คู่มือแบบประเมินคัดกรองสุขภาพจิตและจิตเวช

แบบทดสอบ MMSE – Thai 2002*

Mini – Mental State Examination : Thai version (MMSE – Thai 2002)

1.Orientation for time ( 5 คะแนน ) บนั ทกึ คำตอบไวท้ กุ ครั้ง คะแนน

(ตอบถกู ข้อละ 1 คะแนน) (ท้ังคำตอบทถ่ี กู และผดิ )

1.1 วนั นวี้ ันทเ่ี ทา่ ไร ……………………….. 

1.2 วนั นวี้ ันอะไร ……………………….. 

1.3 เดอื นน้เี ดือนอะไร ……………………….. 

1.4 ปนี ปี้ ีอะไร ……………………….. 

1.5 ฤดนู ฤ้ี ดอู ะไร ……………………….. 

2. Orientation for place ( 5 คะแนน ) (ใหเ้ ลือกขอ้ ใดข้อหน่ึง) (ตอบถูกข้อละ 1 คะแนน

2.1 กรณีอยทู่ ีส่ ถานพยาบาล

2.1.1 สถานทต่ี รงน้ีเรียกว่า อะไร และ......ช่อื วา่ อะไร ……………………….. 

2.1.2 ขณะนีท้ า่ นอยูท่ ีช่ นั้ ที่เทา่ ไรของตัวอาคาร ……………………….. 

2.1.3 ทอ่ี ยู่ในอำเภอ - เขตอะไร ……………………….. 

2.1.4 ท่ีนจ่ี ังหวัดอะไร ……………………….. 

2.1.5 ที่นีภ่ าคอะไร ……………………….. 

2.2 กรณีทอ่ี ยู่ทีบ่ ้านของผถู้ กู ทดสอบ

2.2.1 สถานทีต่ รงน้ีเรยี กวา่ อะไร และบา้ นเลขทีอ่ ะไร ……………………….. 

2.2.2 ทีน่ ่ีหม่บู า้ น หรือละแวก/คุ้ม/ยา่ น/ถนนอะไร ……………………….. 

2.2.3 ทน่ี ีอ่ ำเภอเขต / อะไร ……………………….. 

2.2.4 ที่นจี่ ังหวัดอะไร ……………………….. 

2.2.5 ที่น่ีภาคอะไร ……………………….. 

3. Registraion ( 3 คะแนน )

ต่อไปนเ้ี ปน็ การทดสอบความจำ ดิฉนั จำบอกชอื่ ของ 3 อย่าง คุณ (ตา , ยาย....) ต้ังใจฟังใหด้ ีนะ

เพราะจะบอกเพียงคร้ังเดียว ไม่มีการบอกซ้ำอีก เมอื ผม (ดิฉนั ) พูดจบ ให้ คุณ(ตา,ยาย....)

พูดทบทวนตามท่ีไดย้ นิ ใหค้ รบ ท้ัง 3 ช่ือ แล้วพยามจำไว้ใหด้ ี เดย๋ี วดิฉันจะถามซ้ำ

 การบอกชอ่ื แต่ละคำใหห้ า่ งกันประมาณหน่งึ วนิ าที ตอ้ งไมช่ า้ หรอื เร็วเกินไป

( ตอบถกู 1 คำได้ 1 คะแนน )

 ดอกไม้  แมน่ ำ้  รถไฟ ……………………….. 

ในกรณที ที่ ำแบบทดสอบซ้ำภายใน 2 เดือน ให้ใชค้ ำวา่

 ต้นไม้  ทะแล  รถยนต์ ……………………….. 

4. Attention/Calculation ( 5 คะแนน ) (ให้เลอื กข้อใดขอ้ หนงึ่ )

4.1 ขอ้ นี้เปน็ การคิดเลขในใจเพ่ือทดสอบสมาธิ คุณ (ตา,ยาย....) คดิ เลขในใจเปน็ ไหม ?

ถา้ ตอบคิดเปน็ ทำขอ้ 4.1 ถ้าตอบคิดไมเ่ ปน็ หรอื ไม่ตอบใหท้ ำข้อ 4.2“ข้อน้คี ดิ ในใจเอา 100 ตัง้ ลบออกทล่ี ะ 7

ไปเรื่อยๆ ไดผ้ ลเท่าไรบอกมา …… …… …… …… …… …… …… …… 

บันทึกคำตอบตวั เลขไว้ทุกคร้ัง (ทงั้ คำตอบท่ถี กู และผดิ ) ทำท้ังหมด 5ครงั้

ถา้ ลบได้ 1,2,หรอื 3 แลว้ ตอบไมไ่ ด้ กค็ ดิ คะแนนเทา่ ท่ที ำได้ ไมต่ อ้ งย้ายไปทำข้อ 4.2

4.2“ผม (ดิฉนั ) จะสะกดคำวา่ มะนาว ใหค้ ณุ (ตา , ยาย) ฟงั แล้วใหค้ ณุ (ตา , ยาย) สะกดถอยหลังจากพยญั ชนะตวั หลงั

ไปตัวแรกคำวา่ มะนาวสะกดว่า มอม้า-สระอะ-นอหนู-สระอา-วอแหนว ไหนคุณ(ตา,ยาย)

สะกอถอยหลงั ให้ฟงั ซิ …… …… …… …… ……

ว านะ ม

51

5.Recall ( 3 คะแนน)

เมอ่ื สกั ครทู่ ใี่ หจ้ ำของ 3 อย่างจำได้ไหมมอี ะไรบ้าง” ( ตอบถกู 1 คำได้ 1 คะแนน )

 ดอกไม้  แม่นำ้  รถไฟ ……………………….. 

