เคร่ืองมืองานช่าง
รายวชิ า การงานอาชีพ3 รหสั วชิ า ง23101
สอนโดย
นายเสน่ห์ ทพิ ย์รักษ์
ตาํ แหน่งครู วทิ ยฐานะ ครูชาํ นาญการพเิ ศษ
กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ
ความหมายและความสําคญั ของเคร่ืองมือชา่ ง
เคร่ืองมือช่าง หมายถงึ สงิ่ ที่ใช้ในการซอ่ ม สร้าง และดดั แปลง
เก่ียวกบั งานช่าง เช่น การดดั การตดั การตอก การวดั การเจาะ
การไส การเช่ือมประสาน การประกอบ การติดตงั้
เคร่ืองมอื ชา่ งเป็นสง่ิ จําเป็นสําหรับช่างทกุ คน ดงั นนั้ กอ่ นท่ีชา่ ง
จะทํางานต้องศกึ ษาเก่ียวกบั ชื่อ ประเภท วิธีการใช้และ
บํารุงรักษาเครื่องมอื ให้คงทนและปลอดภยั ตอ่ ตนเอง ทรัพย์สิน
และเพอื่ นร่วมงาน
ประเภทของเครื่องมืองานช่าง วิธีการใช้ การจดั เก็บและ
บาํ รุงรักษา
เคร่ืองมอื วดั (Measuring Tools)
1. บรรทดั เหล็ก(Steel Rule)
2. ตลับเมตร (Measuring Tapes)
หนว่ ยวดั ระบบเมตริก
หนว่ ยวดั ระบบองั กฤษ
เคร่ืองมือตอก (Hammers)
1. ค้อนหวั กลม (Ball Peen Hammer)
2.ค้อนหวั แบนและหวั มน(Cross-Peen Straight
Hammer)
3. ค้อนไม้หรือค้อนพลาสติก(Wood or Plastic – Tip
Hammer)
4. ค้อนหงอน (Curved-Claw Hammer)
เครื่องมือตดั (Cutting Tools)
1.เล่อื ยตดั เหลก็ (Hack Saw)
2.เล่อื ยฉลุ(Coping Saw)
3.เล่อื ยลนั ดา(Hand Saw)
4. เล่อื ยรอปากไม้
5.เล่อื ยหางหนู
6.การคดั คลองเล่ือย,การตะไบคมเล่ือย
เครื่องมือไขและขนั (Drivers Tools)
1.ไขควง(Screwdrivers)
1.1 ไขควงปากแบน(Slotted Screwdrivers)
1.2ไขควงแฉก(Phillip Screwdrivers)
1.3ไขควงออฟเซต(Offset Screwdrivers)
1.4ไขควงบลอ็ ก(Nutdrivers)
ไขควงตอก
2.ประแจ(Wrenches)
2.1ประแจปากตาย(Open Wrenches)
2.2ประแจแหวน(Ring Spanner Wrenches)
2.3ประแจบลอ็ ก(Socket Wrenches)
2.5ประแจเล่อื น(Adjustable Wrenches)
เคร่ืองมือเจาะ(Drilling Tools)
1.สว่าน(Drills)
1.1สว่านข้อเสือ(Bit Brace)
1.2สวา่ นเฟืองหรือสวา่ นจาน(Hard Drill)
1.3สวา่ นอตั โนมตั ิ(Automatic Drill)
1.4สวา่ นไฟฟา้ (Electric Drill)
2.สวิ่ (Chisels)
2.1ส่ิวปากบาง(Paring Chisels)
2.2สิ่วเจาะ(Mortise Chisels)
เครื่องมือจบั ยดึ (Clampling Devices or
Fixtures)
1.ปากกาจบั ยดึ ชิน้ งาน(Bench Vise)
2.ปากกาจบั ยดึ ชิน้ งานรูปตวั ซี(C-Clamp)
3.ปากกาจบั ไม้(Bar or Pipe Clamp)
4.ประแจจบั ท่อ(Pipe Wrench)
5.คมี (Pliers)
5.1 คีมปากขยาย
ปากคมี มลี กั ษณะโค้งมนและสามารถขยายออก ลด ให้แคบลง
ได้
เหมาะกบั การใช้งานที่เก่ียวกบั เคร่ืองกลและงานเครื่องยนต์
ประเภทตา่ ง ๆ
5. 2 คีมตดั ข้าง (คมี ปากจิง้ จก)
ปากคมี มีคมไว้สําหรับตดั ด้านข้าง และ สามารถใช้จบั ชิน้ งานได้
เหมาะกบั การใช้งานตดั และ จบั ชิน้ งาน
5.3 คีมปากแหลม
ปากคมี มลี กั ษณะเรียวแหลม และ มีขนาดเลก็
เหมาะกบั การใช้งานในทีแคบ และ งานไฟฟา้
5.4 คมี ตดั
ปากด้านข้างมลี กั ษณะเป็นคมตดั และชบุ แขง็
ใช้สาํ หรับตดั ป๊ินลอ็ ค ลวดสายไฟ และ ใช้ปอกสายไฟแบบบาง
5.5คีมลอ็ ค
ออกแบบเป็นพเิ ศษ ใช้งานเฉพาะ ปลายด้ามมสี กรูปรับ มแี บบ
ธรรมดา แบบปากแหลม แบบใช้งานเชื่อม แบบชนิดแคลมป์
ใช้สําหรับจบั หรือบบี ชิน้ งานท่ีแนน่ มาก,บบี ท่อนํา้ ยาแอร์
5.6 คีมถอด-ถ่าง แหวนลอ็ ค
5.6คมี ปากนกแก้ว
5.7คมี ปอกสายไฟ