Bab 2 .docx kebangkitan nasionalsime

Bab Kebangkitan Nasionalisme

2

`

Pengenalan

1. Gerakan nasionalisme di Asia Tenggara berlaku kerana pengaruh dan
perkembangan idea nasionalisme di Barat.

2. Ia berkembang seiring dengan cara, matlamat dan ketokohan
pemimpin nasionalisme.

3. Nasionalisme yang berlaku dinegagara kita disebabkan oleh pelbagai
faktor yang seterusnya memberikan kesan kepada usaha membina
tamadun bangsa dan negara

4. Perkembangan Revolusi bermula pada tahun 1688 dengan
berlakunuya Revolusi Keagungan di England ia diikuti oleh Refvolusi
Amerika 1776, Revoluis Perancis 1789.

5. Ia merebak ke Asia apabila berlakunya Dahagi India1857, Pemulihan
Meiji 1868, Pan-Islamisme dan al-urwah al-Wuthqa 1883, Revolusi
Filipina 1896, Penerbitan Al-Imam 1906, Revoluis China 1911,
Sumpah Pemuda Indonesia 1928 dan Penubuhan Kesatuan Melayu
Muda di Tanah Telayu pada tahun 1937.

Revoluis Revolusi Revolusi Dahagi Pemulihan Gerakan
Keagungan Amerika Perancis India Meiji Pan-
1857 1868
England 1776 1789 Islamisme
1688 1883

Revolusi Penerbitan Revolusi Sumpah Penubuhan
Filipina Al-Imam China 1911 Pemuda Kesatuan
1896 1906 Sun Yat Sen Indonesia Melayu
Jose rizal
1928 Muda
1937

Kesimpulan Nasionalisme

2. 1 : Maksud Nasionalisme • Pelbagai tafsiran berkaitan
dengan pengertian

nasionalsme.

• Ia berdasarkan sejarah, corak

1. Ia bermaksud perasaan cinta yang mndalam terhadap bangsa dan perjuangan dan karisme

negara. pemimpin yang mendokong
2. Merupakan semangat kebangsaan yang menjelaskan sikap dan perjuangan
Ia merupakan perasaan cinta
pende3katan berkaitan dengan perjuangan menentang penjajahan • terhadap negara yang
serta pembelaan terhadap bangsa dan negara. mencetuskan keinginan
3. Gerakan untuk mencapai kebebasan politiok ekonomi dan sosial membina negara bangsa dan

daripada penguasaan asing. melahirkan identiti sendiri.

4. Semangat nasionalisme tidak sama antara negara dan zaman kerana • Satu gerakan untuk melahirkan

ia berkaitan dengan pengalaman sejarah dan pengaruh sekeliling perasaan kekitaan dengan
seperti keturunan, agama, Bahasa dan adat resam. menggunakan persamaan
kebudayaan dan pengalaman

Pendapat Tokoh berkaitan nasionalisme. sejarah yang bertujuan
membebaskan bangsa dan

Nasionalisme Kebangkitan negara daripada penjajahan
merupakan satu Nasionalisme • Gerakan mmpunyai matlamat
gerakan yang Melayu lebih
kepada sama iaitu membina bangsa
yang meletakkan kesetiaan kesedaran dan ketegasan diri yang bersatu padu dan
berdaulat.

seseorang hanya kepada pada dekad terakhir sebelum Perjuangan

negara atau bangsanya perang Dunia kedua. Ia menentang
-Hans Kohn - disebabkan oleh ancaman penjajahan

terhadap hak kepentingan hendaklah

orang Melayu serta faktor mempunyai pertsatuan

ekonomi. Ia juga timbul akibat perpadeuan yang amat kuat iaitu

Kita hendak kebimbangan masyarakat Nationj Fronts. Segala tenaga

menzahirkan terhadap sekularisme Barat yang menentang penjajahan

suatu bangsa yang melanda tanah Melayu hendaklah digunakan untuk

yang lebih tegap dan kuat. -Profesor William R. Roff- mencapai kemerdekaan dengan

Boleh berdiri di atas tapak tetap berpegang pada tatatertib

kaki kita sendiri dan Nasionalisme dan adab sopan bangsa Melayu
mengambil tempat kita yang merupakan dan agama Islam untuk menebus,
sebenar di sisi bangsa-bangsa fenomena merebut dan merampas kembali
lain yang tegap dan bersatu. sejagat yang hak mutlak bangsa kita yang telah
mengiuktiraf hak setiap bangsa ditenggelamkan
- Dato Onn Jaafar – didunia ini untuk menubuhkan
negaranya sendiri dan - Dr Burhanuddin al-
Nasiojnalisme Helmi –
Melayu gejala

baru hasil memindahkan kdaulatan

pernggabungan kepada rakyat. Ia menuntut Nasionalisme

Tanah Melayu oleh British, kesetiaan ulung individu digunakan untuk

tetapi nasionjalisme Melayu disalurkan kepada negara dan merujuk
wujud sejak zaman kesultanan bangsa tersebut. perjuangan

Melayu Melaka. Kesetiaan orang Melayu bagi

keapad raja merupakan ciri - Dr. R. Sunthralingam – mendapatkan kembali

nasionhalsme Melayu ketika m kdudukan unggul dalam

itu dan orang Melayu negara sendiri

berpegang fahaman

kebangsaan yang bersifat ke - Profesor Emeritus Tan

tanah Melayuan Sri Dr. Khoo Kay Kim

- Profesor Datuk Zainal

Abidin Whid

2. 2 : Perkembangan Idea Gambar : Revolusi Keagungan
nasionalisme di Barat 1688 England

1. Ia berkembang hasil daripada penentangan terhadap pemerintahan
beraja yang menjadi sImbol penindasan yang menggugat hak dan
kebebasan rakyat.

2. Revolusi Keagungan di England dan revolusi Perancis merupakan
contoh revolusi yang menolak pemerintahan beraja.

3. Manakala Revolusi Amerika merupakan perjuangan untuk
memperolehi kemerdekaan daripada penjajahan kuasa asing.

Revolusi Keagungan 1688
Sebab Penentangan1688

1. Ia berlaku di England disebabkan oleh keingingan menegakkan
kedaulatan Parlimen dan hak asasi rakyat

2. Berlaku disebabkan Raja james II yang membelakangkan parlimen
semasa menggubal undang-undang

3. Ahli parlimen bangkit menentang pemerintahan raja berkuasa
mutlak, ia disokong oleh Mary II dan suaminyan raja William of
Orangedari Belanda.

Perkembangan

1. Raja James ii telah melarikan diri ke Perancis.
2. Peralihan kuasa berlaku secara aman tanpa pertumpahan darah

mnyebabkan ia dikenali sebagai Revolusi Keagungan.
3. Semasa pemerintahan Mary ii dan William Of Orange, konsep

kedaulatan parlimen dan raja berperlembagaan dimantapkan
4. Bil of Right digubal untuk memberikan keutamaan kepada parlimen

untuk menggubal undang-uandang dan hak mengutip cukai.

John Locke, Ahli Falsafah Inggeris

Pemikiran John Locke

1. Menggubal Bill Of Right
2. Menghasilkan karya Two Treatise of government
3. Ia mempopularkan prinsip raja berperlembagaan
4. John Locke meno9lak konsep pemerintahan Raja berkuasa mutlak
5. Beliau menegaskan bahawa kerajaan patut diasaskan atas persetujuan

antara pemrintah dengan rakyat
6. Undang-undang perlu digubal bagi memenuhi hak asasi manusia.

Revolusi Amerika 1776

1. Ia merupakan reaksi orang Amerika menentang penjajahan British
Sebab Penentangan
1. Tindakan British tidak melindungi tidak melindungi hak penduduk Amerika

yang merupkan sebahagian daripada empayar British
2. Terdapat 13 buah tanah jajahan British di Amerika
3. Penduduk Amerika menentang akta yang diperkenalkan untuk memungut

cukai dijajahan tersebut.
4. Akta tersebut seperti Akta Pelayaran , Akta Gula, Akta Setem dan Akta Teh.
Perkembangan
1. Penduduk Tanah Jajahan melaungkan Slogan “Tiada Cukai tanpa perwakilan “
2. Pemimpin tanah jajahan telah menubuhkan kongres yang diketuai oleh

George Washinton
3. Mereka mengisytiharkan perang terhadap British untuk memperjuangkan

kemerdekaan Amerika
4. Kongres telah meluluskan Pengisytiharaan Kemerdekaan Amerika yang ditulis

oleh Thomas Jefferson pada bulan Julai 1776.
5. Perisytiharaan tersebut menegaskan sesebuah kerajaan mesti menjamin hak

kehidupan, kebebasan dan kebahagian, jika tidak rakyat berhak untuk
membentuk kerajaan baru.
6. Revolusi berakhir pada tahunh 1783 apabila British mengakui kemerdekaan
Amerika Syarikat.
7. 13 buah tanah jajahan digabu8ngkan dan di beri nama sebagai Amer4ika
Syarikat
8. Ia mengamalkan pemerintahanDemokrasi

SeRbaebvPoelnuesnitaPngearna:ncis 1789

1. Kemunculan idea nasionalisme yang memperjuangkan kebebasan.persamaan
dan persaudaraan oleh golongan pemikir Perancis seperti Jean Jacques
Rousseau (Rousseau) dan Voltaire.

2. Rousseau telah menulis The Social Contract yang mengemukakan keunggulan
suara rakyat bagi menjamin kesejahteraan masyarakat.

3. Suara rakyat digelar sebagai "hasrat umum" yang merupakan kata sepakat
golongan yang mempunyai kesedaran.

4. Menurut Rousseatt, kedaulatan suara rakyat lebih tinggi dan penting daripada
institusi raja dan birokrasi.

5. Pemerintahan Raja autokratik Raja Louis XVI dan golongan bangsawan yang
memonopoli pelbagai keistmewaan

6. Manakala rakyat pula dibebankan dengan pelbagai cukai.

Perkembangan Gambar : Jean Jacques
1. Golongan revolusi telah menggempur penjara Bastile dan membebaskan Rousseau (Rousseau)

tahanan politik dan seterusnya menggulingkan Raja Louis XVI .
2. Revolusi Perancis membawa kemunculan Republik Perancis yang mengakhiri

sistem pemerintahan beraja di Perancis.