ในกรณที ่ที ำแบบทดสอบซำ้ ภายใน 2 เดือน ให้ใชค้ ำว่า

 ต้นไม้  ทะแล  รถยนต์ ……………………….. 

6. Naming ( 2 คะแนน)

6.1 ยื่นดินสอให้ผถู้ ูกทดสอบดแู ลว้ ถามวา่

“ของส่งิ นเ้ี รียกว่าอะไร” ……………………….. 

6.2 ชนี้ าฬิกาขอ้ มอื ให้ผถู้ ูกทดสอบดแู ล้วถามว่า

“ของสง่ิ นเี้ รียกวา่ อะไร” ……………………….. 

7. Repetition (1 คะแนน)

(พดู ตามได้ถูกตอ้ งได้ 1 คะแนน)

ตั้งใจฟังผม (ดฉิ นั ) เมื่อผม (ดฉิ ัน) พูดข้อความนี้

แลว้ ใหค้ ุณ (ตา,ยาย)พดู ตาม ผม (ดฉิ ัน) จะบอกเพียงคร้ังเดยี ว

“ใครใครข่ ายไก่ไข” ……………………….. 

8.Verbal command ( 3 คะแนน)

ขอ้ นฟี้ ังคำสง่ั “ฟงั ดๆี นะเดยี๋ วผม (ดิฉัน)จะสง่ กระดาษใหค้ ุณ แลว้ ให้คุณ (ตา , ยาย....)

รับดว้ ยมือขวา พับครึ่งกระดาษ แล้ววางไวท้ ี่............”(พ้นื ,โตะ๊ ,เตียง)

ผู้ทดสอบแสดงกระดาษเปลา่ ขนาดประมาณ เอ-4

ไม่มรี อยผบั ใหผ้ ูถ้ ูกทดสอบ

 รบั ดว้ ยมอื ขวา  พบั คร่งึ  วางไวท้ ่ี”(พ้นื ,โตะ๊ ,เตยี ง) ……………………….. 

9. Written command (1 คะแนน)

ตอ่ ไปเปน็ คำสัง่ ท่ีเขียนเป็นตัวหนังสอื ต้องการให้คณุ (ตา , ยาย....) อ่าน

แล้วทำตาม (ตา , ยาย....) จะอา่ นออกเสยี งหรืออ่านในใจ

ผทู้ ดสอบแสดงกระดาษที่เขยี นว่า “หลบั ตาได้” หลบั ตาได้ ….…………………….. 

10. Writing (1 คะแนน)

ขอ้ นี้จะเป็นคำสัง่ ให้ “คณุ (ตา , ยาย....) เขียนข้อความอะไรกก็ ท็ ่ีอ่านแลว้ รู้เรื่อง

หรือมคี วามหมายมา 1ประโยค” ..........................

 ประโยคมีความหมาย ……………………….. 

11. Visuoconstruction (1 คะแนน)

ขอ้ น้เี ปน็ คำสง่ั “จงวาดภาพใหเ้ หมอื นภาพตวั อยา่ ง”

(ในชอ่ งว่างดา้ นขวาของภาพตวั อยา่ ง) ……………………….. 

คะแนนเต็ม 30

52

MIMSE-THAI 2002

ระดับการศกึ ษา คะแนน Sensitivity Specificity Positive Negative Efficiency

จดุ ตัด เต็ม Predictive Predictive 54.3
76.3
value value 92.4

ไมไ่ ด้เรียนหนังสือ ≤ 14 23 35.4 76.8 64.5 50.0

(อ่านหนงั ไม่ออก)

จบ ≤ 17 30 56.6 93.8 88.9 71.0

ประถมศึกษา

สงู กว่า ≤ 22 30 92.0 92.6 91.2 93.3

ประถม

สถาบนั เวชศาสตร์ผู้สงู อายุ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข

แบบทดสอบสภาพสมองเสือ่ มเบื้องต้นฉบบั ภาษาไทย MIMSE-THAI 2002

53

แบบประเมนิ ความจำ

ข้อ ญาติของท่านมีอาการต่อไปนี้หรอื ไม่ มี ไมม่ ี
(ใช)่ (ไมใ่ ช)่

1. ชอบถามคำถามเดมิ ซ้ำๆ คะแนน
คะแนน
2. หลงลืมบ่อยขึ้น มปี ัญหายงุ่ ยากเรื่องความจำระยะสน้ั

3. ต้องมีคนคอยเตือนให้ทำกจิ กรรมทจ่ี ำเป็น

4. ลมื วนั นัด ลมื โอกาสทสี่ ำคัญของครอบครวั เช่น วันเกดิ วันครบรอบ

แตง่ งาน หรือวันหยุดพิเศษ

5. ดซู มึ ลง เศรา้ หมอง หรือร้องไห้บ่อยกว่าเดมิ

6. เร่ิมมีความย่งุ ยากในการคิดเลข คดิ เงนิ หรอื ลำบากมากขน้ึ ในการดูแล

จดั การเร่อื งเงนิ ทอง

7. ไม่สนใจกจิ กรรมที่เคยชอบทำ เชน่ งานอดเิ รกทเ่ี คยทำ กจิ กรรมสังคมทเ่ี คย

ไป

8. เรมิ่ ตอ้ งมีคนคอยชว่ ยเหลอื ในกจิ กรรมประจำวนั เชน่ การรับประทาน

อาหาร

9. หงดุ หงิด อารมณ์เสยี บ่อยขึน้ ช่างสงสัย เริม่ เหน็ ไดย้ ิน เชอื่ ในส่งิ ท่ไี ม่เป็น

