เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยุคประวัติศาสตร์

เล่ม 2 เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยุคสมยั ประวตั ิศาสตร์

เอกสารประกอบการเรียน เรื่อง อาเซียนศึกษา
วิชาประวตั ิศาสตรไ์ ทย 2 (ส 21105) ชนั้ มธั ยมศึกษาปี ที่ 1

เล่มที่ 2
เรื่อง เอเชียตะวนั ออกเฉียงใตย้ คุ ประวตั ิศาสตร์

โดย
นายธนกฤต ปราบสุธา
ตาแหน่ง ครู วิทยฐานะครชู านาญการ

โรงเรียนมธั ยมประชานิเวศน์ สานกั งานเขตจตจุ กั ร
กรุงเทพมหานคร

เล่ม 2 เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ยคุ สมยั ประวตั ิศาสตร์

คำนำ

เอกสารประกอบการเรียน เร่ือง อาเซียนศกึ ษา วิชาประวตั ิศาสตร์ไทย 2 (ส 21105) ช้นั มธั ยมศึกษา
ปี ที่ 1 เล่มน้ีไดจ้ ดั ทาข้ึนตามหลกั สูตรสถานศึกษากลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม
โรงเรียนมธั ยมประชานิเวศน์ พุทธศกั ราช 2552 (ฉบบั ปรับปรุง พุทธศกั ราช 2556) ตามหลกั สูตรแกนกลาง
การศึกษาข้ันพ้ืนฐาน พุทธศักราช 2551 โดยมีเป้าหมายให้ครูและนักเรียนใช้เป็ นสื่อในการจดั การเรียนรู้
เพื่อให้นักเรียนไดม้ ีความรู้ ความเขา้ ใจเกี่ยวกบั ประวตั ิศาสตร์ของสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวนั ออก
เฉียงใต้ หรือ อาเซียนมากข้ึน และส่งผลให้นักเรียนมีคุณภาพตามมาตรฐานการเรียนรู้ และตัวช้ีวัดที่
หลักสูตรกาหนด มุ่งพฒั นานกั เรียนให้มีสมรรถนะตามที่ต้องการท้งั ทางดา้ นการส่ือสารการคิดการแกป้ ัญหาการใช้
ทกั ษะชีวิต และการใชเ้ ทคโนโลยี ตลอดจนพฒั นานกั เรียนใหม้ ีคณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงคต์ ามที่ไดก้ าหนดไว้

เอกสารประกอบการเรียน เรื่อง อาเซียนศึกษา วิชาประวตั ิศาสตร์ไทย 2 (ส 21105) ช้นั มธั ยมศึกษาปี
ที่ 1 เล่มที่ 2 เรื่อง เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยุคประวัติศำสตร์ จดั ทาข้ึนเพ่ือใชเ้ ป็นสื่อประกอบการจดั การเรียนรู้
ในวิชาประวัติศาสตร์ไทย 2 (ส 21105) ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 1โดยมีจุดประสงค์เพื่อให้นักเรียนมีความรู้
ความเขา้ ใจเก่ียวกบั เอเชียตะวนั ออกเฉียงใตย้ คุ สมยั ประวตั ศิ าสตร์

ผจู้ ดั ทาขอขอบพระคณุ นางสดใส ศรีสวสั ด์ิ ผอู้ านวยการสถานศกึ ษาโรงเรียนมธั ยมประชานิเวศน์
ผูเ้ ช่ียวชาญ คณะครู ทุกท่านที่ให้คาแนะนาในการจัดทาเอกสารประกอบการเรียน เรื่อง อาเซียนศึกษา
วิชาประวตั ศิ าสตร์ไทย 2 (ส 21105) ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 1 ตลอดจนนักเรียนที่ให้ความร่วมมือในการปฏิบตั ิ
กิจกรรมจนสาเร็จลุล่วงไปด้วยดี ผู้จัดทาหวังเป็ นอย่างยิ่งว่าบทเรียนสาเร็จรูป เรื่อง อาเซียนศึกษา
วิชาประวัติศาสตร์ไทย 2 (ส 21105) ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 1 น้ี จะช่วยพัฒนาผลสัมฤทธ์ิทางการเรียน
วชิ าประวตั ิศาสตร์ไทย 2 ให้สูงข้ึน อีกท้งั นกั เรียนยงั สามารถนาความรู้ไปใชใ้ นการศึกษาในระดบั ที่สูงข้ึน
ต่อไป

หากเกิดความผิดพลาดประการใดผจู้ ดั ทาขออภยั มา ณ โอกาสน้ี

ธนกฤต ปราบสุธา
ครู วทิ ยฐานะครูชานาญการ

เล่ม 2 เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ยคุ สมัยประวัติศาสตร์

สำรบญั

ผงั สาระการเรียนรู้ ................................................................................................................................ หน้ำ
มาตรฐานการเรียนรู้/ตวั ช้ีวดั ช้นั ปี ........................................................................................................
จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้ .......................................................................................................................... ก
คาแนะนาสาหรบั ผใู้ ชบ้ ทเรียน............................................................................................................. ข
แผนผงั แสดงข้นั ตอนการเรียนรู้เอกสารประกอบการเรียน ................................................................. ข
แบบทดสอบกอ่ นเรียน......................................................................................................................... ค
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน................................................................................................................. ง
กรอบนา .............................................................................................................................................. 1
กรอบท่ี 1 ............................................................................................................................................. 2
กรอบท่ี 2 ............................................................................................................................................. 3
กรอบท่ี 3 ............................................................................................................................................. 4
กรอบท่ี 4 ............................................................................................................................................. 6
กรอบที่ 5 ............................................................................................................................................. 8
กรอบที่ 6 ............................................................................................................................................. 11
กรอบที่ 7 ............................................................................................................................................. 14
กรอบสรุป ............................................................................................................................................ 17
แบบทดสอบหลงั เรียน ......................................................................................................................... 19
เฉลยแบบทดสอบหลงั เรียน ................................................................................................................. 22
บรรณานุกรม........................................................................................................................................ 23
24
25

เล่ม 2 เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ยุคสมยั ประวัติศาสตร์ ก

ผังสำระกำรเรียนรู้ เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้
ยคุ สมยั ประวตั ิศำสตร์
พฒั นาการการต้งั ถ่ินฐาน
ของประชากรใน

เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้

การพฒั นา อำเซียนศึกษำ เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้
สู่ประชาคมอาเซียน สมยั การขยายอานาจ
ของชาติตะวนั ตก
(ASEAN Community)

เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้
สมยั ลทั ธิชาตนิ ิยมและ
การต่อสูเ้ พื่อเอกราช

เล่ม 2 เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ยุคสมัยประวัตศิ าสตร์ ข

มำตรฐำนกำรเรียนรู้/ตวั ชีว้ ดั ช้ันปี

มำตรฐำนกำรเรียนรู้

มาตรฐาน ส 4.2 เขา้ ใจพฒั นาการของมนุษยชาติ จากอดีตจนถงึ ปัจจุบนั ในดา้ น
ความสมั พนั ธแ์ ละการเปล่ียนแปลงของเหตุการณอ์ ยา่ งต่อเนื่อง ตระหนกั ถึงความสาคญั และสามารถ
วเิ คราะห์สรุปผลที่เกิดข้นึ

ตัวชี้วัดช้ันปี
มฐ. ส 4.2 ม.1/1 อธิบายพฒั นาการทางสังคม เศรษฐกิจ และการเมืองของประเทศ

ต่างๆ ในภูมภิ าคเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้
มฐ. ส 4.2 ม.1/2 ระบุความสาคญั ของแหล่งอารยธรรมในภมู ภิ าคเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้

จดุ ประสงค์กำรเรียนรู้

1. มคี วามรู้ความเขา้ ใจเก่ียวกบั เอเชียตะวนั ออกเฉียงใตย้ คุ สมยั ประวตั ิศาสตร์ (K)
2. อธิบายเกี่ยวกบั เอเชียตะวนั ออกเฉียงใตย้ คุ สมยั ประวตั ศิ าสตร์ (K , P)
3. มีทกั ษะการสืบคน้ ขอ้ มลู สรุปขอ้ มลู การเปรียบเทยี บ และการรวบรวมขอ้ มลู (P)
4. สนใจศึกษาเรียนรู้เก่ียวกบั เอเชียตะวนั ออกเฉียงใตย้ คุ สมยั ประวตั ิศาสตร์ (A)

เล่ม 2 เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยคุ สมยั ประวตั ศิ าสตร์ ค

คำแนะนำสำหรับผู้ใช้บทเรียน

โปรดอ่ำนให้เข้ำใจก่อนศึกษำบทเรียน

1. บทเรียนน้ีเป็นบทเรียนสาเร็จรูป มี 7 กรอบ
2. ให้ศึกษาบทเรียนแต่ละกรอบตามลาดบั ให้เขา้ ใจ
3. ก่อนศกึ ษาบทเรียน ให้ทาแบบทดสอบกอ่ นเรียนโดยให้นกั เรียนทาลงไปในกระดาษขอ้ สอบ
4. ทาแบบทดสอบก่อนเรียน และตรวจสอบเฉลยคาตอบดว้ ยความซื่อสัตย์
5. ให้อ่านบทเรียนทลี ะกรอบตามลาดบั ให้บนั ทึกสาระสาคญั
6. เมอื่ นกั เรียนศกึ ษาความรู้ในแตล่ ะกรอบเรียบร้อยแลว้ ใหน้ กั เรียนตอบคาถามใตก้ รอบ
ดว้ ยความซื่อสตั ยโ์ ดยไมเ่ ปิ ดดเู ฉลยคาตอบกอ่ น และตรวจสอบเฉลยคาตอบดว้ ยตนเองในหนา้ ถดั ไป
7. กรณีคาตอบทน่ี กั เรียนตอบผิด ใหก้ ลบั ไปศกึ ษาเน้ือหาในกรอบเดิมอกี คร้ัง แลว้ ตอบคาตอบเดิมซ้า
ให้ถูกตอ้ งก่อนศกึ ษากรอบต่อไป
8. ศกึ ษาครบทุกกรอบ และอา่ นกรอบสรุปความรู้ประจาเลม่ ที่ 2
9. ทาแบบทดสอบหลงั เรียนดว้ ยความซื่อสัตยโ์ ดยไมเ่ ปิ ดดเู ฉลยคาตอบกอ่ น ใหน้ กั เรียนทาลงไปใน
กระดาษขอ้ สอบ โดยไมเ่ ปิ ดกลบั ไปดเู น้ือหาในกรอบขณะทาแบบทดสอบ
10. ตรวจเฉลยคาตอบแบบทดสอบหลงั เรียน และแจง้ ผลการทดสอบใหค้ รูผสู้ อนทราบ
11. การทดสอบหลงั เรียน จะถอื เป็นเกณฑใ์ นการผา่ นผลการเรียนรู้ทีค่ าดหวงั นกั เรียนตอ้ ง
ทาคะแนนใหไ้ ดร้ ้อยละ 80 ของคะแนนเต็ม จึงจะเรียนเร่ืองถดั ไปได้
12. ถา้ นกั เรียนทาคะแนนไดไ้ มถ่ ึงร้อยละ 80 ของคะแนนเตม็ ตอ้ งเรียนซ่อมเสริม
โดยศึกษาบทเรียนอีกคร้งั แลว้ สอบใหมจ่ นกว่าจะทาคะแนนผ่านเกณฑร์ ้อยละ 80