Kesimpulan

1. Idea nasionalisme di Barat telah mencetuskan kesedaran dan kebangkitan rakyat dalam memperjuangkan
kedaulatan negara

2. Hak dan prinsip kedaulatan rakyat amat ditekankan di dalam perjuangan tersebut
3. Ia memberikan iktibar kepada kita tentang kepentingan ilmu pengetahuan bagi mkeningkatkan kesejahteraan

hidup
4. Idea tersebut tersebar di Luar Eropah dan juga di Asia dan Asia Tenggara.

Peristiwa Jamuan teh Boston

1. Peristiwa penentangan orang Amerika terhadap cukai Gambar : Jamuan The Boston
dan monopoli British dalam perjuangan teh di Amerika

2. Mereka membuang peti teh ke laut dari kapal Britih
yang berlabuh di Pelabuhan Boston.

3. Peristiwa tersebut menyebabkan berlakunya Revolusi
Amerika

Tiga Belas Tanah Jajahan
British di Amerika

1. Tanah jajahan British di Amerika Utara dikenali
sebagai Amerika British dari tahun 1607 hingga
tahun 1783.

2. Tiga Belas Tanah Jajahan British yang terletak di
sepanjang pesisir Atlantik mengisytiharkan
kemerdekaan dan membentuk Amerika Syarikat
pada tahun 1784, selepas Perang Kemerdekaan
Amerika.

Bill of Right

Beberapa kebebasan dan konsep utama yang Bill of Rights ditandatangani
dibentangkan dalam Bill of Rights seperti yang berikut: oleh William of Orange dan
Mary II yang menjadi
• Kebebasan memilih anggota parlimen tanpa campur tangan pemerintah di England selepas
raja atau ratu. penggulingan Raja James II.
• Kebebasan bersuara di parlimen. Bill of Rights dijadikan
• Kebebasan daripada campur tangan raja dengan undang- undang-undang pada tahun
undang (raja dilarang menubuhkan mahkamah sendiri atau 1689. Secara umumnya, Bill of
bertindak sebagai hakim sendiri). Rights mengehadkan kuasa
• Kebebasan untuk menghantar petisyen kepada raja. monarki, meningkatkan status
• Kebebasan menggunakan senjata untuk mempertahankan parlimen dan menggariskan
diri seperti yang dibenarkan dalam undang-undang. hak individu tertentu.
• Kebebasan daripada hukuman yang kejam dan luar biasa
serta ikat jamin yang berlebihan.
• Kebebasan daripada cukai khas diraja tanpa persetujuan
parlimen.
• Kebebasan denda dan penyitaan tanpa perbicaraan.
• Kebebasan daripada penjagaan tentera ketika aman dan

tanpa persetujuan parlimen.

2. 3 : Perkembangan
Nasionalisme di Asia

1. Ia merupakan kesinambungan idea nasionalisme di Barat

2. Ia berlaku kerana kesan pertembungan antara bangsa Eropah

3. Kedatangan kuasa penjajah Eropah di Asia telah mencetuskan

kebangkitan nasionalisme di India, China, Mesir, Empayar

Uthmaniyah dan Jepun. Nasionalisme India

Faktor Kebangkitan Dahagi India 1857
1. Merupakan reaksi penduduk tempatan terhadap dasar imperialisme British. Pemberontakan yang dilancarkan
2. Dahagi India 1857 merupakan titik tolak kebangkitan rakyat dan oleh sepoi atau askar upahan British
berbangsa India
perkembangan nasionalisme Ia merupakan reaksi terhadap
Perkembangan ancaman pengaruh British terhadap
1. Tahap awal nasionalsime memberi perhatian terhadap isu-isu sosial-agama. adat budaya dan agama masyarakat
2. Pertubuhan : Brahmo Samaj dan Arya Samaj mengiatkan rasa kecintaan setempat
terhadap budaya tempatan kesan daripada pengaruh budaya barat
3. Penghujung abad ke-19, kemunculan golongan intelektual akibat daripada Satyagraha
sistem Pendidikan barat Ia bermaksud bermaksud
4. Golongan tersebut telah memulakan Gerakan nasionalisme yang lebih berpegang teguh kepad
tersusun kebenaran. Konsep satyagraha
5. Mereka menubuhkan pertubuhan politik seperti National Congress ( INC ) menjadi asas perjuangan tanpa
pada tahun 1885 dan Liga Muslim 1906 keganasan.
6. Awal abad ke-20, muncul Gerakan nasionalisme yang bersifat kekerasan
yang diketuai oleh Golongan nasionalios Radikal seperti Bal Gangadhar Tilak
dan Bipin Chandra Pal.
7. Penentangan dilakukan secara militant terhadap British.
8. Selepas Perang Dunia pertama INC telah memperlihatkan dasar tidak
berkerjasama dengan British
9. Tindakan tersebut diterajui oleh Mahatma Gandhi yang menjadikan
satyagraha sebagai pegangan untuk mengerakkan nasionalisme di India.
10. Selepas Perang Dunia Kedua INC dan Liga Muslim telah membentuk
jawatankuasa Khas bagi merangka rancangan pembahagian India kepada
Negara India dan Pakistan pada 14 Ogos 1947
11. Pakistan diumumkan sebagai negara merdeka pada 14 Ogos 1947 dengan
Muhammad Ali Jinnah sebagai Gabenor Jeneral Pakistan
12. India mengisytiharkan kemerdekaan pada 15 Ogos 1947 dengan Jawaharlal
Nehru dilantik sebagai Perdana Menteri Pertama India

Nasionalisme China

1. Ia bertujuan mengukuhkan peradaban China dalam kalangan orang Cina daripada ancaman penguasaan politik dan
ekonomi oleh kuasa asing

Faktor Kemunculan
1. Penetangan terhadap kelemahan pemerintahan Dinasti Manchu ( Manchuria )
2. Ia dianggap sebagai orang luar dan kehilangan mandat
3. Masyarakat China hilang kepercayaan terhadap Dinasti Manchu yang gagal menghalang kemasukan pengaruh

Barat
4. Gerakan Nasionalisme seterusnya adalah bersifat anti-barat kerana menentang campurtangan kuasa Barat di

China.
5. Ia dipelopori oleh Dr. Sun Yat Sen yang mengemukakan tiga prinsip iaitu San Min Chu-I sebagai ideologi perjuangan

iaitu nasionalisme, demokrasi dan kebajikan sosial
6. Prinsip tersebut menjadi asas kepada Gerakan Revolusi China pada tahun 1911 yang berjaya menumbangkan

pemerintahan Dinasti Manchu dn kemunculan Sistem Republik di China.

Nasionalisme Empayar Uthmaniyah dan Mesir

1. Ia lahir daripada kesedaran untuk mempertahankan sistem pemerintahan Gerakan Islah
Islam dan agama islam yang diancam oleh imperialisme Barat pada abd ke-
19. 1. Ia merujuk Gerakan pemulihan
Islam yang dipelopori oleh Sayyid
2. Ia telah mencetuskan Gerakan Pan-Islamsime dan Gerakan Islah Jamal al-Din al-Afghani dan
Sheikh Muhammad Abduh
Gerakan Pan-Islamisme
Sebab Kemunculan
Peranan Sayyid Jamal al-Din al-Afghani 1. Imperialisme Barat di Mesir
1. Belai telah menubuhkan kumpulan al-Urwah al-Wuthqa ( Ikatan yang Kuat
2. Ia telah ditubuhkan untuk memperkuatkan p-ersaudaraan islam dan menyebabkan berlakunya
pertembungan kebudayaan
membawa kemajuan kepada umat islam antara Eropah Amerika dengan
3. Akhbar al-Urwah al-Wutlrya telah diterbitkan untuk menyebarkan idea kebudayaan tempatan
2. Ia mengubah budaya dan tradisi
nasionalisme iaitu seruan pemyatuan persaudaraan umat islam seluruh kepercayaan masyarakat
dunia supaya bangkit menghalang perluasan kuasa barat. tempatan
Perkembangan
Peranan Empayar Uthmaniyah 1. Gerakan Islah menyeru umat
islam supaya berpegang pada
1. Mengeluarkan fatwa menyeru umat islam yang ditindas penjajah Barat ajaran islam yang sebenarnya
bangkit berjuang Bersama-sama dengan Empayar Uthmaniyah. berpanukan al-Quran dan Hadith
bagi membaiki kehidupan
2. Khalifah Abdul hamid II mengerakkan idea Pan-Islamisme. masyarakat melepaskan diri dari
3. Gerakan ini telah mendapat sokongan umat islam seluruh dunia penjajahan.

termasuklah Tanah Melayu Kesimpulan Nasionalisme
4. Contohnya Kebangkitan Tok Janggut di Kelantan yang berjuang
1. Nasionalisme di Asia merupakan
menentang penjajahan British. Gerakan untuk menamatkan
penjajahan kuasa asing
Nasionalisme di Jepun
2. Ia juga menuntut perubahan
Faktor Perkembangan politik seiring dengan pembinaan
negara bangsa.
1. Ia digerakkan oleh pemerintah Jepun untuk kesedaran bagi mencapai
kemajuan dan mengelakkan ancaman imperialisme Barat. 3. Contohnya. di India. Mesir dan
China.
2. Gerakan pemulihan telah dilancarkan oleh Maharaja Mikado Meiji
dengan memberi penekanan kepada pemodenan mengikut model barat 4. Ia juga berlaku dalam bentuk
supayaJ Jepun dihormati oleh kuasa-kuasa Barat. gerakan pembaharuan dalam
negara untuk mengekalkan
Semangat Bushido kedaulatan seperti yang telah
1. Prinsip dan semangat Bushido telah dijadikan asa untuk membina berlaku di empayar Uthmaniyah
dan Jepun.
semangat nasionalisme dikalngan rakyat dan pemerintah smasa zaman
Pemulihan Meiji. Iktibar
2. Ia meliputi semua pembaharuan dalam semua aspek kehidupan yang
akan menjadikian jepun muncul sebagai negara perindustrian dan kuasa Kita hendaklah sentiasa
tentera yang kuat di Asia pda awal abad ke 20 berwaspada terhadap anasir
3. Atas desakan ekonomi dan nasionalisme melampau oleh glonongan asing yang boleh menjejaskan
tentera menjadikan Jepun sebagai kuasa imperialisme di Asia. kedaulatan bangsa dan negara
4. Semangat Bushido ialah sikap yang sanggup menanggung risiko,
bersungguh-sungguh mencapai cita-cita dan sedia berkorban demi
melaksanakan tanggungjawab terhadap ketua dan negara.