จริง

10. เรม่ิ มีปัญหาเรื่องทิศทาง (ถ้าเคยขับรถกห็ ลงทางบ่อย จำทิศทางไม่ได้ ขบั รถ

อันตราย ไม่ปลอดภยั หรือเลิกขบั รถไปเลย)

11. มีความยุ่งยาก ลำบากในการหาคำพุดที่ต้องการจะพดู เรยี กชอ่ื คนสงิ่ ของไม่

ถูก พูดไม่จบประโยค

คนปกติ คะแนนรวม < 4

ผู้ท่ีอยใู่ นข่ายสงสยั มีภาวะสมองเสอื่ มชนดิ อัลไซเมอร์ คะแนนรวม ≥ 4

54

แบบประเมนิ ความเส่ียงต่อการพลัดตกหกล้ม Morse (Fall risk assessment tool: Morse)

รายการ เกณฑก์ ารให้คะแนน คะแนน คะแนนที่ได้

1. ประวตั กิ ารพลัดตกหกล้ม: มี ไม่ใช่ 0

การพลดั ตกหกล้มระหว่างอยู่ ใช่ 25

รักษาหรอื ตกหกล้ม ภายใน 3

เดอื นที่ผา่ นมา(History of

falling; immediate or within

3 months)

2. มีการวินิจฉยั โรคมากกว่า 1 ไม่ใช่ 0

รายการ(Secondary diagnosis) ใช่ 15

3. การช่วยในการเคลื่อนย้าย เดินได้เองโดยไมใ่ ช้อปุ กรณ์ช่วย / ใชร้ ถเขน็ น่งั / นอน 0

(Ambulatory aid) พักบนเตยี งโดย ไม่ใหล้ ุกจากเตยี ง (Bed rest) /

บุคลากรช่วย (Nurse assist)

ไมค้ ้ำยนั (Crutches)/ไม้เทา้ (Cane) /walker frame 15

เดนิ โดยการยึดเกาะไปตามเตียง โต๊ะ เก้าอี (Furniture) 30

4. ใหส้ ารละลายทางหลอดเลือด ไมใ่ ช่ 0

(IV) / คา Heparin lock ไว้ ใช่ 20

5. การเดนิ (Gate) / การ ปกติ (Normal)/ นอนพักบนเตยี งโดยไม่ใหล้ ุกจากเตียง 0

เคลอ่ื นยา้ ย (Transferring) (Bed rest) / ไมเ่ คลือ่ นไหว (Immobile)

ออ่ นแรงเล็กน้อยหรืออ่อนเพลีย (Weak) / เดินก้มตวั แต่ 10

ศีรษะตั้งตรงได้ ขณะกำลังเดนิ โดยไม่เสยี การทรงตวั /

เดนิ กา้ วสั้นและลากเทา้

มคี วามพร่อง (Impaired) เช่น ลกุ จากเก้าอี ด้วยความ 20

ล้าบาก พยายามจะ ลุกเก้าอี ด้วยการใช้มือและแขนยนั

ตัว หรือลกุ ด้วยความพยายามอยู่ หลายครง้ั เดนิ ก้ม

ศรี ษะและตามองทีพ่ ื้น เดินโดยต้องมีคนช่วยพยงุ หรอื

ใชอ้ ปุ กรณ์ช่วยเดิน ไมส่ ามารถเดินไดโ้ ดยปราศจากการ

ช่วยเหลือ

6. สภาพจิตใจ รบั รบู้ คุ คล กาลเวลา และสถานที่ได้ด้วยตนเอง

(Oriented to own ability

ตอบสนองไมต่ รงกับความเปน็ จริง ประเมิน

ความสามารถของตนเอง เกินกวา่ ท่ีทา้ ได้และลมื คิดถึง

ข้อจา้ กดั ทม่ี ีอยู่ (Forgets limitations)

รวมคะแนน

ระดับความเสี่ยง คะแนน 0 –24 หมายถึง ไม่มีความเส่ียงต่อการลน่ื /ตก/หกล้ม
คะแนน 25 –50 หมายถงึ มีความเสย่ี งตอ่ การลน่ื /ตก/หกล้ม
คะแนน ≥ 51 หมายถงึ มีความเสยี่ งสูงต่อการล่นื /ตก/หกล้ม

ท่มี า :http://www.networkofcare.org/library/Morse%20Fall%20Scale.pdf December1,2012 อา้ งใน
ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลศรีนครนิ ทร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

55

แนวปฏบิ ตั ิในการป้องกนั การพลดั ตกหกล้ม

มาตรการป้องกนั 1 แนวทางปฏบิ ตั ิในผปู้ ว่ ยทม่ี ีความเส่ียงตอ่ การพลัดตกหกลม้
การสือ่ สาร

