หน่วยที่ 11 การปิดบัญชีและสรุปวงจรบัญชี

หนว่ ยที่ 11

การปดิ บญั ชีและสรปุ วงจรบัญชี
(Closing Entries and Accounting Cycle)

แนวคดิ

การปิดบัญชี (Closing Entries) เป็นการโอนบญั ชีท่ีเก่ยี วขอ้ งกบั บัญชที ุน ซงึ่ เป็นบญั ชชี ัว่ คราว
ได้แก่ บญั ชถี อนใชส้ ่วนตวั /เงนิ ถอน (หมวด 3) บัญชรี ายได้ (หมวด 4) และบัญชีค่าใช้จ่าย (หมวด 5)
ไปยังบัญชีทุน เพอ่ื หายอดคงเหลือของบญั ชีทุนท่ถี ูกต้อง ณ วันส้นิ งวดบญั ชี รวมทั้งการหายอดคงเหลอื
บญั ชสี ินทรพั ย์ (หมวด 1) และบญั ชีหนี้สิน (หมวด 2) หรือการทาใหย้ อดรวมของเดบติ เทา่ กบั ยอดรวม
ของดา้ นเครดติ ของแตล่ ะหมวดบญั ชี โดยการปิดบัญชีในสมดุ รายวันทว่ั ไปและการปิดบัญชแี ยกประเภท
ทวั่ ไปจากน้ันจึงจดั ทางบทดลองหลงั ปิดบญั ชีต่อไป

สาระสาคญั

1. ความหมายของการปดิ บญั ชี
2. ขั้นตอนการปิดบญั ชี
3. การปดิ บญั ชีในสมดุ รายวนั ทัว่ ไป
4. การปิดบญั ชีแยกประเภททั่วไป
5. การจดั ทางบทดลองหลังการปดิ บัญชี
6. การสรุปวงจรบญั ชี

หนว่ ยที่ 11 การปดิ บญั ชีและสรปุ วงจรบญั ชี 416

สมรรถนะประจาหน่วย

1. แสดงความรเู้ ก่ยี วกบั การปดิ บญั ชีและงบทดลองหลังปดิ บญั ชีได้
2. ปิดบญั ชแี ละจัดทางบทดลองหลังปิดบัญชีได้ถูกตอ้ งตามหลกั การบัญชี
3. แสดงพฤติกรรมต่อการเรียนรู้ด้วยจติ สานึกท่ีดี มีคุณธรรม จริยธรรมและน้อมนาหลกั
ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงสู่การปฏิบตั ิ

จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม

1. อธิบายความหมายของการปิดบัญชีได้
2. บอกข้นั ตอนการปดิ บญั ชไี ด้
3. บันทกึ การปดิ บญั ชีในสมดุ รายวนั ทว่ั ไปได้
4. จัดทางบทดลองหลังการปิดบัญชีได้
5. แสดงความรเู้ กี่ยวกบั การสรปุ วงจรบญั ชไี ด้
6. มคี วามซอ่ื สัตย์ รบั ผิดชอบ รอบคอบ มีวนิ ยั สนใจใฝเ่ รียนรู้ มจี ติ อาสา สมั มาคารวะ
ประหยดั มีความเป็นประชาธปิ ไตย ทางานร่วมกบั ผู้อ่ืนไดอ้ ย่างมีความสุข

หน่วยท่ี 11 การปิดบญั ชแี ละสรปุ วงจรบญั ชี 417

แบบประเมนิ ผลการเรยี นรู้กอ่ นเรียน

คาชี้แจง : 1. ขอ้ สอบมที ้งั หมด 10 ขอ้ เป็นแบบปรนยั เลอื กตอบ 5 ตวั เลือก
2. คะแนนเตม็ 10 คะแนน ใช้เวลา 10 นาที
3. เขียนเครือ่ งหมาย x ลงในกระดาษคาตอบทถี่ ูกทสี่ ุดเพยี งคาตอบเดยี ว

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1. ข้อใดคอื ความหมายของการปดิ บญั ชี
ก. การโอนบัญชเี ดบติ เครดติ
ข. แสดงยอดรวมเดบิตกบั เครดิตใหเ้ ทา่ กนั
ค. การหายอดคงเหลือในบญั ชีสนิ ทรัพย์ หนสี้ นิ ส่วนของเจ้าของ รายไดแ้ ละคา่ ใช้จา่ ย
ง. การแสดงยอดบญั ชีใหเ้ หลอื ศูนยข์ องบญั ชีสินทรพั ย์ หนสี้ นิ ส่วนของเจ้าของ รายไดแ้ ละ
ค่าใช้จ่าย
จ. การโอนปิดบญั ชสี ินทรัพย์ หนส้ี นิ ส่วนของเจ้าของ รายไดแ้ ละค่าใชจ้ ่ายในสมดุ รายวนั ทว่ั ไป
และบญั ชแี ยกประเภททว่ั ไป

2. ขัน้ ตอนของการปดิ บัญชีในสมุดรายวันท่วั ไปมีกี่ขน้ั ตอน
ก. 1 ขน้ั ตอน
ข. 2 ขั้นตอน
ค. 3 ข้นั ตอน
ง. 4 ขั้นตอน
จ. 5 ขนั้ ตอน

3. การปิดบญั ชีรายได้คา่ บรกิ ารในสมุดรายวนั ทั่วไป คือขอ้ ใด

ก. เดบติ เงนิ สด เครดติ รายได้

ข. เดบิต รายได้ค่าบริการ เครดิต ทนุ

ค. เดบิต สรุปผลกาไรขาดทนุ เครดิต ทุน

ง. เดบติ รายไดค้ า่ บรกิ าร เครดติ เงินสด

จ. เดบติ รายไดค้ า่ บริการ เครดิต กาไรขาดทนุ

หนว่ ยที่ 11 การปดิ บญั ชีและสรุปวงจรบญั ชี 418

4. การปิดบญั ชรี ายได้ และค่าใช้จา่ ย ต้องปิดบญั ชเี ขา้ บญั ชีตามข้อใด
ก. บญั ชที นุ
ข. บญั ชรี ายได้
ค. บญั ชคี า่ ใช้จ่าย
ง. บญั ชกี าไรขาดทุน
จ. บัญชสี ่วนของเจา้ ของ

5. การปดิ บญั ชรี ายได้ ขอ้ ใดถูกต้อง

ก. เดบิต กาไรขาดทนุ xxx เครดิต รายได้ (ระบุชอื่ ) xxx
เครดิต รายได้ (ระบุชอื่ ) xxx
ข. เดบติ กาไรสุทธิ xxx เครดิต ทุน xxx
เครดิต กาไรขาดทนุ xxx
ค. เดบิต รายได้ (ระบชุ อื่ ) xxx เครดติ รายได้ (ระบุช่อื ) xxx

ง. เดบติ รายได้ (ระบุชอื่ ) xxx

จ. เดบติ ขาดทนุ สทุ ธิ xxx

6. การปิดบญั ชีค่าใชจ้ ่าย ขอ้ ใดถูกต้อง

ก. เดบติ กาไรขาดทุน xxx เครดติ ค่าใชจ้ า่ ย (ระบชุ ื่อ) xxx
เครดติ คา่ ใชจ้ ่าย (ระบุชอื่ ) xxx
ข. เดบติ กาไรสุทธิ xxx เครดติ ทนุ xxx
เครดติ กาไรขาดทุน xxx
ค. เดบติ คา่ ใช้จ่าย (ระบุชื่อ) xxx เครดติ คา่ ใชจ้ า่ ย (ระบุชอ่ื ) xxx

ง. เดบิต คา่ ใช้จ่าย (ระบุชื่อ) xxx

จ. เดบิต ขาดทุนสุทธิ xxx

7. การปดิ บญั ชีแยกประเภทท่ัวไป มกี ขี่ ั้นตอน
ก. 1 ขั้นตอน
ข. 2 ขั้นตอน
ค. 3 ขั้นตอน
ง. 4 ขนั้ ตอน
จ. 5 ขัน้ ตอน

หน่วยที่ 11 การปดิ บญั ชีและสรปุ วงจรบญั ชี 419

8. บญั ชีใดไม่ปรากฏในงบทดลองหลงั ปดิ บัญชี
ก. ทุน
ข. เงินสด
ค. รายได้
ง. เจา้ หน้กี ารคา้
จ. ถอนใช้ส่วนตัว

9. ข้อใดมีลกั ษณะเปน็ บัญชีทีแ่ ทจ้ ริง (Real Account)
ก. บัญชีค่าเชา่
ข. บัญชเี งนิ สด
ค. บัญชีเงนิ เดอื น
ง. บญั ชีค่าซอ่ มแซม
จ. บัญชีรายไดบ้ รกิ าร

10. ข้อใดเปน็ ขัน้ ตอนสุดทา้ ยของวงจรบญั ชี
ก. กระดาษทาการ
ข. การผา่ นรายการ
ค. การปรบั ปรุงบัญชี
ง. การวิเคราะหร์ ายการค้า
จ. การจัดทางบทดลองหลงั ปดิ บัญชี

