คำนำ ชุดฝึกทักษะวิชาการบัญชีการบัญชีเรื่องการรวมธุรกิจ สาหรับนักเรียนระดับ ประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง ชั้นปีที่ 2 จัดทำขึ้นเพื่อใช้เป็นสื่อประกอบการเรียนการสอน และเป็นแนวทางในการจัดการเรียนรู้ ช่วยให้นักเรียนได้ฝึกฝนทักษะในเรื่องการรวมธุรกิจ การวิเคราะห์และการบันทึกรายการบัญชี ซึ่งนักเรียนสามารถทำความเข้าใจและฝึกฝนด้วย ตนเองตามกิจกรรม แบบฝึกหัด โดยมีครูเป็นผู้แนะนำ และติดตามผลการศึกษาอย่างใกล้ชิด ซึ่งชุดฝึกทักษะวิชาการบัญชีการบัญชีชั้นสูง 2 เรี่องการรวมธุรกิจ ได้รับความอนุเคราะห์จาก ผู้เชี่ยวชาญหลายท่านในการตรวจสอบ ปรับปรุง แก้ไข ทำให้สมบูรณ์ มีประสิทธิภาพและ เป็นประโยชน์ต่อการเรียนการสอน ในรายวิชาการบัญชีชั้นสูง 2 เป็นอย่างมากขอขอบ พระคุณอย่างสงู มา ณ โอกาสนี้ จินตนา คำทอง
ส ารบัญ เรื่อง หน้ า คำชี้แจงคำแนะนำ สำหรับครู คำแนะนำ สำหรับนักเรียน จุดประสงค์การเรียนรู้ แบบท ดสอบก่อนเรียน ใบความรู้เรื่อง การรวมธุรกิจ แบบฝึกทักษะ ชุดที่ 1 แบบฝึกทักษะ ชุดที่ 2 แบบฝึกทักษะ ชุดที่ 3 แบบทดสอบหลังเรียน เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน เฉลยแบบฝึกทักษะ ชุดที่ 1 เฉลยแบบฝึกทักษะ ชุดที่ 2 เฉลยแบบฝึกทักษะ ชุดที่ 3 บรรณานุ กรม
คำชี้แจง 1. ชุดฝึกทักษะวิชาการบัญชีชั้นสูง 2 เรื่อง การรวมธุรกิจ สำหรับนักเรียนระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ ชั้นสูง ชั้นปีที่ 2 แผนกวิชาการบัญชี เรื่อง การรวมธุรกิจประกอบด้วย ความหมายและประเภทของการรวมธุรกิจ การวิเคราะห์รูปแบบการรวมธุรกิจ แบบฝึกหัดการวิเคราะห์รูปแบบการรวมธุรกิจ 2. เนื้อหาแต่ละเรื่องมีจุดประสงค์การเรียนรู้ที่สอดคล้องกับแผนการจัดการเรียนรู้ 3. จุดประสงค์การเรียนรู้เนื้อหา แบบฝึกหัด เสร็จสมบูรณ์ในตัวเองผู้เรียนสามารถใช้ชุดฝึกประกอบการ เรียนด้วยตนเองได้ 4. ผู้เรียนสามารถตรวจแบบฝึกทักษะด้วยตนเองจากแบบเฉลย 5. ผู้เรียนสามารถประเมินตนเอง โดยดูผลสัมฤทธิ์จากแบบทดสอบหลังเรียน
คำแนะนำสำหรับครู 1. ชุดฝึกทักษะวิชาการบัญชีชั้นสูง 2 เรื่อง การรวมธุรกิจ สำหรับนักศึกษาระดับประกาศนียบัตร วิชาชีพชั้นสูง ชั้นปีที่ 2 แผนกวิชาการบัญชี 2. ส่วนประกอบของชุดฝึกทักษะวิชาการบัญชีชั้นสูง 2 เรื่อง การรวมธุรกิจ ประกอบด้วย 2.1 จุดประสงค์การเรียนรู้ 2.2 แบบทดสอบก่อนเรียน 2.3 ใบความรู้เรื่อง การรวมธุรกิจ 2.4 แบบฝึกทักษะ ชุดที่ 1 2.5 แบบฝึกทักษะ ชุดที่ 2 2.6 แบบฝึกทักษะ ชดุ ที่ 3 2.7 แบบทดสอบหลังเรียน 2.8 เฉลยแบบฝึกทักษะ ชุดที่ 1 2.9 เฉลยแบบฝึกทักษะ ชุดที่ 2 2.10 เฉลยแบบฝึกทักษะชุดที่ 3 2.11 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน 2.12 เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน 2.13 แบบบันทึกผลการเรียนของนักเรียน 3. แนะนำให้นักศึกษา ศึกษาเนื้อหากิจกรรมก่อนทำแบบฝึกหัดทุกเรื่อง 4. แนะนำให้นักเรียนใช้ชุดฝึกทักษะวิชาการบัญชีชั้นสูง 