1. ติดเครื่องหมายทเ่ี ตยี งหรือประตูห้อง และในรายงานผปู้ ่วย เพ่อื ระบุว่าเป็นผทู้ ม่ี คี วามเสี่ยง
2. ประเมินความต้องการเจ้าหน้าท่ีในการดูแลผปู้ ว่ ยที่มีภาวะเสีย่ งสงู ส่อื สารกับทีมในการร่วมดแู ลและเฝา้ ระวงั ป้องกัน
3. ใหข้ อ้ มูลแก่ผูป้ ่วยและญาติหรือผดู้ แู ล ในเรอื่ ง ปจั จยั เส่ียงต่อการเกดิ พลัดตกหกลม้ ในผูป้ ่วยรายนั้นๆ วธิ ีการระวงั ปอ้ งกนั
รว่ มกนั ส่ิงแวดลอ้ มและส่งิ อ้านวยความสะดวกสำหรบั ผู้ปว่ ย การขอความชว่ ยเหลือจากเจ้าหนา้ ท่ี

การใหค้ วามรู้
1. ให้ความรู้แก่ผปู้ ว่ ยและญาตเิ กีย่ วกับปัจจัยเสยี่ งตอ่ การเกดิ พลดั ตกหกลม้ ในผู้ปว่ ยรายนั้นๆ วิธกี ารทท่ี ำให้ปลอดภัย การระวงั
ปอ้ งกันร่วมกัน
2. แนะนา้ ผู้ปว่ ยเกี่ยวกับบริเวณเตยี งนอน ส่งิ แวดลอ้ ม สง่ิ อา้ นวยความสะดวก และการขอความช่วยเหลือจากเจ้าหน้าที่
3. สอนผู้ปว่ ยเก่ียวกับการเปล่ียนท่าทางช้า ๆ การสงั เกตอาการวิงเวยี นขณะเปลย่ี นทา่

การช่วยเหลอื ในการขับถ่าย
1. ประเมนิ ความตอ้ งการการช่วยเหลอื ในการขบั ถ่ายปสั สาวะและ/หรืออุจจาระ
2. จัดใหผ้ ู้ป่วยทกี่ ลั้นปสั สาวะไมอ่ ยูอ่ ยูใ่ กลห้ อ้ งนำ้
3. กระตนุ้ ให้ผู้ป่วยขบั ถ่ายให้เปน็ เวลา
4. ติดตาม สอบถามผู้ปว่ ยท่ีไดร้ ับยาระบายและยาขับปสั สาวะอยา่ งสม่ำเสมอ
5. แนะนำใหผ้ ู้ปว่ ยทม่ี ีอาการเวียนศรี ษะปสั สาวะในทา่ น่งั หรือใชห้ มอ้ นอนหรอื กระบอกปสั สาวะรองขับถ่ายทเ่ี ตียง

การใชย้ า
ทบทวนการใชย้ าของผู้ป่วยบ่อยๆและประเมินอาการของผู้ปว่ ยโดยเฉพาะกรณที ใี่ ช้ยาหลายอย่างรว่ มกนั เช่นยาแก้ปวด
ยานอนหลับ ยากันชัก ยาขับปสั สาวะ ยาลดความดนั โลหติ เปน็ ตน้

การจัดสิ่งแวดลอ้ ม
1. ลดปจั จยั ทที่ ้าใหเ้ กดิ อบุ ตั ิการณ์ ได้แก่ ความรกรุงรัง
2. จดั ใหม้ ีแสงสว่างเพยี งพอ โดยเฉพาะบริเวณเตยี งและห้องน้ำ
3. ดูแลพน้ื ให้สะอาด และแห้งตลอดเวลา
4. มรี าวจับบรเิ วณห้องน้ำและทางเดนิ ไปห้องนำ้
5. ปรับเตียงที่ผปู้ ว่ ยนอนให้อย่ใู นระดบั ต่ำสุด ยกราวกั้นเตยี งขึ้นทงั้ 2 ดา้ น ลอ็ คลอ้ เตียงไว้เสมอ
6. จดั โต๊ะข้างเตียงและอุปกรณ์ทีจ่ า้ เปน็ ใหอ้ ย่ใู กลผ้ ู้ปว่ ย

การเคลือ่ นยา้ ยผปู้ ่วย
1. แนะน้าใหผ้ ู้ป่วยลุกช้า ๆ และเดินอยา่ งระมดั ระวัง สวมรองเท้าทไ่ี ม่ล่ืน
2. ให้การช่วยเหลอื ในการเคล่อื นยา้ ยในรายท่ีการทรงตัวไมม่ ั่นคง ไดแ้ ก่ ช่วยเคลือ่ นยา้ ยลงรถเข็นช่วยพยุงเดิน
3. จดั อุปกรณท์ ีเ่ หมาะสมในการชว่ ยเดนิ และมีผ้ชู ว่ ยเฝา้ ระวงั โดยตรวจสอบความพร้อมของอปุ กรณก์ อ่ นใช้ในการเคล่ือนย้าย

