The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by autkung69, 2022-02-28 02:09:54

คู้มือเครือข่ายกองทุนฯ

ค าน า





กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง เป็นนโยบายส าคัญของรัฐบาลที่ได้ด าเนินการมาเป็นเวลา ๕ ป
เป็น ๕ ปี แห่งการสร้างโอกาสให้กับชาวบ้าน


โอกาสของการเข้าถึงแหล่งทุน งานวิจัยประเมินผลของสถาบันวิชาการ พบว่าชาวบ้านได้กู้ยืม

เงินจากกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง ๓ - ๔ รอบ ส่งผลใหเกดการพฒนาอาชีพ สร้างรายได้


และเพิ่มเงินออม

ุ่


โอกาสแห่งการเรียนรู้ ในด้านการบริหารจัดการ ทาใหเกดการรวมกลม ร่วมคิด ร่วมทา

เพิ่มศักยภาพการบริหารจัดการ การวางแผนเศรษฐกิจชุมชนระดับรากหญ้าส่งผลให้เกิดประสิทธภาพ

และสามารถต่อยอดกับนโยบายอื่นๆ ของรัฐบาล อาทิ นโยบายหนงต าบลหนงผลตภณฑ์ (Otop)
ึ่
ึ่


และโครงการ เอส.เอ็ม.แอล

เราได้ร่วมกันเรียนรู้ประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วมที่เน้นความเสมอภาค โดยกรรมการกองทน
สัดส่วนหญิงชายต้องใกล้เคียงกัน เราพบว่าผู้หญิงมีความละเอียดละออ และดูแลเรื่องคุณภาพชีวิต
ได้เป็นอย่างดี
เราได้ร่วมกันเรียนรู้ประชาธิปไตย แบบมีส่วนร่วมที่เน้นภราดรภาพ การบริหารที่เอออาทร
ื้
ื้
แก่ผู้ด้อยโอกาส เออเฟื้อเผื่อแผ่ เหมือนพี่น้องในระบบเครือญาติ นี่คือคุณค่าดั้งเดิมของสังคมไทย
ที่ชาวบ้านได้ร่วมกันฟื้นกลับมา


เราได้ร่วมกันเรียนรู้ประชาธิปไตย แบบมีส่วนร่วมที่เน้นธรรมาภิบาล ความโปร่งใส ทกคน

ต้องออกมายืนในที่สว่างที่ทุกฝ่ายสามารถตรวจสอบได้ ทาใหชาวบานรู้สกภาคภมใจในการเปน






เจ้าของและมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง
นี่คือ องค์กรแห่งการเรียนรู้ที่ใหญ่ที่สุดในโลก
เรามั่นใจว่าประสบการณ์และการเรียนรู้ของชาวบ้านมีมากมายเหลือเกิน ควรที่จะพัฒนาไป
อีกระดับหนึ่ง โดยการพัฒนากระบวนการเรียนรู้และการเชื่อมโยงเครือข่ายให้เป็นเครือข่ายทางสังคม

ที่เชื่อมโยงเงินทุน เชื่อมโยงสวัสดิการ และเชื่อมโยงการเรียนรู้ให้เต็มแผ่นดิน






ู่

คู่มือการพัฒนาเครือขายกองทนหมบานและชุมชนเมอง จงเปนเพยงแนวทางสาหรับ


ี่



ื่
เครือข่ายเจาหนาทจากหนวยงานพฒนา และประชาชนทวไป เพอนาไปประยุกต์ใช้สาหรับ
ั่




การพัฒนาเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง คู่มอนจะมประโยชนกต่อเมอได้ถกนาไปใช้


ี้


ื่
สรุปบทเรียน วิพากษ์วิจารณ์ และพัฒนาให้เกิดองค์ความรู้ในอนาคต



(นายสุวิทย์ คุณกิตติ)
ประธานกรรมการกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ

สารบัญ



หน้า



เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชมชนเมือง ๑
- ที่มา : เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง ๑
- ความหมาย : เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง ๑

- วัตถุประสงค์ : เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง ๒

- โครงสร้าง : เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง ๓

- บทบาทหน้าที่ : เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง ๓

- การเงินและทรัพย์สิน : เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง ๔


คณะกรรมการเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง ๕

- โครงสร้าง : คณะกรรมการเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง ๖
- โครงข่าย : คณะกรรมการเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง ๗

- บทบาทหน้าที่ : คณะกรรมการเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง ๘


การพัฒนาเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง ๙

- การสนับสนุนและส่งเสริม : เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง ๙

- เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองกับการพัฒนา ๑๐
: การพัฒนาศักยภาพ : เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง ๑๐

: การพัฒนา : เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง ๑๒

: การพัฒนา : โครงข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง ๑๓




ภาคผนวก






เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชมชนเมือง



ที่มา : เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง



จากเหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ



ู่
ั้


พ.ศ. ๒๕๔๗ เพื่อให้กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแหงชาติ รวมทงกองทนหมบานและกองทน
ชุมชนเมืองสามารถพัฒนาเป็นสถาบันการเงินชุมชนในอนาคต โดยมีกระบวนทัศนด้านการบริหาร

และการพัฒนาที่มุ่งสร้างกระบวนการเรียนรู้ที่มีรูปแบบ วิธีการคิด และมุมมองที่เปิดกว้างมีคุณธรรม
และมีการเรียนรู้ร่วมกันโดยอาศัยหลักของการเอื้ออาทรในรูปแบบกัลยาณมิตรตลอดจนมการสร้าง




