หน่วยการเรียนรู้ที่ 11

หนว่ ยที่ 11

การปิดบัญชีและสรุปวงจรบญั ชี
Closing Entries and Accounting Cycle

อ.ศิริวรรณ เพ็งสง

แนวคิด

การปดิ บัญชี (Closing Entries) เป็นการโอนบญั ชีท่ีเก่ียวข้องกับบัญชี
ทุนซึ่งเป็นบัญชีชั่วคราว ได้แก่ บัญชีถอนใช้ส่วนตัว/เงินถอน (หมวด 3)
บญั ชีรายได้ (หมวด 4) และบญั ชีคา่ ใชจ้ ่าย (หมวด 5) ไปยังบญั ชที นุ เพื่อหา
ยอดคงเหลือของบัญชีทุนที่ถูกต้อง ณ วันสิ้นงวดบัญชีรวมทั้งการหายอด
คงเหลือบัญชีสินทรัพย์ (หมวด1) และบัญชีหนี้สิน (หมวด2) หรือการทาให้
ยอดรวมของเดบิตเท่ากับยอดรวมของดา้ นเครดิตของแต่ละหมวดบัญชี โดย
การปิดบัญชีในสมุดรายวันท่ัวไป และการปิดบัญชีแยกประเภทท่ัวไป
จากนั้นจงึ จดั ทางบทดลองหลังปดิ ต่อไป

สาระการเรียนรู้

 ความหมายของการปิ ดบญั ชี
 ข้นั ตอนการปิ ดบญั ชี
 การปิ ดบญั ชีในสมุดรายวนั ทว่ั ไป
 การปิ ดบญั ชีแยกประเภททว่ั ไป
 การจดั ทางบทดลองหลงั การปิ ดบญั ชี
 การสรุปวงจรบญั ชี

ผลการเรียนรทู้ คี่ าดหวัง

 อธบิ ายความหมายของการปิดบัญชไี ด้
 บอกขั้นตอนการปดิ บัญชไี ด้
 บนั ทึกการปิดบัญชีในสมุดรายวันทั่วไปได้
 จดั ทางบทดลองหลงั การปิดบญั ชีได้
 แสดงความรเู้ กี่ยวกบั การสรปุ วงจรบญั ชีได้

ความหมายของการปดิ บญั ชี (Closing Entries)

การปิดบัญชี (Closing Entries) หมายถึง การโอนบัญชีท่ีเกี่ยวข้องกับบัญชีทุน
ซึ่งเป็นบัญชีช่ัวคราว ได้แก่ บัญชีถอนใช้ส่วนตัว บัญชีรายได้ และบัญชีค่าใช้จ่าย ไปยัง
บญั ชที นุ เพื่อหายอดคงเหลอื ของบัญชีทุนท่ถี กู ต้อง ณ วนั สนิ้ งวดบัญชี

การบันทึกรายการปิดบัญชี ปกติแล้วจะกระทาเมื่อตอน ส้ินงวดหรือส้ินรอบ
ระยะเวลาบัญชีเช่น 1 ปี จะทาการบันทึกรายการปิดบัญชีโดยโอนยอดดุลบัญชีรายได้
และยอดเลขบัญชีค่าใช้จ่ายที่เกิดข้ึนทุกบัญชี โอนไปบัญชีรายได้และยอดดุลบัญชีค่าใช่
จา่ ยที่เกดิ ข้ึนทุกบัญชเี พอื่ ท่ที าการเปรยี บเทียบและคานวณหาผลกาไรขาดทนุ

ข้นั ตอนการปิ ดบญั ชี

การปดิ บญั ชจี ะบันทึกตามหลกั การบัญชปี กติ คือ จะทาการบนั ทึกในสมดุ รายวันทัว่ ไปแลว้
ผ่านไปยังบญั ชีแยกประเภทดังน้ี
1. บันทกึ รายการปดิ บญั ชีประเภทรายได้และประเภทคา่ ใช้จ่ายในสมุดรายวันท่ัวไป
2. ผ่านรายการปิดบัญชีในสมดุ รายวันทว่ั ไป ไปยงั บญั ชแี ยกประเภทที่เกี่ยวขอ้ ง การปิดบัญชมี ขี ้ันตอนดังนี้
ข้นั ตอนท่ี 1 บันทึกรายการปิดบัญชีในสมดุ รายวนั ท่ัวไป