มาตรการป้องกัน 2 แนวทางปฏิบตั ใิ นผ้ปู ว่ ยทีม่ ีความเสย่ี งสูงตอ่ การพลัดตกหกล้ม
ปฏิบตั ติ ามมาตรการปอ้ งกัน 1และปฏิบตั เิ พิม่ เตมิ ในกรณที ี่ผู้ปว่ ยมภี าวะสับสนหรอื มีความเสีย่ งสงู ดังนี้
1. แจง้ วัน เวลา สถานท่ี บุคคล ใหผ้ ้ปู ว่ ยทราบทุกครั้งที่เขา้ ไปให้การพยาบาล
2. ย้ายผปู้ ่วยไปไว้ใกล้ Nurse, s station หรอื บรเิ วณท่พี ยาบาลสามารถดแู ลไดอ้ ยา่ งใกลช้ ิด
3. จดั ให้มีผดู้ ูแลอย่างใกลช้ ิด และพจิ ารณาความจ้าเป็นในการผูกยดึ โดยปฏบิ ัตติ ามมาตรฐานของการผกู ยึด หากไมอ่ ยกู่ ับผู้ปว่ ย
ให้ แจง้ ใหเ้ จ้าหนา้ ทท่ี ราบทกุ ครั้ง
4. มอบหมายใหเ้ จา้ หนา้ ท่เี ยี่ยมตรวจผูป้ ่วยทุก 1 ชั่วโมง
ทม่ี า : http://www.nurse.cmu.ac.th/jbicmu/vol2-2-1998.pdf December 1, 20 (ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลศรี
นครินทร์ มหาวิทยาลัยขอนแกน่

56

เครื่องมอื วดั คณุ ภาพชวี ิตขององคก์ ารอนามยั โลกชดุ ย่อ ฉบบั ภาษาไทย
(WHOQOL – BREF – THAI)

ส่วนที่ 1 ข้อมูลทว่ั ไป

จังหวดั ....................................

อำเภอ..................................... ตำบล................................................

เพศ ชาย หญงิ

อายุ ...........................ปี

การศกึ ษา 1.ไม่ไดเ้ รียน 2.ประถมศกึ ษา 3.มัธยมต้น

4.มัธยมปลาย/ปวช. 5.อนุปริญญา/ปวส. 6.ปริญญาตรีหรอื สงู กว่า

อาชีพ 1.ราชการ/รัฐวิสาหกิจ 2.พนกั งานเอกชน 3.ธุรกจิ สว่ นตวั

4.เกษตรกร 5.รบั จ้างท่วั ไป 6.นักเรียน/นักศึกษา

7.วา่ งงาน 8.อ่ืนๆโปรดระบ.ุ ................................

สว่ นท่ี 2 แบบวัดคณุ ภาพชีวิต

คำช้ีแจง ข้อคำถามต่อไปนี้จะถามถึงประสบการณ์อย่างใดอย่างหนึ่งของท่าน ในช่วง 2 สัปดาห์ท่ีผ่านมา
ให้ทา่ นสำรวจตัวท่านเอง และประเมนิ เหตุการณ์หรอื ความรู้สึกของท่าน แล้วทำเคร่ืองหมาย ✓ ใน

ชอ่ งคำตอบทเ่ี หมาะสมและเปน็ จริงกบั ตวั ท่านมากท่ีสุด โดยคำตอบมี 5 ตัวเลือก คือ

ไมเ่ ลย หมายถงึ ท่านไม่มีความรสู้ ึกเชน่ นัน้ เลย รสู้ ึกไม่พอใจมาก หรือรู้สกึ แยม่ าก

เล็กนอ้ ย หมายถงึ ท่านไม่มีความรู้สึกเช่นนั้นนาน ๆ ครั้งรู้สึกเช่นน้ันเล็กน้อยรู้สึกไม่

พอใจหรอื รสู้ กึ แย่

ปานกลาง หมายถึง ท่านมีความรู้สึกเช่นน้ันปานกลาง รู้สึกพอใจระดับกลาง ๆ หรือรู้สึก

แยร่ ะดบั กลาง ๆ

มาก หมายถึง ท่านมคี วามรู้สึกเชน่ นนั้ บ่อย ๆ รู้สกึ พอใจหรอื รูส้ กึ ดี

มากที่สดุ หมายถงึ ท่านมีความรู้สึกเช่นนั้นเสมอ รู้สึกเช่นน้ันมากท่ีสุด หรือรู้สึกว่า

สมบูรณ์ รสู้ ึกพอใจมาก รูส้ ึกดีมาก

ขอ้ ในช่วง 2 สปั ดาห์ทผี่ า่ นมา ไม่เลย เลก็ นอ้ ย ปาน มาก มาก
กลาง ที่สดุ

1 ท่านพอใจกบั สุขภาพของทา่ นในตอนนเี้ พียงใด

2 การเจบ็ ปวดตามร่างกาย เชน่ ปวดหัว ปวดทอ้ ง ปวดตามตัว ทำ

ให้ท่านไมส่ ามารถทำในสิ่งที่ต้องการมากน้อยเพียงใด

3 ท่านมกี ำลังเพียงพอท่ีจะทำสงิ่ ตา่ ง ๆ ในแต่ละวันไหม

(ทง้ั เร่อื งงาน หรอื การดำเนินชีวติ ประจำวนั )

