หน่วยที่ 2

31

หนว่ ยที่ 2
ประเภทของครัวและอปุ กรณ์

สาระสำคญั

อุปกรณ์ครัวที่เหมาะสมเป็นกุญแจสำคัญที่จะทำให้การประกอบอาหารและการบริหารจัดการครัวเป็นไป
อย่างมีประสิทธิภาพ ด้วยอุปกรณ์ที่หลากหลาย และการใช้งานแตกต่างกันออกไป ผู้ประกอบอาหารจึงต้องเลือก
อุปกรณ์ครัวให้ถกู ต้องและเหมาะสมกบั งานแต่ละชนดิ

สาระการเรียนรู้

1. ความหมายของห้องครวั
2. ประเภทของห้องครวั
3. การวางผงั หอ้ งครัว
4. อปุ กรณ์ทใี่ ช้ในการทำครวั
5. เคล็ดลบั ความปลอดภยั ในห้องครัว

จดุ ประสงค์การเรยี นรู้

1. อธบิ ายความหมายของห้องครัวได้
2. จำแนกประเภทของห้องครัวได้
3. จัดรปู แบบการวางผังห้องครวั ได้
4. แยกแยะอปุ กรณท์ ่ีใช้ในการทำครวั ได้
5. ปฏบิ ตั ิตามเคลด็ ลบั ความปลอดภัยในห้องครวั ได้

สมรรถนะประจำหน่วย

จัดรปู แบบการวางผังห้องครวั

32

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยท่ี 2

คำสง่ั จงทำเครอ่ื งหมายกากบาท (x) ทับลงบนตัวเลือกที่ถกู ที่สุด
1. หอ้ งครัวมีความหมายว่าอย่างไร

ก. เป็นหอ้ งครัวทมี่ ีการกำหนดลกั ษณะการใช้งานที่แตกตา่ งไปจากห้องอืน่ ๆ ซง่ึ ใชเ้ ปน็ ท่ีประกอบอาหาร
ข. เป็นห้องท่ีมีการกำหนดลักษณะการใชง้ านทแี่ ตกต่างไปจากห้องอืน่ ๆ ซ่ึงใช้เปน็ ทพ่ี ักพิง
ค. เป็นหอ้ งท่ีมีการกำหนดลักษณะการใช้งานทแี่ ตกตา่ งไปจากหอ้ งอ่นื ๆ ซงี่ ใชเ้ ป็นสถานทบี่ นั เทิง
ง. เปน็ ห้องท่ีมีการกำหนดลักษณะการใช้งานทีแ่ ตกตา่ งไปจากหอ้ งอ่ืน ๆ ซงึ่ ใชเ้ ปน็ ท่ที ำภารกจิ สว่ นตวั
จ. เปน็ ห้องทม่ี ีการกำหนดลกั ษณะการใชง้ านท่แี ตกต่างไปจากห้องอนื่ ๆ ซงึ่ ใชเ้ ป็นท่ีนง่ั เล่น
2. หอ้ งครัวมีกป่ี ระเภท
ก. 5 ประเภท
ข. 4 ประเภท
ค. 3 ประเภท
ง. 2 ประเภท
จ. 1 ประเภท
3. Table service มคี วามหมายวา่ อย่างไร
ก. ครวั จานดว่ น
ข. จดั เล้ยี ง
ค. ครัวร้อน
ง. ครัวเย็น
จ. ครวั ตามส่งั
4. รูปแบบการวางผงั ครวั มีกี่ลักษณะ
ก. 6 ลักษณะ
ข. 7 ลักษณะ
ค. 8 ลกั ษณะ
ง. 9 ลักษณะ
จ. 10 ลักษณะ

33

5. ครัวนเี้ หมาะสำหรับบ้านที่มีพนื้ ทีเ่ หลือเฟือ ครวั นจี้ ึงมคี วามยืดหยุน่ มากทสี่ ุด คือลกั ษณะการจัดวาง

แบบใด

ก. ลกั ษณะการจดั วางรูปตวั L

ข. ลกั ษณะการจัดวางรูปตัว I

ค. ลกั ษณะการจดั วางรูปตวั U

ง. ลกั ษณะการจัดวางรูปตัว G

จ. ลักษณะการจัดวางรูปตัวแบบเกาะกลาง

6. ปกติเคานเ์ ตอรใ์ นครัว ควรทำใหส้ งู ก่ีซม.

