หน่วยที่ 6 ทักษะการสื่อสารการนันทนาการ ในการจัดกิจกรรมนันทนาการ ผู้นำ นันทนาการมีความสำ คัญต่อการนันทนาการ เพื่อที่จะให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมนันทนาการได้รับ ประโยชน์ มีความพึงพอใจ มีความสนใจใน กิจกรรมนันทนาการ ผู้นำ จะต้องมีทักษะใน การสื่อสารอย่างดี เพื่อให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรม มีความสนใจ มีความสุขกับการเข้าร่วม กิจกรรมและเกิดทัศนคติที่ดี
ความหมายของการสื่อสาร การสื่อสาร (COMMUNICATIONS) หมายถึง กระบวนการถ่ายทอดข่าวสาร ข้อมูล ความรู้ ประสบการณ์ ความรู้สึก ความคิดเห็น ความต้องการ จากผู้ส่งสารโดยผ่านสื่อต่างๆ อาจเป็นการพูด การเขียน สัญลักษณ์อื่นใด การแสดงหรือการจัดกิจกรรมต่างๆ ไปยัง ผู้รับสาร ซึ่งอาจจะใช้กระบวนการสื่อสารที่ แตกต่างกันไปตามความเหมาะสมของตนเอง และคู่สื่อสาร โดยมีวัตถุประสงค์ให้เกิดการรับรู้ ร่วมกันและมีปฏิกิริยาตอบสนองต่อกัน บริบท ทางการสื่อสารที่เหมาะสมเป็นปัจจัยสำ คัญ ที่จะทำ ให้การสื่อสารสัมฤทธิ์ผล
ภาษาที่ใช้ในการสื่อสาร 1. วัจนภาษา หมายถึง ภาษาที่ใช้ถ้อยคำ เสียงพูดหรือเครื่องหมายแทนเสียงพูดที่มนุษย์ ตกลงใช้ร่วมกันในสังคม 2. อวัจนภาษา หมายถึง ภาษาที่ไม่ใช่ การพูดเป็นถ้อยคำ หรือเขียนเป็นลายลักษณ์ อักษร แต่เป็นสิ่งที่สามารถสื่อสารความหมาย ให้เกิดความเข้าใจตรงกัน เช่น กิริยาท่าทาง น้ำ เสียง สายตา หรือใช้วัตถุ การใช้สัญลักษณ์ และสิ่งแวดล้อมต่างๆ ในการสื่อความหมาย
ทักษะในการสื่อสาร การทำ กิจกรรมนันทนาการ มีจุดมุ่งหมาย ที่ต้องการทำ ให้ผู้ร่วมนันทนาการเข้าใจรับรู้เรื่อง ที่จัดขึ้น สิ่งที่ต้องคำ นึงถึงในการสื่อสาร ประกอบด้วย 1. ความแตกต่างของผู้เข้าร่วมกิจกรรม ผู้เข้าร่วมกิจกรรมถ้าเป็นกลุ่มที่มีความเหมือน กัน เช่น นักเรียน นักศึกษา การใช้การสื่อสาร จะง่าย แต่ถ้าผู้เข้าร่วมกิจกรรมมีความแตกต่าง กันทั้งวัย อาชีพ ประสบการณ์ จะต้องเลือกวิธี การสื่อสารที่เหมาะสม
2. สร้างความสัมพันธ์ ผู้นำ กิจกรรม ต้องสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับผู้เข้าร่วมกิจกรรม มีความเป็นกันเอง ทำกิจกรรมร่วมกัน ทำ ให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมรู้สึกเป็นพวกเดียวกัน พร้อมเปิดใจให้ความร่วมมือในการทำ กิจกรรม นันทนาการอย่างเต็มใจ และสนุกสนานไปกับ การทำ กิจกรรม 3. รับฟังความต้องการของผู้เข้าร่วม กิจกรรม ต้องมีทัศนคติที่ดีต่อผู้เข้าร่วมกิจกรรม ให้ความสำ คัญกับทุกคน สังเกตปฏิกิริยา ในขณะที่รับฟังว่ามีปฏิกิริยาในทางบวกหรือลบ เปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้แสดงความ คิดเห็น และมีปฏิสัมพันธ์กันอย่างสมํ่าเสมอ จะทำ ให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมรู้สึกไม่โดดเดี่ยว