2 เรื่อง การรวมธุรกิจ ตาม ความเหมาะสมของเวลาและขนึ้ อยกู่ ับข้อตกลงระหวา่ งครู และนักเรียนร่วมกนั 6 ค ำแนะน ำส ำหรับนกั เรยี น 1. ชดุฝึกทกัษะวิชำกำรบญัชีธรุกจิซ้อืขำยสนิคำ้้เรอื่งกำรปรับปรุงบญัชีสำหรับนกัเรียนระดบั ประกำศนียบตัรวิชำชีพ ช้ ันปีท่ ี1 แผนกวิชำกำรบญั ชี 2. ขน้ัตอนในกำรใชชุ้้ดฝกึประกอบกำรเรียน มีดงัน้ี 2.1 ศกึ ษำทำควำมเข้ำใจกบั จุดประสงค์กำรเรยี นรป้้ ระจำหนว่ ย 2.2 ทำแบบทดสอบกอ่นเรยีน 2.3 ศกึษำทำควำมเขำ้ใจเน้ือหำกิจกรรมของแต่ละเรื่อง 2.4 ทำแบบฝกึ ทักษะโดยเรียงเน้ ือหำกจิกรรม 2.5 กรณียงัไม่เขำ้้ใจสำมำรถกลบัไปศึกษำเน้ือหำกิจกรรม และทำแบบฝึกทกัษะนน้ ัใหม่ อกีคร้ังอยำ่ขำ้มแบบฝึกทกัษะของแตล่ะเร่ ือง 2.6 เมือ่ทำแบบฝึกทกัษะแลว้ให้ตรวจคำตอบโดยดจ ำกเฉลยทล่ ีะเร่อืง 2.7 ให้คะแนนแบบฝึ กทักษะโดยด จำกเกณฑ์กำรประเมนิ คุณภำพแบบฝกึ ทักษะ 2.8 ทำแบบทดสอบหลงั เรียน
1. ชุดฝึกทักษะวิชาการบัญชีชั้นสูง 2 เรื่อง การรวมธุรกิจ สำหรับนักศึกษาระดับประกาศนียบัตร วิชาชีพชั้นสูง ชั้นปีที่ 2 แผนกวิชาการบัญชี 2. ขั้นตอนในการใช้ประกอบการเรียน มีดังนี้ 2.1 ศึกษาทำความเข้าใจกับจุดประสงค์การเรียนรู้ประจำหน่วย 2.2 ทำแบบทดสอบก่อนเรียน 2.3 ศึกษาทำความเข้าใจเนื้อหากิจกรรมของแต่ละเรื่อง 2.4 ทำแบบฝึกทักษะโดยเรียงเนื้อหาจากกิจกรรม 2.5 กรณียังไม่เข้าใจสามารถกลับไปศึกษาเนื้อหากิจกรรม และทำแบบฝึกทักษะนี้ใหม่อีกครั้ง อย่า ข้ามแบบฝึกทักษะแต่ละเรื่อง 2.6 เมื่อทำแบบฝึกทักษะแล้วให้ตรวจคาตอบโดยดดูจากเฉลยที่ละเรื่อง 2.7 ให้คะแนนแบบฝึกทักษะโดยดูจากเกณฑ์การประเมินคุณภาพแบบฝึกทักษะ 2.8 ทำแบบทดสอบหลังเรียน 2.9 ตรวจคำตอบแบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียนจากเฉลย 2.10 บันทึกคะแนนในแบบบันทึกผลการเรียนของนักเรียนส่งครูพร้อมแบบฝึกหัด คำแนะนำสำหรับผู้เรียน
จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายความหมายและประเภทของการรวมธุรกิจได้ 2. วิเคราะห์รูปแบบของการรวมธุรกิจได้
แบบทดสอบก่อนเรียน จงเลือกคำตอบที่ถูกที่สุดเพียงข้อเดียว 1. รายการหรือเหตุการณ์อื่นใด ซึ่งผู้ซื้อได้อำนาจและการควบคุมธุรกิจ ในกิจการใดกิจการหนึ่งเรียกว่าอะไร ก. การควบรวมธุรกิจ ข. การรวมธุรกิจ ค. การควบรวมจริง ง. ถูกทั้งข้อ ก และ ข จ. ถูกทุกข้อ 2. การรวมธุรกิจระหว่าง บริษัท ก และ ข เมื่อบริษัท ข เข้าควบรวมกิจการของบริษัท ก ซึ่งลูกค้าเดิมของบริษัท ก จะเป็นลูกค้าของบริษัท ข คือสาเหตุของการรวมธุรกิจเพื่อผลประโยชน์ใด ก. เพื่อลดความเสี่ยงในการเข้าสู่ตลาด ข. เพื่อเพิ่มส่วนแบ่งการตลาด ค. เพื่อลดต้นทุนในการดำเนินงาน ง. เพื่อการดำเนินงานเป็นไปอย่างต่อเนื่องง จ. เพื่อหลีกเลี่ยงจากการเข้าดำเนินงานโดยกิจการอื่น 3. รูปแบบของการรวมธุรกิจมีกี่ประเภท ก. 2 ประเภท ข. 3 ประเภท ค. 4 ประเภท ง. 5 ประเภท จ. 6 ประเภท 4. การรวมตัวของโรงพยาบาลกรุงเทพกับโรงพยาบาลสมุทรปราการ คือการรวมธุรกิจแบบใด ก. แบบโอนกิจการ ข. แบบแนวตั้ง ค. แบบผสม ง. แบบขนาน จ. แบบแนวนอน
