ และเน้นให้ผู้เรียนสามารถฝึกและนำไปปฏิบตั ไิ ด้จรงิ ในชีวิตประจำวัน รวมทั้งการออกไป
ประกอบอาชีพเพอื่ สร้างรายได้ใหแ้ กต่ นเองและครอบครัว
7. นักเรียนทำแบบฝึกหดั
ข้นั แก้ปญั หา (Application)
8. นักเรียนฝกึ งานบริการล้อและยาง ดงั น้ี

1) เตรียมเครอ่ื งมืออุปกรณ์และวัสดุ
2) จอดรถบนผวิ ที่แขง็ และอย่ใู นแนวระดับใหห้ ่างจากการจราจร เปิดไฟกะพริบฉุกเฉินและปิดสวิตช์

กุญแจมาทตี่ ำแหนง่ ล็อก (O)
3) ใส่เกยี ร์ถอยหลงั (เกยี รธ์ รรมดา) หรือ P (เกยี ร์อัตโนมตั ิ) ดงึ เบรกมือและให้คนออกจากรถให้หมด
4) เปิดฝากระโปรงท้าย ยกแผน่ ปดิ เพอื่ ถอดยางอะไหล่
5) ถ้าเป็นรถพิกอัป ให้ใส่ด้ามขันแม่แรงเข้าคลายสกรูล็อกยางโดยหมุนทวนเข็มนาฬิกาพอยางถึงพ้ืน

แลว้ ถอดเอาแผ่นยดึ ยางอะไหล่ออก
6) ใช้ประแจคลายนัตยดึ ยางอะไหล่ และยกยางอะไหลอ่ อกมา
9. นักเรียนเตรียมถุงเครื่องมือ แม่แรงและยางอะไหล่ : เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับเหตุการณ์ฉุกเฉิน
จึงควรทำความคุน้ เคยกบั การใช้แมแ่ รง เคร่ืองมอื ต่าง ๆ และตำแหน่งทีเ่ กบ็ เพื่อปฏบิ ตั ิงานดงั นี้

32
1) วางยางอะไหล่ไวห้ ลังรถด้านขวา (กรณีทร่ี ถแล่นด้านซ้ายของถนน) เปิดฝาครอบกระโปรงด้านหน้า

และหลังท้ิงไว้
2) หนนุ ล้อกนั รถเลอ่ื นด้วยลิ่มยนั

โดยนำตวั หนุนล้อ หนนุ ล้อทีอ่ ยตู่ รงขา้ มกบั ล้อท่ียางแตก ตามแนวเส้นทแยงมมุ เพ่ือป้องกันรถไหลขณะข้ึน
แมแ่ รง การหนนุ ล้อใหห้ นนุ ดา้ นหนา้ ลอ้ สำหรบั ลอ้ หน้าและดา้ นหลังสำหรับล้อหลัง หรือหนุนตามรูปกไ็ ด้

3) หมุนแกนแม่แรงทวนเขม็ นาฬกิ าแล้วหยบิ แม่แรงออกมา
4) สำหรับรถบางรนุ่ ทม่ี ีแผ่นฝากลาง ใหใ้ ช้ ไขควงหรือเหรียญแกะแผ่นน้อี อก
5) ลายนัตลอ้ ทงั้ 4 ตัวออก โดยใช้ประแจขันนตั ล้อในชดุ เครื่องมือ
6) การถอดนัตล้อ ใหค้ ลายนตั ล้อทุกตวั ด้วยด้ามขันล้อ กอ่ นทีจ่ ะข้ึนแม่แรงโดยหมุนทวนเข็มนาฬิกา
การสวมบล็อกขันล้อเข้ากับนัตล้อ ให้ด้ามขันหันมาทางซ้ายตามรูป จับที่ปลายด้ามขันล้อแล้วกดลง ให้คลายออก
เพียงรอบครึง่ ก่อนหา้ มคลายสดุ เพราะจะทำให้ล้อหลุด
7) ถอดนัตล้อและฝาครอบล้อออก ฝาครอบล้อจะถอดไม่ออก ถ้าไม่ถอดนัตล้อออกก่อน อย่าใช้ไข
ควงหรือเครื่องมืออื่นใดงัดฝาครอบล้อ ขึ้นแม่แรงยกรถให้สูงพอที่จะถอดเปลี่ยนยางได้ การเปลี่ยนใส่ยางอะไหล่
ต้องขึ้นแม่แรงให้สงู กว่า เมื่อจะถอดยางที่แบนออก สอดปลายด้ามแม่แรงเข้ากับตัวแม่แรง แล้วหมุนตามเข็มนาฬิกา
เมื่อข้นึ แมแ่ รงสมั ผสั กบั ตวั รถแล้ว ตรวจดใู หแ้ นใ่ จอกี ครงั้ ว่าแมแ่ รงข้ึนตรงตำแหน่งทถ่ี ูกต้องหรือไม่
8) ถอดยางท่แี บนออกมา วางยางลงบนพืน้ ให้ด้านนอกกระทะลอ้ อยู่ข้างบนป้องกนั เปน็ รอย
9) กอ่ นใสย่ างอะไหล่ เอาผา้ สะอาดเช็ดฝ่นุ ออกจากดุมเบรกและกระทะลอ้ ด้านใน
10) ใส่ยางอะไหล่เข้าดุมเบรก ใส่นัตล้อและหมุนนัตล้อเข้าไปจนสุดด้วยมือ จากนั้นใช้ประแจขันนัต
ล้อทั้งสี่ตัว โดยขันสลับกันในแนวทแยงมุมไปจนกระทะล้อแนบสนิทกับดุมเบรก อย่าขันแน่นตอนนี้ การใส่ยาง
อะไหล่ใหจ้ ดั กระทะลอ้ ให้รูตรงกบั โบลต์อย่างน้อยตัวบนหนึ่งตวั จึงขยบั ลอ้ แล้วดนั ใหเ้ ข้าท่ี
11) หมุนแมแ่ รงทวนเข็มนาฬิกา เพอ่ื ปล่อยรถลงบนพน้ื แลว้ เอาแมแ่ รงออก
12) ขันนัตล้อให้แนน่ โดยขนั สลับกันในแนวทแยงมุมดังรูป หลงั จากเปลยี่ นยางเสรจ็ แล้วแรงบิดในการ
ขับล้อเท่ากับ 108 N.m. (นิวตัน-เมตร) หรือ 11 Kgf.m (กิโลกรัม-เมตร) ห้ามใช้เท้าเหยียบขัน หรือใช้ด้ามต่อขัน
เพราะจะทำใหแ้ รงขันแน่นเกินไป (ยกเว้นรถบรรทุกขนาดใหญ่)

33

13) สำหรับรถบางรุน่ ตอ้ งถอดฝากลาง ครอบล้อออกก่อนที่จะนำเกบ็ ในที่ที่เก็บยางอะไหล่

14) ใส่ฝาครอบล้อหรอื ฝาครอบดุมเข้าที่ วางฝาครอบล้อ หรอื ฝาครอบดมุ ไวใ้ ห้เข้าตำแหน่ง แล้วใชส้ ัน

มอื ตบฝาครอบให้ เข้าท่ี

15) นำยางที่แบนวางลงในช่องเก็บยางในท้ายรถ โดยให้กระทะล้ออยู่ในลักษณะหงาย จากนั้นขันนัต

