Serat Wedhatama Pupuh Sinom
Kompetensi Dasar Indikator
Pengetahuan 1. Menganalisis struktur dan kaidah
3.1 Menelaah teks Serat Wedhatama tembang Pocung dalam Serat
pupuh Pocung Wedhatama
Ketrampilan 1. Menyajikan 1bait karya tembang
4.1 Menulis syair tembang Pocung Pocung dengan bahasa sendiri
dengan bahasa sendiri serta menyajikan
secara tulis.
Serat Wedhatama Pupuh
Pocung
“ Ngelmu iku kalakone kanthi laku”
Serat Wedhatama Pupuh
Pocung
1. Ngelmu iku kalakone kanthi laku
lekase lawan khas
tegese khas nyantosani
setya budya pangekese dur angkara
Anggitanippun:
KGPAA.Mangkunagara IV
Serat Wedhatama KGPAA.Mangkunagara IV
❖ Serat Wedhatama iku salah setunggaling kasusastran
Jawa kang ngamot bab piwulang kang utama.
❖ Kasusastran iki kaanggit déning KGPAA. Mangkunagara
IV.
❖ Tembung Serat Wédhatama dumadi saka telung
wanda:
Serat : tulisan utawa kasusastran
Wédha : kawruh utawa ajaran
Tama : utama kang tegesé apik, dhuwur/luhur.
❖ Serat Wédhatama iki awujud tembang macapat.
❖ Tembang-tembang kang kamot sajroning Serat
Wedhatama: Pangkur, Sinom, Pocung, Gambuh lan
Kinanthi.
Serat Wedhatama Pupuh
Pocung
1. Ngelmu iku kalakone kanthi laku
lekase lawan khas
tegese khas nyantosani
setya budya pangekese dur angkara
Anggitanippun:
KGPAA.Mangkunagara IV
Pangertene Tembang Pocung
“ngelmu iku kalakone kanthi laku” Pocung iku nggambarake
mangsa nalika wis dipocong
utawa mati. Tembang pocung
iku nggambarake manungsa
lamun wis titi wancine
tinimbalan dening Gusti Kang
Maha Kawasa.
Watak Tembang Pocung
❖Sakepenake dhewe/ luwes
❖Lucu, gawe seneng
“cegah dhahar lawan nendra”
PathokanTembang Pocung
❖ Guru gatra yaiku: cacahing larik utawa baris saben
sapada(bait). Utawa aturane larik sajroning tembang.
❖ Guru wilangan yaiku: cacahing wanda (suku kata “kepati amarsudi, sudaning hawa & napsu”
saben sagatra. Utawa aturane wanda saben larik
sajrone tembang.
❖ Guru lagu yaiku: tibane swara (huruf vocal) ing
pungkasane gatra. Utawa aturane tembang kang
ngrembung bab dong ding utawa swara ing
sajroning tembang macapat.
Pathokan Tembang Pocung
Cakepan Guru gatra Guru Guru lagu
wilangan
1 u
2 12 a
3 i
4 6 a
8
12
Trap-trapan panulise tembang macapat:
1.Nemtokake jinise tembang macapat lan pathokan tembang
2. Milih tembung kang endah
Tuladha
titi laras tembang Pocung
Daftar Pustaka
Widaryatmo, Gandhung. 2016 Buku Prigel Basa Jawa X. Surabaya: Erlangga
Darminto, dkk. 2010. Bausastra Jawa Kamus Jawa Besar. Surakarta: Kharisma.
Sumber: internet, majalah, Youtube dll