และพัฒนาความคิดความเข้าใจให้เป็นระบบในลักษณะของการบูรณาการทกเรื่องเขาด้วยกน และ
สนับสนุนให้เกิดเครือข่ายกองทุนในทุกระดับอย่างยั่งยืนและต่อเนื่อง
อีกทั้งในมาตรา ๑๙ (๑๒) แห่งพระราชบัญญัติฯ ได้ก าหนดให้คณะกรรมการกองทุน





หมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ มีอ านาจหน้าที่ในการสงเสริมและสนบสนนใหมการสร้างพฒนา

เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านในทุกระดับ

ความหมาย : เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง

เครือข่ายกองทุนหมู่บ้าน เป็นองค์กรความร่วมมือและเชื่อมโยงกันของคณะกรรมการ



กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองในระดับต่างๆ โดยมีวัตถุประสงค์และเปาหมายเดียวกนด้วยการ
ช่วยเหลือซึ่งกนและกันอย่างเอื้ออาทร สู่การเป็นสถาบันการเงินชุมชนของประชาชนโดยประชาชน

เพื่อประชาชน ที่มิได้มุ่งหวังหรือแสวงหาก าไรเชิงธุรกิจ








วัตถุประสงค์ : เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง


๑. เป็นศูนย์กลางการแลกเปลี่ยนความรู้ ความคิดเห็น ประสบการณ์และเผยแพร่ขอมล



ข่าวสารความรู้ของเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านทุกระดับ กองทุนหมู่บ้านและสถาบันการเงินชุมชนทเปน
ี่
สมาชิกตลอดจนองค์กรการเงินรายย่อยอื่น ๆ
๒. ให้การส่งเสริม พัฒนาศักยภาพและขีดความสามารถของกองทุนหมู่บ้าน และ

สถาบันการเงินชุมชนที่เป็นสมาชิก

๓. เชื่อมโยงกิจการการบริหารจัดการเงินทุน ระบบสวัสดิภาพ สวัสดิการของกองทุน
หมู่บ้านและชุมชนเมือง และสถาบันการเงินชุมชนที่เป็นสมาชิก ตลอดจนองค์กรการเงินรายย่อยอื่น ๆ

๔. ร่วมมือกับทางราชการ องค์กรพัฒนาเอกชน องค์กรเอกชน และองค์กรการเงิน

รายย่อยอื่น ๆ รวมทั้งภาคีต่าง ๆ ในการจัดกิจกรรม
๕. ด าเนินการและประสานกับสถาบันวิจัย สถาบันการศึกษา องค์กรอื่น ๆ เพื่อศึกษา


ค้นคว้า วิจัย และประเมินผลการบริหารจัดการกองทุนหมู่บ้านที่เป็นสมาชิก และสนับสนุน ส่งเสริมให ้
มีเครือข่ายกองทุนหมู่บ้าน และกองทุนหมู่บ้านเกิดการวิจัย วิเคราะห์ และพัฒนาตนเอง

๖. ประสานประโยชน์และความร่วมมือระหว่างองค์กรต่างๆ ทั้งภายในประเทศและ

ต่างประเทศในการพัฒนากองทุนหมู่บ้าน และสถาบันการเงินชุมชนที่เปนสมาชิก ตลอดจนองค์กร

การเงินรายย่อยอื่น ๆ ทั้งภายในประเทศและระหว่างประเทศ



































































การเงินและทรัพย์สิน : เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง



๑. เงินอุดหนุนที่รัฐบาลจดสรรให ้

๒. เงินหรือทรัพย์สินที่มีผู้บริจาคให้โดยปราศจากเงื่อนไข

๓. เงินกู้ยืม

๔. ดอก ผล หรือผลประโยชน์ใด ๆ ที่เกิดจากกิจกรรมเครือข่ายกองทุนหมู่บ้าน

๕. เงินสมทบ เงินอุทิศจากกลุ่มหรือองค์กรสมาชิก

๖. เงินและทรัพย์สินอื่น ๆ ตามระเบียบที่เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านก าหนด








โครงสร้าง : เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง


เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง ประกอบด้วยโครงข่าย ดังน ี้

(๑) เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองระดับต าบล

(๒) เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองระดับอ าเภอ
(๓) เครือขายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองระดับจังหวัด

(๔) เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองระดับภาค

ให้มีการจัดตั้งเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองระดับชาติ ในรูปแบบ

สมาคมที่มีฐานะนิติบุคคลตามกฎหมาย เพื่อท าหน้าที่เชื่อมโยงโครงข่าย และรองรับสถานภาพทาง


กฏหมายตลอดจนการด าเนินงานของเครือข่ายกองทุนหมู่บานและชุมชนเมองในระดับต่าง ๆ ให้

สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ ตลอดจนนโยบายและระเบียบต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง




บทบาทหน้าที่ : เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง


๑. เชื่อมประสานนโยบายกองทนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติสู่การปฏิบัติในการ

พัฒนากองทุนหมู่บ้าน บนพื้นฐานเศรษฐกิจชุมชน และหลักการพึ่งพาตนเอง

๒. ถักทอเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านเป็นโครงข่าย ด้วยกระบวนการเรียนรู้และการม ี
ส่วนร่วม