2. 4 : Perkembangan
Nasionalisme di Asia Tenggara

1. Ia bertujuan untuk membebaskan diri daripada penjajahan kuasa
barat

2. Ia berlaku di Filipina, Burma ( Myanmar ), Vietnam dan Indonesia
3. Di Thailand Gerakan nasionalismenya adalah bersifat menuntut

pembaharuan dalam pentadbiran ke arah mengekalkan kedaulatan
negara daripada anacaman Imperialisme.

Nasionalisme Filipina

1. Ia bertujuan untuk menghapuskan penjajahan kuasa asing. Gambar : Jose Rizal
2. Tokoh Nasionalisme ialah Jose Rizal, Adres Bonifacio dan Emillio Aquinaldo
Fokus Objektif SPM
Tahap Awal
1. Bersifat propaganda yang dipimpin oleh Jose Rizal Liga Filipina telah ditubuhkan
2. Gerakan ini menuntut Filipina dijadikan sebahagian daripada wilayah oleh Jos Rizal di Filipina. Apakah
tujuan ia ditubuhan ?
sepanyol yang mempunyai hak yang sama seperti bangsa Sepanyol.
3. Jose Rizal menubuhkan Liga Filipina pada tahun 1892 untuk mendesak A. Menuntut kemerdekaan
B. Melancarkan revolusi
kerajaan Sepanyol melakukan perubahan politik, sosual dan ekonomi di C. Mendesak perubahan
Filipina
Tahap Radikal politik
1. Kegagalan Gerakan propaganda telah mencetuskan idea Gerakan yang D. Menyokong kerjasama
lebih radikal.
2. Bonifacio menubuhkan Katipunan untuk memperolehi kemerdekaan dengan Amerika
Filipina melalui revolusi
3. Akhbar Kalayan telah digunakan oleh Katipunan dalam menyebarkan idea Jawapan : C – Mendesak
revolusi kepada rakyat perubahan politik
4. Katipunan telah dipimpin oleh Bonifacio Aquinaldo untuk mengerakan
Revolusi Filipina bagi menyingkirkan pemerintahan Sepanyol tetapi gagal. Bukti : Rujuk Buku teks muka
surat hal :
Kerjasama dengan Amerika Syarikat
1. Aquinaldo telah bekerjasama dengan Amerika Syarikat dan berjaya Fakta : Jose Rizal menubuhkan
Liga Filipina pada tahun 1892
mengusir Sepanyol dari Filipina untuk mendesak kerajaan
2. Aquinaldo telah membuat pengisytiharaan kemerdekaan pada tahun 1899 Sepanyol melakukan
perubahan politik, sosual dan
tetapi tidak diiktiraf oleh Amerika Syarikat. ekonomi di Filipina
3. Filipina telah diletakkan diopawah penguasaan dan penjajahan Amerika

Syarikat.
4. Semasa penjajahan Amerika Syarikat golongan nasionalisme Filipina telah

mengubah strategi perjuangan dengan menggunakan saluran diplomasi
melalui parti politik sederhana
5. Akhirnya pendekatan kerjasama ini membolehkan Sergio Osmena yang
merupakan pemimpin Parti Nasionalis dilantik menganggotai Dewan
Perhimpunan Filipina pada tahun 1907
6. Gerakan menuntut kemerdekaan diteruskan oleh golongan nasionalis
sehingga Perang Dunia Kedua.

Nasionalisme di Burma ( Myanmar )

Nasionalisme Tahap Awal Nasionalisme Selepas Perang
1. Ia adalah perjuangan golongan kelas menengah, Sami Buddha ( pongyi ), Dunia Pertama
1. Bercorak Revolusi yang
Thakin ( Siswazah Universiti ) dan golongan petani menentang imperialisme
Barat didokong oleh aliran
2. Ia digerakkan oleh golongan kelas pertengahan berpendidikan barat nasionalisme dan komunisme
berikutan pengaruh British yang mengancam kedudukan agama Buddha 2. Parti aliran Nasiojnalisme
3. Mereka telah menubuhkan Persatuan Belia Buddha pada tahun 1906 untuk ialah Viet Nam Quoc Dang-
mengekalkan agama Buddha, Pendidikan dan kebudayaan Burma. Dang ( VNQDD ) atau Parti
4. Persatuan tersebut telah menggunakan Isu Kasut untuk membangkitkan Nasionalis Vietnam pimpinan
nasionalisme Nguyen Thai Hoc
5. Isu kasut ialah perbuatan Orang British memakai kasut semasa memasuki 3. Parti Komunis Vietnam
kuil Buddha dianggap mencemari kesucian agama Buddha. ( PKV) diketuai oleh Ho Chi
Minh
Nasionalisme tahap Radikal 4. VNQDD adalah brteraskan
1. Golongan yang lebih radikal seperti U Ba Pe telah mengambialih Persatuan sistem demokrasi,
nasionalisme dan sosialisme
Belia Buddha 5. Parti tersebut telah
2. Nama Persatuan ditukar kepada Majlis Persatuan Am Kesatuan Burma melancarkan pemberontakan
3. Mereka mula memainkan isu bangsa Burma pada tahun 1930 untuk
4. Golongan sami Buddha menubuhkan Majlis Am Sangha Samagyi dan telah mengusir Perancis dan
menubuhkan kerajaan
melancarkan pemberontakan Saya San ( 1930 -1932 ) Republik Vietnam
5. Ia diketuai oleh Saya San ( bekas Pongyi ) yang mendapat sokongan Perancis telah menangkap
pemimpin VNQDD dan
golongan petani yang terbeban dengan pelbagai cukai. menghukum bunuh Nguyen
Gerakan Nasionalisme Anti Pemisahan Thai Hoc
1. Ia dipengaruhi oleh pengenalan Perlembagaan Burma 1935 yang 6. Parti Komunis Vietnam di
memisahkan Burma dengan India. bawah Ho Chi Min
2. Ia telah merangsang perjuangan kea rah berkerajaan sendiri meneruskan gerakan revolusi
3. Golongan Thakin menubuhkan Parti Do Bama Asiayone ( Kami Orang Burma) menentang Perancis.
untuk memperjuangkan Kemerdekaan Burma 7. Ho Chi Minh Berjaya
4. Aung San, Kyaw Nein dan U Nu merupakan pemimpin parti tersebut yang mengisytiharkan
mengelarkan diri mereka sebagai Thakin ( Tuan ) kemerdekaan Republik
5. Mereka mnegaskan Orang Burma mesti bertuankan orang Burma Demokratik Vietnam di
6. Dr. Baw Maw telah memenangi pilihanraya 1937 dan dilantik sebagai Hanoi, Vietnam Utara
Perdana Menteri Pertama Burma. 8. Hp Chi Min telah dilantik
sebagai presiden pertama.
Nasionalisme di Vietnam 9. Di Vietnam selatan berpusat
di Saigon berada dibawah
Faktor Kemunculan Nasionalisme pengaruh Perancis dan
1. Akibat daripada perubahan sosial politik dan sosioekonomi selepas Amerika Syarikat
10. Pada tahun 1976 Republik
kedatangan Perancis terutama selepas 1918. Vietnam telah terbentuk
Perkembangan Nasionalisme
1. Ia dipelopori oleh golongan bangsawan dan pegawai daripada golongan

Mandarin iaitu golongan yang menerima Pendidikan Confucius.
2. Golongan ini memperjuangkan pemulihan sistem pemerintahan beraja
3. Kemunculan golongan intelektual meningkatkan lagi kesedaran politik dan

anti-Perancis
4. Akhbar seperti Tribune Indige dan Cloche fele mengkritik penindasan

Perancis dan menuntut hak rakyat Vietnam

Nasionalisme di Indonesia
Tahap awal – Raden Adjeng Kartini
1. Isu pendidikan utk mengubah nasib rakyat akibat dasar penjajahan Belanda
2. Ia dipelopori oleh Radin Adjeng Kartini iaitu perjuangan utk memajukan

pendidikan wanita
3. Karya (surat) diutuskan kpd rakan-rakan di Eropah dibukukan dan

diterbitkan berjudul Hilang Gelap Terbitlah Terang pd 1911.
4. Karya diterjemah ke Bahasa Inggeris dgn judul Letters of Javanese Princess
5. Karya mendedahkan dasar diskriminasi Belanda yang menindas dan

membawa kemunduran kepada bangsa Indonesia.

Tahap Kedua – Perjuangan Pertubuhan
1. Lebih tersusun utk mempertahankan agama Islam dari r ancaman

sekularisme Barat di bawah Pertubuhan Muhammadiyah
2. Menjadi lebih radikal dibawah penubuhan parti politik seperti Sarekat

Islam, Parti Komunis Indonesia ( PKI ) dan Parti Nasional Indonesia ( PNI )
3. Peranan Soekarno menjadikan PNI sebagai sebuah Parti yang berpengaruh

Kongres Pemuda Indonesia

1. 1928 kongres melahirkan ikrar “Sumpah Pemuda” yg menjadi tonggak Raden Adjeng kartini dan Soekarno
nasionalisme

2. Tiga asas sumpah ialah Satu tanah air, Satu bangsa , Satu bahasa untuk
mewujudkan keutuhan negara bangsa

Pembentukan Pemaufakatan Perhimpunan Politik Kebangsaan Indonesia

1. Ia bertujuan untuk mengukuhkan perjuangan pertubuah
2. Soekarno telah telah mempelopori penubuhan Permaufakatan Perhimpunan

Politik Kebangsaan Indonesia ( PPPKI )
3. Ia merupakan gabungan organisasi dan parti politik Indonesia untuk

memperjuangkan kemerdekaan Indonsia.

