ของดี เกาะพะงัน

ประวัติความเป็ นมา

เม่อื พ.ศ. 2440 มกี ารจดั ระบบการปกครองทอ้ งถน่ิ เมอื งเกาะพะงนั ถกู ยบุ ไปรวมกบั เกาะส
มยุ เรยี กวา่ อาเภอเกาะสมยุ ดงั นน้ั เกาะพะงนั จึงมฐี านะเป็นตาบล มี 2 ตาบล คอื ตาบลเกาะ
พะงนั และตาบลบา้ นใต้

วนั ที่ 11 กนั ยายน 2513 (วนั ที่ประกาศในราชกิจจานเุ บกษา) กระทรวงมหาดไทยไดแ้ ยก
เขตทอ้ งทเ่ี กาะพะงนั เป็นกงิ่ อาเภอเกาะพงนั ตงั้ แตว่ นั ท่ี 1 ตลุ าคม 2513 ในขณะนน้ั ใชอ้ าคาร
รบั รองแขกของวดั ราษฎรเ์ จริญ เป็นที่ทาการอาเภอช่วั คราว

วนั ที่ 13 เมษายน 2520 ประกาศยกฐานะเป็น “อาเภอเกาะพะงนั ” และไดม้ พี ิธีเปิดป้าย
ท่ีทาการอาเภอเกาะพะงนั เมอื่ วนั ที่ 16 กมุ ภาพนั ธ์ 2521

เทศบาลตาบลบา้ นใต้ มพี ืน้ ท่ีประมาณ 84 ตารางกิโลเมตร คดิ เป็นเนือ้ ที่
โดยประมาณ 52,500 ไร่ ประกอบดว้ ยพืน้ ที่จานวน 5 หมบู่ า้ น จานวนหมบู่ า้ นท่ีมพี ืน้ ทเ่ี ตม็ ทง้ั
หมบู่ า้ น ไดแ้ ก่

(1.) หมทู่ ่ี 2 บา้ นนอก

(2.) หมทู่ ี่ 3 บา้ นเหนือ

(3.) หมทู่ ี่ 4 บา้ นคา่ ย

(4.) หมทู่ ่ี 5 บา้ นทอ้ งนายปาน

(5.) หมทู่ ี่ 6 บา้ นหาดรนิ้

นา้ ตกธารเสดจ็

“นา้ ตกธารเสดจ็ ” ปัจจบุ นั ตง้ั อยใู่ นอทุ ยานแหง่ ชาตนิ า้ ตกธารเสดจ็ อ.เกาะพงนั จ.สรุ าษฎรธ์ านี หา่ งจากฝ่ัง จ.สรุ าษฎร์
ธานีประมาณ 100 ก.ม. ปัจจบุ นั เราสามารถเดนิ ทางกนั ไดส้ ะดวกเพราะมเี รอื โดยสาร ทงั้ ประเภทเรอื ดว่ น เรือนอน
และเรอื เฟอรร์ ่ี เพื่อขา้ มไปยงั เกาะพงนั แตห่ ากยอ้ นไปเม่อื 100 กวา่ ปีกอ่ นนี้ ก็ตอ้ งยกยอ่ งวา่ พระองคท์ รงวิริยะอย่างย่ิง
ที่เสดจ็ ไปยงั เกาะพงนั
เรื่องราวระหวา่ งลน้ เกลา้ ร.5 กบั นา้ ตกธารเสดจ็ เร่มิ ขนึ้ เมอ่ื โปรดเสดจ็ นา้ ตกในเกาะพงนั มปี รากฏในแผนที่บอกแตว่ า่ มี
นา้ จืด ครนั้ เสดจ็ ไปทอดพระเนตรเหน็ เป็นลาธารใหญ่ จงึ เป็นท่ีสนกุ สนาน จึงพระราชทานนามวา่ "ธารเสดจ็ " เป็นท่ี
โปรดเสดจ็ ประพาสตลอดรชั กาล โปรดฯ ใหช้ า่ งสลกั ปีจลุ ศกั ราชที่เสดจ็ ไวท้ ชี่ ะงอ่ นหินทกุ ครง้ั
ทรงเสดจ็ ประพาสนา้ ตกธารเสดจ็ รวม 14 ครง้ั ระหวา่ งปี พ.ศ. 2432-2452 ปรากฏตามหลกั ฐานท่ีทรงจารกึ ไวท้ ่ี
กอ้ นหินบริเวณใกลๆ้ นา้ ตกธารเสดจ็ ทง้ั พระปรมาภไิ ธยยอ่ จปร. ตวั เลข และตวั อกั ษรตา่ ง ๆ ที่มจี ารกึ ไวน้ บั 10 แห่ง
นา้ ตกแห่งนีเ้ ป็นนา้ ตกท่ีมีขนาดใหญ่ท่ีสดุ ของเกาะพงนั ชาวเกาะพงนั ถือกนั วา่ เป็นสงิ่ ศกั ดสิส ทิ ธิส นอกเหนือจากลน้ เกลา้
ร. 5 แลว้ ตอ่ มายงั ปรากฏวา่ ร. 6, ร. 7 และในหลวงรชั กาลปัจจบุ นั กเ็ คยเสดจ็ ท่ีนา้ ตกแหง่ นีเ้ ช่นกนั