๓. ส่งเสริม พัฒนาศักยภาพและขีดความสามารถของกองทุนหมู่บ้าน เครือขายกองทน


และสถาบันการเงินชุมชน ด้วยการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ความคิดเห็น และประสบการณ์

๔. ด าเนินงานจัดท าระบบฐานข้อมูล ประชาสัมพันธ์ เพื่อเผยแพร่ผลความส าเร็จของ
กองทุนหมู่บ้าน

๕. ส่งเสริม พัฒนา และเชื่อมโยงการบริหารจัดการด้านเงินทุน สวัสดิการฌาปนกิจ

สงเคราะห์ ระบบสวัสดิภาพ สวัสดิการของสมาชิกกองทุนหมู่บ้านและประชาชนในชุมชน


ื่
ื่


๖. ด าเนินการและประสานกับสถาบนวิจย สถาบนการศึกษา องค์กรอน ๆ เพอ
การศึกษา ค้นคว้า วิจัย และประเมินผลการบริหารจัดการกองทุนหมู่บ้าน






คณะกรรมการเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง




มีคณะกรรมการเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง ตามโครงสร้างเครือขายกองทน


หมู่บ้านและชุมชนเมือง ดังน ี้
๑. คณะกรรมการเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองระดับต าบล ประกอบด้วย
ประธานกรรมการ หรือผู้แทนในคณะกรรมการกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง

๒. คณะกรรมการเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองระดับอ าเภอ ประกอบด้วย

ประธานกรรมการ หรือผู้แทนในคณะกรรมการเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองระดับต าบล

๓. คณะกรรมการเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองระดับจังหวัด ประกอบด้วย
ประธานกรรมการ หรือผู้แทนในคณะกรรมการเครือข่ายกองทุนหมบ้านและชุมชนเมืองระดับอ าเภอ
ู่
๔. คณะกรรมการเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองระดับภาค ประกอบด้วย

ประธานกรรมการ หรือผู้แทนในคณะกรรมการเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองระดับจังหวัด
องค์ประกอบของคณะกรรมการเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแต่ละระดับ



ควรมจ านวนที่เหมาะสมตามต าแหน่งหน้าที่ เพื่อเขาด ารงต าแหนงสาคัญในการบริหารเครือขาย






กองทุนหมู่บ้าน อันได้แก่ ประธาน เลขานุการ เหรัญญิก นายทะเบยน และกรรมการในต าแหนง
อื่นๆ โดยวิธีการตกลงร่วมกันของคณะกรรมการเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง






โครงสร้าง : คณะกรรมการเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง







ระดับเครือข่าย คณะกรรมการ โครงสร้างคณะกรรมการ

สมาคม ข้อบังคบสมาคมเครือข่าย


ประธาน/ผู้แทนคณะกรรมการ โครงสร้างคณะกรรมการ
เครือข่ายภาค เครือข่ายจังหวัด เครือข่ายภาค


โครงสร้างคณะกรรมการ
เครือข่ายจังหวัด ประธาน/ผู้แทนคณะกรรมการ เครือข่ายจังหวัด
เครือข่ายอ าเภอ

เครือข่ายอ าเภอ ประธาน/ผู้แทนคณะกรรมการ โครงสร้างคณะกรรมการ

เครือข่ายต าบล เครือข่ายอ าเภอ
เครือข่ายต าบล ประธาน/ผู้แทนคณะกรรมการ โครงสร้างคณะกรรมการ

กองทุนหมบ้าน เครือข่ายต าบล
ู่
กองทุน กองทุน








โครงข่าย : คณะกรรมการเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง




กทบ.



สทบ. คณะกรรมการสมาคมเครือข่ายกองทุนฯ

แห่งประเทศไทย



คณะกรรมการ คณะกรรมการเครือข่าย คณะกรรมการ คณะกรรมการ คณะกรรมการ

เครือข่ายภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เครือข่ายภาคกลาง เครือข่ายภาคใต ้ เครือข่าย กทม.

คณะกรรมการ คณะกรรมการ คณะกรรมการ คณะกรรมการ คณะกรรมการ

เครือข่ายจังหวัด เครือข่ายจังหวัด เครือข่ายจังหวัด เครือข่ายจังหวัด เครือข่าย โซน




คณะกรรมการ คณะกรรมการ คณะกรรมการ คณะกรรมการ
เครือข่ายอ าเภอ เครือข่ายอ าเภอ คณะกรรมการ
เครือข่ายอ าเภอ เครือข่ายอ าเภอ เครือข่าย เขต

คณะกรรมการ คณะกรรมการ คณะกรรมการ คณะกรรมการ คณะกรรมการ

เครือข่ายต าบล เครือข่ายต าบล เครือข่ายต าบล เครือข่ายต าบล เครือข่าย แขวง







บทบาทหน้าที่ : คณะกรรมการเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง


๑. ก าหนดนโยบาย แนวทาง แผนงานและยุทธศาสตร์ การส่งเสริม พัฒนาศักยภาพ
ขีดความสามารถของกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง และการบริหารจัดการเครือข่ายกองทุนหมู่บ้าน

๒. จัดหาและจัดสรรเงินทุน ทรัพยากร รวมถึงการบริหารจัดการเงินทุนและทรัพยากร

ของเครือข่ายกองทุนหมู่บ้าน

๓. ด าเนินการและประสานการวิจย นิเทศ ติดตาม ประเมินผลและรายงานการพฒนา


กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง รวมถึงการด าเนินงานของเครือข่ายกองทุนหมู่บ้าน
๔. ด าเนินการจัดประชุม การอบรม สัมมนา และเสริมสร้างการเรียนรู้ด้วยกจกรรมอนๆ
ื่