ยึดยางอะไหลใ่ หแ้ นน่

16) เก็บแมแ่ รงเขา้ ท่หี มนุ แกนแม่แรงตามเข็มนาฬิกา เพอ่ื ใหแ้ มแ่ รงล็อกแน่นกับตวั ยึด จากนั้นเก็บชุด

เครอ่ื งมอื เขา้ ที่

17) ปดิ แผน่ ปดิ ยางอะไหล่สำหรับรถเก๋ง

10. ครูเน้นการทำงานแบบประหยดั พลังงาน และเน้นความรอบคอบ ความอดทน ความเพียรพยายามใน

การทำงาน และสร้างความเข้มแขง็ ใหก้ ับตนเองในทุกสภาวะ และสร้างภมู คิ ้มุ กนั ให้กบั ตนเอง

ขนั้ สำเร็จผล (Progress)

11. นักเรยี นและครรู ่วมกันเฉลยแบบฝึกหัดและรว่ มอภิปรายตามใบมอบงานและสรุปผล

12. ครูประเมนิ ผลตามแบบประเมนิ ผลงานและสรปุ ผล

13. นักเรยี นทดสอบหลังเรียนหนว่ ยท่ี 4

14. ครูมอบหมายใหผ้ ู้เรยี นบันทึกคะแนนในแฟ้มสะสมงาน

ส่อื และแหลง่ การเรยี นรู้

1. หนังสอื เรยี น วิชางานบำรงุ รักษารถยนต์ ของสำนักพิมพเ์ อมพันธ์
2. เว็บไซต์
3. ส่ือของจริง

การวัดผลและการประเมนิ ผล

วธิ วี ัดผล การวัดผล การประเมนิ ผล
(ใช้เครือ่ งมอื ) (นำผลเทียบกับเกณฑแ์ ละแปลความหมาย)
1. ตรวจทดสอบ 1. แบบทดสอบ เกณฑผ์ า่ น 50%
2. สงั เกต/ตรวจงาน 2. ใบมอบงาน/แบบฝึกหดั เกณฑ์ผา่ น 60%
3. ตรวจงานศกึ ษาคน้ ควา้ 3. แบบประเมินงานทมี่ อบหมาย เกณฑ์ผ่าน 60%
4. สังเกตพฤติกรรม/ 4. แบบประเมนิ คณุ ธรรม เกณฑ์ผ่าน 60%
นักเรียนประเมินตนเอง จรยิ ธรรม ตามสภาพจรงิ

34

งานทีม่ อบหมาย

ให้นักเรียนค้นคว้าเกี่ยวกับเทคโนโลยีการบริการลอ้ และยาง เขียนสรุปสง่ ในการเรยี นคร้ังตอ่ ไป

ผลงาน/ชิน้ งาน/ความสำเรจ็ ของผเู้ รยี น

1. คะแนนจากการทดสอบ
2. คะแนนจากการปฏิบตั ติ ามใบมอบงาน/กิจกรรม
3. คะแนนจากงานท่ีมอบหมาย
4. คะแนนจากพฤติกรรม

เอกสารอา้ งอิง

นริศ สุวรรณางกูร. (2562). งานบำรงุ รกั ษารถยนต์ (20101-2106). กรุงเทพฯ: เอมพันธ์.

35

บนั ทึกหลังการสอน

วชิ า งานบำรงุ รักษารถยนต์ (20101–2106) ท–ป–น : 1–3–2

1. ผลการจดั การเรียนรู้ตามแผนการสอน

1.1 วัน เดือน ปี .............................สอนครั้งที่ .....5/18......สาขา/ชั้นปี ที่สอน ......................จำนวนผู้เรียน

............คน มาเรียนปกติ...........คน ขาดเรียน............คน ลาป่วย............คน ลากิจ...........คน มาสาย...........คน

1.2 หวั ขอ้ เรอ่ื ง/เนอ้ื หาสาระ : ………………………………………………………………………………………………

..................................................................................................................................................

❑ สอนครบตามหวั ข้อเรื่องในแผนฯ ❑ สอนไมค่ รบเนื่องจาก..............................................

1.3 กจิ กรรม/วิธีการสอน

❑ ครแู นะนำและบอกจดุ ประสงค์ ❑ ครูอธบิ าย/ถาม-ตอบ/สาธติ /…………………………

❑ ทำแบบทดสอบก่อนเรียน ❑ ทำแบบทดสอบหลงั เรยี น

❑ ทำแบบฝึกหดั /โจทย์ปัญหา ❑ ทำใบกิจกรรม/ใบงาน.........................................

❑ อื่น ๆ (ระบุ)........................................................................................................................

1.4 สื่อการเรยี นรู้/แหลง่ การเรยี นรู้ : …………………………………………………………………………………….

..................................................................................................................................................

2. ผลการเรยี นรขู้ องผเู้ รยี น/ผลการสอนของคร/ู ปญั หาท่ีพบ

2.1 การวดั ผลและประเมินผล/ผลการเรียนรู้ของผู้เรียน : ……………………………………………………….

..................................................................................................................................................

2.2 สมรรถนะทผี่ เู้ รยี นไดร้ ับ : ..........................................................................................................

.................................................................................................................................................

2.3 สอดแทรกคณุ ธรรม จรยิ ธรรม และค่านยิ ม : …………………………………………………………………..

..................................................................................................................................................

2.4 ผลการสอนของครู : ……………………………………………………………………………………………………..

..................................................................................................................................................

2.5 ปญั หาทน่ี ำไปสกู่ ารวิจัย : ………………………………………………………………………………………………

..................................................................................................................................................

3. แนวทางการพัฒนาคณุ ภาพการสอน

3.1 ผลการใช้และปรับปรงุ แผนการสอนครงั้ น้ี : ……………………………………………………………………..

..................................................................................................................................................

3.2 แนวทางพฒั นาคณุ ภาพวิธสี อน/สอื่ /การวัดผล/เอกสารช่วยสอน

.........................................................................................................................................

ลงช่ือ ครูผสู้ อน

36

แผนการจดั การเรียนร้ทู ่ี 5 หน่วยท่ี 5 หน้า 1/6

วชิ า งานบำรุงรักษารถยนต์ รหัสวชิ า 20101–2106 เวลาเรยี นรวม 72 ชม.

ช่ือหนว่ ย งานบริการสายพานและแบตเตอร่ี สอนครัง้ ท่ี ทฤษฎี 2 ชม.
6-7/18 ปฏบิ ัติ 6 ชม.