1.1 บนั ทกึ รายการปดิ บัญชใี นหมวดรายไดเ้ ข้าบัญชกี าไรขาดทุน
1.2 บันทึกรายการปิดบญั ชใี นหมวดค่าใชจ้ า่ ยเข้าบญั ชกี าไรขาดทนุ
1.3 บันทึกรายการปิดบัญชีกาไรขาดทุนเขา้ บัญชสี ่วนของเจา้ ของ (ทนุ )
1.4 บนั ทึกรายการปิดบัญชีถอนใช้สว่ นตัวหรือเงนิ ถอนเขา้ บัญชีทนุ

ขัน้ ตอนที่ 2 ผ่านรายการปิดบญั ชี จากสมุดรายวนั ทวั่ ไปไปยงั สมดุ แยกประเภททัว่ ไป

ข้นั ตอนท่ี 3 การปิดบัญชที รัพย์สิน หนีส้ ินและส่วนของเจ้าของ ในสมดุ บญั ชีแยกประเภทท่ัวไป

ขัน้ ตอนที่ 4 การจดั ทางบทดลองหลงั การปิดบญั ชี

การปิดบญั ชีในสมดุ การปิดบญั ชใี นสมุดรายวนั ท่วั ไป

1. การปิ ดบญั ชีในหมวดรายไดเ้ ขา้ ไปบญั ชีกาไรขาดทุน
2. การปิ ดบญั ชีในหมวดค่าใช่จ่ายไปเขา้ บญั ชีกาไรขาดทุน
3. การปิ ดบญั ชีกาไรขาดทุนไปเขา้ บญั ชีส่วนของเจา้ ของ (ทุน)

4. การปิ ดบญั ชีกาไรขาดทุนถอนใช่ส่วนตวั ไปเขา้ บญั ชีทุน

ตวั อยา่ ง

การผ่านรายการปิดบญั ชีจากสมดุ รายวันทว่ั ไปไปสมุดบัญชีแยกประเภท

เมอ่ื ปิดบญั ชใี นสมุดรายวนั ทั่วไปแลว้ กจ็ ะผ่านรายการไปบัญชแี ยก
ประเภททเี่ กี่ยวขอ้ ง รวมทัง้ อา้ งอิงเลขท่บี ญั ชี ไดแ้ ก่ บญั ชแี ยกประเภท
รายได้ คา่ ใชจ่ ่าย กาไรขาดทุน และถอนใช่สว่ นตวั เปน็ ตน้ ซ่ึงจะมผี ลทาให้
บัญชีเหล่านนั้ ถูกปิดไปในที่สุด ซึ่งเรยี กบญั ชแี ยกประเภทเหล่าน้ีวา่ บญั ชี
ในนาม (Nominal accounts)

ตวั อย่าง

การปดิ บัญชีแยกประเภททัว่ ไป

การปดิ บญั ชีแยกประเภทท่ัวไป แบ่งเป็น 2 ขัน้ ตอน ได้แก่
ข้ันตอนที่ 1 การผ่านรายการปิดบัญชีจากสมุดรายวันทั่วไปไปยังสมุดบัญชีแยก

ประเภททวั่ ไป
ข้ันตอนที่ 2 การหายอดคงเหลือ (Balancing) ของบัญชีแยกประเภทจะเฉพาะ

บัญชีจะมี 3 หมวดเท่านั้น คือหมวดสินทรัพย์ หนี้สิน และส่วนของเจ้าของบัญชีแยก
ประเภทจะเหลือเฉพาะบัญชีสินทรัพย์หน้ีสินและส่วนของเจ้าของซึ่งบัญชีแท้ (Real
accounts) โดยจะหายอดคงเหลอื ของบัญชีเหล่านเ้ี พื่อนาไปจดั ทางบการเงิน

ตัวอย่าง

การจดั ทางบทดลองหลังการปิด

งบทดลองหลงั ปดิ บญั ชี (After-closing trial balance) คือ งบทดลองทจี่ ัดทาข้นึ
หลงั จากปิดบญั ชเี มื่อสน้ิ งวดบญั ชีแลว้ บญั ชที แ่ี สดงในงบทดลองจะประกอบดว้ ยบญั ชีแท้
(Real accounts)