เล่ม 2 เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ยคุ สมัยประวตั ศิ าสตร์ ง

แผนผังแสดงข้ันตอนกำรเรียนรู้เอกสำรประกอบกำรเรียน

ศึกษาจดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้ของเอกสาร
อา่ นคาแนะนาสาหรบั ผใู้ ชเ้ อกสาร

ทาแบบทดสอบกอ่ นเรียนและตรวจเฉลยคาตอบ
ศกึ ษาบทเรียนทลี ะกรอบ

ตอบคาถามใตก้ รอบและตรวจเฉลยคาตอบ

ตอบถกู ศึกษาบทเรียนใน ตอบผดิ
กรอบตอ่ ไป

กรอบสรุปเน้ือหา
ทาแบบทดสอบหลงั เรียนและตรวจเฉลยคาตอบ

ไมผ่ ่าน ประเมนิ ผล

เล่ม 2 เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ยคุ สมยั ประวัตศิ าสตร์ 1

แบบทดสอบก่อนเรียน ได้คะแนน

คำชีแ้ จง ให้นกั เรียนทาเคร่ืองหมาย  หลงั ขอ้ ที่ถกู และเครื่องหมาย  หลงั ขอ้ ทีผ่ ิด
และทาลงในกระดาษขอ้ สอบ

ข้อ ข้อควำม ตอบ
1 สนั นิษฐานวา่ ดินแดนของอาณาจกั รฟูนนั ไดแ้ ก่พ้ืนทรี่ าบลมุ่ ปากแม่น้าโขง

และแม่น้าเจา้ พระยา
2 ศนู ยก์ ลางของอาณาจกั รเจนละต้งั อยใู่ นบริเวณดินแดนลาวตอนลา่ ง
3 ชาวเวียดนามผูกพนั ใกลช้ ิดกบั วฒั นธรรมอนิ เดียอยา่ งแนบแน่น
4 การนบั ถือพระพทุ ธศาสนานิกายหีนยาน เป็นวฒั นธรรมท่พี มา่ รบั มาจาก

จีน
5 อาณาจกั รพกุ าม ต้งั อยบู่ ริเวณทร่ี าบลมุ่ แม่น้าอิรวดี
6 อาณาจกั รทวารวดี ต้งั อยบู่ ริเวณท่ีราบลุ่มแมน่ ้าเจา้ พระยา
7 สนั นิษฐานวา่ ศูนยก์ ลางของอาณาจกั รทวารวดีอยทู่ ่จี งั หวดั อยธุ ยา
8 หริภุญชยั ต้งั อยทู่ ี่เมืองหริภญุ ชยั ปัจจบุ นั คือจงั หวดั ลาพนู
9 ละโวไ้ ดร้ บั อทิ ธิพลจากต่างชาติ ท่ีสาคญั คอื ชาวจีน
10 ละโวถ้ ูกรวมเขา้ เป็นส่วนหน่ึงของอาณาจกั รอยธุ ยา

เล่ม 2 เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ยุคสมยั ประวัตศิ าสตร์ 2

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน

คำชีแ้ จง ให้นกั เรียนทาเคร่ืองหมาย  หลงั ขอ้ ท่ีถูก และเคร่ืองหมาย  หลงั ขอ้ ที่ผิด
และทาลงในกระดาษขอ้ สอบ

ข้อ ข้อควำม ตอบ

1 สันนิษฐานวา่ ดินแดนของอาณาจกั รฟูนนั ไดแ้ กพ่ ้ืนที่ราบลุม่ ปากแม่น้าโขง 

และแม่น้าเจา้ พระยา

2 ศูนยก์ ลางของอาณาจกั รเจนละต้งั อยใู่ นบริเวณดินแดนลาวตอนล่าง 

3 ชาวเวียดนามผูกพนั ใกลช้ ิดกบั วฒั นธรรมอินเดียอยา่ งแนบแน่น 

4 การนบั ถอื พระพุทธศาสนานิกายหีนยาน เป็นวฒั นธรรมที่พม่ารบั มาจาก 
จีน 

5 อาณาจกั รพกุ าม ต้งั อยบู่ ริเวณทรี่ าบล่มุ แมน่ ้าอิรวดี

6 อาณาจกั รทวารวดี ต้งั อยบู่ ริเวณที่ราบลุ่มแม่น้าเจา้ พระยา 

7 สนั นิษฐานวา่ ศนู ยก์ ลางของอาณาจกั รทวารวดีอยู่ทจ่ี งั หวดั อยธุ ยา 
8 หริภุญชยั ต้งั อยทู่ ่ีเมืองหริภญุ ชยั ปัจจุบนั คือจงั หวดั ลาพูน 

9 ละโวไ้ ดร้ ับอิทธิพลจากตา่ งชาติ ทส่ี าคญั คือชาวจีน 

10 ละโวถ้ ูกรวมเขา้ เป็นส่วนหน่ึงของอาณาจกั รอยธุ ยา 

ทาไมไ่ ดไ้ มเ่ ป็นไร......
ลองศึกษาความรู้ในบทเรียน

เพิม่ เติมนะเพือ่ นๆ

เล่ม 2 เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยุคสมยั ประวัติศาสตร์ 3

กรอบนำ

เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ยคุ สมยั ประวตั ิศำสตร์

ดินแดนเอเชียตะวนั ออกเฉียงใตเ้ ป็นแหล่งที่มผี คู้ นอาศยั มานานแลว้ จากหลกั ฐานทางประวตั ิศาสตร์

ทส่ี ามารถยอ้ นไปไดถ้ งึ ช่วงสมยั 3,000-2,000 ปี กอ่ นพทุ ธศกั ราช ซ่ึงเป็นระยะเวลาทมี่ แี หลง่ อารยธรรมตา่ งๆ

ของโลกเกิดข้นึ มา เช่น อารยธรรมในเมโสโปเตเมยี อารยธรรมลุม่ แม่น้าสินธุในอินเดีย หรืออารยธรรมล่มุ แมน่ ้า

ฮวงโหในจีน ส่ิงเหลา่ น้ีเป็นหลกั ฐานท่ีแสดงใหเ้ ห็นว่าในดินแดนภมู ิภาคเอเชียตะวนั ออกเฉียงใตก้ อ่ นที่จะไดร้ ับ

อารยธรรมอนิ เดียและจีนน้นั ไดม้ วี ฒั นธรรมเป็นของตนเองมาเป็นเวลาชา้ นานแลว้

หลกั ฐานเกี่ยวกบั การดาเนินชีวิตของชุมชนในภูมิภาคน้ี ปรากฏในหลกั ฐานทางโบราณคดีท่แี สดงให้

เห็นรูปแบบทางวฒั นธรรมของผคู้ นในดินแดนเอเชียตะวนั ออกเฉียงใตท้ ่ีมีความคลา้ ยคลงึ กนั เช่น วฒั นธรรม

ในยคุ หินกลาง ทีป่ รากฏพบเครื่องมือหินกะเทาะปลายคมแบบที่พบในบริเวณตงั เกี๋ยของเวยี ดนามซ่ึงช้ินส่วน

ลกั ษณะน้ียงั พบในประเทศไทย มลายู และเกาะสุมาตรา ตอ่ มาไดม้ กี ารปรบั เปลี่ยนเป็นเคร่ืองมอื หินขดั เรียบ

รูปขวานในยคุ หินใหม่ ซ่ึงเป็นช่วงท่ีคนเผา่ ออสโตรนีเซีย (Austronesian people) อพยพลงใตส้ ู่เอเชียตะวนั

ออกเฉียงใต้ หรือลกั ษณะหมอ้ ไหของยคุ หินใหมไ่ ดป้ รากฏอยทู่ ว่ั ไปและมีลกั ษณะท่ีคลา้ ยคลึงกนั ซ่ึงแสดง

ให้เห็นถึงวฒั นธรรมร่วมกนั ของผคู้ นเหลา่ น้ี และสืบเนื่องมาจนถึงยคุ โลหะ ทพี่ บหลกั ฐาน ทเี่ รียกว่า

วฒั นธรรมดองซอน (Dong Son) ในเวียดนามเหนือ ซ่ึงมีหลกั ฐาน

อนั เป็นเคร่ืองบง่ ช้ีลกั ษณะสาคญั ของวฒั นธรรมน้ีคอื กลองมโหระทกึ

ท่ีทาดว้ ยสาริดสลกั เป็นลวดลายท่สี วยงาม เชื่อวา่ เป็นกลองที่ใชใ้ น

การประกอบพิธีกรรมทางศาสนาและบางคร้งั อาจใช้เป็นกลองศึกดว้ ย

กลองมโหระทึกแบบน้ีพบทวั่ ไปในเขตเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้

ไปจนถงึ จีนและมองโกเลยี ตอนใน จึงสันนิษฐาน ไดว้ า่ วฒั นธรรม กลองมโหระทกึ ทาด้วยสาริด

ดองซอนคงขยายตวั ออกไปยงั บริเวณตา่ งๆ ของภูมิภาค http://th.wikipedia.org/wik/วฒั นธรรมดงเซิน

เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ บ่งบอกให้เห็นถึงการติดต่อระหวา่ งกนั ท่เี กิดข้นึ อยา่ งกวา้ งขวางในดินแดนแห่งน้ี

แหลง่ อารยธรรมทสี่ าคญั อีกแหลง่ หน่ึงของภูมภิ าคเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ กค็ อื อาณาบริเวณฝ่ังขวา

ของแม่น้าโขงในภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือของประเทศไทยเกือบท้งั หมด ตามหลกั ฐานการขดุ คน้ ทีส่ าคญั ในเขต

ตาบลโนนนกทา อาเภอภเู วยี ง จงั หวดั ขอนแก่น และตาบลบา้ นเชียง อาเภอหนองหาน จงั หวดั อดุ รธานี จดั เป็น

แหลง่ อารยธรรมท่ีใชโ้ ลหะสาริด มีวถิ ีชีวติ แบบชุมชนเกษตรกรรม ที่มีการรวมตวั กนั อยา่ งเป็นระเบยี บ

เรียบร้อย มีศลิ ปะในการประดิษฐโ์ ลหะ โดยเฉพาะโลหะผสมประเภทสาริดอยใู่ นช้นั สูง และมีฝีมอื ในการทา

เคร่ืองป้ันดินเผาทีป่ ระณีตงดงาม

ศึกษำรำยละเอยี ดเบื้องต้น....