หนว่ ยท่ี 11 การปดิ บญั ชแี ละสรุปวงจรบญั ชี 420

1. ความหมายของการปดิ บัญชี

การปิดบัญชี (Closing Entries) หมายถึง การโอนบัญชที ี่เกย่ี วข้องกบั บญั ชีทนุ ซึ่งเปน็ บญั ชี
ชั่วคราว ไดแ้ ก่ บัญชถี อนใช้ส่วนตวั บญั ชรี ายได้ และบญั ชีคา่ ใช้จา่ ยไปยงั บัญชที ุน เพอ่ื หายอดคงเหลือ
ของบญั ชีทนุ ทถี่ ูกตอ้ ง ณ วนั ส้ินงวดบญั ชี รวมทงั้ การหายอดคงเหลือของบัญชีสินทรัพย์ และหนี้สิน
ซ่ึงหลงั จากทาการปดิ บญั ชแี ล้วบญั ชีที่เหลืออยู่ ได้แก่ บัญชีสนิ ทรัพย์ บัญชหี น้ีสินและบัญชีทุน เพื่อยก
ไปยังงวดบัญชีถัดไป โดยจะเปน็ ยอดรวมของด้านเดบิตเท่ากับยอดเครดิตของแต่ละหมวดบัญชี เช่น
บญั ชีแยกประเภทมียอดคงเหลอื ด้านเดบติ จะตอ้ งบนั ทึกทางด้านเครดิตด้วยจานวนเงนิ ทย่ี อดคงเหลือ
เชน่ บัญชีเงนิ เดือน หรือบัญชีเงินสด ในทางตรงกันขา้ มกิจการมียอดคงเหลือทางด้านเครดิตในบัญชี
แยกประเภท เชน่ เจ้าหนี้ หรอื บัญชีรายได้คา่ บรกิ าร เม่ือเวลากิจการตอ้ งการปดิ บญั ชีในแยกประเภท
ก็ต้องนายอดเงนิ คงเหลอื ไปปดิ ดา้ นเดบิต

การบันทึกรายการปิดบญั ชี ปกติแล้วจะกระทาเมอ่ื ตอนสน้ิ งวดหรอื ส้ินรอบระยะเวลาบัญชี
เชน่ 1 ปี จะทาการบันทกึ รายการปิดบัญชีโดยโอนยอดดุลบัญชีรายได้ และยอดดุลบัญชีค่าใช้จ่ายที่
เกดิ ขนึ้ ทุกบัญชี เพื่อท่ีทาการเปรียบเทียบ และคานวณหาผลกาไรขาดทนุ จากการดาเนินงานประจางวด
บญั ชีนัน้ เนอ่ื งจากผลกาไรจะทาให้ส่วนของเจ้าของเพิ่มขึ้น และผลขาดทุนจะทาให้ส่วนของเจ้าของ
ลดลง หลังจากนนั้ จึงโอนปดิ บญั ชกี าไรขาดทนุ เข้าไปบัญชีสว่ นของเจา้ ของ

2. ข้ันตอนการปดิ บัญชี

การปิดบัญชจี ะบันทกึ ตามหลกั การบัญชีปกติ คอื จะทาการบันทึกในสมุดรายวันทั่วไปแล้ว
ผา่ นไปยังบญั ชีแยกประเภทดงั น้ี

1. บนั ทกึ รายการปดิ บัญชปี ระเภทรายได้และประเภทค่าใช้จ่ายในสมดุ รายวนั ทวั่ ไป
2. ผา่ นรายการปิดบัญชีในสมดุ รายวันทั่วไป ไปยงั บญั ชีแยกประเภทที่เกย่ี วขอ้ ง
ในการปิดบญั ชีของกจิ การจะกระทาในวนั สิ้นงวดบญั ชีสามารถปดิ บัญชีตามขน้ั ตอนดงั น้ี
ขนั้ ตอนที่ 1 บนั ทกึ รายการปดิ บญั ชใี นสมดุ รายวนั ท่วั ไป

1.1 บันทึกรายการปดิ บัญชใี นหมวดรายไดเ้ ข้าบญั ชีกาไรขาดทุน
1.2 บันทกึ รายการปิดบญั ชีในหมวดค่าใช้จ่ายเขา้ บัญชีกาไรขาดทุน
1.3 บนั ทึกรายการปิดบัญชีกาไรขาดทุนเข้าบัญชสี ่วนของเจา้ ของ (ทนุ )
1.4 บันทึกรายการปดิ บัญชถี อนใช้สว่ นตวั หรอื เงินถอนเข้าบญั ชที ุน

หน่วยท่ี 11 การปิดบญั ชีและสรุปวงจรบญั ชี 421

ขน้ั ตอนที่ 2 ผ่านรายการปดิ บญั ชี จากสมดุ รายวันทวั่ ไปไปยงั สมดุ แยกประเภททวั่ ไป
ข้นั ตอนที่ 3 การปิดบัญชีทรพั ย์สิน หนสี้ นิ และส่วนของเจ้าของ ในสมดุ บญั ชีแยกประเภท
ทั่วไป
ขั้นตอนท่ี 4 การจดั ทางบทดลองหลงั การปดิ บัญชี

3. การปดิ บญั ชใี นสมดุ รายวนั ท่วั ไป

การบนั ทึกรายการปดิ บญั ชีในสมุดรายวนั ทวั่ ไป มขี ั้นตอนปฏบิ ตั ิ ดังนี้
1. การปิดบัญชใี นหมวดรายได้เข้าไปบัญชีกาไรขาดทุน ปกติบัญชีรายได้จะมียอดดุล
ทางด้านเครดติ เมอื่ บันทึกปดิ บัญชีในด้านตรงขา้ มคอื ด้านเดบิต เม่ือบัญชีรายได้ถูกโอนไปบัญชีกาไร
ขาดทุนแล้ว ยอดดุลหรือยอดคงเหลอื ของบัญชรี ายได้จะหมดไป หรือคงเหลือเป็นศูนย์ โดยจะเดบิต
รายได้ และเครดิตกาไรขาดทนุ (หรอื สรปุ ผลกาไรขาดทุน)
2. การปิดบัญชใี นหมวดค่าใช้จา่ ยไปเข้าบัญชีกาไรขาดทนุ ปกติบัญชีคา่ ใชจ้ า่ ยจะมียอดดุล
ทางดา้ นเดบิต เมื่อบันทึกปิดบญั ชีก็จะบันทกึ ในด้านตรงกนั ขา้ มคอื เครดติ เช่นเดียวกนั เม่ือบญั ชีค่าใชจ้ า่ ย
แต่ละบัญชีถกู โอนไปบัญชีกาไรขาดทุน ยอดดุลหรอื ยอดคงเหลอื ของบญั ชีคา่ ใช้จา่ ยแตล่ ะบญั ชีจะหมดไป
หรือคงเหลือเปน็ ศูนย์ โดยจะเดบติ กาไรขาดทุน (หรอื สรุปผลกาไรขาดทุน) และเครดติ ค่าใชจ้ า่ ย
3. การปิดบญั ชกี าไรขาดทุนไปเข้าบัญชีส่วนของเจ้าของ (ทุน) เมื่อโอนปิดบัญชีรายได้
และบัญชีค่าใช้จ่ายเขา้ บญั ชีกาไรขาดทุนแล้ว ให้ทาการเปรียบเทียบหาผลต่างระหว่างด้านเดบิตกับ
ดา้ นเครดติ ในบัญชีกาไรขาดทุน ถ้าด้านเครดิต (รายได้) สูงกว่าด้านเดบิต (ค่าใช้จ่าย) แสดงว่ามีผล
กาไรเกิดข้นึ แตถ่ า้ ดา้ นเดบิต (คา่ ใช้จ่าย) สงู กวา่ ดา้ นเครดิต (รายได้) ก็แสดงว่า มีผลขาดทุนจากการ
ดาเนินงาน การบนั ทกึ บัญชจี ะเปน็ ดังน้ี

3.1 ถา้ ยอดรวมด้านเดบิตของบญั ชีกาไรขาดทุนมากกวา่ ยอดรวมดา้ นเครดติ ผลต่างของ
ยอดรวมท้ังสอง คือ ขาดทนุ สทุ ธิ ซ่ึงทาให้สว่ นของเจ้าของ (ทุน) ลดลง โดยจะเดบิตบัญชีทุนเจ้าของ
กจิ การและเครดติ บัญชกี าไรขาดทนุ เทา่ กบั จานวนผลขาดทนุ สุทธินัน้

3.2 ถ้ายอดรวมด้านเครดติ ของบญั ชีกาไรขาดทุนมากกว่ายอดรวมด้านเดบติ ผลต่างของ
ยอดรวมท้งั สองคือ กาไรสทุ ธิ ซ่งึ ทาใหส้ ่วนของเจา้ ของ (ทุน) เพ่ิมขึ้น โดยจะเดบิตบัญชีกาไรขาดทุน
และเครดิตบญั ชที นุ เจ้าของกจิ การเท่ากบั จานวนผลกาไรสทุ ธินัน้

4. การปดิ บัญชกี าไรขาดทนุ ถอนใช้ส่วนตวั ไปเข้าบญั ชที ุน บัญชถี อนใช้ส่วนตัวซึ่งมียอดดุล
เดบิต จะโดนปดิ บัญชีโดยเดบติ บัญชที ุนเจา้ ของกิจการ และเครดติ บญั ชถี อนใชส้ ว่ นตวั เนอ่ื งจากบญั ชี
ถอนใชส้ ว่ นตัวทาให้ทนุ ของกิจการลดลง