ชอ่ื งาน

สาระการเรียนรู้ 5. การทดสอบแบตเตอร่ี
6. การประจุไฟฟ้า
1. หน้าทีข่ องสายพาน 7. ขอ้ ควรระวงั ในการใช้งานและการบำรุงรักษาแบตเตอร่ี
2. การตรวจความตงึ ของสายพาน 8. สาเหตุท่ที ำให้แบตเตอรม่ี ีอายกุ ารใช้งานส้นั
3. หนา้ ท่ขี องแบตเตอร่ี
4. การบำรุงรักษาแบตเตอรี่

แนวคดิ

อุปกรณ์ส่งกำลังของเครื่องยนต์ที่นิยมใช้ในปัจจุบันคือ สายพาน สายพานมีข้อดีคือ สามารถส่งกำลัง
ระยะห่าง ๆ ได้ และช่วยลดเสียงดังจากการส่งกำลัง สายพานเป็นวัสดุอ่อนกำลงั โดยอาศัยความฝืด ทำให้การ สึก
หรอมีมาก จำเป็นต้องได้รับการบำรุงรักษาอย่างถูกวิธีเพื่อให้สามารถใช้งานได้ทนนาน และต้องเปลี่ยนสายพานเม่ือ
ครบอายกุ ารใช้งาน

หัวใจหลักสำคัญของการจ่ายไฟฟ้าในรถยนต์คือ แบตเตอรี่ แบตเตอรี่ผลิตไฟฟ้ากระแสตรง จากการ
เกิดปฏกิ ิรยิ าเคมี ไฟฟา้ ทจ่ี า่ ยออกไปจะไดร้ บั การประจคุ นื เพ่ือให้แบตเตอรส่ี ามารถจ่ายไฟใช้งานไดต้ ลอดระยะเวลา
ที่เครื่องยนต์ทำงาน เมื่อใช้แบตเตอรี่ไปนานๆ แบตเตอรี่จะเสื่อมสภาพจึงจำเป็นต้องได้รับการบำรุงรักษา เพื่อให้
แบตเตอรี่มอี ายุการใชง้ านทีย่ าวนาน และใช้งานได้อยา่ งมีประสิทธภิ าพ

ผลการเรียนรทู้ ่คี าดหวัง

ดา้ นความรู้
1. ตรวจความตึงและสภาพของสายพานได้
2. ปรบั ความตึงสายพานไดต้ ามกำหนด
3. เปลยี่ นสายพานได้
4. บำรงุ รักษาสายพานได้
5. ใช้เครอื่ งมือทดสอบสภาพแบตเตอรไี่ ด้
6. บำรุงรกั ษาแบตเตอรี่ได้
7. ใชเ้ ครื่องประจุไฟเขา้ แบตเตอรี่ได้
ด้านทกั ษะ
ปฏบิ ตั ิงานบรกิ ารสายพานและแบตเตอรี่ได้
ดา้ นจติ พิสัย/บรู ณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

แสดงออกถึงกิจนิสัยทดี่ ีในการทำงาน มคี วามรบั ผดิ ชอบ ทำงานด้วยความประณตี รอบคอบ

37

เนอ้ื หาสาระ 5. การทดสอบแบตเตอรี่
6. การประจุไฟฟ้า
1. หน้าที่ของสายพาน 7. ขอ้ ควรระวังในการใช้งานและการบำรงุ รักษาแบตเตอร่ี
2. การตรวจความตึงของสายพาน 8. สาเหตุที่ทำให้แบตเตอรี่มีอายุการใช้งานส้ัน
3. หนา้ ทขี่ องแบตเตอร่ี
4. การบำรุงรักษาแบตเตอรี่

กจิ กรรมการเรียนรู้ (ครงั้ ที่ 6/18, ช่ัวโมงท่ี 21-24/72)

ข้ันเตรยี ม
1. นักเรยี นเข้าเรยี นตรงเวลา ครตู รวจสอบรายช่อื นักเรียนและขานชอ่ื นักเรียน

2. นกั เรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียนหนว่ ยที่ 5

ขนั้ นำเขา้ สูบ่ ทเรยี น (Motivation)
3. ครูแจง้ จดุ ประสงค์การเรียน

4. ครูกล่าวถึงหน้าที่ของสายพาน ซึ่งส่งกำลังจากเครื่องยนต์ไปยังปั๊มน้ำ พัดลมอัลเตอร์เนเตอร์ ถ้า
สายพานหยอ่ นจะทำใหเ้ กดิ การล่ืนไถล สง่ กำลงั ไม่เตม็ ทีเ่ ป็นสาเหตใุ ห้ปัม๊ น้ำหมนุ ทำงานไม่เตม็ ที่ พดั ลมหมุนระบาย
ความร้อนไม่เตม็ ท่ี อัลเตอร์เนเตอร์ ทำงานไม่เตม็ ท่ี ทำใหเ้ ครอื่ งยนตร์ อ้ นและไฟประจแุ บตเตอร่ีไมพ่ อ

5. นักเรยี นเล่าประสบการณก์ ารต้งั สายพานให้พอเหมาะ สายพานทีต่ ง้ั ได้ถกู ตอ้ ง เมื่อใชแ้ รงกด 10 kp ค่า
ความหยอ่ นทีไ่ ด้ประมาณ 5-10 มม. หรือตามคูม่ อื เฉพาะเคร่อื งยนตน์ ัน้ กำหนดให้

ข้ันให้เน้อื หา (Information)
6. ครูสอนโดยใช้รูปแบบการเรียนแบบ TAI (Team Assisted Individualization) เพื่อเน้นการเรียนของ
แต่ละบุคคล ให้มีความรู้ ความเข้าใจและนำทักษะการเรียนรู้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์ในเรื่องหน้าที่ของสายพานการ
ตรวจความตึงของสายพาน หน้าที่ของแบตเตอรี่ การบำรุงรักษาแบตเตอรี่ การทดสอบแบตเตอรี่ การประจุไฟฟ้า
ขอ้ ควรระวงั ในการใช้งานและการบำรงุ รกั ษาแบตเตอรี่ และสาเหตุท่ที ำให้แบตเตอรี่มีอายกุ ารใชง้ านส้ัน
7. ครสู าธติ การใชเ้ คร่อื งมือพเิ ศษตรวจสอบแรงตงึ สายพาน และต้งั สายพานให้เหมาะสม
8. ครสู าธิตการตรวจความตึงของสายพาน

1) ถ้าสายพานตงึ เกินไป จะทำให้ลกู ปืนปั๊มนำ้ และอลั เตอร์เนเตอรส์ ึกหรอเร็วหรือแตกได้
2) ควรหมุนเคร่อื งยนต์ไปเรอ่ื ยๆ จนครบรอบเพื่อให้ตรวจสายพานได้ทกุ จุด
3) ถ้าเห็นสภาพของสายพานเก่ามาก ควรเปลี่ยนใหม่เพื่อป้องกันการขาดกะทันหันในระหว่าง

เดินทางหรอื ไม่ก็ควรหาสายพานสำรองไว้

38

ขนั้ แก้ปญั หา (Application)
9. นกั เรียนฝกึ งานบริการสายพาน ดังน้ี

9.1 เตรียมเครื่องมือ อุปกรณ์และวัสดุ ได้แก่ บรรทัดเหล็ก เครื่องมือวัดแรงกดสายพานเครื่องมือ
ประจำตัว และรถยนตฝ์ ึกหดั

9.2 หมนุ เครอื่ งยนตต์ รวจสภาพทั่วไปของสายพาน
9.3 กดสายพานชว่ งระหวา่ งอัลเตอร์เนเตอร์กบั ป๊มั น้ำด้วยแรงกดประมาณ 10 kp
9.4 วดั ระยะหยอ่ นของสายพานว่าไดต้ ามค่ากำหนดหรือไม่ (ประมาณ 5-10 มม.)
9.5 หมุนเครอ่ื งยนตใ์ หส้ ายพานเลอื่ น
9.6 กดและวดั อีกครงั้ ค่าท่ีได้ควรเทา่ เดมิ
10. นกั เรียนฝกึ ปฏบิ ตั ิการปรบั ความตึงสายพาน
10.1 เตรียมเคร่ืองมืออุปกรณ์และวัสดุ ได้แก่ บรรทัดเหล็ก เครอื่ งมือวดั แรงกดสายพาน เครื่องมือ