ก. 70 ซม. ข. 80 ซม. ค. 90 ซม. ง. 100 ซม. จ. 110 ซม.

7. กระทะแบบใด เหมาะสำหรบั การปรงุ อาหารที่ตอ้ งใช้เวลานาน ๆ

ก. กระทะเหลก็ เคลอื บ

ข. กระทะแบน

ค. กระทะก้นกลม

ง. กระทะสเตนเลส

จ. ถูกทงั้ ก. และ ข.

8. กระทะแบบใด เหมาะสำหรบั การผดั อาหารในกระทะโดยใช้นำ้ มนั นอ้ ย

ก. กระทะสเตนเลส

ข. กระทะแบน

ค. กระทะกน้ กลม

ง. กระทะเหล็กเคลือบ

จ. กระทะทำซอส

9. ขอ้ ใดกลา่ วถกู ต้องถึงลักษณะที่ดีของอุปกรณแ์ ละเครือ่ งมือทใ่ี ชใ้ นงานครวั

ก. ใชง้ านงา่ ย สะดวกและไม่ซับซอ้ นรวมถึงการดูแล (Easy to work with and control)

ข. ปลอดภัย (Safe)

ค. ราคาเหมาะสมกับคณุ ภาพ (Good Ratio of Cost to performance)

ง. การทำความสะอาดและการบำรุงรกั ษาไมย่ ่งุ ยาก (Easy cleaning and maintenance)

จ. ถูกทุกข้อ

10. ทองแดง (Copper) นำความรอ้ นไดก้ ีเ่ ปอร์เซ็นต์

ก. 73% ข. 74% ค. 75% ง. 76% จ. 77%

34

[1] ความหมายของหอ้ งครวั

รปู ที่ 2.1 แสดงห้องอาหาร
ทม่ี า : https://tawaravadeehotel.com/th/dining.html

ห้องครัว (Kitchen) คือ ห้องที่มีการกำหนดลักษณะการใช้งานที่แตกต่างไปจากห้องอื่น ๆ ซึ่งใช้เป็นท่ี
ประกอบอาหาร และมีความสัมพันธ์กับส่วนรับประทานอาหาร ห้องครัวได้กลายเป็นห้องหนึ่งที่มีความสำคัญ
เพราะเป็นห้องท่เี ราใช้เวลาอยู่ในนัน้ นานพอสมควรเพื่อปรุงอาหารอีกทง้ั ยังต้องทุม่ เทค่าใชจ้ ่ายเพ่ือให้ได้ห้องครัวที่
สวยงาม เพื่อให้เกิดความสวยงามนั้น สิ่งแรกที่ควรคำนึงคือการออกแบบห้องครัว ผสมผสานระหว่างศาสตร์และ
ศิลป์ไว้ในห้อง ๆ เดียวอย่างกลมกลืนที่สุดซึ่ง ศาสตร์ คือ การคำนึงถึงสุขอนามัยต่าง ๆ ผลพวงที่จะเกิดจากการ
ประกอบอาหารโดยเฉพาะการปรุงอาหารไทย ซ่ึงมกี ลนิ่ แรง ขณะปรงุ อาหารกอ่ ใหเ้ กิดความร้อนและกลนิ่ จึงมีความ
จำเป็นต้องมีเครื่องดูดควัน ศิลป์ คือ ความสวยงาม ถึงแม้ว่าห้องครัวจะไม่ใช่ห้องที่จะเอาไว้รับแขกโดยตรงก็ตาม
ในหอ้ งครวั ควรมคี วามสว่างเพยี งพอ แสงแดดสอ่ งถงึ เพ่ือไลค่ วามชน้ื ออกไปและระบายอากาศไดด้ ี

รูปท่ี 2.2 แสดงห้องครวั
ท่มี า : https://bit.ly/3i8fAIfhttps://bit.ly/3i8fAIf

35

[2] ประเภทของห้องครวั

รูปท่ี 2.3 แสดงพนกั งานครวั ร้อน รปู ที่ 2.4 แสดงพนักงานครวั บเกอรี่
ท่มี า : https://bit.ly/3tdodaT ทม่ี า : https://bit.ly/36qRMNu