4 ท่านพอใจกบั การนอนหลับของทา่ นมากน้อยเพียงใด

5 ท่านรู้สกึ พึงพอใจในชีวิต (เช่น มคี วามสุข ความสงบ

มีความหวงั ) มากน้อยเพียงใด

6 ท่านมสี มาธิในการทำงานต่าง ๆ ดเี พยี งใด

57

ข้อ ในชว่ ง 2 สัปดาห์ท่ีผา่ นมา ไมเ่ ลย เลก็ นอ้ ย ปาน มาก มาก
กลาง ที่สดุ

7 ทา่ นรสู้ ึกพอใจในตนเองมากน้อยแค่ไหน

8 ท่านยอมรบั รปู ร่างหน้าตาของตัวเองได้ไหม

9 ทา่ นมคี วามรสู้ ึกไม่ดี เช่น รสู้ ึกเหงา เศร้า หดหู่ ส้นิ หวัง

วิตกกงั วล บ่อยแคไ่ หน

10 ท่านรสู้ ึกพอใจมากน้อยแค่ไหนทสี่ ามารถทำอะไร ๆ

ผ่านไปได้ในแต่ละวนั

11 ท่านจำเป็นต้องไปรับการรกั ษาพยาบาลมากนอ้ ยเพยี งใด

เพอ่ื ท่จี ะทำงานหรอื มีชวี ิตอยู่ไปไดใ้ นแตล่ ะวนั

12 ท่านพอใจกับความสามารถในการทำงานได้อยา่ งทเี่ คยทำมามาก

น้อยเพียงใด

13 ทา่ นพอใจต่อการผกู มติ รหรอื เขา้ กับคนอ่ืนอย่างทผ่ี า่ นมาแค่ไหน

14 ทา่ นพอใจกับการชว่ ยเหลือท่ีเคยได้รบั จากเพ่ือน ๆ แค่ไหน

15 ทา่ นรู้สึกว่าชวี ติ มีความมน่ั คงปลอดภัยดีไหมในแต่ละวนั

16 ท่านพอใจกบั สภาพบ้านเรือนทอ่ี ย่ตู อนนม้ี ากน้อยเพียงใด

17 ทา่ นมีเงินพอใช้จ่ายตามความจำเป็นมากน้อยเพียงใด

18 ท่านพอใจทจี่ ะสามารถไปใชบ้ รกิ ารสาธารณสุขได้ตามความ

จำเปน็ เพียงใด

19 ท่านได้ร้เู ร่ืองราวข่าวสารท่จี ำเปน็ ในชีวิตแต่ละวนั มากน้อย

เพียงใด

20 ทา่ นมีโอกาสได้พักผ่อนคลายเครยี ดมากน้อยเพยี งใด

21 สภาพแวดล้อมดีต่อสขุ ภาพของทา่ นมากน้อยเพียงใด

22 ท่านพอใจกับการเดินทางไปไหนมาไหนของท่าน

(หมายถึงการคมนาคม) มากน้อยเพียงใด

23 ทา่ นรสู้ ึกวา่ ชีวติ ท่านมคี วามหมายมากน้อยแค่ไหน

24 ท่านสามารถไปไหนมาไหนด้วยตนเองได้ดีเพียงใด

25 ท่านพอใจในชีวิตทางเพศของทา่ นแค่ไหน?

(ชวี ิตทางเพศ หมายถงึ เมอ่ื เกิดความร้สู กึ ทางเพศข้ึนแล้วทา่ นมี

วธิ จี ัดการทำใหผ้ ่อนคลายลงได้ รวมถงึ การช่วยตวั เอง หรือการ

มเี พศสัมพันธ์)

26 ท่านคิดวา่ ท่านมีคณุ ภาพชวี ติ (ชีวิตความเป็นอย)ู่ อยู่ในระดับใด

58

การให้คะแนน
การให้คะแนนแบบวัดคุณภาพชีวิต WHOQOL – 26 ข้อคำถามที่มีความหมายทางบวก 23 ข้อและข้อ

คำถามทมี่ ีความหมายทางลบ 3 ขอ้ คอื ขอ้ 2, 9, และ 11

กลุ่มท่ี 1 ข้อความทางลบ 3 ข้อ (ข้อ 2, 9, และ 11)
กลุ่มที่ 2 ข้อความทางบวก 23 ขอ้

กล่มุ ที่ 1 ข้อความทางลบแตล่ ะข้อให้คะแนนดังตอ่ ไปน้ี กล่มุ ท่ี 2ข้อความทางบวกแต่ละขอ้ ให้คะแนนดงั ต่อไปน้ี

ตอบ ไมเ่ ลยให้ 5 คะแนน ตอบ ไมเ่ ลยให้ 1 คะแนน

ตอบ เล็กน้อยให้ 4 คะแนน ตอบ เลก็ น้อยให้ 2 คะแนน

ตอบ ปานกลางให้ 3 คะแนน ตอบ ปานกลางให้ 3 คะแนน

ตอบ มากให้ 2 คะแนน ตอบ มากให้ 4 คะแนน

ตอบ มากทีส่ ดุ ให้ 1 คะแนน ตอบ มากท่ีสุดให้ 5 คะแนน

การแปลผลโดยรวม
คะแนน 26 – 60 คะแนน แสดงถงึ การมีคุณภาพชวี ติ ท่ีไม่ดี
คะแนน 61 – 95 คะแนน แสดงถงึ การมีคุณภาพชวี ิตกลางๆ
คะแนน 96 – 130 คะแนน แสดงถงึ การมคี ณุ ภาพชวี ติ ทีด่ ี