Sarekat Islam

Latar Belakang

1. Pada tahun 1905, Sarekat Perkembangan
Pedagang Batik Arab
Indonesia ditubuhkan di 1. Kemunculan Sarekat Islam pada tahun 1912 di bawah pimpinan Omar Said
bawah pimpinan Raden Tjokroaminoto menandakan bermulanya gerakan politik untuk menuntut
Mas Tirtoadisurdjo. kemerdekaan daripada pihak penjajahan Belanda.

2. Pada tahun 1911, 2. Omar Said Tjokroaminoto mendaftarkan Sarekat Islam sebagai sebuah
pertubuhan ini dikenali pertubuhan yang bergerak dalam bidang politik dan agama, selain ekonomi di
sebagai Sarekat seluruh Indonesia.
Dagangan Islamiyah di
bawah pimpinan Haji 3. Pendaftaran Sarekat Islam menetapkan tujuan untuk memperjuangkan
Samanhudi. ekonomi umat Islam, mengembangkan pendidikan Islam, menyatukan pendapat
orang Islam dan membentuk kehidupan berdasarkan agama Islam.
3. Pada tahun 1912,
pertubuhan ini 4. Dengan tujuan baharu ini, pertubuhan ini berubah daripada sebuah badan
ditukarkan menjadi ekonomi, berkembang menjadi badan agama dan politik Islam.
Sarekat Islam di bawah
pimpinan Omar Said 5. Sarekat Islam mendapat sokongan kuat daripada golongan reformis Islam yang
Tjokroaminoto. terpengaruh dengan gerakan pembaharuan Islam di Timur Tengah.

4. Pada tahun 1923, 6. Kelantangan Sarekat Islam dalam memperjuangkan kemerdekaan dan membela
pertubuhan ini dikenali nasib penduduk peribumi menarik sokongan ramai.
sebagai Partai Sarekat
Islam di bawah pimpinan 7. Cawangan Sarekat Islam ditubuhkan di hampir semua kawasan di Indonesia.
Haji Agoes Salim. 8. Sehingga awal tahun 1920-an, Sarekat Islam muncul sebagai kuasa politik yang

dominan di Indonesia.

9. Perkembangan pesat Sarekat Islam menarik sokongan bukan Perkembangan PKI
sahaja dalam kalangan yang berminat dengan perjuangan
Islam, tetapi berlaku penyusupan golongan kiri, khususnya 1. Pada 23 Mei 1920, ISDV berkembang menjadi Partai Komunis
komunis ke dalam cawangannya. Indonesia (PKI). Sehingga tahun 1921, anggota ISDV
dibenarkan menyertai Sarekat Islam untuk menghadapi
10. Golongan komunis mahu menguasai Sarekat Islam yang persaingan dengan para pedagang Cina di Indonesia.
ketika itu muncul sebagai pertubuhan politik berpengaruh.
2. Sneevliet mendapati ISDV sukar mendapatkan sokongan
11. Mereka menggunakan Sarekat lslam melancarkan siri ramai di Jawa kerana pertubuhan ini merupakan sebuah
pemogokan dan pemberontakan di Jawa dan Sumatera. pertubuhan Eropah. Dengan itu, Sneevliet membuat
hubungan dengan Sarekat Islam.
12. Selain golongan kiri, terdapat juga sebilangan golongan
sekular yang turut berjuang dalam Sarekat Islam 3. Beliau berjaya mempengaruhi pemimpin Sarekat Islam
cawangan Semarang seperti Semaun dan Darsono.
13. Sementara itu, dalam kalangan golongan agama pula,
berlaku perpecahan antara golongan reformis dengan 4. Anggota ISDV menggunakan kemudahan yang diberi oleh
golongan ortodoks. Sarekat Islam dalam menyebarkan fahaman komunis.

14. Kemunculan pelbagai golongan dengan pelbagai aliran 5. Golongan komunis berusaha menguasai cawangan Sarekat
perjuangan menyebabkan Sarekat Islam mengalami Islam. Pada tahun 1920-an, anggota Sarekat Islam yang lebih
pergolakan dan akhirnya melemahkan organisasi politik sederhana dan konservatif sedar tentang penyerapan unsur
tersebut. komunis dalam sebahagian anggota dan cawangannya,
terutama cawangan di Semarang.
15. Pada tahun 1921, Sarekat Islam berpecah kepada dua, iaitu
Sarekat Islam Puteh dan Sarekat Islam Merah berikutan 6. Perkembangan ini menyebabkan berlaku persaingan dalam
pergeseran ideologi dalam kalangan pemimpin Sarekat Islam. kepimpinan antara pemimpin pusat Sarekat Islam dengan
kumpulan yang menyokong komunis di bawah Semaun.
16. Golongan komunis keluar daripada Sarekat Islam dan
menubuhkan Partai Komunis Indonesia pada tahun 1921. 7. Oktober 1921, dalam Kongres Keenam Sarekat Islam, Hadji
Agus Salim dan Abdul Muis telah mengharamkan anggota
17. Pada tahun 1923, pemimpin utama Sarekat Islam, Agus Salim Sarekat Islam daripada menjadi anggota parti lain pada masa
membersihkan Sarekat Islam daripada pengaruh komunis yang sama. Ia bertujuan menyekat Semaun dan kumpulannya
dan mengukuhkan perjuangan Sarekat Islam berdasarkan terus berkembang di Indonesia.
prinsip memperjuangkan kemerdekaan Indonesia dengan
berlandaskan perlembagaan yang berasaskan undang- 8. Dengan itu, kumpulan Semaun berusaha mengubah
undang Islam. pertubuhan bercorak sosial-demokratik kepada sebuah
pertubuhan komunis.
18. Setelah berjaya menyingkirkan pengaruh golongan komunis
dan sekular yang lain, Sarekat Islam mengalami krisis antara 9. Kemunculan PKI pada Mei 1920 menguatkan lagi
golongan reformis dengan ortodoks. Keadaan ini perkembangan komunisme dalam politik Indonesia.
menyebabkan ramai ahli dan pemimpin Sarekat Islam keluar
parti dan menyertai Persatuan Muhammadiyah dan 10. Pendirian PKI yang antikolonial dan antikapitalis membantu
Nahdatul Ulama. Kedua-dua persatuan ini tidak begitu PKI menyusup dalam semangat kebangsaan di Indonesia.
cenderung kepada perjuangan politik, sebaliknya
memberikan tumpuan kepada perjuangan meningkatkan 11. 1923, akibat tekanan daripada kerajaan Belanda telah
kedudukan sosial masyarakat Islam di Indonesia. menyebabkan beberapa pemimpin penting PKI meninggalkan
Indonesia, termasuk Tan Malaka. Dengan itu, kepimpinan PKI
19. Mulai pertengahan tahun 1920-an, peranan dan pengaruh mula berpindah kepada golongan pelampau seperti Darsono.
politik Sarekat Islam merosot. Hal ini menyebabkan
kedudukan golongan agama dalam gerakan nasionalisme di 12. Pada 25 Disember 1925, PKI melakukan pemberontakan
Indonesia semakin terpinggir, terutama apabila tertubuhnya terhadap pemerintahan Belanda. pemberontakan ini berjaya
Partai Nasional Indonesia pada tahun I927 pimpinan ditumpaskan oleh Belanda. Kesannya, pihak Belanda telah
Soekarno. menjalankan penangkapan besar-besaran, penahanan dan
pengusiran ke luar negara pemimpin komunis.
Parti Komunis Indonesia
13. Dengan itu, pergerakan PKI terpaksa berpindah ke bawah
Latar Belakang tanah sehingga Perang Dunia Kedua. Kemunculan PKI sebagai
sebuah pertubuhan rasmi juga dimansuhkan.
1. Pergerakan komunis mula dikesan di Indonesia sejak pada
tahun 1914 dengan pengasasan Indies Social Democratic 14. Sekitar tahun 1926, komunis Indonesia di bawah PKI bangkit
Association (Indischie Social Democratische
Vereeniging/ISDV) untuk menentang dan menamatkan pemerintahan Belanda di
Jawa dan Sumatera, tetapi tidak berjaya.
2. ISDV merupakan pertubuhan sosialisme yang pertama
ditubuhkan di Asia Tenggara pada tahun 1914. 15. Ekoran daripada itu, semakin ramai ahli komunis Indonesia

3. ISDV ditubuhkan di Semarang (Surabaya) dan diasaskan oleh melarikan diri ke Singapura dan negeri-negeri Melayu.
Henk atau Hendriclus Sneevliet, seorang Belanda yang Antaranya termasuk Alimin dan Moeso, diikuti oleh Tan
berpegang pada fahaman sosialisme. Malaka, Hasanoesi, Boedisoejitro, Sutan Perpateh, Winanta,
Soebakat dan Jamaluddin Tamin.

16. Walau bagaimanapun, usaha memperluas
pengaruh komunis di Tanah Melayu yang
dijalankan oleh pemimpin komunis Indonesia
tidaklah mendapat sambutan dalam kalangan
orang Melayu

Parti Nasional Indonesia

Latar Belakang Faktor Nasionalisme Rakyat

1. Pada 1922 pelajar Indonesia di Belanda menubuhkan 1. Kelemahan Raja Vajiravudh
Perhimpunan Indonesia berjuang ke arah merdeka dan tegas tidak a. Menimbulkan kegelisahan rakyat terhadap
bekerjasama dgn Belanda penguasaan politik oleh kerabat diraja
b. Nai Pridi Phanomyong dan Field Marshal
2. Perhimpunan berjaya mendapat sokongan. Phibulsongkram menubuhkan Parti Rakyat dan
3. Pada 1923-1927 ahli perhimpunan pulang ke Indonesia dan melancarkan Revolusi Thai
c. Menamatkan pemerintahan raja berkuasa
menubuhkan kelab pelajar di beberapa bandar mutlak
4. Kelab sebagai pusat perbincangan dan idea perjuangan. Paling d. Pemerintahan raja berpelembagaan
diperkenalkan dengan meletakkan raja
aktif Kelab Pelajar Bandung. kedudukan tertinggi tetapi tidak mencampuri
5. Jadi Soekarno menubuhkan Perserikatan Nasional Indonesia pd 4 urusan pentadbiran kerajaan yg dijalankan oleh
Perdana Menteri
Jun 1927 dan menukar nama kpd Partai Nasional Indonesia (PNI)
pimpinan Soekarno dan dibantu Ir. Anwari, Iskaq 2. Penguasaan Ekonomi oleh Kapitalis Barat dan
Tjokrohhadisoerjo, Sunarjo, Dr. Tjipto Mangunkusumo dan Ali orang Cina
Sastroamidjojo.
a. Perdana Menteri Phibul Songkram meluluskan
Matlamat PNI undang² menyekat penguasaan ekonomi org
1. Menuntut kemerdekaan mutlak. Cina dan menggalakkan peribumi terlibat dlm
2. Menyatukan rakyat Indonesia melalui gabungan parti politik ekonomi.