ประจำตวั ดา้ มค้อน ท่อนไม้หรอื เหลก็ งัดยาง และรถยนต์ฝึกหัด
10.2 คลายนัตยึดอลั เตอร์เนเตอร์ 2 ตัวลา่ ง ให้อัลเตอร์เนเตอร์ขยับได้
10.3 คลายนัต ปรบั ระยะให้พอเคล่ือนทีไ่ ด้
10.4 ใชไ้ มห้ รอื เหล็กงัดยางงดั อัลเตอรเ์ นเตอรใ์ หเ้ ล่ือนห่างจากตัวเคร่ืองยนตจ์ นสายพานตึง
10.5 ใชแ้ รงกดสายพานประมาณ 10 kp จนสายพานหยอ่ นลงไป 5-10 มม.
10.6 ขันนตั ปรบั ระยะและนัตยดึ อัลเตอร์เนเตอรใ์ ห้แนน่
11. นกั เรียนฝกึ ปฏบิ ัติการเปลีย่ นสายพาน
11.1 เตรยี มเครอ่ื งมือ อุปกรณแ์ ละวัสดุ ได้แก่ เคร่ืองมือประจำตวั รถยนตฝ์ กึ หัด และสายพาน
11.2 คลายนตั ยึดอัลเตอร์เนเตอร์ 2 ตัวล่าง ใหอ้ ัลเตอรเ์ นเตอรข์ ยับได้
11.3 คลายนตั ปรับระยะใหพ้ อเลือ่ นได้
11.4 เลื่อนอลั เตอรเ์ นเตอร์เข้าหาเคร่ืองยนต์ทำให้สายพานหย่อนจึงถอดสายพานออกจากรอ่ ง
11.5 ใสส่ ายพานใหม่ให้เขา้ ร่องพูลเลยข์ องอลั เตอร์เนเตอร์ ป๊ัมนำ้ เครอ่ื งยนต์
11.6 ปรับความตงึ สายพานและขนั นตั ทง้ั 3 ตัวให้แน่น

39

12. นักเรยี นฝกึ ปฏิบัตกิ ารบำรุงรกั ษาสายพาน

12.1 เตรียมเครื่องมอื อุปกรณ์และวัสดุ ได้แก่ เครือ่ งมอื ประจำตัว ปืนเปา่ และสายพานลมเป่ารถยนต์

ฝกึ หัด สายพาน และยาบำรุงรกั ษาสายพาน

12.2 ถอดสายพานออก

12.3 ทำความสะอาดสายพานและร่องสายพาน

12.4 ทายาบำรงุ รักษาสายพานให้ทวั่

12.5 ใสแ่ ละปรบั ความตงึ สายพาน

ข้นั สำเรจ็ ผล (Progress)

13. นกั เรียนและครรู ่วมอภปิ รายตามใบมอบงานและสรปุ ผล

14. ครปู ระเมินผลตามแบบประเมนิ ผลงานและสรุปผล

กิจกรรมการเรียนรู้ (ครง้ั ท่ี 7/18, ชว่ั โมงที่ 25-28/72)

ขั้นเตรยี ม

1. นักเรียนเขา้ เรยี นตรงเวลา ครตู รวจสอบรายช่อื นกั เรยี นและขานชอ่ื นักเรียน

2. นกั เรยี นรว่ มทบทวนงานบริการสายพานของรถยนต์

ขั้นนำเข้าสบู่ ทเรียน (Motivation)

3. ครูแจง้ จดุ ประสงคก์ ารเรยี น

4. ครถู ามเก่ยี วกับการบำรงุ รักษาแบตเตอร่ี

ขั้นใหเ้ น้ือหา (Information)

5. ครใู หค้ วามรู้เกย่ี วกับงานบรกิ ารแบตเตอรี่

ขั้นแกป้ ัญหา (Application)

6. ผเู้ รยี นฝกึ ปฏบิ ตั ิการบำรุงรกั ษาแบตเตอรี่

6.1 เตรยี มเคร่ืองมือ อุปกรณ์และวสั ดุ ได้แก่ แปรงทำความสะอาด นำ้ กลั่น เคร่ืองมือทำความสะอาด

ขั้วแบตเตอร่ี ถาดทำความสะอาด เครื่องมือประจำตัว Baking Soda ไฮโดรมิเตอร์ น้ำอุ่น และ

แบตเตอรี่

6.2 ลา้ งสิง่ สกปรกบรเิ วณเปลือกนอกด้วยนำ้ อ่นุ ผสม Baking Soda

6.3 ทำความสะอาดขวั้ แบตเตอร่ีและขัว้ สายแบตเตอรี่ด้วยเครอ่ื งมือ ทำความสะอาด

6.4 ตรวจและเตมิ น้ำยาด้วยนำ้ กลนั่ ใหไ้ ดร้ ะดบั

6.5 วัดความถว่ งจำเพาะนำ้ ยาในแต่ละเซลลข์ องแบตเตอรี่ และหาค่าเฉลย่ี

6.6 นำผลการวดั มาพจิ ารณาว่าควรประจแุ บตเตอรีห่ รอื ไม่

40
7. นักเรียนฝึกปฏบิ ตั ิงานวดั ถ.พ. และแรงเคลอ่ื นแบตเตอร่ี

7.1 เตรียมเครื่องมือ อุปกรณ์และวัสดุ ได้แก่ ไฮโดรมิเตอร์ โวลต์มิเตอร์ เครื่องมือประจำตัว
แบตเตอร่ี และน้ำกลน่ั

7.2 การวดั ถ.พ.
1) เปดิ ฝาแบตเตอรี่ตรวจและเติมนำ้ ยาให้ได้ระดบั
2) ใช้ไฮโดรมเิ ตอร์ดดู น้ำยาจากแบตเตอร่ี จนลกู ลอยของไฮโดรมิเตอร์ลอยข้ึนไป
3) อา่ นคา่ สีและค่า ถ.พ. ทลี่ ูกลอยและนำไปเทยี บค่ากับตารางเพอื่ ดูความจขุ องแบตเตอรี่

7.3 การวัดแรงเคล่ือน
1) จป้ี ลาย (+) ของโวลต์มิเตอรเ์ ข้าทข่ี ั้วบวกของแบตเตอรี่ ปลาย (-) จที้ ่ขี ว้ั ลบ
2) อา่ นค่าแรงเคล่ือนท่หี น้าปดั