แก่กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง
๕. จัดท าระบบข้อมูล และประชาสัมพันธผลส าเร็จของกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมอง


๖. จัดตั้งศูนย์ประสานงานเครือข่ายกองทุนหมู่บ้าน

๗. ออกระเบียบ หรือข้อบังคับที่เกี่ยวข้องกับสมาชิกและการรับสมาชิก การประชุม

การท าบัญชีรายรับ – รายจ่าย ของเครือข่ายกองทุนหมู่บ้าน

๘. ออกระเบียบหรือข้อบังคับที่เกี่ยวข้องกับสวัสดิการฌาปณกิจสงเคราะหของเครือขาย


กองทุนหมู่บ้าน
๙. การออกระเบียบหรือข้อบังคับที่เกี่ยวกับการจัดสวัสดิการและสวัสดิการอื่น ๆ ต้อง

ได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการ

๑๐





เครือขายกองทุนหมู่บ้านและชมชนเมือง กับการพัฒนา






การพัฒนาศักยภาพ : เครือข่ายกองทุนหมุ่บ้านและชุมชนเมือง





การจัดตั้งศูนย์ประสานงานเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง




เพื่อเป็นศูนย์กลางของการพัฒนากองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง ดังน ี้
- การเรียนรู้ การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ความคิดเห็นและประสบการณ์

- ระบบฐานข้อมูล สื่อการเรียนรู้ และเผยแพร่ประชาสัมพันธ ์
- เชื่อมโยงและบริหารจัดการด้านเงินทุน

- จัดระบบ และบริหารจัดการด้านสวัสดิการและสวัสดิภาพ








การพัฒนาเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง



การสนับสนุนและส่งเสริม : เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง

































ส านักงานกองทุนหมู่บ้านและชมชนเมืองแห่งชาต ิ

๑. สนับสนุน ส่งเสริมศักยภาพและขีดความสามารถของศูนย์ประสานงานเครือข่าย

กองทุนหมู่บ้านทุกระดับ

๒. สนับสนุน และส่งเสริมองค์ความรู้ และเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการพฒนากองทน


หมู่บ้าน
๓. สนับสนุนวัสดุ ครุภัณฑ์ เพื่อการบริหารจัดการ และการด าเนินงานของเครือข่าย

กองทุนหมบ้าน
ู่
๔. สนับสนุนงบประมาณ เพื่อการด าเนินกิจกรรมการส่งเสริม และพัฒนาศักยภาพ
ของเครือข่ายกองทุนหมู่บ้าน และกองทุนหมู่บ้าน



ทั้งนี้ สนับสนุนและส่งเสริมให้มีการบูรณาการของหน่วยงานภาคีทั้ง ภาครัฐ องค์กร


พัฒนาเอกชน และองค์กรเอกชน สนับสนุน สงเสริม พฒนาศักยภาพ และขดความสามารถของ


เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านในทุกระดับ

๑๑




การพัฒนาศักยภาพบุคลากรเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง






ื่
เพื่อมีความสามารถในการขับเคลอนกองทนหมู่บ้าน เครือข่ายกองทุนหมู่บ้าน และสถาบัน
การเงินชุมชน ดังน ี้
- บริหารจัดการศูนย์ประสานงานเครือข่าย และการขับเคลื่อนการพัฒนา
- บริหารจัดการชุมชน ด้วยกระบวนการเรียนรู้ การมีส่วนร่วมและการพงพาตนเองบน
ึ่
พื้นฐานของเศรษฐกิจและสังคมของชุมชน

- เชื่อมโยง ประสานกิจกรรม และร่วมมือการพัฒนา กับหน่วยงานราชการ องค์กร
พัฒนาเอกชน องค์กรเอกชน และองค์กรการเงินรายย่อยอน ๆ รวมทั้งภาคีต่าง ๆ
ื่
- ส่งเสริม พัฒนาขีดความสามารถและศักยภาพกองทุนหมู่บ้าน และสถาบันการเงิน

ชุมชน โดยกระบวนการของประชาชน และเพื่อประชาชน

๑๒





การพัฒนา : กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง





เพื่อ
- กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง เข้มแข็ง ยั่งยืน พึ่งพาตนเองได้และจดทะเบียนเปน

กองทุนนิติบุคคล

- กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง พัฒนาเข้ามาตรฐานการเป็นสถาบันการเงินชุมชน























๑๓






การพัฒนา : โครงข่ายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง

๑๓






โครงข่ายการเรียนรู้ และแลกเปลี่ยนเรียนรู้
ความคิดเห็นและประสบการณ์



เพื่อ




- เกิดการแก้ไขปัญหา ช่วยเหลือเกื้อกูล เอื้ออาทรที่เชื่อมโยงสัมพนธซึ่งกนและกน


ตามวิถีชุมชน และวัฒนธรรมของความผูกพัน


- สร้างโอกาส พัฒนาศักยภาพ และขยายเครือข่ายกลุ่มอาชีพ เครือขายสนค้าและ
เครือข่ายตลาด