Indonesia. b. Semasa perang dunia kedua, dasar bekerjasama
3. Membentuk kerajaan demokrasi berparlimen yang dgn Jepun menyebabkan Thailand tidak dijajah
Jepun.
bertanggungjawab kepada semua rakyat.
4. Memartabatkan penggunaan bahasa Indonesia sebagai bahasa c. Thailand memperoleh semula hak wilayah di
IndoChina dan negeri utara Tanah Melayu
rasmi.
• Nama asal Thailand ialah Siam
Perjuangan PNI • Tahun 1939 tukar kepada Thailand

1. Secara radikal utk capai matlamat bebaskan Indonesia dr Belanda yang bermaksud “Tanah Bebas”
2. Usaha PNI: tidak bekerjasama dgn Belanda dan sebar idea melalui
Birokrasi Barat semasa Raja Mongkut
akhbar Banteng Priangan di Bandung dan Persatuan Indonesia di
Jakarta • Melantik 80 penasihat Barat
3. Semasa Kongres Pemuda keluar ikrar “Sumpah Pemuda” yg • Penasihat kewangan, pelabuhan,
menekankan “semua rakyat Indonesia adalah sebangsa, sebahasa
dan senegara” polis dr Britain
4. Soekarno menyatukan rakyat dan PNI dapat sambutan. • Penasihat Kastam dari Amerika
5. PNI gabungkan parti sedia ada apt Kelab Pelajar Surabaya, Budi
Utomo, Pasundan, Ikatan Sumatera, Sarekat Islam dan Kaum Syarikat
Betawi dalam Permuafakatan Perhimpunan Politik Kebangsaan • Penasihat ketenteraan dar Perancis
Indonesia PPPKI dan berusaha membentuk perpaduan
kebangsaan. Kesimpulan Nasionalisme di Asia Tenggara

Tahap Awal Nasionalisme di Thailand 1. Ia berkembqang daripada kesedaran
memperjuangkan hak bangsa dan untuk
1. Berbeza dgn negara lain yg bersifat antipenjajah dan memperjuangkan mendapatkan kemerdekaan
kemerdekaan
2. Di Thailand berbeza kkerana ia lebih
2. bertujuan mempertahankan kedaulatan negara serta tuntut penglibatan rakyat kepada usaha mempertahankan
kemerdekaan dan kedaulatan negara
dlm pemerintahan
3. Dipelopori Raja Thailand melalui diplomasi dan pemodenan Iktibar
4. Raja Mongkut membina hubungan baik dengan Barat seperti British, Amerika
Sumbangan Pemimpinj dalam usaha
Syarikat dan Perancis mngekalkan kedaulatan negara sewajarnya
5. Baginda menjalankan Langkah pemodenan dengan melaksanakan birokrasi Barat diteladani utnuk mengukuhkan peradaban
6. Penasihat dari Barat dibawa untuk melatih pegawai tempatan dalam bidang bangsa dan negara

kewangan, pelabuhan, kastam, ketenteraan dan polis
7. Guru Barat dari British untuk melaksanakan pendidikan Barat
8. Ia membentuk imej Thailand sebagai negara bersahabat dengan Barat
9. Dasar Mongkut diteruskan puteranya Chulalongkorn untuk menjadikan Thailand

negara bebas dr penjajahan Barat khususnya British

2. 5 : Kesedaran Nasionalisme di
Negara Kita

Zainal Abidin Ahmad (Za,ba)

1. Ia berlaku sejak zaman kesultanan melayu Melaka. • Beliau dikenali sebagai Za‘ba
2. Ia berkembang semasa menghadapi ancaman Siam dan British oleh mendapat anugerah Pendeta pada
tahun 1956.
tokohj-tokoh pejuang tempatan
• Beliau juga dianugerahi ijazah

kehormat oleh Universiti Malaya

Semasa Zaman Kesultanan Melayu Melaka (1959) dan Universiti Kebangsaan
Malaysia (1973).

1. Ia merupakan sejarah perjuangan bangsa hadapi ancaman luar • Penganugerahan ini berdasarkan

2. Usaha Sultan Muzaffar Shah dan Sultan Mahmud Shah harus disanjung kesarjanaan Za‘ba dalam bidang

3. Setelah undur dari Melaka Sultan Mahmud berusaha dapatkan Melaka pengajian Melayu, khususnya
kembali dengan melakukan 3 kali serangan terhadap Portugis namun gagal dalam memajukan bahasa Melayu
serta penglibatan aktifnya di

negara kita.

Perjuangan Sultan Kedah Peranan Za,ba
• Menyumbang tenaga dan fikiran
1. Sultan Abdullah Mukarram Shah menentang Syarikat Hindia Timur Inggeris
(SHTI) utk berbakti kpd masyarakat
Melayu dan Islam
2. Baginda berusaha dapatkan P. Pinang kembali yg sebahagian wilayah Kedah • Menyedarkan masyarakat ttg
3. Merupakan perjuangan terawal menentang British di Kedah kolonialisme dan imperialisme
• Khidmat bakti dlm kegiatan sosial
Perjuangan Pemimpin Tempatan dan penulisan akhbar, majalah,
buku
1. Kesungguhan menentang penjajah oleh Penghulu Dol Said, Dato’ Maharajalela, Pandak Lam,
Dato’ Bahaman, Rentap, Mat Salleh, Tok Janggut dan Haji Abdul Rahman Limbong hujung • Hubungan persahabatan dgn
abad 19 dan awal abad 20
Kaum Muda spt Sheikh Tahir
2. Bersifat setempat iaitu perjuangan menuntut kebebasan daripada ancaman luar dan Jalaludin dan Syed Sheikh al-Hadi
mendaulatkan wilayah serta tokoh luar negara Rashid
Rida
3. Kesedaran awal mendapat reaksi dan tindak balas keras dr penjajah hingga memaksa • Menghasilkan rencana dlm Utusan
masyarakat bergerak secara sederhana Melayu, Lembaga Melayu dan
Majalah Guru yg mengandungi
Perjuangan Gerakan Islah pemikiran Za’ba menyentuh soal
politik, ekonomi dan sosial org
1. Perjuangan tokoh agama sejak awal abad 20 Melayu
2. Dipelopori Sheikh Muhammad Tahir Jalaluddin, Haji Abbas Mohd Taha dan • Menguasai bhs Inggeris dan bhs
Arab dengan rencana ttg Islam
Syed Sheikh al-Hadi dlm majalah The Muslim
(Singapura) dan Islamic Review
Perjuangan Penulisan kreatif dan akhbar (London) awal 1920an
1. Kesedaran digerakkan oleh Zainal Abidin Ahmad (Za’ba), Muhammad • Bertugas di Biro Penterjemah,
Maktab Perguruan Sultan Idris dgn
Rakawi Yusuf, Abdul Rahim Kajai, Hajah Zainon Munshi Sulaiman (Ibu Zain) menerbitkan buku dlm bdg bahasa
dan Fatimah Yaakub spt nahu dan kamus serta novel.
Mengambip peluang kemuka
Perjuangan Pertubuhan sosioekonomi pemikiran kritikannya terhadapa
penjajah
1. Oleh golongan berpendidikan Inggeris dan Melayu spt Ibrahim Haji Yaakob, Ishak Haji • Semasa menjadi Ketua Jabatan
Muhammad, Ahmad Boestaman dan Burhanuddin al-Helmi Pengajian Melayu UM di
Singapura, Za’ba berhasrat
2. Walau hadapi kekangan kewangan, halangan undang-undang dan pengawasan ketat melihat wujudnya universiti yg
pemerintah perjuangan kritik dan sedarkan masyarakat tetap diteruskan guna bhs Melayu sbg pengantar.
• Hasratnya tercapai bila UKM
Kesimpulan Nasionalisme di Negara Kita ditubuhkan pd 1970. Cita²nya
melihat rakyat memainkan
1. TelaKhelasmima pwuuljuadnsama ada Sultan, pembesar, tokoh agama , wartawan, guru, penulis atau peranan dlm penubuhan isntitusi
pengajian tinggi menjadi
rakyat yg dizahirkan dlm pelbagai bentuk kenyataan
2. Melalui gerakan secara terbuka, setempat / melalui penulisan dan persatuan bagi

mempengaruhi masyarakat.