5. การแยกประเภทตามวิธีการรวมธุรกิจ (Method of combination) สามารถแบ่งได้กี่ประเภท ก. 2 ประเภท ข. 4 ประเภท ค. 5 ประเภท ง. 7 ประเภท จ. 8 ประเภท 6. ข้อใดไม่ใช่ประเภทวิธีการรวมธุรกิจ ก. การโอนกิจการ ข. การควบกิจการ ค. การซื้อทุน ง. การซื้อสินทรัพย์ จ. การซื้อหุ้น 7. จากรูปภาพดังต่อไปนี้คือการรวมกิจการแบบใด ก. การซื้อทุน ข. การซื้อสินทรัพย์ ค. การควบกิจการ ง. การซื้อหุ้น จ. การโอนกิจการ 8 การซื้อหุ้นบริษัทผู้ซื้อหุ้นจะเรียกว่าอะไร ก. Subsidiary company ข. Stock acquisition ค. Parent Company ง. Statutory consolidation จ. Purchase method 9. ข้อใดไม่ใช่วิธีการวัดมูลค่ายุติธรรมของสินทรัพย์ ก. วิธีราคาทุน ข. วิธีรายได้ ค. วิธีราคาตลาด ง. วิธีมูลค่ายุติธรรม จ. ถูกทุกข้อ
10. ข้อใดคือวิธีการบันทึกบัญชีตามวิธีซื้อธุรกิจทางด้านผู้ซื้อได้ถูกต้อง ก. เดบิต เงินลงทุนในบริษัท XX เครดิต หุ้นสามัญ XX ข. เดบิต ส่วนเกินมูลค่าหุ้น XX เครดิต หุ้นสามัญ XX ค. เดบิต ส่วนเกินมูลค่าหุ้น XX เครดิต เงินสด XX ง. เดบิต หุ้นกู้ XX เครดิต หุ้นสามัญ XX จ. เดบิต เงินสด XX เครดิต หุ้นสามัญ XX
คำชี้แจง : จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงคำตอบเดียวโดยทำเครื่องหมาย x ในกระดาษคำตอบ หมายเหตุ ให้ผู้เรียนส่งคำตอบผ่าน google form ข้อ ก ข ค ง จ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 กระดาษคำตอบก่อนเรียนเรื่องการรวมธุรกิจ เginjv’
เป้าหมายหลักของทุก ๆ กิจการ คือ ผลกำไรสูงสุด วิธีการหนึ่งที่จะทำให้กิจการบรรลุถึงเป้าหมาย หลักดังกล่าว คือ การขยายการดำเนินงานของกิจการ เพื่อทำให้กิจการเจริญเติบโตขึ้น การขยายการ ดำเนินงานของกิจการโดยทั่วไปทำได้หลายวิธี ทั้งการขยายการดำเนินงานจากภายในกิจการ (Internal Expansion) และการขยายการดำเนินงานจากภายนอกกิจการ (External Expansion) การขยายการ ดำเนินงานจากภายในกิจการ เช่น วิธีการเพิ่มสายการผลิตภัณฑ์ เพิ่มรูปแบบ การให้บริการ การโฆษณา และ การส่งเสริมการขายในรูปแบบต่าง ๆ รวมทั้งการขยายตลาดสินค้าโดย การจัดตั้งตัวแทนจำหน่าย การเปิด สาขาเพิ่ม และการส่งสินค้าไปฝากขาย เพื่อเป็นการกระจายสินค้าเข้าสู่ตลาดใหม่ และขยายธุรกิจให้กว้างขึ้น การขยายการดำเนินงานจากภายนอกกิจการ โดยใช้วิธีการรวมกิจการ (Business Combiantion) ซึ่งเป็นการ นำกิจการตั้งแต่ 2 กิจการขึ้นไปที่แยกต่างหากจากกันมารวมเป็นหน่วยงานทางเศรษฐกิจเดียวกัน และวิธีนี้จะ ทำให้กิจการเติบโตได้อย่างรวดเร็ว ลดคู่แข่งขัน และประหยัดต้นทุนในการดำเนินงานอีกด้วย มาตรฐานการรายการงานทางการเงิน ฉบับที่ 3 (ปรับปรุง 2562) เรื่อง การรวมธุรกิจ ได้ให้คำนิยาม ว่า การรวมธุรกิจ หรือ การรวมกิจการ (Business Combinations) หมายถึง รายการหรือ เหตุการณ์อื่นใดซึ่ง ทำให้ผู้ซื้อได้มีการควบคุมธุรกิจหรือกลุ่มธุรกิจ รายการซึ่งเป็นการควบรวมจริง (True Mergers) หรือเทียบเท่า การควบรวม (Mergers of Equals) ถือเป็นการรวมธุรกิจที่ได้กล่าวไว้ในมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ด้วยเช่นกัน วัตถุประสงค์การรวมกิจการ 1. เพื่อลดต้นทุน การรวมกิจการสามารถประหยัดต้นทุนโดยเฉพาะอย่างยิ่งในการก่อสร้าง โรงงานใหม่หรือ เริ่มการผลิตแบบใหม่ เพื่อเพิ่มปริมาณการผลิตให้อยู่ในระดับที่สามารถแข่งขันกับ กิจการอื่นได้ รวมถึงเป็นการ รวมทรัพยากรและการบริหารจัดการใช้ทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด จึงจะทำให้ต้นทุนการบริหารการใช้ ทรัพยากรลดลงมากกว่าการแยกกิจการที่เป็นอิสระต่อกัน 2. เพื่อลดความเสี่ยงในการดำเนินงาน ธุรกิจเกิดความต่อเนื่องในการผลิตสินค้าหรือ บริการอย่างสม่ำเสมอ โดยไม่ขาดช่วง ซึ่งจะลดความเสี่ยงการขาดช่วงในการผลิตสินค้าหรือบริการ รวมถึงทำให้เกิดความพร้อม ทางด้านเครื่องจักรอุปกรณ์ต่าง ๆ ด้านบุคลากรที่พร้อมมากกว่าการจัดตั้งธุรกิจใหม่ ซึ่งต้องใช้เวลาที่ยาวนาน กว่า ใบความรู้ เรื่องการรวมธุรกิจ (Accounting for Business Combinations)
3. เพื่อสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันทางธุรกิจ การรวมกิจการจะมีลักษณะเสริมสร้าง ความแข็งแกร่งทาง ธุรกิจมากขึ้นหรือการผนึกกำลังกัน หรืออาจทำให้เกิดการครบวงจรมากขึ้น อันจะเป็นการเสริมสร้างศักยภาพ ด้านการแข่งขันทางธุรกิจก็จะสูงขึ้นเหนือคู่แข่ง และอีกทางหนึ่งยังเป็นการ กีดกันคู่แข่งขันรายใหม่อีกทางหนึ่ง ด้วย 4. เพื่อสร้างความสามารถในการจัดหาเงินทุน การรวมธุรกิจจะทำให้กิจการมีขนาดใหญ่ขึ้น ทำให้ศักยภาพใน การจัดหาเงินทุนไม่ว่าจะเป็นการกู้ยืมเงิน หรือการระดมเงินทุนเพิ่มสูงขึ้นด้วย 5. เพื่อความต้องการได้มาในสินทรัพย์ไม่มีตัวตน การรวมธุรกิจทำให้เกิดการรวมสินทรัพย์ที่ไม่มีตัวตน เช่น ลิขสิทธิ์ สิทธิบัตร หรือสัมปทานของธุรกิจที่มารวมตัว อีกทั้งสินทรัพย์ที่ไม่มีตัวตน ที่มีลักษณะเป็นความเชี่ยวชาญ เฉพาะด้าน หรืออาจต้องการความรู้เชิงขั้นตอนวิธีการหรือที่เรียกกัน ว่า “Know - How” อีกด้วย ประเภทการรวมกิจการ ในการจัดแบ่งประเภทการรวมกิจการ สามารถจัดแบ่งประเภทใหญ่ ๆ ได้ 2 ประเภท ได้แก่ 1. จัดแบ่งตามโครงสร้างการดำเนินงาน 2. จัดแบ่งตามวิธีการรวมกิจการ ดังรายละเอียดต่อไปนี้ 1. จัดแบ่งตามโครงสร้างการดำเนินงาน การจัดประเภทการรวมกิจการแบ่งประเภทตาม โครงสร้างการดำเนินงาน (Structure of Combination) ซึ่งพิจารณาผลิตภัณฑ์ของกิจการเป็นหลัก โดยสามารถ แบ่งย่อยได้ 3 ลักษณะ ดังรายละเอียดต่อไปนี้ (กัลยาณี กิตติจิตต์, 2538, หน้า 5-2; ดุษฎีสงวนชาติ, วรศักดิ์ ทุมมานนท์, พงศ์พรต ฉัตราภรณ์, 2561, หน้า 46; ธาริณีพงศ์สุพัฒน์, 2552, หน้า 1 – 4; ผกาพรรณ พรหม สาขา ณ สกลนคร, 2554, หน้า 1 – 3; รองเอก วรรณพฤกษ, 2558, หน้า 51; อัมพร เที่ยงตระกูล, 2548, หน้า 55) 1.1. การรวมกิจการแบบแนวนอน (Horizontal