๑๔



































































โครงข่ายการบริหารจัดการดานเงินทุน


เพื่อ


- เกิดการพึ่งพาตนเองของชุมชนด้านเงินทุน ด้วยการออมในรูปแบบต่าง ๆ ทั้งการ




ออมทรัพย์ เงินหุ้น เงนฝาก รวมถงการเชื่อมโยงเงนทนขององค์กรการเงน


รายย่อยต่าง ๆ ในชุมชน



- เกดการแกไขปญหา และสร้างโอกาส ด้านเงนทนระหว่างชุมชน และการ


เชื่อมประสานสถาบันการเงิน

๑๕





โครงข่ายสวัสดการและสวัสดิภาพ



เพื่อ


- เกิดระบบสวัสดิการและสวัสดิภาพชุมชน ที่ช่วยเหลือเกื้อกูล ด้วยการเอออาทร
ื้
ตามวิถีชุมชน และวัฒนธรรมของความผูกพัน เพื่อประชาชนโดยประชาชนในชุมชน

- สร้างโอกาส และเกิดระบบเครือขายสวัสดิการและสวัสดิภาพระหว่างชุมชน

ที่กว้างขวางสู่ระดับต าบล อ าเภอ จังหวัดและภูมิภาค

๑๖






โครงข่าย : การแก้ไขปัญหาและสร้างโอกาสชุมชน



เพื่อ

- เกิดการแก้ไขปัญหา และสร้างโอกาส ด้วยการมีส่วนร่วมและสร้างภูมิคุ้มกันชุมชน
ด้วยการพึ่งพาตนเอง


ื่

- เกิดการเชื่อมโยง ประสาน และบรณาการ นโยบายชุมชน เพอเปนภมคุ้มกน




ผลกระทบทางเศรษฐกิจและสังคมชุมชน ด้วยการสร้างครอบครัวอบอน ชุมชน
ุ่
เข้มแข็ง และประเทศมั่นคง

ภาคผนวก

หนา ๕๔
เลม ๑๒๓ ตอนพิเศษ ๕๙ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๔๙















ซงกันและกันอยางเอืออาทร สการเปนสถาบันการเงนชุมชนโดยประชาชน เพือประชาชน ทีมิไดมุงหวง

หรอแสวงหากําไรในเชิงธุรกจ

ขอ ๖ วตถุประสงคของเครือขายกองทุนหมูบาน มีดงนี ้





(๑) เปนศูนยกลางแลกเปลียนความรู ความคิดเหน ประสบการณและเผยแพรขอมูล ขาวสาร










ของเครือขายกองทุนหมูบานทุกระดับ กองทุนหมูบาน และสถาบันการเงินชุมชนทีเปนสมาชิก




ตลอดจนองคกรการเงนรายยอยอืน ๆ

(๒) ใหการสงเสรม พัฒนาศักยภาพและขีดความสามารถของกองทุนหมูบาน และสถาบัน


การเงนชุมชนทีเปนสมาชิก





(๓) เชือมโยงกิจการการบริหารจดการเงนทุน ระบบสวัสดภาพ สวสดการของกองทุน









หมูบานและชุมชนเมือง และสถาบันการเงนชุมชนทีเปนสมาชิก ตลอดจนองคกรการเงนรายยอยอืน ๆ




(๔) รวมมือกบทางราชการ องคกรพัฒนาเอกชน องคกรเอกชน และองคกรการเงนรายยอยอืน ๆ



รวมทังภาคตาง ๆ ในการจัดกิจกรรม






(๕) ดาเนินการและประสานกับสถาบันวจย สถาบันการศึกษา องคกรอืน ๆ เพือศึกษา





คนควา วิจัย และประเมินผลการบริหารจัดการกองทุนหมูบานทีเปนสมาชิก และสนับสนุน สงเสริม




ใหมีเครอขายกองทุนหมูบาน และกองทุนหมูบานเกิดการวิจย วเคราะห และพัฒนาตนเอง






(๖) ประสานประโยชนและความรวมมือระหวางองคกรตาง ๆ ทังภายในประเทศและตางประเทศ




ในการพัฒนากองทุนหมูบาน และสถาบันการเงนชุมชนทีเปนสมาชิก ตลอดจนองคกรการเงนรายยอยอืน ๆ



ทังภายในประเทศและระหวางประเทศ

ขอ ๗ เครอขายกองทุนหมูบาน ประกอบดวยโครงขาย ดงตอไปนี ้











(๑) เครอขายกองทุนหมูบานระดบตาบล



(๒) เครอขายกองทุนหมูบานระดบอําเภอ









(๓) เครอขายกองทุนหมูบานระดบจงหวด




(๔) เครอขายกองทุนหมูบานระดบภาค

ขอ ๘ สนับสนุนใหมีการจัดตงเครอขายกองทุนหมูบานระดับชาติในรูปแบบสมาคม







ทีมีฐานะนิตบุคคลตามกฎหมายเพือทําหนาทีเชือมโยงโครงขาย และรองรบสถานภาพทางกฎหมาย





ตลอดจนการดําเนินงานของเครือขายกองทุนหมูบานในระดบตาง ๆ ใหสอดคลองกับวตถุประสงค







ตลอดจนนโยบายและระเบียบตาง ๆ ทีเกียวของทีคณะกรรมการกําหนด





หนา ๕๕
เลม ๑๒๓ ตอนพิเศษ ๕๙ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๔๙