หน่วยที่ 11 การปิดบญั ชีและสรุปวงจรบญั ชี 422

หมายเหตุ บญั ชีกาไรขาดทนุ เรียกอกี อย่างหนึ่งวา่ “บญั ชีสรปุ ผลกาไรขาดทนุ ”

ตารางที่ 11.1 สรปุ การบนั ทึกรายการปดิ บญั ชีในสมดุ รายวันทั่วไป

รายการ การบันทกึ บญั ชี

1. การปิดบญั ชรี ายได้ เดบติ รายได้ (ระบุชอ่ื ) XX

เครดติ กาไรขาดทุน XX
XX
2. การปิดบญั ชคี ่าใชจ้ า่ ย เดบติ กาไรขาดทุน XX
XX
เครดิต คา่ ใชจ้ า่ ย (ระบชุ ่อื ) XX
XX
3. ปิดบัญชกี าไรขาดทุน

3.1 กรณีมผี ลขาดทุนสุทธิ เดบิต ทนุ เจ้าของกิจการ XX

(บัญชคี า่ ใช้จา่ ยมากกวา่ บัญชรี ายได)้ เครดติ กาไรขาดทุน

3.2 กรณมี ผี ลกาไรสทุ ธิ เดบิต กาไรขาดทุน XX

(บญั ชีรายได้มากกว่าบญั ชีคา่ ใช้จา่ ย) เครดิต ทุนเจ้าของกจิ การ

4. ปิดบญั ชถี อนใช้สว่ นตวั เดบิต ทนุ เจ้าของกิจการ XX

เครดิต ถอนใช้ส่วนตัว

ตวั อย่างท่ี 11.1

การปิดบัญชใี นสมดุ รายวันทั่วไปของรา้ นสาลบี่ ริการ มดี ังน้ี

สมดุ รายวันท่วั ไป หนา้ 1
เครดิต
พ.ศ. 2561 รายการ เลขที่ เดบิต บาท สต.
เดอื น วันท่ี บัญชี บาท สต.
75,300 -
ธ.ค. 31 รายไดค้ ่าบรกิ าร 401 75,300 -

กาไรขาดทุน 303

ปดิ บญั ชีรายไดเ้ ข้าบัญชกี าไรขาดทนุ

หน่วยท่ี 11 การปิดบญั ชแี ละสรปุ วงจรบญั ชี 423

สมุดรายวนั ท่ัวไป หน้า 1
เครดิต
พ.ศ. 2561 รายการ เลขที่ เดบติ บาท สต.
เดอื น วนั ท่ี บัญชี บาท สต.
51,300 -
ธ.ค. 31 กาไรขาดทุน 303
24,000 -
คา่ เช่า 501 11,500 - 10,000 -
3,000 -
คา่ โฆษณา 502 30,000 -
4,500 -
เงินเดือน 503 2,300 -
1,500 -
ค่าเบี้ยประกันภยั 504

คา่ พาหนะ 505

ค่าสาธารณปู โภค 506

ปิดบญั ชคี ่าใชจ้ า่ ยเขา้ บญั ชีกาไรขาดทนุ

กาไรขาดทนุ 303

ทนุ -นางสาล่ี 301 24,000 -

โอนบัญชกี าไรขาดทุนเข้าบญั ชีทนุ

ทุน-นางสาล่ี 301

ถอนใชส้ ่วนตัว 302 11,500 -

ปิดบญั ชถี อนใชส้ ่วนตัวเขา้ บัญชีทนุ

การผ่านรายการปดิ บญั ชจี ากสมดุ รายวนั ทวั่ ไป
ไปสมุดบัญชแี ยกประเภท

เมอ่ื ปิดบัญชีในสมดุ รายวนั ทัว่ ไปแล้ว จะผ่านรายการไปบญั ชแี ยกประเภททเี่ ก่ยี วข้อง รวมท้ัง
อา้ งอิงเลขทีบ่ ญั ชี ไดแ้ ก่ บัญชแี ยกประเภทรายได้ คา่ ใชจ้ ่าย กาไรขาดทุน และถอนใช้ส่วนตัว เป็นต้น
ซ่ึงจะมีผลทาใหบ้ ัญชเี หลา่ นน้ั ถูกปิดไปในท่ีสดุ ซึง่ เรยี กบัญชีแยกประเภทเหล่านี้ว่าบัญชีแยกประเภท
ชั่วคราว (Nominal accounts)

หนว่ ยท่ี 11 การปดิ บญั ชแี ละสรุปวงจรบญั ชี 424

ตัวอยา่ งท่ี 11.2

จากตวั อย่างท่ี 11.1 สามารถผ่านรายการปิดบัญชีจากสมุดรายวันท่ัวไปไปสมุดบัญชีแยก

ประเภทไดด้ งั น้ี

บัญชีทุน-นางสาลี่ เลขที่ 301

พ.ศ. 2561 รายการ หนา้ เดบติ พ.ศ. 2561 รายการ หน้า เครดิต
เดอื น วันที่ บัญชี บาท สต. เดือน วันท่ี บัญชี บาท สต.

ธ.ค. 31 ถอนใช้ส่วนตวั ร.ว. 1 11,500 - ม.ค. 1 ยอดยกมา  250,000 -
ธ.ค. 31 กาไรขาดทุน ร.ว. 1 24,000 -

บญั ชถี อนใช้สว่ นตัว เลขท่ี 302

พ.ศ. 2561 รายการ หน้า เดบิต พ.ศ. 2561 รายการ หน้า เครดิต
เดือน วนั ท่ี บญั ชี บาท สต. เดือน วนั ที่ บัญชี บาท สต.
ร.ว. 1 11,500 -
ธ.ค. 31 เงินสด ร.ว. 1 11,500 - ธ.ค. 31 ทุน-นางสาลี่

บัญชกี าไรขาดทนุ เลขที่ 303

พ.ศ. 2561 รายการ หนา้ เดบิต พ.ศ. 2561 รายการ หนา้ เครดิต
เดือน วนั ที่ บญั ชี บาท สต. เดือน วันท่ี บัญชี บาท สต.
75,300 -
ธ.ค. 31 คา่ เช่า ร.ว. 1 10,000 - ธ.ค. 31 รายได้ค่าบรกิ าร ร.ว.1

ค่าโฆษณา ร.ว. 1 3,000 -

เงินเดอื น ร.ว. 1 30,000 -

คา่ เบย้ี ประกนั ภัย ร.ว. 1 4,500 -

คา่ พาหนะ ร.ว. 1 2,300 -

ค่าสาธารณปู โภค ร.ว. 1 1,500 -

ทุน-นางสาลี่ ร.ว. 1 24,000 -

75,300 -

บัญชีรายได้ค่าบริการ เลขที่ 401

พ.ศ. 2561 รายการ หนา้ เดบติ พ.ศ. 2561 รายการ หน้า เครดิต
เดือน วันที่ บญั ชี บาท สต. เดอื น วันที่ บัญชี บาท สต.
ร.ว. 1 30,300 -
ธ.ค. 31 กาไรขาดทนุ ร.ว. 1 75,300 - ม.ค. 15 ลูกหนี้การคา้ ร.ว. 1 45,000 -

ลูกหนกี้ ารคา้ 75,300 -

75,300 -

หน่วยท่ี 11 การปิดบญั ชีและสรปุ วงจรบญั ชี 425

บญั ชีค่าเชา่ เลขท่ี 501

พ.ศ. 2561 รายการ หน้า เดบติ พ.ศ. 2561 รายการ หน้า เครดติ
เดือน วนั ท่ี บัญชี บาท สต. เดอื น วนั ที่ บญั ชี บาท สต.
ร.ว. 1 10,000 -
ธ.ค. 1 เงนิ สด ร.ว. 1 10,000 - ธ.ค. 31 กาไรขาดทนุ

บญั ชีค่าโฆษณา เลขที่ 502

พ.ศ. 2561 รายการ หน้า เดบิต พ.ศ. 2561 รายการ หน้า เครดติ
เดือน วันท่ี บญั ชี บาท สต. เดอื น วันท่ี บญั ชี บาท สต.
ร.ว. 1 3,000 -
ธ.ค. 20 เงินสด ร.ว. 1 3,000 - ธ.ค. 31 กาไรขาดทนุ

บญั ชเี งินเดอื น เลขที่ 503

พ.ศ. 2561 รายการ หน้า เดบติ พ.ศ. 2561 รายการ หนา้ เครดติ
เดอื น วันที่ บญั ชี บาท สต. เดือน วนั ที่ บญั ชี บาท สต.
ร.ว. 1 30,000 -
ธ.ค. 30 เงินสด ร.ว. 1 30,000 - ธ.ค. 31 กาไรขาดทุน

บัญชีค่าเบ้ียประกันภัย เลขที่ 504

พ.ศ. 2561 รายการ หน้า เดบติ พ.ศ. 2561 รายการ หน้า เครดติ
เดอื น วันที่ บัญชี บาท สต. เดือน วนั ที่ บัญชี บาท สต.
ร.ว. 1 4,500 -
ธ.ค. 5 เงนิ สด ร.ว. 1 4,500 - ธ.ค. 31 กาไรขาดทุน