Combination) การรวมกิจการ แบบ แนวนอนนี้จะมุ่งเน้นถึงขอบเขตของธุรกิจและการลงทุน มีลักษณะเป็นการรวมกิจการที่มีผลิตภัณฑ์เหมือนกัน หรือกิจการในอุตสาหกรรมชนิดเดียวกัน มีส่วนแบ่งทางการตลาดเดียวกัน ซึ่งอาจเป็นการรวมกันของคู่แข่งขัน ทางธุรกิจกันมาก่อน ซึ่งจะส่งผลให้การรวมธุรกิจกันในลักษณะนี้กิจการจะมีขนาดใหญ่มีความเข้มแข็งในด้าน เงินทุนมากขึ้น มีศักยภาพในการแข่งขันเพิ่มขึ้น โดย สามารถประหยัดต้นทุนได้ ตลอดจนยังมีอำนาจการเจรจา ต่อรองในด้านการค้าเพิ่มขึ้น 1.2 การรวมกิจการแบบแนวตั้ง (Vertical Combination) เป็นการรวมของกิจการที่มีการ ผลิตสินค้าและบริการที่มีการเกี่ยวข้องกันหรือเกื้อหนุนกัน โดยมุ่งเน้นถึงขยายขอบเขตการ ประกอบการให้ กว้างขวางขึ้น เพื่อรวมสายงานของผลิตภัณฑ์หรือบริการให้ครบวงจรมากขึ้น กล่าวคือ บุคคลหรือองค์กรที่เป็น ต้นน้ำ จัดเตรียมเทคโนโลยี ความคิดสร้างสรรค์และความเชี่ยวชาญ ในขณะที่ผู้ผลิตผู้ค้าปลีกและบริษัทผู้ ให้บริการซึ่งเป็นบุคคลหรือองค์กรกลางน้ำเตรียมเกี่ยวกับความรู้ด้าน การตลาด ผลิตภัณฑ์ที่รองรับความต้องการ ของลูกค้า (Bouncken, B.R., Pluschke, D.B., Pesch, R;. Kraus, S., 2016, p. 382
1.3 การรวมกิจการแบบผสม (Conglomeration Combination) เป็นการรวมของกิจการที่มี ผลิตภัณฑ์ต่อเนื่องหรือมีความเกี่ยวข้องกันน้อยมากหรือไม่มีความเกี่ยวข้องกันเลย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อขยาย การดำเนินงานไปยังตลาดหรืออุตสาหกรรมใหม่ หรือเพื่อบริหารความเสี่ยงโดยการกระจายความเสี่ยงในการ ดำเนินงาน เช่น การควบรวมกิจการของธนาคารธนชาตกับธนาคารนครหลวงไทย ทำให้กระบวนการบริหารและ การทำงานชัดเจนมีประสิทธิภาพขึ้น เกิดความประหยัดต่อขนาด สามารถตอบสนองความต้องการของลูกค้า ได้มากขึ้น เกิดการประสานประโยชน์ร่วมกัน เพื่อเพิ่มศักยภาพในการแข่งขัน ทำให้หลังการควบรวมกิจการ ธนาคารธนชาตมีความแข็งแกร่งทางการเงิน และมีธุรกิจที่เกี่ยวข้องทั้งแนวดิ่งและแนวนอน ขณะที่ด้านวัฒนธรรม นั้นการทำงานของพนักงานหลังการควบรวมมีการกระจายอำนาจในการบริหาร เน้นความสำเร็จขององค์กรและ สังคมมาก่อน ไม่มีเส้น แบ่งระหว่างเพศในตำแหน่งงานในองค์กร เน้นปฏิบัติให้เหมาะสมกับสถานการณ์และสร้าง ภาพลักษณ์องค์กรให้ทันสมัย (นริศรา หงษ์สุวรรณ, รัตพงษ์ สอนสุภาพ, 2560, หน้า 49) 2. จัดแบ่งตามวิธีการรวมกิจการ การแบ่งประเภทการรวมกิจการ จัดแบ่งตามวิธีการรวม กิจการ (Method of Combination) โดยพิจารณาผลที่เกิดขึ้นภายหลังจาก การรวมกิจการ สามารถแบ่งได้ 3 ลักษณะ ดังรายละเอียดต่อไปนี้ (กัลยาณี กิตติจิตต์, 2538, หน้า 5-2; ดุษฎี สงวน ชาติ, วรศักดิ์ ทุมมานนท์, พงศ์พตร ฉัตราภรณ์, 2561, หน้า 46; ธาริณี พงศ์สุพัฒน์, 2552, หน้า 1- 5; ผกาพรรณ พรหมสาขา ณ สกลนคร, รัตนา วงศ์รัศมีเดือน, 2562, หน้า 1-3; อัจฉรา มานะอริย กุล, 2546, หน้า 72) 2.1 การโอนกิจการ (Statutory Merger) เป็นการที่กิจการหนึ่งโอนสินทรัพย์และ หนี้สินให้กับอีก กิจการหนึ่งโดยกิจการที่โอนเป็นฝ่ายเลิกกิจการ ส่วนกิจการที่เป็นผู้รับโอนสินทรัพย์สุทธิจะยังคงด าเนินงาน ต่อไปและมีขนาดใหญ่ขึ้นกว่าเดิม ในการรับโอนสินทรัพย์สุทธินั้น กิจการที่ เป็นผู้ซื้อหรือผู้รับโอนสินทรัพย์สุทธิจะ จ่ายช าระเป็นเงินสด หุ้นทุน หรือหุ้นกู้ ให้แก่กิจการที่เป็นผู้ขาย หรือผู้โอนสินทรัพย์สุทธิ ซึ่งจะน าไปแบ่งกัน ระหว่างผู้ถือหุ้นของกิจการที่เป็นผู้ขายหรือผู้โอนสินทรัพย์สุทธิ การรวมธุรกิจรูปแบบนี้จะต้องได้รับความ เห็นชอบจากที่ประชุมผู้ถือหุ้นของแต่ละกิจการที่จะ รวมธุรกิจเกี่ยวกับหลักการและเงื่อนไขในการรวมธุรกิจ เสียก่อน 2.2 การควบกิจการ (Statutory Consolidation) การควบกิจการเป็นการรวม กิจการเดิมตั้งแต่ 2 กิจการขึ้นไป เข้าเป็นกิจการใหม่โดยกิจการใหม่จะดำเนินกิจการของกิจการเดิมต่อไป โดยรับโอนสินทรัพย์สุทธิ ของกิจการเดิม กิจการใหม่จะจ่ายชำระค่าสินทรัพย์สุทธิที่รับโอนมาให้แก่กิจการเดิมที่เลิกไป โดยออกหุ้นสามัญ ของกิจการใหม่ให้ไปผู้ถือหุ้นของกิจการที่เลิกไปจึงกลายเป็นผู้ถือหุ้นในกิจการใหม่ กิจการเดิมที่เลิกไปอาจ ดำเนินงานเป็นหน่วยงานย่อยของกิจการใหม่ได้
2.3 การซื้อหุ้น (Stock Acquisition) เป็นการรวมกิจการโดยการซื้อหุ้นที่มีสิทธิ์ออก เสียง (หุ้นสามัญ) ของอีกบริษัทหนึ่งมากกว่า 50% ทำให้บริษัทที่ซื้อหุ้นมีสิทธิควบคุมการบริหารงาน ใน บริษัทที่ถูกซื้อหุ้น โดยไม่ประสงค์จะควบเป็นบริษัทเดียวกัน กล่าวคือ มีอำนาจในการกำหนดนโยบาย การเงินและการดำเนินงานของบริษัทที่ถูกซื้อหุ้น เพื่อให้ได้มาซึ่งประโยชน์จากกิจกรรมต่าง ๆ ของบริษัท นั้น หรือการแลกหุ้นในกิจการที่สองได้ กิจการแรกก็จะกลายเป็นผู้บริหารงานกิจการที่สอง ไปด้วย (กัลยาณี กิตติจิตต์, 2538, หน้า 5-3; ธาริณี พงศ์สุพัฒน์, 2552, หน้า 1-5; ผกาพรรณ พรหมสาขา ณ สกลนคร, รัตนา วงศ์รัศมีเดือน, 2562, หน้า 1-4; พุทธมน สุวรรณอาสน์, 2556, หน้า 6 ; อัจฉรา มานะ อริยกุล, 2546, หน้า 72) บริษัทผู้ซื้อหุ้น เรียกว่า บริษัทใหญ่ (Parent Company) ส่วนบริษัทที่ถูกซื้อหุ้น เรียกว่า บริษัทย่อย (Subsidiary Company) บริษัทใหญ่และบริษัทย่อยยังคงดำเนินงานต่อไป บริษัท ใหญ่และบริษัทย่อย จึงกลายเป็นบริษัทในเครือ (Affiliated Company) และต่างก็ยังคงมีฐานะเป็นนิติ บุคคลเช่นเดิม โดยมีหน้าที่ต้องทำงบการเงินของแต่ละบริษัทตามกฎหมาย บริษัทใหญ่ต้องจัดทำงบ การเงินรวมเพื่อเสนอต่อผู้ถือหุ้น (ดุษฎี สงวนชาติ, วรศักดิ์ ทุมมานนท์, พงศ์พรต ฉัตราภรณ์, 2561, หน้า 47; พุทธมน สุวรรณอาสน์, 2556, หน้า 7)
คำชี้แจง : ให้นักศึกษาวิเคราะห์รูปภาพตามรูปแบบการรวมธุรกิจตามที่ได้ศึกษาในเนื้อหาหน่วยที่ 1 พร้อม บอกเหตุผลประกอบการอธิบาย ตามรูปภาพที่กำหนดให้ดังต่อไปนี้ .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................. ................................................ .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. แบบฝึกทักษะชุดที่ 1 เรื่อง การรวมธุรกิจ