พร้อมแล้วศึกษำควำมรู้

ในกรอบท่ี 1 กันได้เลยครับ

เล่ม 2 เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ยุคสมยั ประวตั ิศาสตร์ 4

กรอบท่ี 1

เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้สมัยโบรำณ

จากหลกั ฐานทีพ่ บจากแหลง่ โบราณคดีตา่ งๆ ทพี่ บในภูมภิ าคเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ จะเห็นไดว้ า่
ก่อนทีด่ ินแดนในภูมิภาคน้ีจะไดร้ ับอิทธิพลจากวฒั นธรรมอนิ เดียและจีนน้นั ดินแดนแห่งน้ีไดร้ ับความเจริญ
เป็นของตวั เองอยกู่ ่อนแลว้ และเม่อื ผูค้ นในภมู ิภาคเอเชียตะวนั ออกเฉียงใตไ้ ดม้ ีการตดิ ต่อกบั ชาตติ า่ งๆ
ไม่วา่ จะเป็นอนิ เดีย จีน กรีก โรมนั เปอร์เซีย เป็นตน้ ทาใหอ้ ิทธิพลของอารยธรรมต่างชาตไิ ดห้ ลง่ั ไหลเขา้ มา
ผสมผสานกบั วฒั นธรรม พ้ืนเมืองเดิม โดยผา่ นเมืองท่าและเมอื งที่ต้งั อยบู่ นเส้นทางการคา้ ทาให้ชุมชนเมอื งทา่
และเมอื งสาคญั ดงั กลา่ วมคี วามเจริญกา้ วหนา้ เกิดการขยายตวั ของชุมชนกลายเป็นเมืองและแว่นแควน้
ขนาดใหญ่ ทีม่ พี ฒั นาการทางวฒั นธรรมท่ีมเี อกลกั ษณเ์ ฉพาะตนเป็นแวน่ แควน้ โบราณ ทสี่ าคญั ไดแ้ ก่

แผนท่ีแสดงบริเวณทสี่ ันนิษฐานว่าเป็นทต่ี ั้ง 1. ฟนู ัน สนั นิษฐานวา่ ดินแดนของ
อาณาจักรฟนู ัน ประมาณพุทธศตวรรษที่ 7-11 อาณาจกั รฟูนนั ไดแ้ ก่ พ้นื ท่รี าบลุม่ ปากแม่น้าโขง
ทมี่ า : ประวัติศาสตร์ ม.1 สานกั พิมพ์วัฒนาพาพานิช และแม่น้าเจา้ พระยา ดา้ นตะวนั ออกติดต่อกบั
จามปา หลกั ฐานโบราณคดีสมยั ฟนู นั ท่พี บ
คำถำมกรอบท่ี 1 จานวนมากที่จงั หวดั นครปฐมและอาเภออูท่ อง
จงั หวดั สุพรรณบรุ ี ทาใหค้ ดิ วา่ เขตอทิ ธิพลของ
ฟูนนั น่าจะครอบคลมุ มาถึงบริเวณน้ีดว้ ย
จดหมายเหตุจีนสมยั ราชวงศฮ์ น่ั ทาให้
สนั นิษฐานวา่ อาณาจกั รฟนู นั กอ่ ต้งั ข้ึนโดยผู้
อพยพจากอินเดีย เพราะหลกั ฐานโบราณวตั ถุ
ต่างๆสมยั ฟนู นั ทพ่ี บ เช่น เทวรูป พระพุทธรูป
ตราประทบั เคร่ืองประดบั ลว้ นสะทอ้ นให้เห็น
อารยธรรมอนิ เดียอยา่ งชดั เจน อาณาจกั รฟนู นั
ถูกยึดครองโดยพวกเจนละจากทางตอนเหนือใน
ราว พ.ศ. 1100

1. สนั นิษฐานวา่ ดินแดนของอาณาจกั รฟูนนั ไดแ้ ก่
...........................................................................................................................
2. จดหมายเหตุจีนสมยั ราชวงศฮ์ นั่ ทาให้สันนิษฐานว่า อาณาจกั รฟูนนั กอ่ ต้งั ข้ึนโดยใคร
...........................................................................................................................
3. หลกั ฐานทางโบราณวตั ถุทส่ี ะทอ้ นให้เห็นอารยธรรมอนิ เดียอยา่ งชัดเจน คืออะไร
...........................................................................................................................
4. อาณาจกั รฟูนนั ถูกยดึ ครองโดยใคร
...........................................................................................................................

เล่ม 2 เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยคุ สมัยประวัตศิ าสตร์ 5

เฉลยกรอบท่ี 1

1. สนั นิษฐานว่าดินแดนของอาณาจกั รฟนู นั ไดแ้ ก่
...............พ้นื ท่รี าบล่มุ ปากแม่น้าโขงและแมน่ ้าเจา้ พระยา............................
2. จดหมายเหตุจีนสมยั ราชวงศฮ์ น่ั ทาใหส้ นั นิษฐานว่า อาณาจกั รฟนู นั กอ่ ต้งั ข้ึนโดยใคร
.................ผอู้ พยพจากอินเดีย........................................................................
3. หลกั ฐานทางโบราณวตั ถทุ ่ีสะทอ้ นใหเ้ ห็นอารยธรรมอนิ เดียอยา่ งชดั เจน คอื อะไร
………….เทวรูป พระพทุ ธรูป ตราประทบั เคร่ืองประดบั ………………..
4. อาณาจกั รฟูนนั ถูกยึดครองโดยใคร
.................พวกเจนละจากทางตอนเหนือ......................................................

ควำมรู้เพ่มิ เตมิ ตอบถกู ไหมเอ่ย ถา้ ขอ้ ไหนตอบไม่ถูก
ลองยอ้ นไปศึกษาใหม่นะคะ

ถา้ พร้อมไปศึกษากรอบที่ 2 ต่อเลยค่ะ

วฒั นธรรมบ้ำนเชยี ง เป็นแหลง่ โบราณคดี
สาคญั แห่งหน่ึง อยทู่ ่ีอาเภอหนองหาน
จงั หวดั อุดรธานี ไดย้ อมรับข้นึ บญั ชีมรดก
โลก เมอ่ื ปี พ.ศ.2535 มีประวตั ิความ
เป็นมาอนั ยาวนานนบั พนั ๆ ปี คอื ประมาณ
5,600 ปี มาแลว้ มีหลกั ฐานท่แี สดงให้เห็น
ถึงความเจริญทางดา้ นเทคโนโลยี เช่น
การผลิตภาชนะดินเผาดว้ ยฝีมอื ระดบั สูง
การผลติ เคร่ืองมอื เครื่องใชท้ าดว้ ยโลหะ
โดยเป็นการประดิษฐ์คดิ คน้ ที่มีวิธีการเป็น
ของวฒั นธรรมบา้ นเชียงเอง มไิ ดร้ ับ
อิทธิพลจากจีนหรืออินเดีย นบั เป็น
หลกั ฐานสาคญั ในการศกึ ษาเรื่องการ
จดั ระบบสังคมสมยั กอ่ นประวตั ศิ าสตร์

ท่ีมา : http://sirichok099.wordpress.com/แหล่งโบราณคดบี ้านเชียง

เล่ม 2 เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยคุ สมัยประวัตศิ าสตร์ 6

กรอบท่ี 2

แผนท่ตี ัง้ อาณาจักรเจนละ 2. เจนละ มศี ูนยก์ ลางอยใู่ นดินแดนลาว
ทม่ี า : ประวัติศาสตร์ ม.1สานกั พิมพ์วฒั นาพาพานิช ตอนลา่ ง จากหลกั ฐานทพ่ี บทเ่ี มอื ง
ศรีเทพ และท่ีจงั หวดั สระบรุ ี ทาให้
สันนิษฐานว่าดินแดนแถบน้ีกอ็ ยใู่ นเขต
อิทธิพลของเจนละดว้ ยกษตั ริยท์ ี่เขม้ แข็ง
ทสี่ ุดของเจนละ คือ พระเจา้ อิสานวรมนั
ทรงขยายอาณาเขตออกไปอยา่ กวา้ งขวาง
เจนละ รบั อิทธิพลจากศาสนาพราหมณ์-
ฮินดู อยา่ งเคร่งครัดมีการสร้าง เทวาลยั
เทวรูป ปราสาทหินมพี ิธีบชู าเทพเจา้ ใน
พระเจา้ ชัยวรมนั ที่ 2 ซ่ึงเป็นเช้ือสายของ
กษตั ริยฟ์ นู นั

หินกะสลกั เป็นรูปตรีมูรติ ที่หมายถึงเทพเจ้า
3 องค์ ผ้ซู ึ่งเป็นใหญ่ในศาสนาพราหมณ์-ฮินดู
คือ พระพรหม พระอิศวร และพระนารายณ์
พบบริเวณปราสาทวัดพู ประเทศลาว เช่ือว่าเป็น
ฝี มือชาวเจนละ

ที่มา http://www.thaiwriternetwork.com/articledetail.php?articleid=978

คำถำมกรอบที่ 2

คำชี้แจง ให้นกั เรียนขีดเสน้ ใตข้ อ้ ความในวงเลบ็ ทถี่ ูกตอ้ งตรงกบั คาถาม
1. อาณาจกั รเจนละ มีศนู ยก์ ลางอยู่ในบริเวณใด

(ดินแดนลาวตอนล่าง , เมืองศรีเทพและท่จี งั หวดั สระบุรี)
2. ใครเป็นผูส้ ถาปนาอาณาจกั รกมั พชู า

(พระเจา้ อิสานวรมนั , พระเจา้ ชัยวรมนั ที่ 2)
3. อาณาจกั รเจนละ ไดร้ บั อิทธิพลมาจากศาสนาใด

(ศาสนาพราหมณ-์ ฮินดู , ศาสนาพุทธ )

เล่ม 2 เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยคุ สมัยประวัตศิ าสตร์ 7

เฉลยกรอบที่ 2

คำชีแ้ จง ให้นกั เรียนขีดเส้นใตข้ อ้ ความในวงเลบ็ ทถ่ี กู ตอ้ งตรงกบั คาถาม
1. อาณาจกั รเจนละ มศี ูนยก์ ลางอยู่ในบริเวณใด