บัญชีคา่ พาหนะ เลขท่ี 505

พ.ศ. 2561 รายการ หน้า เดบติ พ.ศ. 2561 รายการ หน้า เครดติ
เดือน วันที่ บัญชี บาท สต. เดือน วันท่ี บัญชี บาท สต.
ร.ว.1 2,300 -
ธ.ค. 25 เงนิ สด ร.ว.1 2,300 - ธ.ค. 31 กาไรขาดทนุ

บัญชีค่าสาธารณปู โภค เลขท่ี 506

พ.ศ. 2561 รายการ หน้า เดบติ พ.ศ. 2561 รายการ หน้า เครดติ
เดอื น วนั ที่ บญั ชี บาท สต. เดือน วันที่ บัญชี บาท สต.
ร.ว. 1 1,500 -
ธ.ค. 30 เงินสด ร.ว. 1 1,500 - ธ.ค. 31 กาไรขาดทุน

หนว่ ยท่ี 11 การปดิ บญั ชีและสรปุ วงจรบญั ชี 426

4. การปดิ บัญชีแยกประเภทท่วั ไป

การปดิ บัญชีแยกประเภทท่วั ไป แบง่ เป็น 2 ขน้ั ตอน ไดแ้ ก่
ขัน้ ตอนท่ี 1 การผา่ นรายการปิดบญั ชีจากสมุดรายวนั ท่วั ไปไปยังสมดุ บญั ชีแยกประเภทท่ัวไป
ขน้ั ตอนที่ 2 การหายอดคงเหลือ (Balancing) ของบญั ชแี ยกประเภทจะเฉพาะบัญชีจะมี 3
หมวดเท่าน้นั คือ หมวดสนิ ทรัพย์ หนีส้ นิ และสว่ นของเจ้าของ บัญชแี ยกประเภทจะเหลือเฉพาะบญั ชี
สินทรัพย์หนส้ี ินและสว่ นของเจ้าของ หรอื บญั ชีแท้ (Real accounts) โดยจะหายอดคงเหลือของบัญชี
เหลา่ น้ีเพื่อนาไปจัดทางบการเงิน

การหายอดคงเหลือยกไป (Balancing the account) เพ่ือนายอดคงเหลือไป
ในงวดบัญชปี ัจจุบนั ยกไปบันทกึ ในงวดบัญชีหนา้ จึงต้องคานวณหายอดดลุ หรือยอดคงเหลอื ของแต่ละ
บญั ชใี นบัญชแี ยกประเภทแลว้ บันทึกในช่องรายการว่า “ยอดยกไป” และใส่จานวนยอดคงเหลือใน
ช่องจานวนเงิน เมื่อเร่ิมรอบระยะเวลาบัญชีใหม่ก็จะบันทึกรายการเปิดบัญชี โดยบันทึกรายการว่า
“ยอดยกมา” และใสจ่ านวนเงนิ ในช่องจานวน ซงึ่ จะเท่ากบั “ยอดยกไป” แตจ่ ะบนั ทึกคนละด้านกับ
ด้านยอดยกไป และทาเครื่องหมาย (Check Mark) ในช่องหน้าบัญชีของรายการยอดยกไป และ
ยอดยกมาเป็นอ้างองิ โดยหายอดคงเหลอื ยกไปและยกมาในงวดบัญชใี หม่ ๆ หรือปิดให้หมดไป ถา้ บัญชี
น้ันไม่มยี อดคงเหลอื เลย

หนว่ ยที่ 11 การปิดบญั ชีและสรปุ วงจรบญั ชี 427

ตัวอยา่ งท่ี 11.3

จากตัวอยา่ งที่ 11.1 และ 11.2 สามารถปิดบัญชสี ินทรัพย์ หน้ีสิน และส่วนของเจ้าของ ได้

ดงั น้ี

บัญชีเงินสด เลขท่ี 101

พ.ศ. 2561 รายการ หน้า เดบิต พ.ศ. 2561 รายการ หน้า เครดติ
เดอื น วันท่ี บัญชี บาท สต. เดอื น วนั ที่ บัญชี บาท สต.

ธ.ค. 1 ทุน-นางสาลี่ ร.ว. 1 250,000 - ธ.ค. 1 คา่ เชา่ ร.ว. 1 10,000 -
20 ลกู หน้ีการค้า
ร.ว. 1 29,500 - เครอ่ื งใช้สานกั งาน ร.ว. 1 15,000 -

คา่ เบยี้ ประกันภัย ร.ว. 1 4,500 -

เจา้ หน้กี ารคา้ ร.ว. 1 12,000 -

เครือ่ งใช้สานักงาน ร.ว. 1 2,000 -

คา่ โฆษณา ร.ว. 1 3,000 -

คา่ พาหนะ ร.ว. 1 2,300 -

คา่ สาธารณูปโภค ร.ว. 1 1,500 -

ถอนใช้สว่ นตัว ร.ว. 1 11,500 -

เงินเดือน ร.ว. 1 30,000 -

ธ.ค. 31 ยอดยกไป  187,700 -

2562 279,500 - 279,500 -

ม.ค. 1 ยอดยกมา  187,700 -

บัญชลี ูกหน้ีการค้า เลขท่ี 102

พ.ศ. 2561 รายการ หน้า เดบิต พ.ศ. 2561 รายการ หน้า เครดติ
เดอื น วันที่ บญั ชี บาท สต. เดือน วนั ที่ บัญชี บาท สต.

ธ.ค. 15 รายได้คา่ บรกิ าร ร.ว. 1 30,300 - ธ.ค. 20 เงินสด ร.ว. 1 29,500 -
ร.ว. 1  45,800 -
25 รายได้คา่ บริการ 45,000 - 31 ยอดยกไป
78,300 -
75,300 -

2562  45,800 -
ม.ค. 1 ยอดยกมา

หนว่ ยท่ี 11 การปิดบญั ชแี ละสรุปวงจรบญั ชี 428

บัญชเี คร่ืองใช้สานกั งาน เลขที่ 103

พ.ศ. 2561 รายการ หนา้ เดบิต พ.ศ. 2561 รายการ หนา้ เครดติ
เดอื น วันท่ี บัญชี บาท สต. เดือน วนั ที่ บญั ชี บาท สต.
 22,000 -
ธ.ค. 2 เงนิ สด ร.ว. 1 15,000 - ธ.ค. 31 ยอดยกไป
22,000 -
เจา้ หนก้ี ารค้า ร.ว. 1 5,000 -

19 เงนิ สด ร.ว. 1 2,000 -

22,000 -

2562  22,000 -
ม.ค. 1 ยอดยกมา

บัญชีเคร่อื งตกแตง่ เลขท่ี 104

พ.ศ. 2561 รายการ หนา้ เดบิต พ.ศ. 2561 รายการ หนา้ เครดติ
เดือน วนั ท่ี บัญชี บาท สต. เดือน วันที่ บญั ชี บาท สต.
 12,000 -
ธ.ค. 9 เจา้ หน้กี ารค้า ร.ว. 1 12,000 - ธ.ค. 31 ยอดยกไป
12,000 -
12,000 -

2562  12,000 -
ม.ค. 1 ยอดยกมา

บญั ชีเจา้ หนกี้ ารค้า เลขท่ี 201

พ.ศ. 2561 รายการ หน้า เดบิต พ.ศ. 2561 รายการ หนา้ เครดิต
เดือน วันท่ี บญั ชี บาท สต. เดือน วันที่ บญั ชี บาท สต.

ธ.ค. 17 เงินสด ร.ว. 1 12,000 - ธ.ค. 2 เครอ่ื งใชส้ านกั งาน ร.ว. 1 5,000 -

31 ยอดยกไป  5,000 - 9 เครอ่ื งตกแตง่ ร.ว. 1 12,000 -

17,000 - 17,000 -

2562  5,000 -
ม.ค. 1 ยอดยกมา

บัญชที ุน-นางสาล่ี เลขที่ 301

พ.ศ. 2561 รายการ หนา้ เดบติ พ.ศ. 2561 รายการ หน้า เครดติ
เดือน วนั ที่ บัญชี บาท สต. เดือน วันที่ บัญชี บาท สต.
 250,000 -
ธ.ค. 31 ถอนใชส้ ว่ นตัว ร.ว. 1 11,500 - ม.ค. 1 ยอดยกมา ร.ว. 1 24,000 -

ยอดยกไป  262,500 - ธ.ค. 31 กาไรขาดทุน 274,000 -

274,000 -  262,500 -

2562

ม.ค. 1 ยอดยกมา

หน่วยที่ 11 การปิดบญั ชีและสรปุ วงจรบญั ชี 429

บญั ชีถอนใชส้ ว่ นตัว เลขท่ี 302

พ.ศ. 2561 รายการ หนา้ เดบติ พ.ศ. 2561 รายการ หน้า เครดติ
เดือน วันท่ี บัญชี บาท สต. เดอื น วันที่ บัญชี บาท สต.