4. เทคนิคการนำ เสนอ การที่จะทำ ให้ ผู้เข้าร่วมกิจกรรมเข้าร่วมกิจกรรมผู้นำ ต้องมี เทคนิคที่จะทำ ให้เกิดความสนใจผู้นำ ต้องมีวิธี เรียกความสนใจจากความสามารถพิเศษของ ผู้นำ กิจกรรม เช่น การร้องเพลงสั้นๆ การแสดง สิ่งเหล่านี้ผู้นำ จะต้องฝึกฝนและหาเอกลักษณ์ ของตนเอง นำ มาใช้ในการสื่อสาร เพื่อให้การ ดำ เนินกิจกรรมนันทนาการ เป็นไปด้วย ความราบรื่น บรรลุตามวัตถุประสงค์
หลักการเล่าเรื่องให้น่าสนใจ มีองค์ประกอบ ดังนี้ 1. การเลือกรูปแบบการเล่าเรื่อง การเล่าเรื่องใด จะต้องพิจารณาและตัดสินใจว่า จะใช้วิธีการเล่าเรื่องแบบใด เช่น การใช้บทบาท สมมติ การเล่านิทาน การเล่าประสบการณ์ การเล่าเรื่องประกอบการสาธิต การเลือก รูปแบบจะทำ ให้เรื่องที่เล่ามีความน่าสนใจ กระตุ้นความอยากทำ กิจกรรมให้กับผู้เข้าร่วม ทำ กิจกรรม
2. การใช้ภาษากายหรือภาษาท่าทาง ประกอบการเล่าเรื่อง จุดสนใจของผู้ร่วม กิจกรรมอยู่ที่ผู้เล่าเรื่อง ดังนั้นผู้เล่าต้องพยายาม ใช้ภาษากายประกอบ แสดงออกทางสีหน้า ท่าทาง การเคลื่อนไว เพื่อเสริมความเข้าใจของ ผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้เห็นภาพจริงประกอบการ อธิบาย ตลอดจนบุคลิกของผู้เล่าเรื่องต้องเข้าถึง กับเรื่องที่เล่า
3. การนำ เข้าสู่กิจกรรม เป็นขั้นตอนของ การที่จะเริ่มการทำ กิจกรรม เช่น การแบ่งกลุ่ม การเลือกเกม การร้องเพลงจะต้องดำ เนินการให้ ผู้เข้าร่วมเข้าใจกิจกรรมโดยการอธิบายด้วย ภาษาที่ง่าย ใช้นํ้าเสียงหนัก เบา ตามความ เหมาะสมขั้นตอนนี้จะเป็นขั้นตอนต่อเนื่อง จากการเล่าเรื่อง
สิ่งที่ต้องคำ นึงถึงในการนำ เสนอ ประกอบด้วย 1. เนื้อหาสาระ เป็นหัวใจของ การนำ เสนอ ซึ่งต้องมีลักษณะ ดังนี้ - สั้น กะทัดรัด ได้ใจความ - มีสาระ เนื้อหาน่าสนใจ - เหมาะสมกับเพศและวัย ของผู้เข้าร่วมกิจกรรม 2. สื่อที่ใช้ในการนำ เสนอ การเลือกสื่อ ต้องให้เหมาะกับสถานที่่ที่ใช้จัดกิจกรรมว่าเป็น กิจกรรมกลางแจ้ง หรือกิจกรรมในอาคาร การใช้สื่อก็จะแตกต่างกัน ต้องเลือกใช้สื่อต่างๆ ให้เหมาะสมกับเนื้อหาที่นำ เสนอ - รูปภาพ แผ่นชาร์ต - เสียงเพลง - อุปกรณ์เล่นเกม
3. ปฏิภาณไหวพริบของผู้นำ เสนอ ในการนำ เสนออยู่ในความรับผิดชอบของผู้นำ กิจกรรมนันทนาการ ซึ่งจะต้องดำ เนินการให้ เกิดความเรียบร้อย ความต่อเนื่องของกิจกรรม ผู้นำ ต้องตรวจสอบทุกอย่างเตรียมความพร้อม ก่อนการดำ เนินการในกรณีที่เกิดปัญหาต้องไร้ ความสามารถในการแก้้ปัญหาเฉพาะหน้า เพื่อให้กิจกรรมดำ เนินต่อไปได้