(ดินแดนลาวตอนลา่ ง , เมืองศรีเทพและท่จี งั หวดั สระบรุ ี)
2. ใครเป็นผูส้ ถาปนาอาณาจกั รกมั พชู า

(พระเจา้ อิสานวรมนั , พระเจา้ ชยั วรมนั ที่ 2)
3. อาณาจกั รเจนละ ไดร้ ับอทิ ธิพลมาจากศาสนาใด

(ศาสนาพราหมณ-์ ฮินดู , ศาสนาพทุ ธ )

ตอบถกู อกี แลว้ เกง่ จงั เลย
ถา้ พร้อมแลว้ ไปศกึ ษากรอบท่ี 3 ต่อเลย

ค่ะ

ควำมรู้เพ่มิ เติม

ท่มี า http://www.nuks.nu.ac.th/mscsv2/index.php?name=knowledge&file=readknowledge&id=241

ปรำสำทวัดพู : เมอื งจาปาสกั ประเทศลาว สร้างข้ึนตามความเช่ือศาสนาพราหมณ์-ฮินดู
ตามหลกั ฐานเช่ือวา่ ดินแดนแถบน้ี เดิมคอื เมอื ง เศรษฐปรุ ะ ซ่ึงเป็นศูนยก์ ลางอาณาจกั รเจนละ

ศาสนาฮินดูหรือศาสนาพราหมณ์ยกยอ่ งกษตั ริยว์ ่าเป็นเทพเจา้ เรียกว่า “ลทั ธิเทวราชา”
กษตั ริย์ คือตวั แทนของเทพเจา้ ในโลกมนุษย์ ซ่ึงมกี ารสร้างเทวสถานถวายให้ และเชื่อวา่ เม่ือ
สวรรคตแลว้ วิญญาณจะประทบั อยทู่ ีป่ ราสาท ซ่ึงเป็นคตเิ ทวราชาท่ีเชื่อวา่ กษตั ริย์ คอื เทพเจา้
อวตารลงมา

เล่ม 2 เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยุคสมัยประวัติศาสตร์ 8

กรอบท่ี 3

3. นำมเวียด หลกั ฐานชุมชนทีเ่ กา่ แก่ในภูมิภาคเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ คือ ชุมชนชาวเหยอะ (Yueh)

หรือเวียด (Viet) และชาวโล (Lo) ซ่ึงเป็นบรรพบุรุษของชาวเวียดนามในปัจจุบนั จากบนั ทึกของจีนประมาณ

พุทธศตวรรษที่ 3 กล่าวว่า ชนชาติเวียดและชาวโลอาศยั อยทู่ างตอนใตข้ องจีนจนถงึ ตอนเหนือของเว้ ในปัจจุบนั

บริเวณท่เี ป็นท่ีราบล่มุ แมน่ ้าแดงจนถึงปากแมน่ ้าแดง โดยต้งั บา้ นเรือนรวมกนั เป็นกลุ่มใหญ่ แตล่ ะกลมุ่ มหี วั หนา้
ของตนเอง และมกี ษตั ริยเ์ ป็นผูป้ กครองร่วมกนั กล่าวกนั วา่ ชาวพ้ืนเมืองน้ีรู้จกั การควบคุมน้าเพื่อการทานาแลว้
เมื่อประมาณ พ.ศ. 335 นายพลจีนชื่อ เตรียว ดา ไดเ้ ขา้ มาปกครองดินแดนชาวเวยี ด และสถาปนาเป็นอาณาจกั ร

นามเวยี ดข้นึ ตอ่ มาใน พ.ศ. 432 จีนจึงเขา้ มายึดครองดินแดนบริเวณน้ีและปกครอง ชาวเวียดนามไมต่ อ้ งการอยู่

ใตก้ ารปกครองจีน จึงพยายามดิ้นรนเป็นอิสระอยู่
ตลอดเวลา สมยั ใดท่ีจีนอ่อนแอ เวียดนามกจ็ ะ

ประกาศตนเป็นอสิ ระ เม่ือจีนสามารถฟ้ื นอานาจ

ข้ึนมาใหม่ กจ็ ะยกทพั ไปยดึ ครองเวียดนามเหมอื น แผนที่แสดงทต่ี ้งั อาณาจกั รจามปาและนามเวียด
เช่นเดิม จนกระทง่ั ถึง พ.ศ. 1511 เวียดนามได้
ประกาศตนเป็นเอกราชแมจ้ ะมีเอกราชแต่ก็ยงั แยก
กนั เป็นหลายกลุ่ม จนกระทงั่ พ.ศ. 1552 ผนู้ า
ชาวเวียดช่ือ ลี ไธ ไท ก็สามารถรวบรวมกลุ่มต่างๆ
เขา้ อยใู่ นอานาจและสถาปนาเป็นอาณาจกั รไดเวียด
มีเมืองหลวงช่ือ ถงั หลวง (ฮานอยในปัจจุบนั )
จากการที่เวยี ดนามตกอยใู่ ตก้ ารปกครองของจีนมา
นานนบั พนั ปี ทาให้ชาวเวียดนามผกู พนั อยา่ งใกลช้ ิด
กบั วฒั นธรรมจีน โดยรับวฒั นธรรมจีนมา
ผสมผสานกบั วฒั นธรรมด้งั เดิมของตน

ทมี่ า : ประวัติศาสตร์ ม.1สานักพิมพ์วฒั นาพาพานิช

4. จำมปำ ดินแดนของจามปาในอดีต ไดแ้ ก่ ส่วนท่ีเป็นดินแดนตอนกลางของประเทศเวียดนาม

ประชาชนนับถือพระพุทธศาสนาและศาสนาพราหมณ์ จดหมายเหตุจีนบอกรายละเอียดเกี่ยวกับ
ประเพณีแต่งงานว่ามักทาในเดือน 8 โดยฝ่ ายหญิงเป็ นฝ่ ายสู่ขอชาย บ้านเรือนราษฎรสร้างด้วยอิฐ
ก่อเป็นอาคาร เมื่อตายใชผ้ า้ ห่อศพเรียบร้อยแลว้ แห่ไปยงั แม่น้าหรือทะเลแลว้ เผาศพทีน่ ั่น นาเถา้ ถ่านทิ้ง
น้า เมืองหลวงของจามปา คือเมอื งอินทรปุระ จามปาตอ้ งเผชิญกบั การรุกรานของรฐั ขา้ งเคียงท่เี ขม้ แข็ง
กว่า เช่น เวียดนาม จีน และกัมพูชา และสูญเสียเอกราชแก่เวียดนาม เม่ือ พ.ศ. 2014 ชาวจามปาตอ้ ง
อพยพหลบหนีออกไปอยตู่ ่างแดนกระจดั กระจาย จามปากล็ ่มสลายไปต้งั แตค่ ร้ังน้นั

เล่ม 2 เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ยุคสมัยประวัติศาสตร์ 9

คำถำมกรอบท่ี 3

คำชี้แจง ใหน้ กั เรียนนาตวั อกั ษรหนา้ ขอ้ ความทางดา้ นขวาไปเตมิ หนา้ ขอ้ ความทางดา้ นซา้ ย
ทมี่ คี วามสัมพนั ธก์ นั

……..1. ผปู้ กครองดินแดนชาวเวยี ด และ ก. ชาวเวียดนาม ชื่อ ลี ไธ ไท
สถาปนาเป็นอาณาจกั รนามเวียด ข. เมอื งอินทรปุระ จามปา
…….2. สาเหตุทท่ี าให้ชาวเวยี ดนามผกู พนั ค. ดินแดนตอนกลางของประเทศ
ใกลช้ ิดกบั วฒั นธรรมจีน เวียดนาม
……. 3. ดินแดนของจามปาในอดีต ง. นายพลจีน ช่ือ เตรียว ดา
……. 4. ผนู้ าชาวเวียดที่สามารถรวบรวม จ. ตกอยใู่ ตก้ ารปกครองของจีน
กลมุ่ ตา่ งๆ เขา้ อยใู่ นอานาจและสถาปนาเป็น มานานนบั พนั ปี
อาณาจกั รไดเวยี ด ฉ. ชาวจีนเขา้ มาเผยแพร่วฒั นธรรม ใน
ดินแดนของเวียนนาม

ควำมรู้เพ่มิ เติม

พระราชวงั เว้ ประเทศเวียดนาม

เวยี ดนามเป็นประเทศเดียวในเอเชียตะวนั ออกเฉียงใตท้ ่รี ับวฒั นธรรมจีน
อยา่ งเขม้ ขน้ ชาวตา่ งชาตทิ เี่ ขา้ ไปในเวียดนามลว้ นเห็นความเป็นจีนท่ีชดั เจน
พระราชวงั ท่ีเวเ้ ลยี นแบบจากพระราชวงั ที่ปักก่ิงจนกลา่ วไดว้ ่า จีนเป็น
“มงั กรใหญ่” เวียดนามเป็น “มงั กรนอ้ ย”

ท่มี า http://rescom.trf.or.th/display/keydefault.aspx?id_colum=2964

เล่ม 2 เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ยุคสมัยประวตั ิศาสตร์ 10

เฉลยกรอบท่ี 3

คำชี้แจง ให้นกั เรียนนาตวั อกั ษรหนา้ ขอ้ ความทางดา้ นขวาไปเติมหนา้ ขอ้ ความทางดา้ นซ้าย
ทมี่ คี วามสมั พนั ธก์ นั

…ง…..1. ผปู้ กครองดินแดนชาวเวียด และ ก. ชาวเวียดนาม ชื่อ ลี ไธ ไท
สถาปนาเป็นอาณาจกั รนามเวยี ด ข. เมืองอินทรปุระ จามปา
…จ…. 2. สาเหตุที่ทาให้ชาวเวียดนาม ค. ดินแดนตอนกลางของประเทศ
ผกู พนั ใกลช้ ิดกบั วฒั นธรรมจีน เวยี ดนาม
…ค…. 3. ดินแดนของจามปาในอดีต ง. นายพลจีน ชื่อ เตรียว ดา
…ก…. 4. ผนู้ าชาวเวียดท่ีสามารถรวบรวม จ. ตกอยใู่ ตก้ ารปกครองของจีน
กล่มุ ต่างๆ เขา้ อยใู่ นอานาจและสถาปนาเป็น มานานนบั พนั ปี
อาณาจกั รไดเวียด ฉ. ชาวจีนเขา้ มาเผยแพร่วฒั นธรรม
ในดินแดนของเวยี นนาม

ถา้ ตอบไม่ถกู ลองยอ้ นกลบั ไปศึกษาใหมน่ ะคะ
ถา้ พร้อมแลว้ ไปศึกษากรอบที่ 4 ต่อเลยค่ะ

เล่ม 2 เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ยคุ สมัยประวตั ิศาสตร์ 11