Teratak Za,ba

• Dirasmikan YAB Dato’ Seri Utama Tan Sri Mohd Isa Samad, Menteri
Besar Negeri Sembilan pada 5 Jan 2001

• Bangunan dari kayu cengal (penak) bercirikan rumah tradisi Negeri
Sembilan

• Terdpt paparan kisah Za’ba dan kerjaya
• Sumbangan semasa SITC melalui karya dan mesin taip yg digunakan.
• Peti nyanyi menunjukkan beliau minat seni
• Meja dan kerusi kayu asli digunakan Za’ba
• Ruang berkarya dipamerkan menggambarkan peribadinya

2.6 Faktor Kemunculan Gerakan Fokus Esei SPM
Nasionalisme Gerakan nasionalisme telah
berlaku di Tanah Melayu.
1. Ia didorong oleh beberapa faktor seperti peranan agama, penulisan Jelaskan bagaimanakah
kreatif, dan media cetak pengaruh luar dan serantau
menyemamarakkan semangat
2. Faktor lain seperti perkembangan sistm Pendidikan, yang berjaya nasionalisme di Taanah
melahirkan golongan intelektual dan pengaruh luar serta serantau Melayu?
juga menyemarakkan lagi nasionalisme menentang penjajah. Isi-Isi
• Kebangkitan Gerakan Pan
Peranan Agama
Islamisme
1. Pelajar yg belajar di Mesir terdedah dgn gerakan Islah pimpinan Sayyid • Pengaruh Gerakan Islah di
Jamal al-Din al-Afghani, Sheikh Muhammad Abduh dan Rashid Rida
Mesir
2. Gerakan Islah seru umat Islam kembali kpd ajaran Islam sebenar • Kemunculan Jepun
berpandukan al-Quran dan Hadis
sebagai kuasa besar
3. Gerakan ini utk menentang imperialisme Barat di negara Islam • Gerakan Revolusi China

Peranan Penulisan Kreatif dibawah Dr. Sun Yat Sen
• Idea perjuangan
1. Hasil sastera (novel, cerpen, puisi) dr nasionalis digunakan untuk
mengungkap keperitan hidup bangsa yang dijajah dan penderitaan rakyat Mahatma Gandhi di India
• Perjuangan Jose Rizal di
2. Dapat menaikkan semangat rakyat bg memahami realiti hidup dijajah
3. Melor Kuala Lumpur (Harun Aminurrashid) dan cerpen Cerita Awang Filipina
• Perjuaangan Soekarno di
Putat (Abdul Rahim Kajai)
4. Putera Gunung Tahan dan Anak Mat Lela Gila (Ishak Haji Muhammad Indonesia
Huraikan isi satu ppersatu
{Pak Sako}) menyindir penjajah dan mengingatkan anak bangsa akan dan rujuk buku teks hal
nikmat kebebasan

Peranan Media Cetak

1. Akhbar dan majalah menyalur maklumat dan penyebar berita
2. Akhbar Jawi Peranakan yang menegur camuprtangan British dalam

agama Islam di Singapura dan isu Bahasa Melayu
3. Akhbar Sekola Melayu digunakan sebagai Bahan pembacaan di sekolah

Melayu
4. Al-Imam, Neracha, Pengasuh yang memuatkan idea pembaharuan.
5. Fajar Sarawak yang diterajui oleh intelek Melayu mengkritik dasar

Brooke yg mengabaikan hak dan kepentingan bumiputera Sarawak

Peranan Sistem Pendidikan Fokus SPM Esei
1. Pendidikan moden Islam melalui penubuhan madrasah meniupkan
Jelaskan Faktor-Faktor yang
semangat pelajar awal abd ke 20 menyebabkan wujudnya
2. Madrasah al-Attas Johor Bahru, Madrasah al-Masyhur P. Pinang dan semangat nasionalimse di
Tanah Melayu? ( 8 )
Madrasah al-Idrisiyah Kuala Kangsar
3. Menerima idea nasionalisme melalui kunjungan ulama Kaum Muda dari Isi Jawapan

Sumatera Barat dan pelajar dari Mesir • Peranan agama
4. Raffles Institution di Singapura , Maktab Melayu Kuala Kangsar (MCKK) • Penulisan kreatif
• Media cetak
Maktab Perguruan Sultan Idris (SITC) telah melahirkan golongan yang • Sistem Pendidikan
memimpin rakyat menuntut hak untuk mendapatkan pendidikan • Kemunculan golongan
5. Pelajar didedahkan dgn idea tokoh falsafah Islam dan Barat yang
memaparkan kelemahan bangsa yg dijajah serta mendesak British intelektual
melakukan perubahan • Pengaruh Luar
6. SITC sbg medan ilmu utk berbincang dan hasilkan karya nasionalisme utk • Pengaruh serantau
sedarkan masyarakat
Jawapan penuh rujuk buku
Kemunculan golongan intelektual teks muka surat 34 – 35
Buku teks sejarah ting 4
1. Perkembangan sistem Pendidikan telah melahirkan golongan intelektual
seprti lepasan Timur Tengah contohnya Syed Sheikh al-Hadi yang Fokus SPM Objektif
mengerakkan idea pembaharuan dalam masyarakat
Manakah antara berikut
2. Terdapat lepasan Pendidikan Inggeris dan Melayu seperti Abdul Kadir merupakan pengaruh luar
Adabi, Dato’ Undang Rembau Abdullah Haji Dahan, Mohammad Eunos yang menyemarakkan
Abdullah, Ustaz Abu Bakar Mohd Said (Abu Bakar al-Baqir dan Ibrahim Haji semangat nasionalisme
Yaakob
A. Isu kasut di Burma
3. Menggunakan akhbar dan persatuan bersifat sosioekonomi dan politik utk B. Gerakan Islah di Mesir
menyedarkan rakyat C. Kemerdekaan Vietnam
D. Penubuhan madrasah
Pengaruh Luar dan Serantau
Jawapan B :
1. Kebangkitan Pan-Islamisme empayar uthmaiyah menyedarkan umat islam
untuk Bersatu padu menentang ancaman luar Rujuk buku teks hal 34

2. Pengaruh Gerakan Islah di Mesir mengesa umat islam melakukan Fakta : Pengaruh Gerakan
pembaharuan yang prograsif Islah di Mesir mengesa
umat islam melakukan
3. Jepun muncul sebagi kuasa besar dunia dan berjaya menewaskan Rusia pembaharuan yang
telah membuka mata penduduk tempatan untuk memperjuangkan nasib prograsif
mereka

4. Gerakan Revolusi China dibawah Dr. Sun Yat Sen telah menimbulkan
kesedaran nasionalisme.

5. Gerakan tersebut berjaya menewaskan kerajaan Manchuria dan
menubuhkan sebuah negara Republik China.

6. Ia membangkitkan kesedaran rakyat negara kita untuk menentang penjajah
7. Idea perjuangan Mahatma Gandhi di India menetang British tanpa

kekerasan menjadi inspirasi pergerakan nasionalisme di negara kita.
8. Perjuangan Jose Rizal di Filipina dan Soekarno di Indonesia mnyemarakkan

lagi semangat menentang penjajah dinegara kita.

Kesimpulan Faktor Kemunculan Gerakan Naionalisme

Peranan golongan agama, penulisan kreatif, Media cetak, sistem Pendidikan,
kemunculan golongan intelek dan pengaruh luar dan serantau telah menyemarakkan

lagi pergerakan nasionalisme di negara kita. Kesanya telah melahirkan golongan
intelektual yang berjuang melalui organisasi, penulisan kreatif dan penubuhan

persatuan bagi mendaulatkan negara

2.7 Perkembangan Nasionalisme

Akhbar Al-Imam

1. Ia boleh dilihat melalui tiga aspek iaitu : Diterbitkan 23 Julai 1906
a. Perkembangan nasionalisme yang dipelopori oleh golongan - Mengandungi idea ulama yg
intelektual menyeru umat agar kembali kpd
b. Melalui penulisan oleh guru, penulis dan wartawan yang ajaran Islam sebenar berpandukan al-
menghasilkan karya seperti akhbar, majalah, cerpen, serta puisi. Quran dan Hadis
c. Melalu kewujudan pertubuhan atau persatuan yang bersifat - Memuatkan perselisihan pendapat
sosioekonomi dan politik Kaum Muda dgn Kaum Tua ttg
beberapa isu berkaitan agama
Peranan golongan Intelektual - Berkembang di Negeri² Selat dan
kawasan lain di Alam Melayu.

Intelektual Berpendidikan Agama ( Kaum Intelektual Berpendidikan Inggeris Intelektual Berpendidikan

Muda ) 1. Maktab Melayu Kuala Kangsar Melayu
(MCKK) di tubuhkan pada tahun
1. Menyalurkan idea melalui gerakan Islah 1905 1. Maktab Perguruan Sultan Idris (SITC)
2. Agama Islam asas perjuangan dunia telah ditubuhkan pada 1922 dan
2. Ia bertujuan untuk melahirkan telah melahirkan kesedaran bangsa
akhirat intelektual berpendidikan Inggeris melalui usaha berikut :
3. Tokoh : Sheikh Muhammad Tahir dan berperanan dlm a. Peranan guru spt O.T Dussek,
perkembangan nasionalisme Abdul Hadi Hassan, Abdul Hadi
Jalaluddin, Syed Sheikh al-Hadi dan Haji Abdul Manan dan Harun
Abbas Mohd Taha 3. Tujuan asal untuk melatih anak Aminurrashid meniupkan
4. Mereka cenderung kepada gerakan Islah bangsawan bg diserapkan dalam kesedaran kpd pelajar
semasa menuntut di Timur Tengah pentadbiran kerajaan b. Pejabat karang mengarang
5. Kaum Muda telah menubuhkan diketuai Za’ba berjaya hasilkan
madrasah dan menyebarkan fahaman 4. Lepasan MCKK menggunakan buku berkualiti dan menjadi
Islah kedudukan mereka utk pemangkin mengasah bakat
6. Kesedaran kepentingan pendidikan menyuarakan hak mendapat pelajar dlm membangkitkan
madrasah menyebabkan lebih banyak pendidikan bagi orang Melayu nasionalisme. spt Buyong Adil
madrasah ditubuhkan seperti dan Abdul Hadi Hassan
a. Madrasah al-Attas di Johor Bahru, 5. Antara tokoh lepasan MCKK ialah c. Kemasukan bahan bacaan dari
Raja Chulan Raja Abdullah, Timur Tengah dan Indonesia
Johor Mahmud Mat, Muhammad Eunos menjadikan SITC taman ilmu
b. Madrasah al-Khairiah al-Islamiyah di Abdullah dan Raja Uda Raja mendedahkan pembaharuan
Muhammad dari negara luar
Pokok Sena, Kedah d. Kurikulum SITC ttg sejarah dan
c. Maahad al-Ehya Assharif, Gunung 6. Mereka bertugas sbg pegawai pendedahan keagungan
kerajaan menuntut British empayar Melayu di
Semanggol, Perak memperbaik taraf hidup org AlamMElayu bangkitkan
7. Kaum Muda menggunakan saluran Melayu dan membuka lebih kesedaran
banyak peluang pekerjaan kepada e. Mata pelajaran Anyaman dan
akhbar dan majalah spt Al-Imam, Al- org Melayu dalam jabatan Kesihatan serta Sukan penting
Ikhwan, Neracha, Tunas Melayu kerajaan dlm kurikulum
8. Idea kaum muda telah memberikan f. Pada tahun 1929 lahir
kesan yang positif kepada masyarakat 7. Menyalurkan idea dan tuntutan Pertubuhan Ikatan Pemuda
9. Antara kesannya ialah: dengan cara berbaik² dgn British Pelajar dan Ikatan
a. Membawa kemajuan dan Semenanjung Borneo yg
8. Akhbar Warta Malaya, Lembaga melahirkan persatuan radikal
pemodenan sikap dan pentafsiran Malaya dan Utusan Melayu iaitu Kesatuan Melayu Muda.
terhadap Islam digunakan untuk menyebarkan
b. Wanita diberi peluang belajar di idea dan tuntutan dengan cara
madrasah berbaik-baik dengan British
c. Menyatukan rumpun Melayu
d. Memajukan Islam melalui
pentafsiran baharu spt dibawa oleh
reformis Mesir