............................................................................................................................. ................................................. .................................................................................................................................................................. ............ คำชี้แจง : ให้นักศึกษาวิเคราะห์รูปภาพตามรูปแบบการรวมธุรกิจตามที่ได้ศึกษาในเนื้อหาหน่วยที่ 1 พร้อม บอกเหตุผลประกอบการอธิบาย ตามรูปภาพที่กำหนดให้ดังต่อไปนี้ .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................. ................................................ .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. แบบฝึกทักษะชุดที่ 2 เรื่อง การรวมธุรกิจ
.............................................................................................................................................................................. . คำชี้แจง : ให้นักศึกษาวิเคราะห์รูปภาพตามรูปแบบการรวมธุรกิจตามที่ได้ศึกษาในเนื้อหาหน่วยที่ 1 พร้อม บอกเหตุผลประกอบการอธิบาย ตามรูปภาพที่กำหนดให้ดังต่อไปนี้ .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................. ................................................ .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .................................................................................................................................................................. ............ แบบฝึกทักษะชุดที่ 3 เรื่อง การรวมธุรกิจ
ข้อ 1 จ ข้อ 2 ข ข้อ 3 ข ข้อ 4 จ ข้อ 5 ข ข้อ 6 ค ข้อ 7 จ ข้อ 8 ค ข้อ 9 ง ข้อ 10 ก เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียนเรื่อง การรวมธุรกิจ
แบบทดสอบหลังเรียนเรื่อง การรวมธุรกิจ จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงคำตอบเดียว 1. ข้อใดไม่ใช่ลักษณะของการรวมธุรกิจ ก. เพื่อเพิ่มปริมาณสินค้าที่ผลิตให้มากขึ้น ข. เพื่อขยายขนาดของกิจการให้ใหญ่ขึ้น ค. เพื่อเพิ่มส่วนแบ่งการตลาดให้มากขึ้น ง. เพื่อให้กิจการมีการเจริญเติบโต จ. เพื่อกำจัดคู่แข่งขันและลดต้นทุนในการดำเนินงานของกิจการ 2. การที่กิจการเข้าไปควบรวมธุรกิจกับธุรกิจที่มีการดำเนินการอยู่ก่อนแล้วนั้นคือการรวมธุรกิจด้วย สาเหตุใด ก. เพื่อการดำเนินงานเป็นไปอย่างต่อเนื่อง ข. เพื่อหลีกเลี่ยงจากการเข้าดำเนินงานโดยกิจการอื่น ค. เพื่อลดความเสี่ยงในการเข้าสู่ตลาด ง. เพื่อกระจายความเสี่ยง ทำให้กิจการมีการลงทุนที่หลากหลายมากขึ้น จ. เพื่อเพิ่มความสามารถในการกู้ยืม 3. ข้อใดไม่ใช่การแยกประเภทตามโครงสร้างการดำเนินงาน ก. แบบแนวนอน ข. แบบแนวตั้ง ค. แบบผสม ง. แบบขนาน จ. ถูกทุกข้อ 4. การรวมตัวของชาวสวนปลูกอ้อย กับธุรกิจโรงงานน้ำตาล คือการรวมตัวของธุรกิจแบบใด ก. แบบแนวตั้ง ข. แบบโอนกิจการ ค. แบบผสม ง. แบบขนาน จ. แบบแนวนอน 5. Statutory merger หมายถึงข้อใด ก. การควบกิจการ ข. การโอนกิจการ ค. การซื้อหุ้น ง. การซื้อสินทรัพย์ จ. การซื้อทุน