กรอบท่ี 4

5. มอญ ต้งั อยบู่ ริเวณระหว่างทร่ี าบลุ่มปากแมน่ ้าสะโตง และแมน่ ้าสาละวิน จากหลกั ฐานชาวอาหรับ
เรียกดินแดนบริเวณน้ีว่า รามญั ประเทศ และพงศาวดารมอญกล่าววา่ ชาวมอญไดส้ ร้างเมืองตะโทงหรือเรียก
กนั ว่า ทา่ ตอน เป็นเมืองหลวงใน พ.ศ. 241 และเจริญรุ่งเรืองมาจนถึง พ.ศ. 1600 ชาวพม่าทตี่ ้งั ถนิ่ ฐานอยบู่ ริเวณ
ตอนกลางของประเทศพม่าปัจจุบนั ไดร้ วมตวั กนั ก่อต้งั เป็นอาณาจกั รพกุ ามทม่ี ีความเขม้ แขง็ ตามลาดบั
ไดย้ กทพั มาโจมตีมอญและครอบครองไดส้ าเร็จ ท้งั น้ีทาให้พม่าไดย้ อมรบั วฒั นธรรมของมอญท่ชี าวมอญ
เป็นผถู้ ่ายทอดให้ไปปฏิบตั ิ เช่น การนบั ถอื พระพุทธศาสนานิกายหีนยาน เป็นตน้

6. ศรีเกษตร เป็นการรวมตวั ของพวกพยกู ลุ่มหน่ึงทไี่ ดอ้ พยพจากดินแดนทางเหนือของพมา่ ลงมา
ทางใต้ จนทา้ ยสุดไดต้ ้งั ถ่ินฐานบนฝั่งตะวนั ออกของแม่น้าอริ วดี ที่เมืองแปร คาวา่ แปร ในภาษาพมา่ แปลวา่
“เมืองหลวง” พวกพยเู รียกเมืองน้ีวา่ “ศรีเกษตร” ซ่ึงหมายถึง ดินแดนแห่งความอดุ มสมบรู ณ์ จากบนั ทึกจีน
กล่าวว่าชาวพยนู บั ถอื พระพทุ ธศาสนา ใส่เครื่องประดบั ทาดว้ ยทองคา สตรีใส่เครื่องประดบั ทที่ าดว้ ยหินมีคา่
สร้างบา้ นดว้ ยไมส้ กั หลงั คามุงดว้ ยกระเบ้ืองหรือแผ่นดีบุก มเี คร่ืองใชแ้ ละงานศลิ ปะท่ที าดว้ ยแกว้ และหยก
รู้จกั ใชเ้ หรียญเงินและเหรียญทองเป็นเงนิ ตราแลกเปลี่ยน สิ่งเหลา่ น้ีแสดงใหเ้ ห็นวา่ ชาวพยมู คี วามเจริญทางดา้ น
วฒั นธรรมและเศรษฐกิจ เม่อื ประมาณพุทธศตวรรษท่ี 14 ชาวมอญท่อี ยทู่ างใตไ้ ดย้ ดึ ครองศรีเกษตร ทาให้
ชาวพยตู อ้ งอพยพไปอาศยั อยทู่ างเหนือ หลงั จากน้นั ก็ไมม่ ีหลกั ฐานทางประวตั ศิ าสตร์กล่าวถงึ ชาวพยู
ในลกั ษณะชุมชนขนาดใหญ่อีกเลย

วิหารเบเบจี (Bebe Gyi) และ (ขวา) วิหารเลเมียทนา (Limyethna) วิหารสมยั พยู

เงินตราสมัยอาณาจักรศรีเกษตร พบในอาณาจักรศรีเกษตร ต้นแบบของเจดีย์วิหารสมัยพุกามและยุคหลงั ๆ

ทม่ี า http://skyline2526.blogspot.com/2012/12/4-13.html ทีม่ า http://www.modernpublishing.co.th/tag/ภาษาพม่า

หลกั ฐานทางสถาปัตยกรรมของชาวพยู ซ่ึงเชื่อว่าเป็นรากฐานของงานสถาปัตยกรรมของชนชาตพิ ม่า
พบท่ีเมอื งศรีเกษตร เจดียว์ หิ ารทสี่ าคญั ไดแ้ ก่ วหิ ารเบเบจี (Bebe Gyi) และวิหารเลเมยี ทนา (Limyethna)
เชื่อวา่ เป็นตน้ เคา้ ใหก้ บั งานสถาปัตยกรรมของพมา่ ในยคุ ตอ่ ๆ มา จึงนบั ไดว้ ่าชนชาติพยู เป็นชนชาติท่ีมี
ความสาคญั ในการวางรากฐานงานสถาปัตยกรรมใหก้ บั ผคู้ นยคุ หลงั ของพม่าเป็นอยา่ งยิง่ โดยไดร้ บั อิทธิพล
จากอารยธรรมอนิ เดียนามาปรับประยกุ ตใ์ หส้ อดคลอ้ งกบั วฒั นธรรม วถิ ีชีวิตของตนอยา่ งเหมาะสม

เล่ม 2 เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยุคสมัยประวัติศาสตร์ 12

คำถำมกรอบท่ี 4

คำชี้แจง ใหน้ กั เรียนเขียน ✓ หนา้ ขอ้ ความทก่ี ลา่ วไดถ้ กู ตอ้ ง และเขยี นเครื่องหมาย 
หนา้ ขอ้ ความท่ีกล่าวผิด และแกไ้ ขให้ถกู ตอ้ ง

……. 1. อาณาจกั รมอญ ต้งั อยบู่ ริเวณระหว่างที่ราบลมุ่ ปากแม่น้าสะโตงและแม่น้าสาละวิน

……. 2. พระพุทธศาสนานิกายหีนยาน เป็นศาสนาด้งั เดิมของชาวพมา่ ทีถ่ า่ ยทอดให้แก่ชาวมอญ

……. 3. อาณาจกั รศรีเกษตรไดต้ ้งั ถน่ิ ฐานบนฝั่งตะวนั ออกของแมน่ ้าอริ วดี ทีเ่ มอื งแปร

…….. 4. สถาปัตยกรรมของชนชาตพิ มา่ เช่น เจดีย์ วิหาร ไดร้ ับการถ่ายทอดมาจากชาวมอญ

ควำมรู้เพ่มิ เตมิ

กลุม่ สตรีชาวมอญ บา้ นม่วงและคุง้ พะยอมอาเภอบา้ นโป่ ง ราชบรุ ี
ที่มา : http://www.bloggang.com/

ชนชำตมิ อญ ( Mon nationality )
มอญ เป็นชนชาตเิ กา่ แก่ทสี่ ุดชนชาตหิ น่ึงในภูมิภาคเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ มีถิ่นฐานเดิมอยู่

บริเวณพมา่ ตอนล่าง เป็นชาตหิ น่ึงท่ีวางรากฐานทางดา้ นศาสนา วฒั นธรรม ประเพณี อกั ษรศาสตร์
สถาปัตยกรรม กฎหมาย นาฏศลิ ป์ และดนตรี เป็นมรดกตกทอดมายงั หลายประเทศในภูมิภาค
เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ เช่น พม่า ไทย ลาว และกมั พูชา ทกุ วนั น้ี ชนชาตมิ อญ ไมม่ อี าณาเขต
ประเทศปกครองตนเอง เนื่องจากในอดีตบา้ นเมอื งตกอยใู่ นภาวะสงครามมาโดยตลอด ชาวมอญ
ส่วนหน่ึงจึงอพยพโยกยา้ ยเขา้ มาพ่ึงพระบรมโพธิสมภาร ต้งั ถิ่นฐานบา้ นเรือนในเมอื งไทย
ต้งั บา้ นเรือนอยทู่ ว่ั ไปตามทร่ี าบลุ่มริมแมน่ ้าภาคกลาง บางส่วนต้งั ภมู ิลาเนาอยแู่ ถบภาคเหนือ
และทางอีสาน

เล่ม 2 เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยคุ สมยั ประวตั ิศาสตร์ 13

เฉลยกรอบที่ 4

คำชีแ้ จง ใหน้ กั เรียนเขียน ✓ หนา้ ขอ้ ความทกี่ ลา่ วไดถ้ กู ตอ้ ง และเขียนเครื่องหมาย 
หนา้ ขอ้ ความที่กล่าวผิด และแกไ้ ขใหถ้ กู ตอ้ ง

…✓…. 1. อาณาจกั รมอญ ต้งั อยบู่ ริเวณระหวา่ งท่รี าบลุ่มปากแมน่ ้าสะโตง และแม่น้า
สาละวิน

……. 2. พระพุทธศาสนานิกายหีนยาน เป็นศาสนาด้งั เดิมของชาวพมา่ ทีถ่ ่ายทอดใหแ้ ก่
ชาวมอญ แกไ้ ข พระพทุ ธศาสนานิกายหีนยาน เป็นศาสนาทช่ี าวพม่า ไดร้ บั การถา่ ยทอด
จากชาวมอญให้ไปปฏิบตั ิ

…✓…. 3. อาณาจกั รศรีเกษตรไดต้ ้งั ถิ่นฐานบนฝั่งตะวนั ออกของแมน่ ้าอริ วดีท่ีเมืองแปร

…….. 4. สถาปัตยกรรมของชนชาตพิ มา่ เช่น เจดีย์ วิหาร ไดร้ ับการถา่ ยทอดมาจาก
ชาวมอญ แกไ้ ข สถาปัตยกรรมของชนชาติพมา่ เช่น เจดีย์ วหิ าร ไดร้ ับการถ่ายทอด
สถาปัตยกรรมมาจากชาวพยู

คิดใหด้ ีก่อนตอบ แตอ่ ยา่ เปิ ดดกู อ่ นนะคะ
ถา้ พร้อมแลว้ ไปศกึ ษากรอบที่ 5 ต่อเลยค่ะ

เล่ม 2 เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยคุ สมัยประวตั ิศาสตร์ 14

กรอบท่ี 5

7. พกุ ำม ดินแดนบริเวณทร่ี าบลุม่ แม่น้าอิรวดีของพม่า เดิมมีชาวมอญไดม้ าสร้างบา้ นเรือนเป็น
อาณาจกั รมอญ และเมอื่ ประมาณพทุ ธศตวรรษท่ี14 ชาวพม่าท่อี าศยั อยทู่ างเหนือของประเทศพม่าในปัจจุบนั
ไดข้ ยายอานาจมายงั ทีร่ าบลุ่มแม่น้าอิรวดีแทนทอี่ าณาจกั รของมอญ ต่อมา พ.ศ. 1587 ผนู้ าชาวพม่า คอื
พระเจา้ อโนรทา สามารถก่อต้งั อาณาจกั รพุกามเป็นปึ กแผน่ ข้ึนไดส้ าเร็จ และมีความเจริญรุ่งเรือง สามารถขยาย
ดินแดนออกไปอยา่ งกวา้ งขวาง ซ่ึงความเจริญรุ่งเรืองดงั กล่าวเห็นไดจ้ ากการสร้างวดั ขนาดใหญ่จานวนมาก
จนกระทงั่ ถึงพุทธศตวรรษท่ี 19 จึงสลายตวั เน่ืองจากถกู กองทพั ของมองโกลยดึ ครองไดเ้ มือ่ พ.ศ. 1830