8. นักเรียนฝึกปฏิบัติการประจุไฟเขา้ แบตเตอรี่
8.1 เตรียมเครื่องมือ อุปกรณ์และวัสดุ ได้แก่ เครื่องประจุไฟ เครื่องมือประจำตัว เครื่องมือทำความ
สะอาด แบตเตอร่ี และน้ำกล่นั
8.2 ศกึ ษาคมู่ ือการใช้เครือ่ งประจุแบตเตอรใี่ หเ้ ข้าใจ
8.3 เลอื กกระแสและแรงเคลือ่ นใหเ้ หมาะสม พรอ้ มกบั ปรบั ปุม่ เลอื กแรงเคลื่อน
8.4 เปดิ ฝาปดิ ของแตล่ ะเซลลอ์ อก พร้อมทง้ั ตรวจเติมนำ้ ยาให้ไดร้ ะดับ
8.5 คบี สายเคร่อื งประจุแบตเตอรีเ่ ขา้ กับขัว้ แบตเตอร่ี (บวกเข้าบวก ลบเขา้ ลบ)
8.6 เสียบปล๊ักเคร่อื งประจุ ปรับกระแสไฟประจตุ ามค่าทเ่ี ลอื กไว้ โดยอา่ นทหี่ นา้ ปดั วดั กระแส
8.7 ตัง้ เวลาประจตุ ามความเหมาะสมของประเภทวา่ เปน็ การประจชุ า้ หรือเรว็

ข้ันสำเร็จผล (Progress)

9. นักเรียนและครูรว่ มอภิปรายตามใบมอบงานและสรุปผล

10. ครูประเมินผลตามแบบประเมินผลงานและสรปุ ผล

11. นักเรยี นทดสอบหลงั เรียนหนว่ ยที่ 5

12. ครมู อบหมายให้ผ้เู รยี นบนั ทึกคะแนนในแฟม้ สะสมงาน

สือ่ และแหล่งการเรียนรู้

1. หนงั สือเรียน วชิ างานบำรุงรักษารถยนต์ ของสำนกั พิมพเ์ อมพันธ์
2. เว็บไซต์
3. สือ่ ของจริง

41

การวดั ผลและการประเมนิ ผล

วธิ ีวดั ผล การวัดผล การประเมนิ ผล
(ใชเ้ ครอื่ งมอื ) (นำผลเทยี บกบั เกณฑ์และแปลความหมาย)
1. ตรวจทดสอบ 1. แบบทดสอบ เกณฑ์ผ่าน 50%
2. สงั เกต/ตรวจงาน 2. ใบมอบงาน/แบบฝึกหัด เกณฑ์ผ่าน 60%
3. ตรวจงานศึกษาค้นคว้า 3. แบบประเมนิ งานทีม่ อบหมาย เกณฑ์ผา่ น 60%
4. สงั เกตพฤติกรรม/ 4. แบบประเมนิ คุณธรรม เกณฑผ์ ่าน 60%
นกั เรยี นประเมินตนเอง จรยิ ธรรม ตามสภาพจริง

งานท่มี อบหมาย

1. ใหน้ ักเรยี นคน้ คว้าเกีย่ วกับเทคโนโลยีเก่ยี วกับแบตเตอร่รี ถยนต์ เขยี นสรุปสง่ ในการเรียนครั้งตอ่ ไป
2. ใหน้ กั เรียนทำแบบฝึกหัดหน่วยที่ 5 และนำส่งในการเรียนคร้ังตอ่ ไป

ผลงาน/ชิน้ งาน/ความสำเร็จของผู้เรยี น

1. คะแนนจากการทดสอบ
2. คะแนนจากการปฏบิ ตั ิตามใบมอบงาน/กจิ กรรม
3. คะแนนจากงานท่ีมอบหมาย
4. คะแนนจากพฤติกรรม

เอกสารอา้ งองิ

นริศ สวุ รรณางกูร. (2562). งานบำรุงรกั ษารถยนต์ (20101-2106). กรงุ เทพฯ: เอมพันธ์.

42

บันทกึ หลังการสอน

วิชา งานบำรงุ รักษารถยนต์ (20101–2106) ท–ป–น : 1–3–2

1. ผลการจัดการเรยี นรตู้ ามแผนการสอน

1.1 วัน เดือน ปี .............................สอนครั้งที่ .....6/18......สาขา/ชั้นปี ที่สอน ......................จำนวนผู้เรียน

............คน มาเรียนปกติ...........คน ขาดเรียน............คน ลาป่วย............คน ลากิจ...........คน มาสาย...........คน

1.2 หัวข้อเรือ่ ง/เน้อื หาสาระ : ………………………………………………………………………………………………

..................................................................................................................................................

❑ สอนครบตามหัวขอ้ เรื่องในแผนฯ ❑ สอนไมค่ รบเนอื่ งจาก..............................................

1.3 กจิ กรรม/วธิ ีการสอน

❑ ครูแนะนำและบอกจุดประสงค์ ❑ ครูอธบิ าย/ถาม-ตอบ/สาธติ /…………………………

❑ ทำแบบทดสอบก่อนเรยี น ❑ ทำแบบทดสอบหลงั เรยี น

❑ ทำแบบฝกึ หัด/โจทย์ปัญหา ❑ ทำใบกิจกรรม/ใบงาน.........................................

❑ อื่น ๆ (ระบุ)........................................................................................................................

1.4 สือ่ การเรียนร/ู้ แหล่งการเรยี นรู้ : …………………………………………………………………………………….

..................................................................................................................................................

2. ผลการเรยี นรขู้ องผ้เู รยี น/ผลการสอนของครู/ปญั หาท่ีพบ

2.1 การวดั ผลและประเมนิ ผล/ผลการเรียนรูข้ องผู้เรียน : ……………………………………………………….

..................................................................................................................................................

2.2 สมรรถนะที่ผู้เรยี นไดร้ บั : ..........................................................................................................

.................................................................................................................................................

2.3 สอดแทรกคุณธรรม จริยธรรม และคา่ นิยม : …………………………………………………………………..

..................................................................................................................................................

2.4 ผลการสอนของครู : ……………………………………………………………………………………………………..

..................................................................................................................................................

2.5 ปญั หาที่นำไปส่กู ารวจิ ัย : ………………………………………………………………………………………………

..................................................................................................................................................

3. แนวทางการพัฒนาคณุ ภาพการสอน

3.1 ผลการใช้และปรบั ปรงุ แผนการสอนครัง้ น้ี : ……………………………………………………………………..

..................................................................................................................................................

3.2 แนวทางพฒั นาคณุ ภาพวิธสี อน/สื่อ/การวดั ผล/เอกสารช่วยสอน

.........................................................................................................................................

ลงชอื่ ครูผูส้ อน

43

บันทึกหลังการสอน

วชิ า งานบำรุงรักษารถยนต์ (20101–2106) ท–ป–น : 1–3–2

1. ผลการจดั การเรยี นรู้ตามแผนการสอน

1.1 วัน เดือน ปี .............................สอนครั้งที่ .....7/18......สาขา/ชั้นปี ที่สอน ......................จำนวนผู้เรียน

............คน มาเรียนปกติ...........คน ขาดเรียน............คน ลาปว่ ย............คน ลากจิ ...........คน มาสาย...........คน

1.2 หวั ขอ้ เร่อื ง/เนอ้ื หาสาระ : ………………………………………………………………………………………………

..................................................................................................................................................

❑ สอนครบตามหวั ข้อเรอื่ งในแผนฯ ❑ สอนไม่ครบเน่อื งจาก..............................................

1.3 กจิ กรรม/วิธีการสอน

❑ ครแู นะนำและบอกจดุ ประสงค์ ❑ ครูอธิบาย/ถาม-ตอบ/สาธติ /…………………………

❑ ทำแบบทดสอบกอ่ นเรียน ❑ ทำแบบทดสอบหลังเรียน

❑ ทำแบบฝกึ หัด/โจทย์ปัญหา ❑ ทำใบกจิ กรรม/ใบงาน.........................................