การแปลผลรายองค์ประกอบ

องคป์ ระกอบด้านสุขภาพกายไดแ้ ก่ ขอ้ 2,3,4,10,11,12,24

องค์ประกอบด้านจติ ใจได้แก่ ขอ้ 5,6,7,8,9,23

องคป์ ระกอบด้านสมั พันธภาพทางสังคมไดแ้ ก่ ข้อ 13,14,25

องค์ประกอบดา้ นส่ิงแวดลอ้ มได้แก่ ขอ้ 15,16,17,18,19,20,21,22

แบ่งระดบั คะแนนคุณภาพชีวิต การมีคณุ ภาพชวี ติ ที่ไม่ดี คณุ ภาพชีวิตกลางๆ คุณภาพชีวติ ท่ดี ี
แยกออกเปน็ องค์ประกอบต่างๆ
27 - 35
ไดด้ งั นีอ้ งคป์ ระกอบ 23 - 30
12 - 15
1. ด้านสุขภาพกาย 7 – 16 17 – 26 30 – 40
96 - 130
2. ดา้ นจติ ใจ 6 – 14 15 – 22

3. ดา้ นสมั พันธภาพทางสงั คม 3–7 8 – 11

4. ด้านส่งิ แวดลอ้ ม 8 – 18 19 – 29

คุณภาพชวี ิตโดยรวม 26 – 60 61 – 95

59

แบบวดั คุณภาพชีวติ

ข้อ ในช่วง 2 สปั ดาห์ท่ีผ่านมา ไม่เลย เลก็ น้อย ปานกลาง มาก มากทส่ี ดุ

1 ทา่ นพอใจกับสุขภาพของทา่ นในตอนน้เี พยี งใด 1 2 3 45
5 4 3 21
2 การเจ็บปวดตามร่างกาย เชน่ ปวดหัว ปวดทอ้ ง ปวดตามตวั ทำใหท้ ่าน
ไม่สามารถทำในสิง่ ที่ต้องการมากน้อยเพยี งใด 1 2 3 45

3 ทา่ นมกี ำลงั เพียงพอทจี่ ะทำส่ิงตา่ ง ๆ ในแตล่ ะวนั ไหม 1 2 3 45
(ทง้ั เร่ืองงาน หรือการดำเนนิ ชวี ติ ประจำวัน) 1 2 3 45

4 ทา่ นพอใจกบั การนอนหลับของท่านมากน้อยเพียงใด 1 2 3 45
1 2 3 45
5 ท่านรู้สกึ พงึ พอใจในชวี ติ (เชน่ มีความสุข ความสงบ มีความหวัง) มากน้อย 1 2 3 45
เพียงใด

6 ทา่ นมีสมาธใิ นการทำงานตา่ ง ๆ ดเี พียงใด
7 ทา่ นรูส้ กึ พอใจในตนเองมากนอ้ ยแค่ไหน
8 ทา่ นยอมรบั รปู ร่างหนา้ ตาของตัวเองไดไ้ หม

9 ท่านมคี วามรสู้ ึกไม่ดี เช่นรสู้ ึกเหงา เศรา้ หดหู่ สิน้ หวัง วิตกกังวลบอ่ ยแคไ่ หน 5 4 3 21
10 ท่านรสู้ ึกพอใจมากน้อยแคไ่ หนทีส่ ามารถทำอะไร ๆ ผ่านไปได้ในแตล่ ะวัน 1 2 3 45

11 ท่านจำเป็นต้องไปรับการรกั ษาพยาบาลมากน้อยเพียงใด 5 4 3 21
เพอ่ื ท่จี ะทำงานหรือมีชีวติ อยไู่ ปไดใ้ นแตล่ ะวัน 1 2 3 45

12 ทา่ นพอใจกบั ความสามารถในการทำงานไดอ้ ยา่ งทีเ่ คยทำมามากน้อยเพียงใด

13 ทา่ นพอใจต่อการผกู มติ รหรอื เขา้ กบั คนอื่น อยา่ งท่ผี า่ นมา แค่ไหน 12 3 45
14 ทา่ นพอใจกับการชว่ ยเหลือทีเ่ คยได้รับจากเพ่อื น ๆ แคไ่ หน 12 3 45
15 ทา่ นรูส้ ึกว่าชีวิตมีความม่ันคงปลอดภยั ดไี หมในแตล่ ะวนั 12 3 45

16 ท่านพอใจกับสภาพบ้านเรือนที่อยูต่ อนนม้ี ากนอ้ ยเพียงใด 12 3 45
3 45
17 ทา่ นมีเงินพอใช้จ่ายตามความจำเป็นมากนอ้ ยเพยี งใด 12 3 45

18 ท่านพอใจท่จี ะสามารถไปใช้บรกิ ารสาธารณสขุ ได้ตามความจำเป็นเพยี งใด 1 2 3 45

19 ท่านไดร้ เู้ รือ่ งราวข่าวสารท่ีจำเป็นในชวี ติ แต่ละวนั มากนอ้ ยเพยี งใด 12

20 ท่านมโี อกาสไดพ้ กั ผอ่ นคลายเครยี ดมากน้อยเพยี งใด 1 2 3 45
1 2 3 45
21 สภาพแวดล้อมดตี อ่ สุขภาพของทา่ นมากนอ้ ยเพียงใด 1 2 3 45
22 ท่านพอใจกับการเดนิ ทางไปไหนมาไหนของท่าน (หมายถึงการคมนาคม) มาก
1 2 3 45
น้อยเพยี งใด 1 2 3 45
23 ทา่ นรู้สกึ วา่ ชวี ิตทา่ นมีความหมายมากน้อยแค่ไหน 1 2 3 45