การทางบทดลองหลงั ปิดบัญชีมวี ิธกี าร ดงั นี้
1. เขียนหวั งบทดลอง
2. เขียนชือ่ บญั ชีลงในช่องชื่อบญั ชโี ดยเรยี งตามผงั บญั ชีและเขียนเฉพาะบญั ชที ี่มยี อด
คงเหลอื
3. เขียนเลขท่ีบญั ชลี งในช่องที่บัญชี
4. เขยี นจานวนเงนิ ลงในชอ่ งเดบิตหรือเครดติ แลว้ แตล่ กั ษณะของบัญชี โดยดูยอด
คงเหลอื ในบญั ชแี ยกประเภททั่วไปตรงยอดยกไปหรือยกมา
5. รวมยอกท้ัง 2 ชอ่ งซ่ึงจะได้เทา่ กัน

ชือ่ บัญชี ตวั อยา่ ง เครดิต
บาท สต.
เงนิ สด รา้ นลกู เกดบรกิ าร
ลกู หนก้ี ารค้า 9,000 -
เคร่ืองใชส้ านักงาน งบทดลองหลงั ปิดบัญชี 279,360 -
เครอื่ งตกแตง่ 288,360 -
เจ้าหน้ีการคา้ วนั ที่ 31 ธนั วาคม 2559
ทุน-นางลูกเกด
เลขท่ี เดบติ
บญั ชี บาท สต.

101 204,210 -
102 49,500 -
103 24,300 -
104 10,350 -
201
301

288,360 -

การสรปุ วงจร

วงจรบัญชี (Accounting Cycle) หมายถึง ลาดับขั้นตอนทางบัญชีในการจดบันทึกรายการค้าที่เกิดข้ึนลงไปใน
สมุดบัญชีต่าง ๆ จนถึงการตรวจสอบความถูกต้องในการจดบันทึกบัญชีการปิดบัญชีตลอดจนการจัดทารายงานเก่ียวกับการ
ดาเนินงานและฐานะการเงนิ ของกิจการ

วงจรบญั ชี เปน็ ข้นั ตอนท้งั หมดในกรทาบัญชี ซึง่ ประกอบดว้ ย
1. การวเิ คราะหร์ ายการค้า (Transaction Analysis)
2. การบนั ทกึ รายการลงในสมดุ บญั ชีขั้นต้น (General Journal)
3. ผา่ นรายการ (Posting)
4. จัดทางบทดลอง (Teal Balance)
5. การปรับปรงุ บัญชใี นวันสนิ้ งวด (Adjusting Entries)
6. จัดการกระดาษทาการ (Worksheet)
7. จดั ทางบการเงิน (Financial Statement)
8. การปรับปรงุ บญั ชี (Adjusting Entry)
9. การปิดบัญชี (Closing Entries)
10. จดั ทางบทดลองหลงั ปิดบญั ชี (After-closing trial balance)

สรปุ ท้ายบท

การปิดบัญชี (Closing Entries) หมายถึง การทาให้ยอดบัญชีต่าง ๆ ในหมวดรายได้และหมวด
ค่าใชจ้ า่ ยมีนอดคงเหลอื เป็นศูนย์ โดยวิธีการบันทกึ จานวนเงนิ ทเี่ ท่ากนั ไว้ทางด้านตรงข้าม
ขน้ั ตอนการปดิ บญั ชี แบง่ ออกเปน็ 2 ตอน คอื
1. บันทกึ รายการปิดบญั ชีประเภทรายไดแ้ ละประเภทค่าใชจ้ า่ ยในสมดุ รายวนั ทั่วไป
2. ผา่ นรายการปิดบัญชีในสมดุ รายวันทว่ั ไป ไปยังบัญชีแยกประเภทท่ีเก่ยี วขอ้ ง

สรปุ ท้ายบท (ต่อ)

➢ งบทดลองหลงั ปดิ บญั ชี (After-closing trial balance)
➢ วงจรบญั ชี (Accounting Cycle) คือข้นั ตอนท้งั หมดในการทาบัญชี

1. การวิเคราะหร์ ายการค้า (Transaction Analysis)
2. การบนั ทึกรายการลงในสมดุ บญั ชีขนั้ ตน้ (General Journal)
4. จดั ทางบทดลอง (Teal Balance)
5. การปรับปรุงบัญชใี นวนั สน้ิ งวด (Adjusting Entries)
6. จดั การกระดาษทาการ (Worksheet)
7. จัดทางบการเงิน (Financial Statement)
8. การปรบั ปรุงบญั ชี (Adjusting Entry)
9. การปิดบัญชี (Closing Entries)
10. จดั ทางบทดลองหลังปดิ บัญชี (After-closing trial balance)