❑ อืน่ ๆ (ระบุ)........................................................................................................................

1.4 สอื่ การเรียนรู้/แหลง่ การเรยี นรู้ : …………………………………………………………………………………….

..................................................................................................................................................

2. ผลการเรียนรู้ของผ้เู รยี น/ผลการสอนของคร/ู ปัญหาที่พบ

2.1 การวัดผลและประเมินผล/ผลการเรยี นรู้ของผเู้ รียน : ……………………………………………………….

..................................................................................................................................................

2.2 สมรรถนะทผี่ เู้ รียนไดร้ บั : ..........................................................................................................

.................................................................................................................................................

2.3 สอดแทรกคุณธรรม จรยิ ธรรม และค่านยิ ม : …………………………………………………………………..

..................................................................................................................................................

2.4 ผลการสอนของครู : ……………………………………………………………………………………………………..

..................................................................................................................................................

2.5 ปัญหาท่นี ำไปสู่การวิจัย : ………………………………………………………………………………………………

..................................................................................................................................................

3. แนวทางการพัฒนาคณุ ภาพการสอน

3.1 ผลการใชแ้ ละปรบั ปรงุ แผนการสอนครัง้ นี้ : ……………………………………………………………………..

..................................................................................................................................................

3.2 แนวทางพฒั นาคณุ ภาพวธิ สี อน/ส่อื /การวดั ผล/เอกสารช่วยสอน

.........................................................................................................................................

ลงชือ่ ครผู ้สู อน

44

แผนการจัดการเรียนร้ทู ี่ 6 หน่วยที่ 6 หน้า 1/4

วิชา งานบำรงุ รกั ษารถยนต์ รหสั วชิ า 20101–2106 เวลาเรยี นรวม 72 ชม.

ชือ่ หนว่ ย งานบริการหมอ้ น้ำ สอนครง้ั ที่ ทฤษฎี 1 ชม.
8/18 ปฏบิ ตั ิ 3 ชม.

ช่ืองาน

สาระการเรยี นรู้

1. ระบบระบายความรอ้ น
2. ส่วนประกอบของระบบระบายความร้อน

แนวคดิ

การจดุ ระเบดิ ในเคร่ืองยนตน์ อกจากใช้พลังงานทำให้เครื่องยนต์สามารถทำงานได้แล้ว ผลเสียอีกส่วนหน่ึง
ที่ตามมาคอื การเกดิ ความรอ้ นกบั ชิ้นส่วนตา่ งๆ ในเครื่องยนต์ จึงจำเปน็ ตอ้ งมีระบบระบายความร้อนดว้ ยนำ้ ระบบ
ระบายความรอ้ นประกอบด้วย หมอ้ น้ำ ปั๊มน้ำและเทอร์มอสแตต น้ำระบายความรอ้ นเมอ่ื ถูกใชไ้ ปนานๆ จะสกปรก
จึงจำเป็นต้องได้รับการบริการ โดยการเปลี่ยนน้ำ ทำความสะอาดเติมน้ำยาป้องกันสนิม เพื่อให้ระบบสามารถ
ทำงานไดอ้ ย่างมปี ระสทิ ธิภาพ

ผลการเรียนร้ทู ค่ี าดหวัง

ดา้ นความรู้
1. ถ่ายและเติมนำ้ ยาได้
2. ใชน้ ้ำยาล้างหม้อน้ำและป้องกันสนิมหมอ้ น้ำได้
3. ตรวจแรงดนั ฝาหม้อน้ำและหมอ้ นำ้ ได้
4. ทำความสะอาดและปรับแต่งครีบหม้อน้ำได้
5. เปล่ียนทอ่ น้ำและสายรัดได้
ด้านทกั ษะ
ปฏิบตั งิ านบริการหม้อนำ้ ได้
ดา้ นจติ พิสยั /บรู ณาการหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง

แสดงออกถึงกจิ นสิ ยั ทดี่ ีในการทำงาน มีความรับผิดชอบ ทำงานด้วยความประณีต รอบคอบ
ตรงตอ่ เวลา สะอาด คำนงึ ถึงปลอดภัย และรกั ษาสภาพแวดล้อม

เนือ้ หาสาระ

1. ระบบระบายความร้อน
หน้าที่ หลกั การทำงาน

2. ส่วนประกอบของระบบระบายความรอ้ น
หมอ้ นำ้ พัดลม เทอรโ์ มสแตต ฝาหม้อนำ้

45

กจิ กรรมการเรียนรู้ (ครั้งที่ 8/18, ช่ัวโมงท่ี 29-32/72)

ขัน้ เตรยี ม
1. นกั เรยี นเข้าเรยี นตรงเวลา ครตู รวจสอบรายชือ่ นกั เรียนและขานช่อื นักเรียน

2. นกั เรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยท่ี 6

ขนั้ นำเข้าสู่บทเรียน (Motivation)
3. ครแู จ้งจุดประสงคก์ ารเรยี น

4. ครพู ูดคุยกบั ผ้เู รียนถึงการระบายความร้อนออกจากเครื่องยนต์ เพือ่ ลดการสึกหรอและใหเ้ คร่ืองยนต์ได้
ทำงานในอณุ หภูมิที่เหมาะสม

5. ครูอภิปรายเพิ่มเติมว่าน้ำจากหม้อน้ำจะถูกดูดผ่านปั๊มทางท่อน้ำด้านล่างเข้าไปตามท่อน้ำภายใน
เครื่องยนต์ เพื่อระบายความร้อนออกจากเครื่องยนต์ขณะที่น้ำกำลังเย็น เทอร์มอสแตตจะทำหน้าที่ปิดน้ำไว้ไม่ให้
ไหลวนกลับมายังหม้อนำ้ ตามทอ่ ดา้ นบน ทำให้น้ำร้อนข้นึ ถงึ อณุ หภมู งิ านอย่างรวดเร็ว

ขน้ั ให้เนอื้ หา (Information)
6. ครูผู้สอนใช้เทคนิคโดยการอธิบาย พร้อมฉายวีดีทัศน์และนำรูปภาพต่าง ๆ มาประกอบ เพื่อให้ผู้เรียน
ได้ศึกษาไปพร้อมๆ กัน และได้พิจารณาเสมือนการได้ดูของจริงในเรื่องระบบระบายความร้อนและส่วนประกอบ
ของระบบระบายความรอ้ น
7. ครสู าธิตสว่ นประกอบของระบบระบายความร้อน
8. ครูและผู้เรยี นสาธิตการถ่าย-เติมหม้อน้ำ

8.1 เตรียมเครื่องมือ อุปกรณ์และวัสดุ ได้แก่ เครื่องมือประจำตัว ปั๊มลมและสายพาน น้ำสะอาด
นำ้ ยากนั สนิม และเครื่องยนต์