Terdapat matapelajaran anyaman
alamkurikulum di SICT

Perjuangan Melalui Penulisan

Peranan Akhbar dan Majalah Akhbar Masyarakat Cina

1. Mengetengahkan isu hak dan masa depan 1. Editor Akhbar cina meransang Gambar : Akhbar Cina
bangsa pemikiran masyarakat Huachiao Gambar : Akhbar India
(kaum Cina seberang laut) utk
2. Polemik Kaum Muda dengan Kaum Tua mengekalkan identiti,
3. Isu pentadbiran, ekonomi dan sosial memperjuangkan nasib wanita
4. Syarikat Jelutung Press menyuburkan dan menyemai perasaan cinta
akan negara China
penerbitan akhbar
5. Intelektual Melayu dan Inggeris terlibat dlm 2. Penulisan cenderung kpd
negara asal
perkembangan surat khabar Melayu awal
abd 20 3. Antara akhbar ialah Lat Pau dan
6. Contohnya Mohammad Eunos Abdullah Modern Daily News
menerajui Utusan Melayu dan Lembaga
Malaya 4. Menjelang abd 20 akhbar
7. Akhbar Warta Malaya, Warta Jenaka, Fajar Nanyang Tsung Hui Pao dan
Sarawak, Majlis dan Majalah Guru Chong Shin Yit Pao memuatkan
8. Pengarang spt Muhammad Yusof Abdul pemerintahan monarki serta
Hamid, Dato’ Onn Jaafar dan Abdul Rahim pergolakan politik di China
Kajai bersuara ttg pendidikan dan politik
tanah air 5. 1929 orientasi penulisan
9. Akhbr brbahasa inggeris aepertiThe Malay bersifat antiimperialisme
Mail dan The Malaya Tribune memuatkan
perkembangan sosiopolitik dan ekonomi 6. 1930an akhbar Nanyang Siang
negara Pao di Pulau Pinang
memperjuangkan soal kesatuan
Perkembangan di Sarawak sekerja dan keadilan
1. Akhbar Fajar Sarawak ditulis Muhammad sosioekonomi masyarakat kelas
bawahan
Rakawi Yusuf, Muhammad Awi Anang,
Muhd Daud Abdul Ghani serta Haji Abd Akhbar india Fokus SPM Objektif
Rahman menjadi saluran menyedarkan
kaum dijajah 1. Cenderung menerbitkan akhbar • Akhbar Warta
2. Seruan dlm Fajar Sarawak “fajar telah walaupun beroperasi dlm Malaya,
tersinsing, bangunlah wahai bangsaku” tempoh singkat
menggesa rakyat bangkit menuju kemajuan • Warta Jenaka,
2. Kandungan memperjuangkan • Fajar Sarawak,
Perkembangan di Sabah kepentingan politik dan sosial
masyarakat India di negara ini. Majlis
1. Kebanyakkan isu pendidikan, tanah • Majalah Guru
bumiputera dan kewangan petani 3. Antaranya Tamil Nesan dan
disuarakan oleh Ketua-ketua Anak Negeri Tamil Murasu. Apaaah isu yang diutarakan
dalam mesyuarat dan melalui aktiviti oleh akhbar-akhbar
persatuan sosiobudaya. 4. Akhbar The Indian dan Indian tersebut?
Pioneer memuatkan pemikiran
dan kepentingan perpaduan A. Hak masa depan bangsa
masyarakat kelas menengah B. Perpaduan kaum
India di negara ini. C. Benci kuasa asing
D. Penubuhan parti politik
5. Akhbar Tamil Nesan awalnya
diterbitkan oleh peniaga India Jawapan A ; menuntut
turut melaporkan kemeerdekaan
perkembangan di India dan
kepentingan sosiopolitik Fakta : Mengetengahkan isu
masyarakatnya. hak dan masa depan bangsa
lihat bukuteks ting 4 Hal:38

Perjuangan Melalui Penulisan

Novel Peranaan Abdul Rahim Kajai

1. Berjaya meniupkan semangat nasionalisme dikalangan 1. Abdul Rahim Kajai menghasilkan karya tentang

2. pnduduk. 2. kemasyarakatan, agama dan ekonomi .
Karya adalah bertemakan semnagat cinta akan negara dan Beliau juga mengkritik sikap orang Melayu yang
menghalang kemajuan dan tidak menyokong kemajuan
perjuangan membela nasib bangsa
bangsa sendiri.
3. Novel Mari Kita Berjuang oleh Abdullah Sidek mengajak 3. Contohnya, dalam memajukan pertanian, petani lebih
masyarakat memerdekakan diri dari aspek ekonomi
gemar mempercayai perkara karut seperti jampi serapah

daripada menggunakan nasihat pegawai pertanian ketika

Puisi itu.

1. Ia bertemakan cinta akan negara seperti : 4. Beliau juga mendesak British mengawal kemasukan
a) “Angan² dengan Gurindam” oleh Omar Mustaffa. buruh luar dan memberikan lebih peluang dan
b) “Sedarlah” oleh Mahmud Ahmadi. perlindungan untuk masyarakat Melayu, terutama dalam
c) “Semenanjung” oleh Harun Aminurrashid. bidang perusahaan.

d) “Serunai Pujangga” oleh Abdul Samad Ahmad Penglibatan Dalam bidang politik

Cerpen 1. Oleh sebab hasratnya untuk mengubah ekonomi
masyarakat Melayu
2. Ia bertemakan semangat pejuang, nasib bangsa dan cinta
akan tanah air melalui karya seperti 2. Beliau melibatkan diri dalam politik dengan menjadi
anggota Kesatuan Melayu Singapura, ahli Persatuan
a) “Rumah Besar Tiang Sebatang “ oleh Ishak Haji Melayu Pahang dan penggerak penubuhan Persatuan
Muhammad Melayu Selangor.
b) “Cerita Awang Putat” oleh Abdul Rahim Kajai
c) “Di Sini Kita Bukanlah Orang Dagang” oleh Karyaa-Karya
Shamsuddin Salleh
1. Abdul Rahim Kajai menghasilkan artikel dan cerpen yang
Abdul Rahim Kajai dianggap pelopor awal bidang cerpen keranamempunyai
ciri-cirinya yang tersendiri.
Sejarah Hidup
2. Beliau menjadi wartawan selama 13 tahun dengan
1. Dilahirkan di Setapak, Kuala Lumpur pada tahun 1894 dari
berkhidmat dalam beberapa akhbar Melayu .
sebuah keluarga yang berasal dari daerah Kajai, Minangkabau,
Sumatera. 3. Dalam bidang penulisan cerpen pula, tiga daripada

2. Mendapat pendidikan di Sekolah Melayu Setapak dan kumpulan cerpennya, iaitu Banyak Udang Banyak Garam,
Lain Padang Lain Belalang dan Pusaka Kajai menjadi saksi
kemudiannya ke Makkah untuk mempelajari agama Islam dan dan pusaka penting kepada kesusasteraan negara yang
Bahasa Arab selama tiga tahun (1906-1909)
selayaknya meletakkan beliau sebagai Bapa
3. Beliau mula menulis pada tahun 1917 dalam akhbar Wartawan.
Utusan Melayu dan Lembaga Melayu.

Jawaatn yang disandang

1. Menjadi Ketua Pengarang akhbar Saudara, Majlis dan
kemudiannya Warta Malaya. Pada tahun 1939, beliau
menjadi Ketua Pengarang akhbar Utusan Melayu sehingga
tahun 1941.

2. Semasa pendudukan Jepun, beliau diarahkan oleh Jepun
menjadi pemimpin akhbar Perubahan Baru dan
kemudiannya menjadi pengarang akhbar Malai Shinbun
Sya.

Perjuangan Melalui Persatuan

1. Ia memperlihatkan perkembangan yang bersifat sosiobudaya daan
politik

Kesatuan Melayu Singapura

1. Merupakan persatuan yang paling awal ditubuhkan pada tahu 1926 yang Kesatuan Melayu Muda
di asaskan oleh Mohammad Eunos Abdullah
1. Ditubuhkan paada tahun Mei
2. Tujuan KMS adalah : 1937 dan didaftarkan paada
a) Menggalakkan ahli bergerak aktif dalam pentadbiran tahun 1938 oleh Ibrahim Haji
b) Memperjuang kepentingan orang Melayu dalam politik dan Yaacob
pendidikan
c) Mementingkan pelajaran teknik dan pengajian tinggi 2. Kesatuan Melayu muda berjuang
mlalui akhbar Majlis.
3. Kejayaan KMS ialah
a) Ia mendorong penubuhan persatuan negeri lain seperti 3. Menentang British dgn
i) Persatuan Melayu Pahang mewujudkan satu gagasan
ii) Persatuan Melayu Selangor Melayu Raya (gabungan Tanah
iii) Persatuan Melayu N9 Melayu dan Indonesia)
b) Anggotanya adalah terdiri daripada kakitangan kerajaan
c) Bekerjasama dgn British dan meminta supaya lebih banyak peluang 4. Menyeru orang Melayu utk
diberikan kepada orang Melayu dalam pentadbiran “bangun sebagai satu bangsa
yang mempunyai tamadun dan
Persaudaraan Sahabat Pena (PASPAM) kesopanan di tanah airnya”
1. Ia ditubuhkan pada tahun 1934 di Pulau Pinang untukk menggalakkan
5. Dianggap radikal oleh British krn
ahlinya untuk bersatu dan bertukar-tukar pendapat. berani menyuarakan
penentangan terhadap kolonial
Perkembangan dan kejayaan dan membangkitkan perasaan
anti-British melalui penulisan
2. Antara taahun 1934-1939 PASPAM telah giat mengadakan perhimpunan akhbar dan majalah
tahunan seluruh Tanah Melayu
Kbat Sejarah
3. Usaha menyatukan pergerakan orang Melayu melalui kongres berjaya Bagaimanakah penggunaan persatuan
menghimpunkan wakil persatuan Melayu dan Brunei, Labuan dan Sarawak mampu meningkatkan semangat
utk mengutarakan isu kebangsaan nasionalisme di kalangan rakyat pada
hari ini?
Perkembangan Di Sarawak Isi Jawapan
1. Muhammad Rakawi Yusuf pengasas PASPAM cawangan Kuching yg • Memudahkan penyebaran idea

mempunyai hubungan baik dgn Kesatuan Melayu Singapura nasionalisme
2. Beliau bersama Johari Anang mengasaskan Persatuan Melayu Sarawak • Aktiviti dilakukan secara