ขอ ๙ บทบาทหนาทีของเครือขายกองทุนหมูบาน มีดงนี ้







(๑) เชือมประสานนโยบายกองทุนหมูบานและชุมชนเมืองแหงชาตสการปฏิบัตในการพัฒนา



กองทุนหมูบาน บนพืนฐานเศรษฐกิจชุมชน และหลักการพึงพาตนเอง










(๒) ถกทอเครือขายกองทุนหมูบานเปนโครงขาย ดวยกระบวนการเรียนรและการมีสวนรวม

(๓) สงเสรม พัฒนาศักยภาพและขีดความสามารถของกองทุนหมูบาน เครือขายกองทุน







หมูบาน และสถาบันการเงนชุมชน ดวยการแลกเปลียนเรยนร ความคิดเหน และประสบการณ





(๔) ดาเนินงานจัดทําระบบฐานขอมูล ประชาสัมพันธ เพือเผยแพรผลความสําเรจของ



กองทุนหมูบาน








(๕) สงเสรม พัฒนา และเชือมโยงการบริหารจดการดานเงนทุน สวสดการฌาปนกิจสงเคราะห

ระบบสวัสดิภาพ สวัสดิการของสมาชิกกองทุนหมูบานและประชาชนในชุมชน







(๖) ดาเนินการและประสานกับสถาบันวจย สถาบันการศึกษา องคกรอืน ๆ เพือการศึกษา
คนควา วจย และประเมินผลการบริหารจดการกองทุนหมูบาน






หมวด ๓

คณะกรรมการเครือขายกองทุนหมูบาน





ขอ ๑๐ คณะกรรมการเครือขายกองทุนหมูบาน ประกอบดวย


(๑) คณะกรรมการเครือขายกองทุนหมูบานระดบตาบล ประกอบดวยประธานกรรมการ








หรอผูแทนในคณะกรรมการกองทุนหมูบาน
(๒) คณะกรรมการเครือขายกองทุนหมูบานระดบอําเภอ ประกอบดวยประธานกรรมการ





หรอผูแทนในคณะกรรมการเครือขายกองทุนหมูบานระดบตาบล






(๓) คณะกรรมการเครือขายกองทุนหมูบานระดบจงหวด ประกอบดวยประธานกรรมการ






หรอผูแทนในคณะกรรมการเครือขายกองทุนหมูบานระดบอําเภอ








(๔) คณะกรรมการเครือขายกองทุนหมูบานระดบภาค ประกอบดวยประธานกรรมการ หรอ





ผูแทนในคณะกรรมการเครือขายกองทุนหมูบานระดบจงหวด



ขอ ๑๑ องคประกอบของคณะกรรมการเครือขายกองทุนหมูบานแตละระดบตามขอ ๑๐









ควรมีจานวนทีเหมาะสมตามตําแหนงหนาที เพือเขาดารงตาแหนงสาคญในการบริหารเครอขายกองทุน







หนา ๕๒
เลม ๑๒๓ ตอนพิเศษ ๕๙ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๔๙




ระเบียบคณะกรรมการกองทุนหมูบานและชุมชนเมืองแหงชาติ

ฉบับที ๑๑





วาดวย เครอขายกองทุนหมูบานและชุมชนเมือง
พ.ศ. ๒๕๔๙






จากเหตผลในการประกาศใชพระราชบัญญัตกองทุนหมูบานและชุมชนเมืองแหงชาต พ.ศ. ๒๕๔๗


เพือใหกองทุนหมูบานและชุมชนเมืองแหงชาต รวมทังกองทุนหมูบานและกองทุนชุมชนเมือง







สามารถพัฒนาเปนสถาบันการเงนชุมชนในอนาคต โดยมีกระบวนทัศนดานการบริหารและการพัฒนา





ทีมุงสรางกระบวนการเรียนร ทีมีรูปแบบ วิธีการคิด และมุมมองทีเปดกวางมีคุณธรรม และมีการ










เรยนรรวมกันโดยอาศัยหลกของการเอืออาทรในรปแบบกัลยาณมิตร ตลอดจนมีการสรางและพัฒนา



ความคิด ความเขาใจใหเปนระบบในลักษณะของการบูรณาการทุกเรองเขาดวยกนและสนับสนุนใหเกิด












เครอขายกองทุนในทุกระดบอยางยงยนและตอเนือง อีกทังในมาตรา ๑๙ (๑๒) แหงพระราชบัญญัติฯ






ไดกาหนดใหคณะกรรมการกองทุนหมูบานและชุมชนเมืองแหงชาต มีอํานาจหนาทีในการสงเสรม






และสนับสนุนใหมีการสรางพัฒนาเครือขายกองทุนหมูบานในทุกระดบ






เพือใหเปนตามเจตนารมณของพระราชบัญญัตจงอาศัยอํานาจตามความในมาตรา ๑๙ (๑๒)




และ (๑๖) แหงพระราชบัญญัตกองทุนหมูบานและชุมชนเมืองแหงชาต พ.ศ. ๒๕๔๗ คณะกรรมการ


กองทุนหมูบานและชุมชนเมืองแหงชาต จงออกระเบียบคณะกรรมการกองทุนหมูบานและชุมชนเมือง








แหงชาต วาดวยเครอขายกองทุนหมูบานและชุมชนเมือง พ.ศ. ๒๕๔๙ ไวดงตอไปนี ้








หมวด ๑
บททัวไป





ขอ ๑ ระเบียบนีเรยกวา “ระเบียบคณะกรรมการกองทุนหมูบานและชุมชนเมืองแหงชาต








วาดวยเครอขายกองทุนหมูบานและชุมชนเมือง พ.ศ. ๒๕๔๙”











ขอ ๒ ระเบียบนีใหใชบังคบตงแตวนถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเปนตนไป


ขอ ๓ ใหประธานกรรมการกองทุนหมูบานและชุมชนเมืองแหงชาต รกษาการตามระเบียบนี ้





หนา ๕๓
เลม ๑๒๓ ตอนพิเศษ ๕๙ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๔๙



ขอ ๔ ในระเบียบนี ้



“กองทุนหมูบาน” หมายความวา กองทุนหมูบานและชุมชนเมือง แลวแตกรณี











“หมูบาน” หมายความวา หมูบานทีจดตงขนตามกฎหมายวาดวยลกษณะปกครองทองที






“ชุมชนเมือง” หมายความวา ชุมชนในเทศบาล กรงเทพมหานคร เมืองพัทยา หรอเขตพืนทีอืน

ทังนี โดยมีขอบเขตตามหลักเกณฑ วธีการ และเงอนไขทีคณะกรรมการกําหนด







“คณะกรรมการ” หมายความวา คณะกรรมการกองทุนหมูบานและชุมชนเมืองแหงชาต ิ



“คณะกรรมการกองทุนหมูบาน” หมายความวา คณะกรรมการกองทุนหมูบานหรอคณะกรรมการ
กองทุนชุมชนเมือง แลวแตกรณี



“กรรมการกองทุนหมูบาน” หมายความวา กรรมการในคณะกรรมการกองทุนหมูบาน หรอ


กรรมการในคณะกรรมการกองทุนชุมชนเมือง แลวแตกรณี






“เครอขายกองทุนหมูบาน” หมายความวา องคกรทีเกิดจากการรวมตวของกองทุนหมูบาน





และชุมชนเมือง เครอขายกองทุนหมูบานและชุมชนเมืองจากระดบตาบล เปนระดบอําเภอ เปนระดบจงหวด






และเปนระดบภาค



“คณะกรรมการเครือขายกองทุนหมูบาน” หมายความวา คณะกรรมการ เครอขายกองทุน



หมูบานและชุมชนเมืองทุกระดบ แลวแตกรณี



“ประธานกรรมการ” หมายความวา ประธานกรรมการกองทุนหมูบานและชุมชนเมือง หรอ

ประธานกรรมการเครือขายกองทุนหมูบานและชุมชนเมืองทุกระดบ แลวแตกรณี




“ศูนยประสานงานเครือขาย” หมายความวา ศูนยประสานงานเครือขายกองทุนหมูบานและ






ชุมชนเมืองทุกระดบ แลวแตกรณี



“องคกรการเงนรายยอย” หมายความวา กลุมหรอองคกรการเงนอืน ๆ ในหมูบานและชุมชนเมือง







หมวด ๒

เครอขายกองทุนหมูบาน





ขอ ๕ เครอขายกองทุนหมูบาน เปนองคกรความรวมมือและเชือมโยงกันของคณะกรรมการ





กองทุนหมูบานและชุมชนเมืองในระดับตาง ๆ โดยมีวตถุประสงคและเปาหมายเดยวกนดวยการชวยเหลือ







หนา ๕๖
เลม ๑๒๓ ตอนพิเศษ ๕๙ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๔๙







หมูบาน อันไดแก ประธาน เลขานุการ เหรญญิก นายทะเบียน และกรรมการในตําแหนงอืน ๆ
โดยวธีการตกลงรวมกันของคณะกรรมการเครือขายกองทุนหมูบาน



ขอ ๑๒ การพนตาแหนงของคณะกรรมการเครือขายกองทุนหมูบานดวยเหตตอไปนี คอ









(๑) ตาย
(๒) ลาออก


(๓) พนจากวาระการเปนประธานกรรมการ หรอเปนกรรมการกองทุนหมูบาน


(๔) ตองคําพิพากษาถึงทีสุดใหเปนบุคคลลมละลายหรือถูกจําคุก ยกเวนความผิดโดยประมาท
(๕) วกลจรต หรอเปนบุคคลไรความสามารถ








(๖) คณะกรรมการเครือขายกองทุนหมูบานจานวนสามในสี มีมตใหพนจากตาแหนง


ขอ ๑๓ บทบาทหนาทีของคณะกรรมการเครือขายกองทุนหมูบาน ดงนี ้







(๑) กาหนดนโยบาย แนวทาง แผนงานและยุทธศาสตร การสงเสรม พัฒนาศักยภาพ



ขดความสามารถของกองทุนหมูบานและชุมชนเมือง และการบริหารจัดการเครือขายกองทุนหมูบาน


(๒) จดหาและจัดสรรเงนทุน ทรพยากร รวมถึงการบรหารจดการเงนทุนและทรัพยากรของ







เครอขายกองทุนหมูบาน



(๓) ดาเนินการและประสานการวิจย นิเทศ ตดตาม ประเมินผลและรายงานการพัฒนา




กองทุนหมูบานและชุมชนเมือง รวมถึงการดาเนินงานของเครือขายกองทุนหมูบาน

(๔) ดาเนินการจัดประชุม การอบรม สัมมนา และเสริมสรางการเรียนรูดวยกิจกรรมอืน ๆ




แกกองทุนหมูบานและชุมชนเมือง

(๕) จดทําระบบขอมูล และประชาสัมพันธผลสาเรจของกองทุนหมูบานและชุมชนเมือง







(๖) จดตงศูนยประสานงานเครือขายกองทุนหมูบาน







(๗) ออกระเบียบ หรอขอบังคบทีเกียวของกับสมาชิกและการรับสมาชิก การประชุม การทําบัญชี