วดั ในตงั้ อยทู่ ่ีหมทู่ ี่ 3 ตาบลบา้ นใต้ อาเภอเกาะพะงนั วดั ในแหง่ นีไ้ มป่ รากฏหลกั ฐานการสรา้ งท่ี
ชดั เจน เจดยี ว์ ดั ในเป็นหลกั ฐานแสดงถึงการตง้ั ชมุ ชนสมยั รตั นโกสินทรต์ อนตน้ สถานแห่งชาติท่ี
11 นครศรธี รรมราช ไดข้ ดุ แตง่ โบราณสถานและขดุ ตรวจชนั้ ดนิ อย่อู าศยั ตวั โบราณ สถานอยใู่ น
พืน้ ท่ีวดั รา้ งในเขตธรณีสงฆข์ องวดั โพธิส หมู่ 2 บา้ นนอก ตาบลบา้ นใต้ อาเภอเกาะพะงนั ชาวบา้ น
เรียกกนั สืบมาวา่ วดั ใน บริเวณวดั ในมีโบราณสถานคอื เจดีย์ 3 องคซ์ ึ่งยงั คงสภาพอยมู่ ากท่ีสดุ

ความเป็นมาของประเพณีชกั พระทางทะเล อา เภอเกาะพะงนั จงั หวดั สุราษฎร์ธานี เร่ิม ตน้ ข้ึน
เม่ือใดไมป่ รากฏแน่ชดั โดยราว พ.ศ.2475 ไดม้ ปี ระเพณีชกั พระทางทะเลเกิดข้นึ แลว้ โดยมี
การจดั งานอยใู่ นบริเวณตาบลบา้ นใต้ บริเวณอา่ วบา้ นใต้ อา่ วบา้ นวกตุ่ม และบริเวณอา่ วทอ้ ง
ศาลา จากน้นั การจดั งานไดเ้ ร่ิม เปล่ยี นแปลงเหลอื สถานท่ีจดั งานบริเวณอ่าวทอ้ งศาลาเพียงท่ี
เดียวจนถึงปัจจุบนั ปี พ.ศ.2538 องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิน่ ไดใ้ หก้ ารสนบั สนุน
งบประมาณในการจดั กิจกรรมประเพณีชกั พระทางทะเลจนถงึ ปัจจุบนั มีองคก์ รปกครองส่วน

ทอ้ งถน่ิ ท่ีมสี ่วนเกี่ยวขอ้ งกบั การจดั งานประเพณีชกั พระทางทะเล 3 แห่ง ไดแ้ ก่ เทศบาล
ตาบลเกาะพะงนั เทศบาลตาบลบา้ นใต้ และเทศบาลตาบลเพชรพะงนั โดยเทศบาลตาบลเกาะ
พะงนั ไดเ้ ป็นหน่วยงานหลกั ในการจดั งาน ส่งเสริม และอนุรักษป์ ระเพณีชกั พระทางทะเล

"ควั่ วาย"วายหรือปลาหมึกยกั ษถ์ ือเป็นอาหาร ขนมไสด้ า ถอื เป็นขนมเฉพาะถ่นิ ของเกาะพะงนั อีกหน่ึง
ประจาถ่ินช้นั ยอดของเกาะพะงนั อยา่ ง ว่ากนั วา่ ชาวเกาะพะงนั ชาวเกาะสมุย รุ่นหา้ สิบปี ข้ึนไป
หารับประทานไดต้ ามร้านอาหารพ้ืนบา้ นในเกาะ ตอ้ งเคยไดล้ ิม้ ลองรสชาติ ขนมไสด้ าท่ีชาวเกาะพะงนั เรียกเสีย
พะงนั เป็นอาหารสาหรบั ชาว เกาะ เลยก็วา่ ได้ จนติดปาก แทจ้ ริงแลว้ มสี องไล้ คือไสถ้ วั่ กบั ไสจ้ นั อบั แลว้ แต่
ใครจะชอบทานปัจจุบนั ไดก้ ลายเป็นของฝากอนั ดบั หน่ึง ที่คน
เพราะมนั จะอาศยั แถวขอบเกาะทเ่ี ป็นโคด่ หินเลก็ เกาะพะงนั จะตอ้ งซ้ือไปฝากญาติพน่ี อ้ งท่ีอยแู่ ดนไกล หรือเมือ่
กลบั มาเยย่ี มบา้ น จะตอ้ งไปทานและเมอ่ื จะกลบั กต็ อ้ งซ้ือติด
หาไดใ้ นชว่ งนา้ ทะเลลดเท่านน้ั มอื ไปไวท้ าน จะไดห้ ายคิดถึงบา้ น

จดั ทาโดย
นาย จิรเดช ทบั เท่ยี ง

รหสั นักศกึ ษา 6340410714

รายงานเล่มนี้เป็ นส่วนหน่ึงของรายวชิ าทรัพยากรการทอ่ งเทีย่ ว