(PMS) 1939 berkumpulan
• Pengurusan organisasi kemas
Perkembangan di Sabah
dan tersusun
1. Ramai tokoh bumiputera Sabah aktif dlm organisasi berbentuk penulisan • Mempunyai sumber kewangan
hingga membangkitkan kesedaran ttg pentadbiran di Sabah.
untuk bergerak
2. Kesedaran berpesatuan wujud akhir 1930an • Boleh menarik ramai golongan
3. Penubuhan cawangan PASPAM di Jesselton (Kota Kinabalu), Tawau dan
muda
Labuan 1939 meningkatkan kesedaran sosial dlm kalangan ahli.
4. Kebanyakan ahli PASPAM di Sabah terdiri drp guru sekolah Melayu,

pegawai rendah kerajaan dan peniaga spt Mohammad Yaakob,
Mohammad Shamsudin Osman dan Zakaria Gun

Persatuan Masyarakat Cina dan India

Persatuan Masyarakat Cina Persatuan Masyarakat India

1. Sebelum perang dunia kedua masyarakat Cina masih 1. Beberapapertubuhan ditubuhkan untuk menjaga
tumpu kepada keadaan berlaku di China kepentingan masyarakat india di Tanah Melayu

2. Dr. Sun Yat Sen berusaha menjalinkan hubungan 2. Antara persatuan yang ditubuhkan ialah
dengan pemimpin Cina di negara kita dengan Persatuan India Taiping dan Persatuan India
melawat Negeri-negeri Melayu Bersekutu sebanyak 4 Pulau Pinang
kali.
3. Pada tahun 1927, Persidangan India Semalaya di
3. Hal ini bagi mendapatkan sokongan kerajaan adakan di Kuala Lumpur dan dinegeri-negeri lain.
Manchuria di China
4. Tujuannya ialah membincangkan isu berkaitan
4. Terdapat masyarakat Cina memberi perhatian kepada dengan masyarakat india.
kebajikan dan perkembangan politik tempatan
5. Malayan Indian Association of Malaya telah
5. Contohnya masyarakat Cina yg lahir di Negeri-negeri ditubuhkanoleh G.V Thaver untuk golongan india
Selat / Cina Peranakan. yang dilahirkan di Tanah Melayu

6. Terdapat juga yg berpendidikan Inggeris spt Tan Jiak 6. Centrel India Association of Malaya CIAM) di
Kim. Mereka menubuhkan Persatuan Orang Cina tubuhkaan pada Oktober 1936 dibaawah bawah
Peranakan (SCBA) di Negeri² Selat. pimpinan Dr. A.M Soosay

7. SCBA menggalakkan pelajaran tinggi dan teknikal 7. Ia menggabungkan 12 persatuan India dan 4
8. Pada tahun 1915 Tan Cheng Lock berusaha dewan perniagaan

menghidupkan cawangan SCBA di Melaka dan beliau 8. Ia berjaaya mengembangkan idea nasionalisme
menuntut peluang berkhidmat dalam perkhidmatan masyarakat India di Tanah Melayu dan menjaga
kerajaan kebajikan mereka

9. Pergerakan disemarak lagi dgn lawatan Pandit
Jawaharlal Nehru ke Tanah Melayu 1937 (Kuala
Kangsar)

Persatuan Masyaarakat Sikh
1. Masyarakat ikh terlibat sbg pasukan keselamatan dan menjadikan berek

polis dan kuaters kerajaan serta gurdwara sbg tempat aktiviti sosial dan
keagamaan.
2. Gurdwara menjadi tempat penting bg masyarakat Sikh mengembangkan
kesedaran politik anti-British
3. Pada tahun 1902 Khalsa Diwan Malaya ditubuhkan di Taiping dan menjadi
persatuan berpengaruh utk menjaga kepentingan masyarakat Sikh

Persatuan India Muslim Tujuan penubuhan persatuan bagi
masyarakat India dan cina ialah
1. Ramai golongan india muslim melibatkan diri dlm perniagaan dan untuk menjaaga kepentingan
pentadbiran maasyarakat india dan Cina Di
Tanah Melayu.
2. Contohnya Sir Hussein Hasanal Abdoolcader merupakan ahli dalam Majlis
Perundangan Negeri² Selat / Straits Settlement Legislative Council (SSLC)

Kesimpulan Perjuangan nasionalisme Persatuan dan Media massa
Perjuangan nasionaalisme yang digerakkan oleh golongan intelektual dengan
mengguakan media maassa dan penubuhan persatuan telah mencetuskan
semangat kebangsaan sebelum perang dunia kedua.
Keupayaan golongan intelektual menggembleng tenaga untuuk mengerakkan
organisasi daan media massa demi perjuangan mendaaulatkan negeri bangsa.

2.8 Kesan Perkembangan Nasionalisme Kesan Sosial
1. Aspek Pendidikan
Kesan Politik
1. Usaha intelektual Inggeris dan KMS a. Tuntutan utk mendapatkan peluang
pendidikan oleh akhbar, majalah dan
a. Meningkatkan peluang pekerjaan dalam pentadbiran persatuan mewujudkan kesedaran utk
British belajar di madrasah dan sekolah Melayu

b. Bilangan org Melayu dalam Malayan Civil Service (MCS) b. Hal ini mendorong mereka menulis dan
bertambah dari 7 pd 1930 kepada 20 org pada 1937 menerajui majalah sendiri1

2. Dasar desentralisasi oleh British 2. Lepaasan SITC
a. Mendorong org Melayu lebih peka ttg masa depan a. Lepasan SITC meningkat drp 58 org pada
mereka Mac 1924 kepada 141 org pada September
b. Cuba mengembalikan kuasa sultan, residen dan Majlis 1940
Mesyuarat Negeri yg tercabar akibat pembentukan b. Mrk berkhidmat sbg guru utk meningkatkan
Negeri² Melayu Bersekutu 1896 taraf pendidikan
c. Orang Melayu mula suarakan kepentingan berpersatuan c. Muncul ramai guru wanita menyemarakkan
bg membincangkan soal politik hingga tertubuhnya nasionalisme
persatuan peringkat negeri
3. Penerbitaan majalah Bulan Melayu
3. Nasionalisme di China a. Pada tahun 1930 seorang guru wanita di
a. Mendorong golongan revolusi berikan perhatian Johor Bahru menerbitkan majalah Bulan
terhadap pendidikan masyarakat Cina. Melayu utk memuatkan berita kemajuan
b. Kelab bacaan dan pasukan drama ditubuhkan agar dan pendidikan wanita.
masyarakat Cina dapat membaca berita dari China b. Majalah ini tersebar serata Tanah Melayu
c. 1921 banyak sekolah Cina didirikan dengan dan Indonesia.
menggunakan bhs Mandarin sbg pengantar c. Pengerak utama majalah tersebut ialah Ibu
d. Ia bertujuan menggantikan dialek lain spt perkembangan Zain yang kerap mengingatkan wanita
yg berlaku di China kepentingan ilmu utk mengangkat
martabat wanita
4. Masyarakat India d. Menganjurkan Tabung Derma Pelajaran
a. Pada tahun 1930an dan 1950an muncul masyarakat Tinggi untuk anak perempuan Melayu
India yg lahir di Tanah Melayu Semenanjung
b. Mereka dikenali sbg “the Strait born people”
c. Mereka berusaha untuk membentuk identiti tersendiri 4. Penubuhan Persatuan oleh masyaaraakat india
d. Amat mementingkan perpaduan serta mula melihat dan Ceylon
perkembangan politik di Tanah Melayu a. Menubuhkan persatuan utk menjaga
kebajikan mereka
5. Sekatan British b. Contohnya E.E.C Thuraisingam (Presiden
a. Kemunulan nasionalisme menyebabkan British berhati- Malayan Rubber Estate Owner Association
hati dan mengadakan sekatan berjaya meningkatkan perusahaan getah
b. British menangkap dan memenjarakan Ibrahim Haji pada zaman kemelesetan ekonomi 1920an
Yaakob, Ishak Haji Muhammad dan Ahmad Boestaman di dan 1930an
Singapura pd 1941. Kemudian mrk dibebaskan Jepun
pada 1942 5. Tuntutan masyarakt Cina
a. Menjelang Perang Dunia Kedua golongan
intelek sedar perubahan politik semakin
bertambah
b. Masyarakat Cina meminta British
menimbangkan penglibatan mereka dlm
jawatankuasa kerajaan
c. Tan Cheng Lock (anggota Majlis
Perundangan Negeri² Selat (SSLC) menuntut
British menjaga kebajikan dan menyediakan
dana utk belajar dalam kalangan masyarakat
Cina

Kesan Ekonomi
1. Gesaan Kaum Muda

a. Menggesa memajukan diri dlm pendidikan dan ekonomi
membangkitkan semangat berniaga dlm kalangan org Melayu

b. Penubuhan persatuan kebajikan bernama al-Jamiah al-Khairiah
di Singapura

c. Persatuan ini berjaya membangkitkan semangat berniaga dan
menulis rencana berinformasi ttg kepentingan kemajuan

2. Penekaanan kepada Pendidikan
a. British menekankan pendidikan rendah kpd penduduk tempatan
telah menyukarkan usaha meningkatkan taraf hidup
b. Za’ba membangkitkan isu ini semasa mengajar di SITC telah
menyedarkan guru pelatih akan pentingnya pendidikan tinggi
dan kurikulum bahasa Inggeris

.