รายรบ-รายจาย ของเครือขายกองทุนหมูบาน







(๘) ออกระเบียบหรอขอบังคบทีเกียวของกับสวสดการฌาปนกิจสงเคราะหของเครือขาย






กองทุนหมูบาน


(๙) การออกระเบียบหรอขอบังคบทีเกียวกบการจัดสวสดการและสวัสดการอืน ๆ ตองไดรบ











ความเห็นชอบจากคณะกรรมการ

หนา ๕๗
เลม ๑๒๓ ตอนพิเศษ ๕๙ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๔๙



หมวด ๔



การเงนและทรัพยสน






ขอ ๑๔ เครอขายกองทุนหมูบาน ประกอบดวยเงนและทรัพยสน ดงนี ้








(๑) เงนอุดหนุนทีรฐบาลจัดสรรให







(๒) เงนหรอทรพยสนทีมีผูบรจาคใหโดยปราศจากเงือนไข





(๓) เงนกูยม




(๔) ดอก ผล หรอผลประโยชนใด ๆ ทีเกิดจากกิจกรรมเครือขายกองทุนหมูบาน

(๕) เงนสมทบ เงนอุทิศจากกลุมหรอองคกรสมาชิก





(๖) เงนและทรัพยสินอืน ๆ ตามระเบียบทีเครือขายกองทุนหมูบานกําหนด









ขอ ๑๕ เหรญญิกเครือขายกองทุนหมูบาน มีหนาทีเกียวกบการเงนทังหมดของเครือขายกองทุน






หมูบานเปนผูจดทําบัญชี รายรบ รายจาย บัญชีงบดลของเครอขายกองทุนหมูบาน และเก็บเอกสาร









หลกฐานตาง ๆ ของเครือขายกองทุนหมูบานไวเพือตรวจสอบ อีกทังจะตองมีหลักฐานเปนหนังสือ




ลงลายมือชือของประธานเครือขายกองทุนหมูบาน หรอผูทําการแทนรวมกับเหรญญิกหรอผูทําการแทน









พรอมทังประทับตราของเครือขายกองทุนหมูบานทุกครง









ขอ ๑๖ ผูสอบบัญชี จะตองไมใชกรรมการหรอเจาหนาทีของเครือขายกองทุนหมูบาน












มีอํานาจหนาทีเรยกเอกสารทีเกียวกบการเงนและทรัพยสนจากคณะกรรมการเครือขายกองทุนหมูบาน






และสามารถเชิญกรรมการหรือบุคลากรของเครือขายกองทุนหมูบานเพือสอบถามเกียวกบบัญชีและ






ทรพยสนของเครือขายกองทุนหมูบานได



ขอ ๑๗ กาหนดใหเดอนธันวาคมของทุกป เปนเดอนสนปทางบัญชีของเครือขายกองทุนหมูบาน







หมวด ๕
การสนับสนุนเครือขายกองทุนหมูบาน








ขอ ๑๘ กาหนดใหสานักงานกองทุนหมูบานและชุมชนเมืองแหงชาต สนับสนุน และสงเสรม





เครอขายกองทุนหมูบาน ดงนี ้



หนา ๕๘
เลม ๑๒๓ ตอนพิเศษ ๕๙ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๔๙






(๑) สนับสนุน สงเสรมศักยภาพและขีดความสามารถของศูนยประสานงานเครือขายกองทุน


หมูบานทุกระดบ


(๒) สนับสนุน และสงเสรมองคความร และเทคโนโลยีสารสนเทศเพือการพัฒนากองทุนหมูบาน

















(๓) สนับสนุนวสด ครภณฑ เพือการบรหารจดการ และการดาเนินงานของเครือขายกองทุนหมูบาน
(๔) สนับสนุนงบประมาณ เพือการดาเนินกิจกรรมการสงเสรม และพัฒนาศักยภาพของเครือขาย





กองทุนหมูบาน และกองทุนหมูบาน




ขอ ๑๙ สนับสนุนและสงเสรมใหมีการบูรณาการของหนวยงานภาคีทังภาครฐ องคกรพัฒนา



เอกชน และองคกรเอกชน สนับสนุน สงเสรม พัฒนาศักยภาพ และขดความสามารถของเครือขาย



กองทุนหมูบานในทุกระดบ



บทเฉพาะกาล










ขอ ๒๐ ในวาระเริมแรกใหเครอขายกองทุนหมูบานทุกระดบทีไดจดตงแลวกอนมีระเบียบนี ้












ใหดาเนินการเลือกคณะกรรมการตามระเบียบนี ใหเสรจสนภายในระยะเวลา ๔๕ วน นับตงแต 



ระเบียบนีใชบังคบ









ขอ ๒๑ บรรดาทรพยสนของเครือขายกองทุนหมูบานทีเกิดขนกอนใชระเบียบนีใหถือวาเปน






ทรพยสนของเครือขายกองทุนหมูบานตามระเบียบนี ้


ขอ ๒๒ ภายในหนึงปนับแตระเบียบนีใชบังคบ ใหคณะกรรมการประเมินผลการดาเนินการ









ตามระเบียบนี เพือนํามาปรับปรง แกไขเพิมเตมระเบียบทีเกียวของตอไป










ประกาศ ณ วนที ๒๔ เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๙



สวทย คณกิตต ิ



ประธานกรรมการกองทุนหมูบานและชุมชนเมืองแหงชาต ิ


Click to View FlipBook Version