ธ.ค. 31 เงินสด ร.ว. 1 11,500 - ธ.ค. 31 ทนุ -นางสาล่ี ร.ว. 1 11,500 -

5. การจดั ทางบทดลองหลงั การปดิ บญั ชี

งบทดลองหลังปิดบญั ชี (After-closing trial balance) คอื งบทดลองที่จัดทาข้ึนหลังจาก
ปดิ บัญชีเม่ือสิ้นงวดบัญชีแล้ว บัญชีท่ีแสดงในงบทดลองจะประกอบด้วยบัญชีแท้ (Real accounts)
ไดแ้ ก่ บญั ชีสนิ ทรพั ย์ หนี้สินและสว่ นของเจ้าของเท่านัน้ โดยยอดเดบติ เท่ากับยอดเครดติ เสมอ

การทางบทดลองหลงั ปดิ บัญชีมีวธิ กี าร ดังนี้
1. เขียนหวั งบทดลอง
2. เขยี นช่ือบัญชลี งในชอ่ งชอ่ื บญั ชโี ดยเรยี งตามผงั บญั ชีและเขียนเฉพาะบญั ชที มี่ ียอดคงเหลอื
3. เขียนเลขท่ีบญั ชลี งในช่องทบ่ี ัญชี
4. เขยี นจานวนเงนิ ลงในช่องเดบติ หรือเครดิตแล้วแต่ลักษณะของบัญชี โดยดูยอดคงเหลือ
ในบัญชีแยกประเภทท่วั ไปตรงยอดยกไปหรอื ยกมา
5. รวมยอดท้ัง 2 ช่องซง่ึ จะไดเ้ ท่ากนั
การจดั ทางบทดลองหลงั จากปิดบญั ชี จะนายอดคงเหลอื ของบัญชีแยกประเภทหมวดสนิ ทรพั ย์
หนสี้ ิน้ และสว่ นของเจา้ ของมาทางบทดลองหลงั ปดิ บัญชี เพอื่ พิสูจนค์ วามถูกต้องของการบันทึกรายการ
ทางบญั ชอี กี ครัง้ หนงึ่ ยอดคงเหลอื ของบญั ชีปรากฏในงบทดลองหลังปิดบัญชกี ็คอื ยอดคงเหลอื ท่ยี กไป
เริ่มต้นใหมใ่ นงวดต่อไป

หนว่ ยท่ี 11 การปดิ บญั ชแี ละสรปุ วงจรบญั ชี 430

ตวั อยา่ งท่ี 11.4

ให้ใช้ข้อมูลตวั อยา่ งท่ี 11.3

ร้านสาลี่บรกิ าร

งบทดลองหลังปิดบัญชี

วนั ที่ 31 ธันวาคม 2561

ช่ือบัญชี เลขที่ เดบติ เครดติ
บัญชี บาท สต. บาท สต.

เงินสด 101 187,700 - 5,000 -
262,500 -
ลูกหนก้ี ารค้า 102 45,800 - 267,500 -

เคร่อื งใชส้ านกั งาน 103 22,000 -

เคร่ืองตกแต่ง 104 12,000 -

เจา้ หนกี้ ารค้า 201

ทนุ -นางสาลี่ 301

267,500 -

6. การสรปุ วงจรบญั ชี

วงจรบญั ชี (Accounting Cycle) หมายถึง ลาดบั ขั้นตอนทางบัญชใี นการจดบันทึกรายการค้า
ทเ่ี กดิ ขน้ึ ลงไปในสมดุ บัญชตี ่าง ๆ จนถงึ การตรวจสอบความถกู ตอ้ งในการจดบันทึกบัญชีการปิดบัญชี
ตลอดจนการจัดทารายงานเก่ียวกับการดาเนินงานและฐานะการเงินของกิจการ

วงจรบญั ชขี องกิจการแบ่งเปน็ 2 ลักษณะ คอื กจิ การทีไ่ ม่ใชก้ ระดาษทาการ โดยในลกั ษณะนี้
กจ็ ะไม่ตอ้ งจดั ทากระดาษทาการแลกจิ การที่ใชก้ ระดาษทาการ

วงจรบัญชี เปน็ ข้นั ตอนทง้ั หมดในการทาบัญชี ซึ่งประกอบด้วย
1. การวิเคราะห์รายการคา้ (Transaction Analysis) ซึง่ เปน็ ขน้ั ตอนแรกและเปน็ ขนั้ ตอน
ท่สี าคัญมากของวงจรบญั ชี คือ การวิเคราะห์รายการคา้ ท่ีเกิดขนึ้ ในกิจการวา่ รายการค้าทีเ่ กดิ ข้นึ สง่ ผล
ใหส้ นิ ทรพั ย์ หนส้ี ิน และส่วนของเจ้าของของกจิ การเปลย่ี นแปลงอย่างไร
2. การบนั ทกึ รายการลงในสมดุ บญั ชีขั้นต้น (General Journal) เม่ือเราวิเคราะห์รายการคา้
ได้แลว้ ว่า รายการคา้ ทเี่ กิดข้ึนนน้ั ทาใหส้ ินทรพั ย์ หนี้สนิ และสว่ นของเจา้ ของเปล่ยี นแปลงอย่างไรแลว้
หลงั จากน้นั จึงนาผลการวเิ คราะหร์ ายการค้ามาบนั ทกึ ลงในสมดุ บัญชขี ัน้ ต้น (สมดุ รายวัน)

หนว่ ยที่ 11 การปิดบญั ชแี ละสรุปวงจรบญั ชี 431

3. ผ่านรายการ (Posting) จากสมุดรายวันท่ัวไปสมุดบัญชีแยกประเภท (Ledger) เป็น
การนารายการคา้ ทบี่ ันทกึ ไวใ้ นสมุดรายวันไป แลว้ จดั บัญชใี หเ้ ปน็ หมวดหม่ใู นบญั ชีแยกประเภทต่าง ๆ

4. จัดทางบทดลอง (Teal Balance) โดยหายอดคงเหลอื ในบัญชแี ยกประเภทแตล่ ะบญั ชี
5. การปรับปรงุ บญั ชีในวันส้ินงวด (Adjusting Entries) เมื่อถึงวันส้นิ งวดบัญชีของกิจการ
หากมีรายการค้าใดทีไ่ ดบ้ นั ทกึ และผา่ นรายการแล้วยงั ไม่ถูกตอ้ ง เราจะตอ้ งมาทาการปรับปรงุ รายการ
โดยบันทกึ รายการปรับปรงุ ลงในสมุดรายวนั เหมอื นรายการคา้ ท่ีเกดิ ขึน้ ใหม่ แลว้ ผ่านรายการปรับปรุง
ไปยังสมุดบญั ชีแยกประเภทเหมือนเดิม
6. จดั ทากระดาษทาการ (Worksheet) ประกอบดว้ ย งบทดลอง งบกาไรขาดทนุ และงบ
แสดงฐานะการเงนิ (กิจการท่ไี ม่ใชก้ ระดาษทาการก็ไมม่ ขี น้ั ตอนน้ี)
7. จดั ทางบการเงิน (Financial Statement) หลงั จากจัดทากระดาษทาการแล้ว ก็ต้อง
นายอดคงเหลอื ที่ถกู ตอ้ งของบัญชีตา่ ง ๆ มาจัดทางบการเงนิ ไดแ้ ก่ งบกาไรขาดทุน และงบแสดงฐานะ
การเงิน
8. การปรับปรงุ บัญชี (Adjusting Entry) โดยบันทึกรายการปรบั ปรุงบญั ชใี นสมดุ รายวัน
ทั่วไปและผา่ นการไปบัญชีแยกประเภท
9. การปดิ บัญชี (Closing Entries) หลงั จากทีป่ รับปรงุ รายการ และจัดทางบการเงนิ เสร็จ
เรียบรอ้ ยแล้ว กจ็ ะตอ้ งทาการปดิ บญั ชีต่าง ๆ ทจ่ี ะตอ้ งปดิ บัญชใี นแต่งวดบญั ชีในสมุดรายวัน และผ่าน
รายการไปยงั สมดุ บญั ชีแยกประเภททเ่ี กย่ี วข้อง สาหรับบัญชที ี่ไมไ่ ด้ปิด กจ็ ะทาการยกยอดบัญชีนน้ั ไป
ในงวดบัญชใี หม่ต่อไป
10. จัดทางบทดลองหลังปิดบัญชี (After-closing trial balance) โดยหายอดคงเหลือ
ยกไปของบัญชีสนิ ทรพั ย์หน้ีสน้ิ และสว่ นของเจ้าของ

หน่วยที่ 11 การปดิ บญั ชีและสรุปวงจรบญั ชี 432

สรุปท้ายบท

การปิดบัญชี (Closing Entries) หมายถึง การทาใหย้ อดบัญชีตา่ ง ๆ ในหมวดรายได้และ
หมวดคา่ ใช้จา่ ยมียอดคงเหลอื เปน็ ศูนย์ โดยวธิ ีการบนั ทกึ จานวนเงินที่เท่ากันไวท้ างด้านตรงขา้ ม

ขนั้ ตอนการปดิ บัญชี แบง่ ออกเปน็ 2 ตอน คอื
1. บนั ทกึ รายการปิดบัญชปี ระเภทรายไดแ้ ละประเภทค่าใช้จา่ ยในสมดุ รายวนั ท่วั ไป
2. ผา่ นรายการปิดบญั ชีในสมุดรายวันทัว่ ไป ไปยงั บญั ชแี ยกประเภททเ่ี กย่ี วข้อง
งบทดลองหลงั ปดิ บัญชี (After-closing trial balance) เป็นการจัดทาหลงั จากปิดบญั ชี
ใหห้ มดไป เพ่อื หายอดยกมาและจดั ทางบทดลองหลงั ปดิ บญั ชี ซ่งึ จะมบี ัญชที แ่ี สดงในงบทดลองหลงั
ปิดบัญชี คอื สินทรัพย์ หนส้ี นิ และบญั ชีทนุ เท่านั้น
วงจรบัญชี (Accounting Cycle) คอื ข้ันตอนทั้งหมดในการทาบญั ชี ดงั น้ี
1. การวเิ คราะห์รายการคา้ (Transaction Analysis)
2. การบันทกึ รายการลงในสมดุ บญั ชขี ้ันต้น (General Journal)
3. ผา่ นรายการ (Posting)
4. จดั ทางบทดลอง (Teal Balance)
5. การปรบั ปรงุ บญั ชีในวันสิ้นงวด (Adjusting Entries)
6. จัดทากระดาษทาการ (Worksheet)
7. จดั ทางบการเงิน (Financial Statement)
8. การปรบั ปรงุ บัญชี (Adjusting Entry)
9. การปิดบญั ชี (Closing Entries)
10. จัดทางบทดลองหลงั ปิดบญั ชี (After-closing trial balance)

ศัพท์บัญชี หนว่ ยท่ี 11 การปิดบญั ชีและสรุปวงจรบญั ชี 433
การปิดบัญชี
บัญชใี นนาม คาศพั ทบ์ ญั ชี
บญั ชแี ท้
การหายอดคงเหลือยกไป ศัพท์ภาษาองั กฤษ
เครอ่ื งหมาย  Closing entries
งบทดลองหลงั ปิดบญั ชี Nominal accounts
วงจรบญั ชี Real accounts
การวิเคราะหร์ ายการคา้ Balancing the account
สมดุ รายวนั ท่วั ไป Check Mark
ผา่ นรายการ After-Closing trial balance
สมุดบญั ชีแยกประเภท Accounting Cycle
งบทดลอง Transaction Analysis
การปรบั ปรงุ บญั ชี General Journal
กระดาษทาการ Posting
งบการเงิน Ledger
การปดิ บัญชี Trial Balance
บญั ชกี าไรขาดทนุ Adjusting Entries
Worksheet
Financial Statement
Closing Entries
Profit and Loss Account

หน่วยท่ี 11 การปดิ บญั ชแี ละสรุปวงจรบญั ชี 434

แบบฝกึ หัด

หนว่ ยท่ี 11 การปดิ บัญชแี ละสรปุ วงจรบัญชี

สมรรถนะประจาหน่วย : แสดงความรเู้ กี่ยวกับการปิดบัญชีและงบทดลองหลังปิดบญั ชไี ด้
คาชแ้ี จง : แบบฝกึ หดั มที ง้ั หมด 2 ตอน จงปฏบิ ตั ิตามคาส่ังมาให้ถูกต้อง

ตอนที่ 1 : จงเขียนคาตอบมาให้สมบรู ณ์ถกู ตอ้ ง
1. การปดิ บญั ชี (Closing Entries) หมายถงึ อะไร

ตอบ

2. อธิบายการปดิ บัญชจี ะบันทึกตามหลกั การบญั ชีปกติมาให้ถกู ตอ้ ง
ตอบ

3. อธิบายขั้นตอนในการปดิ บญั ชขี องกิจการในวันส้นิ งวดบัญชี
ตอบ

4. อธบิ ายข้นั ตอนปฏิบตั กิ ารบนั ทกึ รายงานปดิ บญั ชใี นสมุดรายวันทัว่ ไป
ตอบ

5. การปิดบญั ชแี ยกประเภทท่วั ไปแบง่ ออกเปน็ ก่ีขนั้ ตอนอะไรบา้ ง
ตอบ

6. งบทดลองหลงั ปดิ บญั ชี (After-closing trial balance) คอื อะไร
ตอบ

หน่วยที่ 11 การปิดบญั ชแี ละสรปุ วงจรบญั ชี 435

7. การทางบบทดลองหลังปิดบญั ชมี ีวธิ กี ารอยา่ งไร
ตอบ

8. วงจรบญั ชี (Accounting Cycle) แสดงขัน้ ตอนการทาบญั ชีกข่ี ้ันตอน อะไรบ้าง
ตอบ

ตอนท่ี 2 : จงเขียนการบันทกึ การปิดบัญชีตามรายการทก่ี าหนดมาให้ถูกต้อง
1. การปดิ บญั ชีรายได้ บนั ทกึ บญั ชีได้ดงั นี้

เดบติ .............................................. XXX

เครดติ .............................................. XXX
XXX
2. การปดิ บญั ชคี ่าใชจ้ า่ ย บนั ทึกบญั ชไี ดด้ งั นี้ XXX
XXX
เดบิต .............................................. XXX XXX

เครดิต ..............................................

3. การปดิ บญั ชีกาไรขาดทนุ กรณมี ผี ลขาดทุนสทุ ธิ บันทึกบญั ชไี ด้ดังนี้

เดบติ .............................................. XXX

เครดิต ..............................................

4. การปิดบญั ชกี าไรขาดทนุ กรณมี ผี ลกาไรสุทธิ บนั ทกึ บญั ชไี ดด้ ังนี้

เดบติ .............................................. XXX

เครดติ ..............................................

5. ปิดบัญชีถอนใชส้ ว่ นตัว บันทึกบญั ชไี ด้ดงั นี้

เดบิต .............................................. XXX

เครดิต ..............................................

หน่วยที่ 11 การปดิ บญั ชีและสรุปวงจรบญั ชี 436

แบบฝึกปฏิบตั ิ

หนว่ ยท่ี 11 การปดิ บัญชแี ละสรปุ วงจรบญั ชี

สมรรถนะประจาหน่วย : ปิดบญั ชีและจัดทางบทดลองหลังปิดบญั ชไี ดถ้ ูกตอ้ งตามหลักการบญั ชี
คาชีแ้ จง : แบบฝกึ ปฏิบัตทิ ้งั หมดมี 2 ข้อ จงปฏิบตั ติ ามคาสงั่ มาใหถ้ กู ตอ้ ง

1. ตอ่ ไปน้เี ป็นงบทดลองของร้านบัวลอยซักรดี

ร้านบัวลอยซักรีด

งบทดลอง

วนั ที่ 31 มนี าคม 256X

ชอื่ บญั ชี เลขที่ เดบติ เครดติ
บัญชี บาท สต. บาท สต.

เงนิ สด 101 150,000 - 60,000 -
650,000 -
เงินฝากธนาคาร 102 500,000 - 410,000 -

ลูกหนก้ี ารค้า 103 40,000 - 1,120,000 -

วัสดสุ านักงาน 104 22,000

เคร่อื งใชส้ านกั งาน 105 38,000 -

อปุ กรณส์ านกั งาน 106 250,000 -

เจา้ หนก้ี ารค้า 201

ทนุ -นายบวั ลอย 301

ถอนใชส้ ่วนตัว 302 40,000 -

รายได้ค่าบริการ 401

คา่ โฆษณา 501 25,000 -

คา่ เชา่ 502 20,000 -

คา่ นา้ คา่ ไฟ 503 5,.000 -

เงนิ เดือน 504 30,000 -

1,120,000 -

ให้ทา บนั ทึกรายการปิดบญั ชใี นสมดุ รายวนั ทัว่ ไป

หนว่ ยท่ี 11 การปดิ บญั ชแี ละสรปุ วงจรบญั ชี 437

2. นายไขห่ วานเปิดรา้ นซอ่ มรถยนต์ “ไขห่ วานการช่าง” เมอื่ 1 ธันวาคม 2561 นาเงนิ สด 200,000 บาท
เงนิ ฝากธนาคาร 150,000 บาท เครอื่ งใชส้ านกั งาน 60,000 บาท เครอ่ื งตกแต่ง 80,000 บาท มา
ลงทุน ดงั นี้

2561
ธนั วาคม 1 ซ้อื เครอ่ื งใชส้ านักงานจากร้านตะโก้ 50,000 บาท เปน็ เงนิ เชื่อ

3 ไดร้ ับค่าบรกิ ารซ่อมรถยนต์ 30,000 บาท
5 จ่ายคา่ เชา่ อาคาร 10,000 บาท
8 ชาระหนี้ร้านตะโก้ครงึ่ หนงึ่
10 จา่ ยคา่ โทรศพั ท์ 2,000 บาท
11 ออกบลิ เกบ็ เงนิ จากร้านทองเอกเป็นคา่ ซอ่ มรถยนต์ จานวน 30,000 บาท
12 จ่ายคา่ ไฟฟ้า 5,500 บาท
15 รบั เงินจากลกู ค้าค่าบริการ 15,000 บาท
17 จา่ ยคา่ นา้ ค่าประปา 1,200 บาท
18 จ่ายชาระหนท้ี ีค่ ้างไว้ในวันที่ 1 ธันวาคม
20 จ่ายคา่ ประกนั อัคคภี ยั 20,000 บาท
22 จ่ายคา่ โฆษณา 5,000 บาท
25 รับเงินคา่ บรกิ ารจากลกู ค้า 30,000 บาท
30 นายไขห่ วานถอนเงนิ ไปใชส้ ่วนตวั 15,000 บาท
31 จา่ ยค่าแรงงานให้คนงาน 2 คน คนละ 6,000 บาท

ใหท้ า 1. บันทกึ รายการค้าลงในสมุดรายวันทั่วไป
2. ผ่านรายการไปยังบญั ชแี ยกประเภททว่ั ไปทเ่ี กี่ยวขอ้ ง
3. งบทดลองวันที่ 31 ธนั วาคม 2561
4. กระดาษทาการ 6 ชอ่ ง สาหรบั รอบระยะเวลาส้ินสดุ วนั ท่ี 31 ธันวาคม 2561
5. งบกาไรขาดทนุ สาหรบั ระยะเวลา 1 เดอื น สนิ้ สดุ วันท่ี 31 ธันวาคม 2561
6. งบแสดงฐานะการเงนิ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561
7. ปดิ บญั ชีในสมดุ รายวนั ทวั่ ไป
8. ปิดบัญชีในสมุดแยกประเภททว่ั ไป
9. งบทดลองหลงั ปิดบญั ชี

หนว่ ยท่ี 11 การปดิ บญั ชีและสรปุ วงจรบญั ชี 438

กจิ กรรมเสริมทักษะ

หนว่ ยท่ี 11 การปดิ บัญชีและสรปุ วงจรบญั ชี

สมรรถนะประจาหนว่ ย : แสดงพฤติกรรมต่อการเรยี นรู้ด้วยจิตสานกึ ทีด่ ี มีคณุ ธรรม จรยิ ธรรมและ
น้อมนาหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงส่กู ารปฏบิ ัติ

ข้นั ตอนการทากจิ กรรม
1. ผ้เู รยี นแบ่งกลุม่ กลุ่มละ 3-4 คน โดยการสมุ่ ของครผู สู้ อนใหผ้ เู้ รียนคละกันระหว่าง

ผู้เรยี นท่ีมผี ลการเรยี นระดบั ออ่ น ปานกลาง เกง่
2. ผู้เรยี นแตล่ ะกลุ่มเลือกหัวหนา้ และเลขานุการกลมุ่ โดยการลงคะแนนเสยี งของสมาชิก

กลมุ่ และถือเอามตสิ ่วนใหญ่เป็นเอกฉนั ท์ ผเู้ รยี นผลัดเปล่ยี นกันเปน็ หวั หนา้ กลมุ่
3. ผู้สอนแจกใบงานใหแ้ ตล่ ะกลมุ่ รว่ มกันคดิ วิเคราะห์ตามหลกั การบญั ชีท่ถี กู ต้อง กาหนด

เวลาการทางานใหแ้ ล้วเสรจ็ ภายใน 15 นาที
4. สมาชกิ กลมุ่ วางแผนการทางาน เลอื กใชว้ สั ดุ อุปกรณ์ใหเ้ กิดประโยชน์ คมุ้ ค่า และนา

เทคโนโลยีมาใชใ้ นการสืบค้นข้อมลู สารสนเทศท่ีเกยี่ วข้อง เชน่ มาตรฐานการบัญชี และทางานภายใน
เวลาทกี่ าหนด

5. ผสู้ อนอานวยความสะดวกในการจัดการเรยี นรู้ เพ่อื ให้ผเู้ รียนเป็นผปู้ ฏิบตั ดิ ้วยตนเอง
6. ผสู้ อนสุม่ ใหผ้ เู้ รียนแตล่ ะกลุ่มผลดั เปลี่ยนกันเฉลยคาตอบกลุ่มละ 1 รายการ และเปิด
โอกาสให้ผเู้ รยี นคนอน่ื ๆ ได้มีส่วนรว่ มในการแสดงความคดิ เห็น ผ้สู อนชี้แนะเพม่ิ เตมิ
7. ประเมินผลการเรยี นรรู้ ว่ มกนั

อปุ กรณ์/สอ่ื การเรยี นการสอน
1. ใบงานท่ี 11.1 และ 11.2
2. ปากกา/ไมบ้ รรทดั /สมุดบัญช/ี กระดาษรไี ซเคลิ
3. เอกสารประกอบการเรยี นวชิ าการบญั ชเี บือ้ งต้น หน่วยท่ี 11 เรื่อง การปิดบญั ชีและสรปุ

วงจรบัญชี

การพิจารณา : คะแนนรวม 10 คะแนน ประกอบด้วย
1. การทางานกลุ่ม 5 คะแนน
2. ความถกู ตอ้ ง 5 คะแนน

การผา่ นเกณฑพ์ จิ ารณา : รอ้ ยละ 70 ขนึ้ ไป คิดเปน็ 7 คะแนน

หนว่ ยท่ี 11 การปดิ บญั ชแี ละสรปุ วงจรบญั ชี 439

ใบงานท่ี 11.1

เรื่อง การปดิ บญั ชใี นสมดุ บญั ชีรายวนั ทั่วไป

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ตอ่ ไปน้เี ป็นยอดคงเหลอื ของร้านทองหยอด เมอ่ื วันที่ 30 มถิ ุนายน 256X

เงนิ สด 250,000 25,000
เงินฝากธนาคาร 120,000 30,000
อุปกรณส์ านกั งาน 56,000 1,864,000
อาคาร 650,000
ท่ีดิน 950,000 120,000
เจ้าหนี้ 1,000
เงินกู้ 2,000
ทนุ -นางทองหยอด
ถอนใช้ส่วนตวั 5,200
รายได้ค่าบริการ 1,800
รายได้เบ็ดเตลด็
คา่ นา้ ค่าไฟ 500
ค่าโทรศพั ท์ 4,500
ค่าใชจ้ า่ ยเบด็ เตล็ด
เงินเดอื น

ใหท้ า 1. บนั ทกึ รายงานการปิดบัญชใี นสมดุ รายวันทว่ั ไป
2. บนั ทึกรายงานการปิดบญั ชใี นแยกประเภททัว่ ไป
3. งบทดลองหลงั ปิดบัญชี

หนว่ ยที่ 11 การปิดบญั ชแี ละสรุปวงจรบญั ชี 440

ใบงานที่ 11.2

เรอ่ื ง วงจรบญั ชี

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
คาสั่ง : จงเขยี นแผนผังแสดงวงจรบัญชมี าให้ถูกตอ้ ง

วงจรบญั ชี

หน่วยท่ี 11 การปิดบญั ชีและสรุปวงจรบญั ชี 441

แบบประเมินผลการทางานกลุ่ม

ช่ือกลุม่ ช้ันปี/สาขาวชิ า

รายช่ือสมาชิก

1. ประธาน เลขที่

2. กรรมการ เลขท่ี

3. กรรมการ เลขที่

4. เลขานกุ าร เลขที่

ที่ รายการประเมิน คะแนน 1
32

1. การวางแผนการทางานกลมุ่

2. ความรว่ มมือของสมาชิกในกล่มุ

3. ปฏภิ าณไหวพรบิ และการแกป้ ัญหา

4. ใช้วสั ดุ อปุ กรณไ์ ด้อยา่ งประหยดั และคมุ้ คา่

5. มีความคดิ รวบยอด (Concept)

รวม

คะแนนเฉลย่ี = (คะแนนรวม x 5)/15

เกณฑ์การใหค้ ะแนน 3 = ดี 2 = พอใช้ 1 = ปรับปรงุ

ข้อเสนอแนะ............................................................................. ผู้ประเมิน
..................................................................................................  ผเู้ รียน
……………………………………………………………………………..………..  ผูส้ อน
………………………………………………..…………………………………….. วัน/เดอื น/ปที ี่ประเมนิ
........../......../.........

