dna & rna

ครูผู้สอน จัดทำ ณ วันที่




นางสาว สุภัค ปุตามา วันที่15 กันยายน
พ.ศ.2565

deoxyribonucleic acid เป็นสารพันธุกรรมที่



ทำหน้าที่ถ่ายทอดลักษณะของสิ่งมีชีวิตไป



สู่รุ่นต่อ ๆ ไป โดยมีทั้งส่วนที่ควมคุมลักษณะทาง



พันธุกรรมใน DNA เรียกว่า “ยีน” และส่วนที่ไม่ได้



ควบคุมลักษณะทางพันธุกรรม

DNA เป็นกรดนิวคลิอิกชนิดหนึ่งซึ่งเป็นพอลิเมอร์
สายยาว ประกอบด้วยหน่วยย่อยที่เรียกว่า นิวคลี
โอไทด์ (nucleotide) ซึ่งนิวคลีโอไทด์ประกอบ
ด้วย 3 ส่วนย่อย ได้แก่ น้ำตาลดีออกซีไรโบส ไน
โตรจีนัสเบส และหมู่ฟอสเฟต ซึ่งทั้ง 3 ส่วนจะ
ประกอบกันโดยมีน้ำตาลดีออกซีไรโบสเป็นแกน
หลัก มีไนโตรจีนัสเบสต่ออยู่ที่คาร์บอนตำแหน่งที่
1 และหมู่ฟอสเฟตต่ออยู่ที่คาร์บอนตำแหน่งที่ 5

DNA ประกอบด้วยพอลินิวคลีโอไทด์ 2
สาย ซึ่งเชื่อมกันด้วยพันธะไฮโดรเจน
ระหว่างเบสคู่สม โดย A คู่กับ T และ C
คู่กับ G เสมอ เกิดเป็นโครงสร้างเกลี่ยว
คู่ (double helix) มีทิศทางเวียนขวา

คล้ายบันไดเวียน

DNA สามารถเพิ่มจำนวนได้โดยมีลักษณะเหมือน
เดิม สามารถถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมจาก
รุ่นพ่อแม่ไปยังรุ่นลูกได้ สามารถควบคุมให้เซลล์

สังเคราะห์สารต่าง ๆ เพื่อแสดงลักษณะทาง
พันธุกรรมให้ปรากฏ และอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้
บ้าง ซึ่งการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นนี้ อาจทำให้เกิด
ลักษณะทางพันธุกรรมที่แตกต่างไปจากเดิม และ
เป็นปัจจัยหนึ่งที่นำไปสู่วิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต

อาร์เอ็นเอ เป็น กรดนิวคลีอิก ซึ่งเป็นหนึ่งในสี่
สารชีวโมเลกุลหลัก ร่วมกับลิพิด คาร์โบไฮเดรต
และ โปรตีน ที่สำคัญแก่สิ่งมีชีวิตทุกชนิด อาร์เอ็น
เอประกอบด้วยหน่วยย่อยที่เรียกว่า นิวคลีโอไทด์

สายยาว เช่นเดียวกับ ดีเอ็นเอ

อาร์เอ็นเอกับดีเอ็นเอเป็นกรดนิวคลีอิกทั้งคู่ แต่มีข้อแตกต่างหลักอยู่สาม

ประการ คือ



อาร์เอ็นเอเป็นโมเลกุลเกลียวเดี่ยวในบทบาททางชีวภาพจำนวนมาก
และมีสายนิวคลีโอไทด์สั้นกว่าดีเอ็นเอ ขณะที่ดีเอ็นเอมีโมเลกุลเกลียวคู่




อาร์เอ็นเอมีน้ำตาลไรโบส ขณะที่ดีเอ็นเอมีน้ำตาลดีออกซีไรโบส (ไม่มีหมู่
ไฮดรอกซิลเกาะกับวงแหวนเพนโทสที่ตำแหน่ง 2') หมู่ไฮดรอกซิลเหล่า

นี้ทำให้อาร์เอ็นเอเสถียรน้อยกว่าดีเอ็นเอเพราะเกิดการสลายด้วยน้ำ
(hydrolysis) ได้



เบสคู่สมของอะดีนีน คือ ยูราซิล มิใช่ไทมีนอย่างในดีเอ็นเอ ยูราซิลต่าง
จากไทมีนตรงที่มีหมู่เมทิลน้อยกว่าหนึ่งหมู่

การสังเคราะห์ RNA ถูกเร่งปฏิกิริยาโดย เอนไซม์ อาร์เอ็นเอพอ
ลิเมอเรส (RNA polymerase) ใช้ DNA เป็นแม่แบบ เริ่มต้น

การสังเคราะห์โดยการเชื่อมต่อกับเอนไซม์ตรงตำแหน่ง
โปรโมเตอร์ (promoter) ซีเควนซ์ (sequence) ใน DNA
(ตามธรรมดาพบ "อัพสตรีม" (upstream) ของ ยีน ) เกลียวคู่
ดีเอ็นเอจะคลายตัวออกโดยการทำงานของเอนไซม์ เฮลิเคส

(helicase) แล้วเอนไซม์จะเคลื่อนไปตามแม่แบบเกลียวใน
ทิศทางจาก 3’-> 5’ และการสังเคราะห์โมเลกุลของ RNA จะมี

ทิศทางจาก

RNA โดยทั่วไป คือ พอลินิวคลีโอไทด์สายยาว
เพียงเส้นเดียว เกิดจากการเชื่อมต่อกันของหน่วยที่

เล็กที่สุดของ RNA เรียกว่า นิวคลีโอไทด์ ซึ่ง
ประกอบด้วย 3 หน่วยย่อย ได้แก่ น้ำตาลไรโบส

หมู่ฟอสเฟต และไนโตรจีนัสเบส