24 ทา่ นสามารถไปไหนมาไหนด้วยตนเองไดด้ เี พยี งใด 1 2 3 45

25 ท่านพอใจในชีวิตทางเพศของทา่ นแคไ่ หน?
(ชวี ติ ทางเพศ หมายถึง เม่ือเกิดความรสู้ ึกทางเพศขนึ้ แลว้ ท่าน มีวิธีจดั การทำ
ใหผ้ ่อนคลายลงได้ รวมถงึ การช่วยตวั เองหรือ การมีเพศสมั พนั ธ์)

26 ทา่ นคิดว่าท่านมคี ณุ ภาพชวี ิต (ชีวติ ความเปน็ อย)ู่ อยใู่ นระดับใด

26-60 แสดงถึงการมคี ุณภาพชวี ิตท่ีไม่ดี 61-95 แสดงถงึ การมคี ุณภาพชวี ิตกลางๆ 96-130 แสดงถึงการมคี ณุ ภาพชีวิตทด่ี ี

60

เอกสารอ้างอิง
กรมสขุ ภาพจติ กระทรวงสาธารณสุข (2561).คู่มือการดูแลผู้ป่วยจิตเวชท่ีมีความเส่ยี งสงู ต่อการก่อความ

รนุ แรงสำหรบั สถาบัน/โรงพยาบาล สงั กดั กรมสุขภาพจติ กรงุ เทพ. บรษิ ทั พรเพอรสั พลสั จำกดั .

กรมสขุ ภาพจติ กระทรวงสาธารณสุข. (2558). คู่มือวิทยากรการอบรมระบบการบริการผู้ปว่ ยโรคซมึ เศร้า
สำหรับพยาบาล/นกั วิชาการสาธารณสขุ /เจ้าพนักงานสาธารณสุข. นนทบรุ ี.

กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสขุ . (2545). แบบคัดกรองโรคจติ โครงการจัดทำโปรแกรมสำเร็จรปู ใน
การสำรวจสุขภาพจิตในพืน้ ท่ีปีพ.ศ. 2545

กล่มุ ฟื้นฟสู มรรถภาพสมอง. (2537.) สารศริ ริ าช, 46 (1), 1-9.
นันทกิ า ทวิชาชาติ พวงสร้อย วรกลุ และพชรวุฒิ กาญจนนาคนิ ทร.์ (2545). แบบประเมิน โรคสมองเส่ือมอลั ไซ

เมอร์ ฉบบั ภาษาไทย. วารสารพฤฒาวทิ ยาและเวชศาสตร์ผู้สงู อายุ, 3(1), 21-32.
แผนงานการพฒั นาระบบ รูปแบบ และวิธกี ารบำบัดรักษาผู้มปี ัญหาการบริโภคสุราแบบบูรณาการ(ผรส).

(2553).คูม่ ือสำหรบั ผูอ้ บรม การดแู ลผูม้ ีปญั หาการด่ืมสุราเบอื้ งต้นสำหรบั บุคลากรสขุ ภาพ. วนดิ า
การพมิ พ์. เชียงใหม่.
รณชัย คงสกุนธ์ และดาวชมพู พัฒนประภาพนั ธ์. (2548). การทดสอบความแม่นตรงและความเชอื่ ถือได้
ของแบบวัด YMRS ฉบับภาษาไทย. J Med Assoc Thai, 88(11), 1598-1604.

สถาบันประสาทวิทยา. (2557). แนวทางเวชปฏิบัติภาวะสมองเส่ือม. (พิมพ์คร้ังที่ 1). กรุงเทพมหานคร: บริษัท
ธนาเพลส จำกดั .

สถาบนั เวชศาสตร์ผูส้ ูงอายุ. (2551). แนวทางเวชปฏิบัติการป้องกัน/ประเมินภาวะหกล้มในผสู้ ูงอายุ. (พิมพ์คร้ังท่ี
1). กรุงเทพมหานคร: บริษัท ซีจี ทลู จำกัด.

สาวติ รี อัษณางคก์ รชยั .(2552). การทบทวนองคค์ วามรู้ เรื่อง การคัดกรองผมู้ ีปญั หาการด่ืมจากสรุ า.
เชียงใหม่.แผนงานการพัฒนาระบบ ระบบ รปู แบบ และวิธกี ารบำบัดรกั ษาผมู้ ีปญั หาการบริโภคสรุ า
แบบบรู ณาการ(ผรส).

สุวรรณา อรณุ พงคไ์ พศาล. (2558). การคัดกรองและการประเมินทางคลนิ ิกในโรคซมึ เศรา้ . ใน สวุ รรณา
อรุณพงค์ไพศาล และสรยุทธ วาสิกนานนท์. (บรรณาธิการ), ตำราโรคซึมเศร้า (น.127-157).
ขอนแกน่ : คลงั นานาวทิ ยา.

โสฬพัทธ์ เหมรัญชโ์ รจน์. (พฤษภาคม 2557). The NPI-Q Thai. เอกสารประกอบการสอน Practical point in
general and neuropsychiatric management of dementia , กรุงเทพมหานคร : จุฬาลงกรณ์
มหาวทิ ยาลัย.

61

สำนกั งำนเขตพื้นทก่ี ำรศกึ ษำประถมศึกษำเชยี งใหม่ เขต ๔

เอกสำรกลุ่มบรหิ ำรวิชำกำรกลุ่มสำระกำรเรยี นรสู้ ังคมศกึ ษำ ศำสนำและวฒั นธรรมปีกำรศกึ ษำ 2552