8. ทวำรวดี ทวารวดีเป็นอาณาจกั รโบราณสมยั ประวตั ศิ าสตร์ท่ีพบหลกั ฐานแห่งแรกบนผืนแผ่นดินไทย
เอกสารจีนสมยั ราชวงศถ์ งั เช่น บนั ทึกการเดินทางของหลวงจีนอ้จี ิง ทาใหท้ ราบว่าอาณาจกั รทวารวดีอยบู่ ริเวณ
ลมุ่ แม่น้าเจา้ พระยา โดยมีศูนยก์ ลางอยทู่ างตะวนั ตกของภาคกลางสันนิษฐาน
วา่ ศูนยก์ ลางของอาณาจกั รทวารวดีอยทู่ ่ีจงั หวดั นครปฐม และจากการขดุ คน้
ทางโบราณคดีท่ีเมอื งนครชยั ศรี (นครปฐม) พบโบราณสถาน และ
โบราณวตั ถุที่แสดงถงึ การเป็นเมืองสาคญั ของนครปฐมในสมยั ทวารวดี
เช่น พระพุทธรูปศลิ าขนาดใหญป่ ระทบั นง่ั หอ้ ยพระบาทปางแสดงธรรมจกั ร
และโบราณสถานขนาดใหญ่ ช่วงระยะทอี่ าณาจกั รแห่งน้ีดารงอยปู่ ระมาณ
พุทธศตวรรษท่ี 6-12

สันนิษฐานว่าชาวมอญหรือคนทพี่ ดู ภาษาตระกูลมอญ-เขมรเป็น
เจา้ ของอารยธรรมทวารวดี และเน่ืองจากอาณาจกั รแห่งน้ีต้งั อยใู่ นบริเวณ
ทีร่ าบลุม่ แมน่ ้าเจา้ พระยา แมน่ ้าแม่กลอง และอยใู่ กลท้ ะเล ทาให้มพี ่อคา้ พระพุทธรูปปางแสดงธรรมทพ่ี ระปฐมเจดยี ์
ต่างชาติ เช่น อินเดียเขา้ มาติดตอ่ คา้ ขาย จึงไดร้ ับอทิ ธิพลจากพระพุทธศาสนา http://th.wikipedia.org/wiki/ศิลปะทวารวดี
นิกาย เถรวาท ศลิ ปวฒั นธรรม ตลอดจนแบบแผนในการปกครองจากอินเดีย เกิดการผสมผสานจนเป็นอารยธรรม
ทวารวดีท่ีแพร่หลายไปยงั ภมู ภิ าคต่างๆ ของไทย ซ่ึงพบโบราณสถาน โบราณวตั ถุสมยั ทวารวดีกระจายอยทู่ วั่ ไป

การรบั อารยธรรมอนิ เดีย ทาใหท้ วารวดีไดร้ บั อทิ ธิพลจากอินเดียหลายอยา่ ง เช่น ดา้ นการเมอื ง
การปกครอง ทก่ี ารปกครองแบง่ ออกเป็นแควน้ และมเี จา้ นายปกครองเมอื งของตนเอง โดยมีความสมั พนั ธก์ นั
ในลกั ษณะเครือญาติ ดา้ นสังคม แบง่ คนในสงั คมออกเป็น 2 ชนช้นั คือ ชนช้นั ปกครองและชนช้นั ผูถ้ กู ปกครอง
ดา้ นศาสนา ไดร้ ับอทิ ธิพลจากศาสนาพราหมณ-์ ฮินดู และพระพุทธศาสนานิกายเถรวาท จนทวารวดีเป็น
ศนู ยก์ ลางของพระพุทธศาสนา

เล่ม 2 เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ยคุ สมัยประวัติศาสตร์ 15

คำถำมกรอบที่ 5

1. สิ่งใดที่เป็นเคร่ืองหมายท่ีแสดงถึงความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจกั รพุกาม
……………………………………………………………………………………
2. ผทู้ ี่สามารถก่อต้งั อาณาจกั รพุกามเป็นปึ กแผน่ ข้ึนไดส้ าเร็จ และมคี วามเจริญรุ่งเรืองคอื ใคร
.................................................................................................................................
3. อาณาจกั รทวารวดี ต้งั อยบู่ ริเวณใด
.................................................................................................................................
4. พระพุทธรูปปางแสดงธรรมท่ีพระปฐมเจดีย์ โบราณวตั ถุที่บง่ บอกถึงส่ิงใด
เก่ียวกบั อาณาจกั รทวาราวดี
…………………………………………………………………………………….
5. ทวาราวดี ไดร้ ับอารยธรรมใดบา้ งจากชาวอนิ เดีย ทีเ่ ขา้ มาติดตอ่ คา้ ขาย
……………………………………………………………………………………

ควำมรู้เพ่มิ เติม เหรียญเงิน ด้านหน้าเป็ นรูปวัวมีโหนก
ดา้ นหลังมีคาจารึกซ่ึงเป็นอกั ษรปัลลาวะว่า
“ศรีทวาราวดี ศวรปุนยะ” ท่ีพบตาบล
พระประโทน อาเภอเมอื ง จงั หวดั นครปฐม

พระพุทธรูปศลิ าประทบั นง่ั หอ้ ยพระบาท ในวหิ าร อาณาจกั รพุกาม
นอ้ ย วดั พระเมรุจงั หวดั พระนครศรีอยธุ ยา เป็น
โบราณวตั ถทุ ่ีสาคญั ในสมยั ทวารวดี

ท่มี า : ประวัติศาสตร์ ม.1สานักพิมพ์วัฒนาพาพานิช

เล่ม 2 เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ยคุ สมัยประวัติศาสตร์ 16

เฉลยกรอบที่ 5

1. สิ่งใดที่เป็นเครื่องหมายทแ่ี สดงถงึ ความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจกั รพกุ าม
…….มีการสร้างวดั ขนาดใหญจ่ านวนมาก …………
2. ผูท้ ส่ี ามารถก่อต้งั อาณาจกั รพุกามเป็นปึ กแผ่นข้ึนไดส้ าเร็จ และมคี วามเจริญรุ่งเรืองคือใคร
............................พระเจา้ อโนรทา................................................................
3. อาณาจกั รทวารวดี ต้งั อยบู่ ริเวณใด
..........................บริเวณล่มุ แม่น้าเจา้ พระยา....................................................
4. พระพทุ ธรูปปางแสดงธรรมทพ่ี ระปฐมเจดีย์ โบราณวตั ถุที่บง่ บอกถึงส่ิงใด
เก่ียวกบั อาณาจกั รทวาราวดี
…………แสดงว่านครปฐมเป็นเหมืองสาคญั ในสมยั ทวารวดี ……….
5. ทวาราวดี ไดร้ บั อารยธรรมใดบา้ งจากชาวอนิ เดีย ทีเ่ ขา้ มาติดต่อคา้ ขาย
…………ดา้ นการเมอื งการปกครอง ท่กี ารปกครองแบง่ ออกเป็นแควน้
และมเี จา้ นายปกครองเมือง………… ……………………………………….

เก่งมากเลยค่ะ
ถา้ พร้อมแลว้ ไปศกึ ษากรอบท่ี 6 กนั เลยค่ะ

เล่ม 2 เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยุคสมยั ประวัตศิ าสตร์ 17

กรอบท่ี 6

9. หริภญุ ชัย ต้งั อยทู่ ีเ่ มืองหริภุญชยั (ลาพนู ) เป็นอาณาจกั รทเ่ี ป็นศูนยก์ ลางของเมอื งต่างๆ ในบริเวณท่ี
ราบลมุ่ แมน่ ้าปิ งตอนบน และท่ีราบลมุ่ แมน่ ้าวงั ตานานเมอื งหริภุญชยั หรือตานานจามเทวีวงศ์ กลา่ วถงึ การ
ต้งั เมืองหริภญุ ชยั ว่า ฤาษวี าสุเทพเป็นผสู้ ร้างเมอื งหริภุญชยั และขอใหก้ ษตั ริยล์ ะโว้ (ลวรัฐ) ส่งเช้ือพระวงศ์
มาปกครอง กษตั ริยล์ ะโวจ้ ึงส่งพระนางจามเทวี ผูเ้ ป็นพระราชธิดาเล้ยี ง และสะใภห้ ลวงมาเป็นปฐมกษตั ริย์
แห่งหริภญุ ชยั พระนางจามเทวีไดข้ อช่างฝีมอื จากละโวไ้ ปช่วยสร้างเมอื งหริภุญชยั และเชิญพระสงฆ์ 500 รูป
มาเผยแผพ่ ระพทุ ธศาสนาทห่ี ริภญุ ชัย ทาใหห้ ริภุญชยั มีความเจริญรุ่งเรือง โดยเฉพาะดา้ นพระพทุ ธศาสนา
นิกายเถรวาท ลทั ธิลงั กาวงศ์ และศิลปกรรมท่ีเกี่ยวเนื่องกบั ศาสนา ดงั ทมี่ ีหลกั ฐานมาจนถึงปัจจุบนั คอื
พระธาตหุ ริภุญชยั ซ่ึงต้งั อยกู่ ลางเมืองลาพูน ตามตานานกลา่ วว่า พระเจา้ อาทติ ยราชเป็นผสู้ ร้างเจดียห์ ริภญุ ชยั
ซ่ึงเป็นเจดียท์ รงลงั กา และเป็นทเี่ คารพสกั การะของชาวลาพูนอยา่ งสูง

ในตานานจามเทวีวงศเ์ รียกชาวหริภุญชัยวา่ ชาวรามญั
และเรียกกษตั ริยห์ ริภุญชยั วา่ พระเจา้ รามญั ทาให้สันนิษฐาน
วา่ ชาวหริภุญชยั เป็นชาวมอญจากเมอื งละโวท้ อ่ี พยพไปอยู่
ทหี่ ริภญุ ชยั ในปลายพทุ ธศตวรรษท่ี 17 พระเจา้ อาทติ ยราช
ไดป้ กครองหริภญุ ชยั และไดส้ ร้างความเจริญรุ่งเรือง
แก่หริภญุ ชยั โดยเฉพาะการทานุบารุงพระพทุ ธศาสนา ทาให้
บา้ นเมอื งมีความสงบสุขต่อเนื่องมาจนถึง พ.ศ.1835
พญามงั รายแห่งอาณาจกั รลา้ นนายกทพั มาโจมตแี ละรวม
หริภญุ ชัยเขา้ เป็นส่วนหน่ึงของอาณาจกั รลา้ นนา

ภาพของอนุสาวรีย์พระนางจามเทวี ณ สวนสาธารณะหนองดอก อ.เมอื ง จ.ลาพนู
ทีม่ า http://www.naiboran.com/article/article13.php

คำถำมกรอบที่ 6

1. หริภญุ ชยั ต้งั อยทู่ ่เี มืองหริภุญชยั ปัจจบุ นั คอื จงั หวดั ใด
........................................................................................................
2. อาณาจกั รหิริภุญชยั มคี วามเจริญรุ่งเรืองทางดา้ นใด
…………………………………………………………………….
3. ในตานานจามเทววี งศเ์ รียกชาวหริภญุ ชยั ว่า
.........................................................................................................