หนว่ ยท่ี 11 การปิดบญั ชแี ละสรุปวงจรบญั ชี 442

แบบประเมนิ คุณธรรม จรยิ ธรรม

คาชีแ้ จง : ทาเครอื่ งหมาย  ลงในชอ่ งตารางทีต่ รงกบั พฤติกรรมทนี่ ักเรียนแสดงออก

ชือ่ -สกลุ ระดับชน้ั /ปี

สาขาวิชา เลขท่ี

ท่ี รายการ พฤติกรรมบ่งชี้ ระดับคะแนน
ประเมิน 54321

1 ซื่อสตั ย์ สุจริต ซ่ือตรง ไมท่ จุ รติ ท้ังทางตรงและทางออ้ ม

2 รบั ผิดชอบ ทางานเต็มที/่ เตม็ กาลงั และเต็มความสามารถ

3 รอบคอบ ใชค้ วามคิด วิเคราะหอ์ ย่างละเอยี ดรอบคอบ

4 วนิ ยั ปฏิบัตติ ามกฎการมาเรยี น เชน่ ตรงตอ่ เวลา การแต่งกาย

5 สนใจใฝร่ ู้ ตงั้ ใจเรียน หมน่ั คน้ ควา้ หาความร้ใู หม่ ๆ อยูเ่ สมอ

6 จติ อาสา มีนา้ ใจ รู้จกั แบ่งปนั และช่วยเหลอื ผอู้ นื่ อย่างเตม็ ใจ

7 สมั มาคารวะ ออ่ นนอ้ มถ่อมตน สุภาพ เรยี บร้อย กริ ยิ ามารยาทดี

8 ประหยดั ใชว้ สั ดุ อปุ กรณ์อยา่ งรู้คณุ ค่า ใช้ชีวติ อยา่ งสมถะ

9 ประชาธิปไตย แสดงความคิดเห็นอยา่ งสร้างสรรค์ ยอมรับความคดิ เหน็
ของผอู้ ่ืน เป็นทง้ั ผนู้ าและผู้ตามท่ดี ี

10 การมสี ว่ นรว่ ม มีปฏสิ ัมพันธ์กบั ทกุ คน ยอมรบั และปรบั ตัวให้ทางาน
ร่วมกบั ผ้อู ่ืนได้อย่างมคี วามสุข

รวม

คะแนนเฉลยี่ = (คะแนนรวม x 5)/50

เกณฑ์การประเมิน (ระดับความถี่ทีแ่ สดงออก)

5 = แสดงพฤติกรรมสม่าเสมอ 4 = แสดงพฤตกิ รรมบ่อยครง้ั

3 = แสดงพฤตกิ รรมเป็นบางคร้งั 2 = แสดงพฤตกิ รรมนาน ๆ คร้ัง

1 = ไมแ่ สดงพฤตกิ รรมเลย

ขอ้ คดิ เห็น/ข้อเสนอแนะ

ลงชอื่ ผ้ปู ระเมิน

(นางศิรวิ รรณ เพง็ สง)

วนั ที่ เดอื น พ.ศ.

หนว่ ยที่ 11 การปดิ บญั ชแี ละสรปุ วงจรบญั ชี 443

แบบประเมินผลการเรียนรู้หลังเรยี น

คาช้แี จง : 1. ข้อสอบมที ้ังหมด 10 ข้อ เป็นแบบปรนยั เลือกตอบ 5 ตวั เลอื ก
2. คะแนนเตม็ 10 คะแนน ใชเ้ วลา 10 นาที
3. เขยี นเคร่อื งหมาย x ลงในกระดาษคาตอบที่ถกู ที่สุดเพยี งคาตอบเดยี ว

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1. ข้อใดคอื ความหมายของการปิดบญั ชี
ก. การโอนบญั ชีเดบติ เครดติ
ข. แสดงยอดรวมเดบิตกบั เครดิตใหเ้ ทา่ กนั
ค. การหายอดคงเหลือในบญั ชีสินทรพั ย์ หนส้ี ิน สว่ นของเจา้ ของ รายไดแ้ ละคา่ ใช้จา่ ย
ง. การแสดงยอดบญั ชใี ห้เหลอื ศูนย์ของบญั ชีสนิ ทรพั ย์ หนสี้ นิ ส่วนของเจา้ ของ รายไดแ้ ละ
คา่ ใช้จา่ ย
จ. การโอนปดิ บญั ชสี ินทรัพย์ หนสี้ ิน สว่ นของเจ้าของ รายได้และค่าใชจ้ ่ายในสมดุ รายวนั ทั่วไป
และบญั ชแี ยกประเภทท่ัวไป

2. ข้นั ตอนของการปดิ บัญชใี นสมุดรายวนั ท่ัวไปมกี ขี่ นั้ ตอน
ก. 1 ขัน้ ตอน
ข. 2 ขนั้ ตอน
ค. 3 ขน้ั ตอน
ง. 4 ข้นั ตอน
จ. 5 ขั้นตอน

3. การปดิ บญั ชรี ายไดค้ ่าบรกิ ารในสมดุ รายวนั ท่ัวไป คอื ข้อใด

ก. เดบติ เงนิ สด เครดิต รายได้

ข. เดบิต รายไดค้ า่ บรกิ าร เครดิต ทนุ

ค. เดบติ สรุปผลกาไรขาดทุน เครดติ ทุน

ง. เดบติ รายไดค้ า่ บรกิ าร เครดิต เงนิ สด

จ. เดบิต รายไดค้ า่ บรกิ าร เครดติ กาไรขาดทนุ

หน่วยท่ี 11 การปดิ บญั ชแี ละสรุปวงจรบญั ชี 444

4. การปิดบญั ชรี ายได้ และคา่ ใชจ้ ่าย ตอ้ งปิดบัญชเี ข้าบญั ชีตามขอ้ ใด
ก. บัญชีทนุ
ข. บญั ชรี ายได้
ค. บัญชีคา่ ใชจ้ า่ ย
ง. บัญชกี าไรขาดทุน
จ. บญั ชีส่วนของเจา้ ของ

5. การปดิ บญั ชีรายได้ ข้อใดถูกต้อง

ก. เดบิต กาไรขาดทุน xxx เครดิต รายได้ (ระบชุ ื่อ) xxx
เครดิต รายได้ (ระบชุ ่อื ) xxx
ข. เดบิต กาไรสทุ ธิ xxx เครดติ ทุน xxx
เครดิต กาไรขาดทนุ xxx
ค. เดบติ รายได้ (ระบุชอื่ ) xxx เครดิต รายได้ (ระบุชื่อ) xxx

ง. เดบิต รายได้ (ระบชุ ื่อ) xxx

จ. เดบติ ขาดทนุ สุทธิ xxx

6. การปิดบญั ชีคา่ ใชจ้ ่าย ขอ้ ใดถูกต้อง

ก. เดบติ กาไรขาดทุน xxx เครดติ ค่าใช้จ่าย (ระบุช่อื ) xxx
เครดติ คา่ ใชจ้ ่าย (ระบชุ ่อื ) xxx
ข. เดบิต กาไรสุทธิ xxx เครดิต ทนุ xxx
เครดิต กาไรขาดทุน xxx
ค. เดบิต คา่ ใช้จ่าย (ระบชุ อื่ ) xxx เครดติ คา่ ใช้จ่าย (ระบุชอื่ ) xxx

ง. เดบติ คา่ ใช้จา่ ย (ระบุชือ่ ) xxx

จ. เดบติ ขาดทุนสทุ ธิ xxx

7. การปิดบญั ชีแยกประเภททวั่ ไป มีก่ีขั้นตอน
ก. 1 ขนั้ ตอน
ข. 2 ขน้ั ตอน
ค. 3 ข้นั ตอน
ง. 4 ขน้ั ตอน
จ. 5 ขัน้ ตอน

หน่วยที่ 11 การปดิ บญั ชีและสรปุ วงจรบญั ชี 445

8. บัญชีใดไม่ปรากฏในงบทดลองหลงั ปดิ บัญชี
ก. ทุน
ข. เงินสด
ค. รายได้
ง. เจา้ หน้กี ารคา้
จ. ถอนใช้ส่วนตัว

9. ขอ้ ใดมีลักษณะเปน็ บัญชีทีแ่ ทจ้ ริง (Real Account)
ก. บญั ชีค่าเช่า
ข. บญั ชเี งนิ สด
ค. บญั ชีเงนิ เดอื น
ง. บญั ชีค่าซอ่ มแซม
จ. บญั ชีรายไดบ้ รกิ าร

10. ขอ้ ใดเปน็ ขัน้ ตอนสุดทา้ ยของวงจรบญั ชี
ก. กระดาษทาการ
ข. การผา่ นรายการ
ค. การปรบั ปรงุ บัญชี
ง. การวเิ คราะหร์ ายการค้า
จ. การจัดทางบทดลองหลงั ปดิ บัญชี

หน่วยที่ 11 การปิดบญั ชีและสรุปวงจรบญั ชี 446

Mind Mapping (ผังมโนทศั น์)

การปดิ บัญชแี ละสรุปวงจรบัญชี

แสดงความรเู้ กย่ี วกับการปดิ บญั ชแี ละ ปิดบัญชแี ละงบทดลองหลงั ปดิ บญั ชี
สรปุ วงจรบญั ชไี ดถ้ ูกตอ้ ง ไดถ้ กู ต้องตามหลกั การบญั ชี

ความหมายของการปิดบัญชี
ขน้ั ตอนการปดิ บญั ชี
การปดิ บัญชีในสมดุ รายวันทัว่ ไป
การปดิ บญั ชแี ยกประเภททัว่ ไป
การจัดทางบทดลองหลงั การปิดบัญชี
การสรปุ วงจรบญั ชี

แสดงพฤติกรรมตอ่ การเรยี นรู้ดว้ ยจิตสานึกทด่ี ี มีคุณธรรม จรยิ ธรรมและนอ้ มนา
หลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งสู่การปฏบิ ตั ิ

ซ่ือสัตย์ รับผดิ ชอบ รอบคอบ มวี นิ ยั สนใจใฝร่ ู้ จติ อาสา
สัมมาคารวะ ประหยดั ประชาธปิ ไตย มสี ่วนรว่ ม

พอประมาณ มีเหตผุ ล มภี ูมิค้มุ กัน