6. บริษัท ก จำกัด รวมธุรกิจกับบริษัท ข จำกัด โดยทั้งสองบริษัทเลิกกิจการและจัดตั้งเป็นบริษัท ใหม่ขึ้นมาคือ บริษัท ค จำกัด เพื่อรับโอนสินทรัพย์และหนี้สินของกิจการที่เลิกไป โดยบริษัท ค จำกัด จะออกหุ้นทุนที่มีสิทธิออกเสียงเพื่อเป็นการแลกเปลี่ยน เมื่อบริษัท ก จำกัด และบริษัท ข จำกัด ได้รับหุ้นทุนก็จะนำหุ้นนั้นไปแบ่งให้แก่ผู้ถือหุ้นของบริษัทตน จากตัวอย่างข้างต้นคือการ รวมธุรกิจแบบใด ก. การโอนกิจการ ข. การซื้อทุน ค. การซื้อสินทรัพย์ ง. การควบกิจการ จ. การซื้อหุ้น 7. จากรูปภาพดังต่อไปนี้คือการรวมกิจการแบบใด ก. การซื้อทุน ข. การควบกิจการ ค. การซื้อสินทรัพย์ ง. การซื้อหุ้น จ. การโอนกิจการ 8. ข้อใดไม่ใช่ข้อกำหนดการบันทึกบัญชีแบบซื้อ (Purchase method) ก. การระบุผู้ซื้อ ข. การกำหนดวันที่ซื้อ ค. การรับรู้และวัดมูลค่าของสินทรัพย์ที่ระบุที่ได้มา ง. การกำหนดราคาซื้อ จ. การรับรู้และวัดมูลค่าของค่านิยมหรือกำไรจากการซื้อในราคาต่ำกว่ามูลค่ายุติธรรม 9. วิธีการคำนวณหามูลค่ายุติธรรมโดยจะใช้ราคาที่สะท้อนให้เห็นถึงจำนวนเงินที่ต้องใช้ในปัจจุบัน เพื่อนำมาเปลี่ยนแทนกำลังการผลิตของสินทรัพย์คือ ก. วิธีการรับรู้ ข. วิธีการวัดมูลค่า ค. วิธีราคาทุน ง. วิธีรายได้ จ. วิธีราคาทุน
10.ค่ำควำมนิยมในกำรรับโอนกิจกำรถือเป็นสิ่งใดของกำรรวมธุรกิจ ก. หน้ีสิน ข. สินทรัพย์ ค. ส่วนของผ ้ถือหุ้น ง. ก ำไร จ. ค่ำใช้จ่ำย
คำชี้แจง : จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงคำตอบเดียวโดยทำเครื่องหมาย x ในกระดาษคำตอบ หมายเหตุ ให้ผู้เรียนส่งคำตอบผ่าน google form ข้อ ก ข ค ง จ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 แบบทดสอบหลังเรียนเรื่อง การรวมธุรกิจ
ข้อ 1 ก ข้อ 2 ค ข้อ 3 ง ข้อ 4 ก ข้อ 5 ข ข้อ 6 ง ข้อ 7 ข ข้อ 8 ง ข้อ 9 จ ข้อ 10 ข เฉลยแบบทดสอบหลังเรียนเรื่อง การรวมธุรกิจ
คำชี้แจง : ให้นักศึกษาวิเคราะห์รูปภาพตามรูปแบบการรวมธุรกิจตามที่ได้ศึกษาในเนื้อหาหน่วยที่ 1 พร้อม บอกเหตุผลประกอบการอธิบาย ตามรูปภาพที่กำหนดให้ดังต่อไปนี้ เฉลยแบบฝึกทักษะชุดที่ 1 เรื่อง การรวมธุรกิจ
คำชี้แจง : ให้นักศึกษาวิเคราะห์รูปภาพตามรูปแบบการรวมธุรกิจตามที่ได้ศึกษาในเนื้อหาหน่วยที่ 1 พร้อม บอกเหตุผลประกอบการอธิบาย ตามรูปภาพที่กำหนดให้ดังต่อไปนี้ เฉลยแบบฝึกทักษะชุดที่ 2 เรื่อง การรวมธุรกิจ
คำชี้แจง : ให้นักศึกษาวิเคราะห์รูปภาพตามรูปแบบการรวมธุรกิจตามที่ได้ศึกษาในเนื้อหาหน่วยที่ 1 พร้อม บอกเหตุผลประกอบการอธิบาย ตามรูปภาพที่กำหนดให้ดังต่อไปนี้ แบบฝึกทักษะชุดที่ 3 เรื่อง การรวมธุรกิจ
บรรณานุกรม