8.2 ตดิ ตั้งเคร่อื งยนตท์ ิง้ ไว้ 5 นาที และตรวจดูวา่ เครือ่ งยนตแ์ ละหม้อนำ้ เย็นตัวลงแลว้
8.3 เปิดฝาหม้อน้ำและตรวจสอบสภาพน้ำในหม้อนำ้
8.4 เปดิ กอ๊ กถ่ายนำ้ ออกจากหม้อนำ้ จนหมด
8.5 ปิดกอ๊ กถา่ ยน้ำและเติมนำ้ สะอาดให้เต็ม และตดิ เครื่องยนต์อีกคร้งั หน่ึงเพื่อล้างหม้อน้ำ
8.6 ถ่ายน้ำออกจนหมด จากนนั้ เติมน้ำสะอาด นำ้ ยากันสนมิ จนได้ระดบั แล้วปดิ ฝาหมอ้ นำ้
8.7 เตมิ นำ้ ระบายความร้อนลงในถังสำรอง ให้ระดบั ถึงขดี บนและปิดฝาถังสำรอง
ขน้ั แก้ปญั หา (Application)
9. ครแู ละนกั เรียนปฏบิ ตั กิ ิจกรรมการลา้ งหม้อน้ำ
9.1 เครื่องมือ อุปกรณ์และวัสดุ ได้แก่ เครื่องมือประจำตัว ปั๊มลมและสายพาน น้ำสะอาดน้ำยาล้าง

หมอ้ น้ำ น้ำยากันสนมิ และเคร่อื งยนต์
9.2 หลังจากถา่ ยนำ้ แลว้ เตมิ นำ้ สะอาดพรอ้ มน้ำยาล้างหม้อนำ้ ให้เตม็

46
9.3 ติดเครื่องทง้ิ ไวป้ ระมาณ 10-20 นาที
9.4 ดบั เคร่อื งและถ่ายนำ้ กบั นำ้ ยาออกทิง้ ปิดก๊อกถา่ ยนำ้ ให้แน่น
9.5 ใช้น้ำสะอาดเติมหม้อน้ำจนเต็ม ติดเครอื่ งอกี ครงั้ และถา่ ยนำ้ ออก
9.6 เติมน้ำพร้อมน้ำยากันสนิมและหล่อลื่นปั๊มน้ำจนได้ระดับ ติดเครื่องทิ้งไว้คอยสังเกตระดับน้ำใน

หม้อนำ้ ถา้ พร่องก็เติมเรื่อยๆ จนได้ระดับจงึ ปดิ ฝาหม้อนำ้
10. ครแู ละนักเรยี นสาธติ การทำความสะอาดและการปรับแตง่ ครีบหมอ้ น้ำ

10.1 เตรียมเครอื่ งมือ อุปกรณ์และวัสดุ ได้แก่ เคร่ืองมือประจำตัว ปั๊มลมและสายพานเคร่อื งยนต์
แปรงทำความสะอาด และผงซักฟอก

10.2 ถ่ายนำ้ ถอดท่อยาง ถอดกระโปรงลม และหม้อนำ้ ออกจากตวั รถ
10.3 ตรวจรงั ผงึ้ หมอ้ น้ำ ถา้ มีสง่ิ สกปรกใหใ้ ช้น้ำผสมผงซักฟอกใชแ้ ปรงถูแล้วใช้ลมเปา่
10.4 ถา้ ครีบรงั ผึ้งคดใหใ้ ช้ไขควงและคีมดัดใหต้ รง
10.5 ตรวจรอยร่วั ถ้าพบสง่ ใหช้ า่ งบัดกรี
10.6 ใช้ลมเป่าทำความสะอาดท่อยางต่างๆ
10.7 ประกอบหม้อนำ้ กระโปรงลม ท่อยางและเติมนำ้
11. นกั เรียนสาธิตการตรวจท่อน้ำและสายรดั
11.1 เครื่องมือ อุปกรณ์และวัสดุ ได้แก่ เครื่องมือประจำตัว ปั๊มลมและสายพาน เครื่องยนต์ท่อน้ำ

และสายเขม็ ขดั รัดทอ่
11.2 ตรวจสภาพทอ่ ยางว่ามรี อยแตกปริ บวม ยุ่ย เป่ือย เสอ่ื มสภาพหรอื ไม่ ถา้ เส่ือมสภาพให้เปล่ียน

- คลายเข็มขัดรดั ทอ่ ยางออก ถ้าเป็นสนมิ คลายไม่ออกให้เล่อื ยทิ้งแล้วดงึ ท่อยางออก
- ทาจาระบที ีด่ ้านในของปลายทอ่ ใหม่ สวมเข็มขดั รัดท่อเข้าท่อยาง
- สวมท่อใหเ้ ข้าท่ี (อย่าให้ท่อแบน) แล้วคาดเข็มขดั รดั ท่อให้แน่น
- เตมิ น้ำหมอ้ น้ำใหเ้ ต็ม แล้วติดเครอ่ื งเร่งให้แรงพอสมควร สงั เกตรอยรวั่ ตามข้อต่างๆ
12. ผเู้ รยี นสาธิตการวัดแรงดนั ฝาหมอ้ นำ้ และหม้อน้ำ
12.1 เตรียมเครื่องมือ อุปกรณ์และวัสดุ ได้แก่ เครื่องมือประจำตัว เครื่องวัดกำลังดันฝาหม้อน้ำและ
หม้อนำ้ ป๊ัมลมและสายลม เครอ่ื งยนต์ และน้ำสะอาด
12.2 เปิดฝาหมอ้ นำ้ และใช้ผ้าเชด็ สิ่งสกปรกออกใหห้ มด
12.3 จมุ่ ฝาให้ปะเก็นเปยี กแลว้ สวมฝาเขา้ กับเครอ่ื งวดั ทดสอบ
12.4 อัดลมเคร่ืองวดั ทดสอบจนเข็มหนา้ ปัดหยุดน่งิ กำลังอัดที่เกินจะถกู ระบายออก
12.5 ถา้ เขม็ หนา้ ปัดหยุดนิง่ ท่ีคา่ กำหนด ทิ้งไว้ 10 นาที เข็มไมต่ กแสดงวา่ ฝาหม้อน้ำใชไ้ ด้
12.6 ใช้ลมเปา่ ทอ่ หายใจและเติมน้ำหม้อน้ำให้ได้ระดบั
12.7 สวมเคร่อื งวดั ทดสอบฝาหม้อน้ำเข้าทีค่ อหม้อน้ำ
12.8 อดั ลมเขา้ ในหม้อน้ำจนได้กำลังดนั ท้ิงไวค้ รึ่งนาที ถ้าเข็มไม่ตกแสดงว่าระบบดี

47

ขน้ั สำเร็จผล (Progress)
13. นักเรียนและครูร่วมอภปิ รายตามใบมอบงานและสรุปผล
14. ครปู ระเมินผลตามแบบประเมินผลงานและสรปุ ผล
15. นักเรยี นทดสอบหลงั เรียนหนว่ ยท่ี 6
16. ครมู อบหมายใหผ้ ู้เรียนบันทกึ คะแนนในแฟ้มสะสมงาน

สื่อและแหลง่ การเรียนรู้

1. หนังสือเรยี น วชิ างานบำรงุ รกั ษารถยนต์ ของสำนักพมิ พ์เอมพันธ์
2. เวบ็ ไซต์
3. ส่ือของจริง