เล่ม 2 เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยุคสมัยประวัติศาสตร์ 18

เฉลยกรอบท่ี 6

1. หริภุญชยั ต้งั อยทู่ เ่ี มอื งหริภญุ ชัย ปัจจุบนั คอื จงั หวดั ใด
....................................ลาพูน............................................................
2. อาณาจกั รหิริภุญชยั มีความเจริญรุ่งเรืองทางดา้ นใด
……………………พระพทุ ธศาสนา……………………………….
3. ในตานานจามเทววี งศเ์ รียกชาวหริภญุ ชยั วา่
..................................ชาวรามญั ......................................................

ถูกตอ้ งแลว้ เกง่ มากเลยค่ะ
ถา้ พร้อมแลว้ ไปศกึ ษากรอบที่ 7 กนั เลยค่ะ

ควำมรู้เพิ่มเติม

พระธาตุหริภุญชยั จงั หวดั ลาพูน
ศลิ ปกรรมในพระพุทธศาสนา
ของอาณาจกั รหริภญุ ชยั

ทีม่ า : ประวตั ิศาสตร์ ม.1 สานักพิมพ์วฒั นาพาพานิช

เล่ม 2 เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยุคสมัยประวตั ศิ าสตร์ 19

กรอบที่ 7

10. ละโว้ เป็ นเมืองสาคญั เมืองหน่ึงในสมัยทวารวดี ต้งั อยู่บริเวณลุ่มแม่น้าเจา้ พระยาฝ่ังตะวนั ออก
มีศูนยก์ ลางอยทู่ ี่เมอื งละโวห้ รือลพบุรีในปัจจุบนั การทีล่ ะโวต้ ้งั อยบู่ ริเวณทม่ี แี ม่น้าสายสาคญั 3 สายไหลผ่าน
คอื แม่น้าเจา้ พระยา แม่น้าป่ าสัก และแม่น้าลพบุรี จึงเป็นอาณาจกั รทม่ี คี วามอดุ มสมบรู ณ์ และมีเสน้ ทางตดิ ตอ่
กบั เมืองในลุ่มแมน่ ้าป่ าสัก ที่ราบสูงโคราช และเขตติดต่อกบั ทะเลสาบเขมร ทาให้ละโวเ้ ป็นแหล่งทรพั ยากร
และศูนยก์ ลางการตดิ ตอ่ ระหวา่ งชุมชนโดยรอบ ส่งผลให้ละโวพ้ ฒั นาข้ึนเป็นชุมชนขนาดใหญ่ที่มีเศรษฐกิจดี
และการตดิ ตอ่ กบั ชุมชนภายนอก ทาให้ละโวไ้ ดร้ ับอิทธิพลจากตา่ งชาติทสี่ าคญั คือ จากอนิ เดีย เม่ือขอมหรือ
เขมรขยายอทิ ธิพลเขา้ มาในลุ่มแมน่ ้าเจา้ พระยา ละโวจ้ ึงกลายเป็นเมอื งประเทศราชของเขมร
และรบั อารยธรรมเขมรดว้ ย

แผนที่อาณาจกั รละโว้
ที่มา http://www.siam1.net/article-8859--5.html

ระหว่างพุทธศตวรรษที่ 12-16 เป็นช่วงที่อาณาจกั รละโวไ้ ดร้ ับวฒั นธรรมจากอนิ เดียคอ่ นขา้ งมาก
โดยรบั แนวคิดเรื่องการมีกษตั ริยป์ กครอง มีการแบง่ ชนช้นั ออกเป็นชนช้นั สูง สามญั ชน และทาส การนบั ถือ
พระพทุ ธศาสนานิกายเถรวาทเป็นศาสนาท่ผี คู้ นใหก้ ารเคารพนบั ถือมากในละโว้ ท้งั น้ีเพราะพบจารึก
ภาษาบาลที กี่ ลา่ วถงึ การอุทิศถวายสิ่งของ ขา้ ทาสให้แกว่ ดั และพบประติมากรรม เช่น พระพทุ ธรูป ธรรมจกั ร
เป็นตน้ นอกจากน้ีพระพุทธศาสนานิกายมหายานก็ไดเ้ ผยแผอ่ ยใู่ นละโว้ ดงั พบพระพมิ พท์ ่ีมีรูปพระโพธิสัตว์
ประทบั ขา้ งพระพุทธเจา้ รวมท้งั การมคี วามเชื่อในศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ที่เขา้ มาโดยพวกพราหมณ์ และ
ชนช้นั ปกครองและความเช่ือพ้นื เมือง ไดแ้ ก่ การบชู าบรรพบุรุษและการบูชารูปพระราชมารดาอกี ดว้ ย

ทับหลังนารายณ์บรรทมสินธ์
ประติมากรรมสมยั ลพบรุ ีแกะสลกั ดว้ ยหิน
เป็นส่วนหน่ึงของสถาปัตยกรรมลพบุรี ซ่ึงเป็น
วฒั นธรรมท่รี ับมาจากอนิ เดีย

ทีม่ า http://dmd.pongsawadi.ac.th/12-composition/ศิลปะในไทย.pdf

เล่ม 2 เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ยคุ สมยั ประวตั ศิ าสตร์ 20

ระหวา่ งพทุ ธศตวรรษท่ี 16-18 เป็นช่วงท่ีละโวต้ กอยภู่ ายใตก้ ารปกครองของเขมร เขมรไดส้ ่ง
ผแู้ ทนมาปกครองละโวใ้ นฐานะเมืองประเทศราช และนาพิธีกรรมมาใชใ้ นการปกครอง เช่น
พิธีถือน้าพระพิพฒั น์สตั ยา เพอ่ื แสดงอานาจของกษตั ริยเ์ ขมร และแสดงความซื่อสัตยข์ องขุนนาง
การออกกฎหมายบงั คบั ใช้ และมรี ะบบตุลาการ คือ ศาลสภา เป็นผตู้ ดั สินคดีความดงั เห็นไดจ้ าก
ศิลาจารึกภาษาเขมรท่ศี าลสูง จงั หวดั ลพบุรี การรับพระพทุ ธศาสนานิกายมหายานและศาสนา
พราหมณ์- ฮินดู เขา้ มามีบทบาทในละโวแ้ ทนพระพุทธศาสนา นิกายเถรวาท โดยเฉพาะในสมยั
พระเจา้ ชยั วรมนั ที่ 7 (พ.ศ. 1724-1758) มีการสร้างสถาปัตยกรรม และประติมากรรมตามความเช่ือใน
ศาสนาเหลา่ น้ี เป็นจานวนมาก เช่น พระปรางคส์ ามยอด เทวรูปพระโพธิสัตวอ์ วโลกิเตศวร เทวรูป
พระนารายณ์ หลงั สมยั พระเจา้ ชยั วรมนั ที่ 7 อาณาจกั รเขมรเสื่อมอานาจลง ทาใหอ้ ทิ ธิพลเขมรในดินแดน
ไทยลดลงไปดว้ ยและเมอ่ื อาณาจกั รอยธุ ยาในบริเวณลุม่ แม่น้าเจา้ พระยาตอนลา่ งขยายอานาจไปปกครอง
ละโว้ ทาให้ละโวถ้ ูกรวมเขา้ เป็นส่วนหน่ึงของอยธุ ยา

วฒั นธรรมทวารวดี และวฒั นธรรมเขมรที่
สืบทอดในละโวไ้ ดก้ ลายเป็นส่วนหน่ึงท่ี
อาณาจกั รอยธุ ยารบั มาปฏิบตั ิดว้ ย

พระปรางคส์ ามยอด จงั หวดั ลพบุรี สถาปัตยกรรมทไี่ ดร้ บั อทิ ธพิ ลจากขอมหรอื เขมร

คำถำมกรอบที่ 7

คำชีแ้ จง ใหน้ กั เรียนนาตวั อกั ษรหนา้ ขอ้ ความทางดา้ นขวาไปเติมหนา้ ขอ้ ความทางดา้ นซ้ายทมี่ ี
ความสัมพนั ธ์กนั

….…. 1. สาเหตุทที่ าใหอ้ ยธุ ยา เป็นอาณาจกั รท่ีมี ก. เขมร
ความอดุ มสมบูรณ์ และเป็นศนู ยก์ ลางตดิ ต่อชุมชน ข. อนิ เดีย
ภายนอก ค. พิธีถอื น้าพพิ ฒั น์สตั ยา
......... 2. ทบั หลงั นารายณ์บรรทมสินธ์ ประตมิ ากรรม ง. อยธุ ยา
สมยั ลพบรุ ี แกะสลกั ดว้ ยหิน เป็นสถาปัตยกรรมที่ จ. มีแมน่ ้าสายสาคญั 3 สายไหลผา่ น
รบั มาจากชนชาตใิ ด ฉ. เมอื งประเทศราชของเขมร
…….3. ระหวา่ งพทุ ธศตวรรษท่ี 16-18 พิธีกรรมใด ช. การบูชาบรรพบุรุษ และการบชู ารูป
ไดร้ ับการถ่ายทอดมาจากเขมร
......... 4. หลงั สมยั พระเจา้ ชัยวรมนั ท่ี 7 อาณาจกั ร พระราชมารดา
เขมรเส่ือมอานาจลง ละโวถ้ กู รวมเป็นส่วนหน่ึงของ
อาณาจกั รใด

เล่ม 2 เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ยุคสมยั ประวัตศิ าสตร์ 21

เฉลยกรอบที่ 7

คำชีแ้ จง ใหน้ กั เรียนนาตวั อกั ษรหนา้ ขอ้ ความทางดา้ นขวาไปเติมหนา้ ขอ้ ความทางดา้ นซา้ ยทมี่ ี
ความสมั พนั ธ์กนั