การวดั ผลและการประเมินผล

วธิ วี ัดผล การวัดผล การประเมินผล
(ใช้เครอ่ื งมอื ) (นำผลเทยี บกับเกณฑแ์ ละแปลความหมาย)
1. ตรวจทดสอบ 1. แบบทดสอบ เกณฑ์ผ่าน 50%
2. สังเกต/ตรวจงาน 2. ใบมอบงาน/แบบฝกึ หดั เกณฑ์ผ่าน 60%
3. ตรวจงานศึกษาค้นควา้ 3. แบบประเมนิ งานท่มี อบหมาย เกณฑผ์ ่าน 60%
4. สังเกตพฤติกรรม/ 4. แบบประเมินคุณธรรม เกณฑ์ผ่าน 60%
นักเรยี นประเมินตนเอง จริยธรรม ตามสภาพจรงิ

งานทม่ี อบหมาย

1. ใหน้ ักเรยี นค้นคว้าทำแบบฝึกหัดหนว่ ยที่ 6 นำสง่ ในการเรยี นคร้ังตอ่ ไป
2. ใหน้ กั เรียนทบทวนเนอ้ื หาภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัตเิ พื่อเตรียมสอบวัดผลสมั ฤทธก์ิ ลางภาคเรยี น

ผลงาน/ช้ินงาน/ความสำเรจ็ ของผู้เรียน

1. คะแนนจากการทดสอบ
2. คะแนนจากการปฏบิ ตั ิตามใบมอบงาน/กิจกรรม
3. คะแนนจากงานท่ีมอบหมาย
4. คะแนนจากพฤติกรรม

เอกสารอา้ งองิ

นริศ สุวรรณางกรู . (2562). งานบำรุงรกั ษารถยนต์ (20101-2106). กรุงเทพฯ: เอมพันธ์.

48

บนั ทึกหลังการสอน

วชิ า งานบำรุงรักษารถยนต์ (20101–2106) ท–ป–น : 1–3–2

1. ผลการจดั การเรยี นรูต้ ามแผนการสอน

1.1 วัน เดือน ปี .............................สอนคร้ังที่ .....8/18......สาขา/ชั้นปี ที่สอน ......................จำนวนผู้เรียน

............คน มาเรียนปกติ...........คน ขาดเรียน............คน ลาป่วย............คน ลากิจ...........คน มาสาย...........คน

1.2 หวั ขอ้ เรือ่ ง/เน้ือหาสาระ : ………………………………………………………………………………………………

..................................................................................................................................................

❑ สอนครบตามหัวข้อเรอื่ งในแผนฯ ❑ สอนไม่ครบเน่อื งจาก..............................................

1.3 กจิ กรรม/วธิ ีการสอน

❑ ครูแนะนำและบอกจดุ ประสงค์ ❑ ครูอธบิ าย/ถาม-ตอบ/สาธิต/…………………………

❑ ทำแบบทดสอบก่อนเรียน ❑ ทำแบบทดสอบหลงั เรยี น

❑ ทำแบบฝกึ หัด/โจทย์ปัญหา ❑ ทำใบกจิ กรรม/ใบงาน.........................................

❑ อ่ืน ๆ (ระบุ)........................................................................................................................

1.4 สอ่ื การเรยี นร้/ู แหล่งการเรยี นรู้ : …………………………………………………………………………………….

..................................................................................................................................................

2. ผลการเรยี นรู้ของผเู้ รียน/ผลการสอนของครู/ปัญหาท่ีพบ

2.1 การวัดผลและประเมนิ ผล/ผลการเรียนร้ขู องผ้เู รยี น : ……………………………………………………….

..................................................................................................................................................

2.2 สมรรถนะที่ผูเ้ รียนได้รบั : ..........................................................................................................

.................................................................................................................................................

2.3 สอดแทรกคณุ ธรรม จริยธรรม และค่านิยม : …………………………………………………………………..

..................................................................................................................................................

2.4 ผลการสอนของครู : ……………………………………………………………………………………………………..

..................................................................................................................................................

2.5 ปญั หาท่นี ำไปสกู่ ารวิจัย : ………………………………………………………………………………………………

..................................................................................................................................................

3. แนวทางการพัฒนาคุณภาพการสอน

3.1 ผลการใชแ้ ละปรบั ปรุงแผนการสอนครั้งน้ี : ……………………………………………………………………..

..................................................................................................................................................

3.2 แนวทางพัฒนาคณุ ภาพวธิ สี อน/สอ่ื /การวัดผล/เอกสารช่วยสอน

.........................................................................................................................................

ลงชือ่ ครผู ู้สอน

49

แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 7 หน่วยท่ี 7 หน้า 1/4

วชิ า งานบำรุงรักษารถยนต์ รหสั วชิ า 20101–2106 เวลาเรยี นรวม 72 ชม.

ช่อื หน่วย งานบริการนำ้ มันเครื่อง สอนครง้ั ที่ ทฤษฎี 1 ชม.
10/18 ปฏบิ ตั ิ 3 ชม.

ช่อื งาน

สาระการเรียนรู้

1. ระบบหลอ่ ลื่น
2. จดุ ตรวจสอบของระบบหล่อลนื่
3. การตรวจเปลี่ยนนำ้ มนั เครื่อง

แนวคิด

การทำงานของเครื่องยนต์ มีชิ้นส่วนที่ต้องเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็วอยู่มากมาย นำมาซึ่งการเสียดสี ความ
ฝืด ความร้อนและความสึกหรอในช้ินส่วน จำเป็นต้องมีการหล่อลื่นในช้ินส่วนเพื่อลดอาการดังกล่าวน้ำมัน เคร่ือง
คือสารหลอ่ ลื่นที่ใช้หล่อลืน่ ในเครือ่ งยนต์ มีคุณสมบัติเปน็ ด่าง เมื่อถูกใช้งานในเคร่ืองยนต์ บางส่วนจะระเหยไปกับ
ความร้อน ส่วนที่เหลือจะผสมเขม่า และเปลี่ยนคุณสมบัติเป็นกรดกัดกร่อนเครื่องยนต์ การบำรุงรักษาโดยการ
ตรวจ เปลีย่ นน้ำมนั เครื่องชว่ ยยืดอายุการใชง้ านและเพม่ิ ประสิทธิภาพการทำงานของเครื่องยนต์ได้อีกวิธีหน่งึ

ผลการเรยี นรูท้ ี่คาดหวงั

ด้านความรู้
1. ตรวจสอบระดบั นำ้ มันเครอื่ งได้ถูกต้อง
2. เปลยี่ นนำ้ มันเครอ่ื งได้
3. ใช้เคร่อื งมือพิเศษเปลย่ี นไส้กรองได้
ด้านทกั ษะ
ปฏิบัตงิ านบริการนำ้ มนั เครอ่ื งได้
ด้านจิตพิสัย/บรู ณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
แสดงออกถงึ กจิ นิสัยทดี่ ใี นการทำงาน มีความรบั ผิดชอบ ทำงานดว้ ยความประณีต รอบคอบ

ตรงตอ่ เวลา สะอาด คำนงึ ถงึ ปลอดภยั และรกั ษาสภาพแวดล้อม

เนือ้ หาสาระ

1. ระบบหล่อลืน่
หน้าที่ หลกั การทำงาน

2. จดุ ตรวจสอบของระบบหล่อลนื่
3. การตรวจเปลย่ี นน้ำมันเคร่ือง