…จ.. 1. เหตุผลท่ที าให้ละโวไ้ ดร้ ับอิทธิพลจาก ก. เขมร
ชาวต่างชาติ คอื ส่ิงใด ข. อนิ เดีย
....ข.. 2. ทบั หลงั นารายณ์บรรทมสินธ์ ประตมิ ากรรม ค. พิธีถือน้าพพิ ฒั น์สัตยา
สมยั ลพบุรี แกะสลกั ดว้ ยหิน เป็นสถาปัตยกรรมที่ ง. อยธุ ยา
รบั มาชนชาติใด จ. เมืองต้งั อยบู่ ริเวณแม่น้าสาย
…ค...3. ระหวา่ งพทุ ธศตวรรษท่ี 16-18 พธิ ีกรรมใด
ไดร้ ับถ่ายทอดมาจากเขมร สาคญั
....ง... 4. หลงั สมยั พระเจา้ ชัยวรมนั ท่ี 7 ฉ. เมืองประเทศราชของเขมร
อาณาจกั รเขมรเสื่อมอานาจลง ละโวถ้ ูกรวมเป็นส่วน ช. การบชู าบรรพบุรุษและการบชู า
หน่ึงของอาณาจกั รใด
รูปพระราชมารดา

เป็นไงบา้ งคะเขา้ ใจดีรึยงั
ถา้ เขา้ ใจเน้ือหาดีแลว้
ทาขอ้ สอบหลงั เรียนกนั เลยค่ะ

เล่ม 2 เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ยุคสมยั ประวตั ศิ าสตร์ 22

กรอบสรุป

ดินแดนเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ เป็ นแหล่งที่มีวฒั นธรรมเป็ นของตนเองมาเป็ น
เวลาช้านานแล้ว ซ่ึงปรากฏตามหลกั ฐานเกี่ยวกบั การดาเนินชีวิตของชุมชนในภูมิภาคน้ี
หลักฐานทางโบราณคดีที่แสดงให้เห็นถึงรูปแบบทางวฒั นธรรมของผูค้ นในดินแดน
เอเชียตะวนั ออกเฉียงใตท้ ี่มีความคลา้ ยคลึงกนั มีพฒั นาการทางวฒั นธรรมที่มีเอกลกั ษณ์
เฉพาะตนเป็ นแวน่ แควน้ โบราณต่างๆ ท่ีสาคญั ไดแ้ ก่ ฟูนนั เจนละ นามเวียด จามปา มอญ
ศรีเกษตร พุกาม ทวาราวดี หริกุญชยั และละโว้ ซ่ึงในแต่ละแว่นแควน้ มีหลกั ฐานอนั เป็ น
เครื่องบ่งช้ีลกั ษณะสาคญั ของวฒั นธรรมของตน เกิดการขยายตวั ออกไปยงั อาณาบริเวณ
ต่างๆของภูมิภาคเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ ซ่ึงบ่งบอกให้เห็นถึงการติดต่อระหว่างกันท่ี
เกิดข้ึนอยา่ งกวา้ งขวางในดินแดนแห่งน้ี

เล่ม 2 เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยคุ สมัยประวตั ิศาสตร์ 23

แบบทดสอบหลังเรียน

คำชีแ้ จง ให้นกั เรียนทาเครื่องหมาย  หลงั ขอ้ ที่ถูก และเครื่องหมาย  หลงั ขอ้ ทผ่ี ดิ
และทาลงในกระดาษขอ้ สอบ

ข้อ ข้อควำม ตอบ
1 ชาวเวียดนามผูกพนั ใกลช้ ิดกบั วฒั นธรรมอินเดียอยา่ งแนบแน่น

2 สนั นิษฐานว่าดินแดนของอาณาจกั รฟูนนั ไดแ้ ก่พ้ืนทร่ี าบลุ่มปากแมน่ ้า
โขงและแม่น้าเจา้ พระยา

3 ศูนยก์ ลางของอาณาจกั รเจนละต้งั อยใู่ นบริเวณดินแดนลาวตอนล่าง

4 อาณาจกั รพุกาม ต้งั อยบู่ ริเวณทรี่ าบลุ่มแม่น้าอริ วดี

5 อาณาจกั รทวารวดี ต้งั อยบู่ ริเวณที่ราบลมุ่ แม่น้าเจา้ พระยา

6 สนั นิษฐานว่าศนู ยก์ ลางของอาณาจกั รทวารวดีอยทู่ ีจ่ งั หวดั อยธุ ยา
7 ละโวถ้ กู รวมเขา้ เป็นส่วนหน่ึงของอาณาจกั รอยธุ ยา

8 ละโวไ้ ดร้ บั อทิ ธิพลจากตา่ งชาติ ทสี่ าคญั คือชาวจีน

9 การนบั ถอื พระพุทธศาสนานิกายหีนยาน เป็นวฒั นธรรมทพี่ ม่ารบั มาจาก
จีน

10 หริภุญชยั ต้งั อยทู่ ่ีเมืองหริภญุ ชยั ปัจจุบนั คือจงั หวดั ลาพนู

เล่ม 2 เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ยคุ สมัยประวตั ิศาสตร์ 24

เฉลยแบบทดสอบหลงั เรียน

คำชี้แจง ใหน้ กั เรียนทาเคร่ืองหมาย  หลงั ขอ้ ที่ถกู และเคร่ืองหมาย  หลงั ขอ้ ทีผ่ ดิ
และทาลงในกระดาษขอ้ สอบ

ข้อ ข้อควำม ตอบ
1 ชาวเวยี ดนามผกู พนั ใกลช้ ิดกบั วฒั นธรรมอนิ เดียอยา่ งแนบแน่น 

2 สันนิษฐานวา่ ดินแดนของอาณาจกั รฟูนนั ไดแ้ ก่พ้นื ทร่ี าบลุ่มปากแม่น้าโขง 
และแม่น้าเจา้ พระยา 

3 ศูนยก์ ลางของอาณาจกั รเจนละต้งั อยใู่ นบริเวณดินแดนลาวตอนล่าง

4 อาณาจกั รพกุ าม ต้งั อยบู่ ริเวณทีร่ าบลุม่ แม่น้าอริ วดี 

5 อาณาจกั รทวารวดี ต้งั อยบู่ ริเวณท่ีราบลุ่มแมน่ ้าเจา้ พระยา 

6 สนั นิษฐานว่าศนู ยก์ ลางของอาณาจกั รทวารวดีอยทู่ ีจ่ งั หวดั อยธุ ยา 
7 ละโวถ้ ูกรวมเขา้ เป็นส่วนหน่ึงของอาณาจกั รอยธุ ยา 

8 ละโวไ้ ดร้ บั อิทธิพลจากตา่ งชาติ ท่ีสาคญั คือชาวจีน 

9 การนบั ถือพระพทุ ธศาสนานิกายหีนยาน เป็นวฒั นธรรมท่ีพม่ารบั มาจาก 
จีน

10 หริภุญชยั ต้งั อยทู่ ่ีเมอื งหริภญุ ชยั ปัจจุบนั คือจงั หวดั ลาพนู 

ไดค้ ะแนนนอ้ ย อยา่ เสียใจ
ลองศกึ ษาบทเรียนสาเร็จรูปอีกคร้งั

แลว้ แกต้ วั ใหมน่ ะครบั นกั เรียน

เล่ม 2 เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยุคสมัยประวตั ิศาสตร์ 25

บรรณำนุกรม

ณรงค์ พว่ งพศิ และนายวุฒิชยั มลู ศลิ ป์ . (2552). หนงั สือเรยี น ประวัติศำสตร์ ม.1 . อกั ษรเจริญทศั น์.
ปราสาทวดั ภู มรดกโลกค่ลู าวใต.้ (2550). สืบคน้ จาก http://www.thaiwriternetwork.com/

articledetail.php?articleid=978 [1 กมุ ภาพนั ธ์ 2556]
พษิ ณุ เพชรพชั รกุล และคณะ. (ม.ป.ป). หนงั สือเรียนรำยวิชำเพิม่ เติมช้ันมัธยมศึกษำปี ท่ี ๑ - ๓

อำเซียนศึกษำ ม. ๑ – ๓ . กรุงเทพฯ : วฒั นาพานิชจากดั .
ไพฑรู ย์ มีกุศล และคณะ. (2552). หนังสือเรียน รำยวชิ ำพนื้ ฐำน ประวัติศำสตร์ ม. 1. กรุงเทพฯ : วฒั นาพานิช.
แหล่งโบราณคดีบา้ นเชียง (ออนไลน)์ . สืบคน้ จาก http://sirichok099.wordpress.com/แหล่งโบราณคดี

บา้ นเชียง/ [1 กุมภาพนั ธ์ 2556]
วงเดือน นาราสัจจ์ และชมพูนุท นาครี ักษ์ (2551). หนังสือ ชุดกจิ กรรมพฒั นำกำรคิดฯ ประวตั ิศำสตร์

ช้ัน ม.1. กรุงเทพ : บริษทั พฒั นาคณุ ภาพวิชาการ (พว.) จากดั .
เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ (ออนไลน์). สืบคน้ จาก http://th.wikipedia.org/wiki/เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้

[ 3 มกราคม 2556]

เล่ม 2 เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ยุคสมัยประวัติศาสตร์ 26

เก่ียวกบั ผเู้ ขียน

นายธนกฤต ปราบสุธา
[email protected]

วุฒิการศึกษา

ศกึ ษาศาสตร์บัณฑิต (ศษ.บ.) มหาวิทยาลยั รามคำแหง
วิชาเอกสงั คมศกึ ษา

ประสบการณก์ ารทำงาน

1. ครูโรงเรียนวดั เทวราชกญุ ชร สำนักงานเขตดสุ ติ กรุงเทพมหานคร
2. ครโู รงเรยี นมัธยมประชานิเวศน์ สำนกั งานเขตจตุจกั ร กรุงเทพมหานคร

ผลงาน

1. เอกสารประกอบการเรียน วิชา ประวัติศาสตร์ไทย ส 21105 ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 1 กลุ่มสาระ
สังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชดุ อาเซียนศกึ ษา

2. เอกสารประกอบการเรียนวิชา สงั คมไทยในยุคปัจจุบัน ส 31105 ชัน้ มัธยมศึกษาปีท่ี 4 กลุ่มสาระ
สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชุด กฎหมายเก่ียวกับตนเอง ครอบครัว ชุมชน และ
ประเทศชาติ

สอ่ื การเรียนรู้เพ่ิมเติมประกอบเอกสารการเรียนรู้

เล่ม 2 เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ยุคสมยั ประวตั ิศาสตร์