การแบง่ ครวั สามารถจดั แบ่งได้ 3 ประเภท คอื
1. แบง่ ตามธรุ กิจบรกิ ารอาหาร
ครวั จานดว่ น (Fast food)
ครัวตามสง่ั (Table service)
คาเฟท่ ีเรีย (Cafeteria)
จัดเลี้ยง (Banquet)
ครัวเบด็ เตล็ด (Take out)
2. แบง่ ตามลกั ษณะของอาหาร
ครวั ร้อน (Hot Kitchen)
ครัวเยน็ (Cold Kitchen)
ครัวของหวาน (Kitchen Desserts) / (Pastry)
ครัวเบเกอร่ี (Kitchen Bakery)
ครัวประจำชาติ (Ethnic Cuisine)
3. แบง่ ตามพ้นื ท่ี ขนาดตวั
ตวั I (I-Shaped Kitchen)
ตัว U (U-Shaped Kitchen)
ตวั L (L-Shaped Kitchen)

36

[3] การวางผงั หอ้ งครวั

รปู ท่ี 2.5 แสดงหอ้ งครวั
ท่ีมา : https://bit.ly/36nKsCf

ห้องครัวไม่ว่าจะมีขนาดใหญ่หรือเล็กก็ตาม สิ่งที่สำคัญที่สุดในการออกแบบห้องครัวให้สวยงาม และ
สามารถใช้งานได้อย่างสะดวก คือการจัดวางฟังก์ชันการใช้งาน ไม่ว่าจะเป็นการเก็บอาหาร การเตรียมอาหาร
การปรุงอาหาร พ้นื ทร่ี ับประทานอาหาร การล้างทำความสะอาด หรอื พื้นที่อื่น ๆ ทีม่ กี ำหนดไว้

พื้นที่ภายในห้องครัวมีลักษณะการใช้งานที่แตกต่างกันออกไป แต่ละพื้นที่ก็มีความสัมพันธ์ในการใช้งาน
อย่างต่อเนื่อง ห้องครัวทด่ี ีควรมีการเรียงลำดับการใชง้ านท่ีถูกต้องเหมาะสม เพราะกจิ กรรมที่ดำเนินไปในห้องครัว
นั้นแบบแผนและสามารถคาดเดาได้ นอกจากน้ีห้องครัวที่ได้สถาปนิกเป็นผู้ออกแบบ จะสามารถสร้างความ
สอดคล้องกบั พฤติกรรมการใชง้ านของเจ้าของบ้านอีกดว้ ย

หลกั การเรือ่ งรูปสามเหลี่ยม
การเกบ็ อาหาร การปรงุ อาหาร การลา้ งทำความสะอาด 3 ส่ิงนคี้ อื จุดยทุ ธศาสตร์ภายในห้องครัว ที่จะต้อง
มีความคิดและเตรียมการให้ถูกต้องเหมาะสม ขนาดห้องจะเล็กหรือใหญ่ไม่สำคัญ หลักการนี้สามารถนำเข้าไป
ประยกุ ตใ์ ช้ได้กับครวั ทกุ รปู แบบ และทำใหเ้ กดิ ประสิทธิภาพในการใช้พ้นื ท่แี ละเวลามากท่ีสดุ
ลักษณะการวางผังห้องครวั โดยใชห้ ลักการรปู สามเหล่ียมน้ีให้คิดว่า ผู้ใช้งานเปน็ ศูนย์กลาง โดยมีอุปกรณ์
ทเี่ กีย่ วข้องกบั งานครวั อยลู่ อ้ มรอบ การเกบ็ อาหารคือตู้เย็นหรือช่องแช่แข็ง การปรงุ อาหารคือเตา การลา้ งทำความ
สะอาดคืออ่างล้างจาน ซึ่งระยะห่างของอุปกรณ์ทั้ง 3 ชนิดนี้ เมื่อลากเป็นรูปสามเหลี่ยม ควรอยู่ในความยาว
ประมาณ 4-7 เมตร ซง่ึ เป็นระยะทางท่ีเดนิ ถึงกนั ได้งา่ ย และไมถ่ กู ขดั จังหวะดว้ ยเส้นทางสญั จรอ่นื

37

3.1 รูปแบบการวางผงั หอ้ งครวั

การวางผังเคานเ์ ตอร์ครัวนั้นตอ้ งจัดวางให้เหมาะสมกับการใชง้ าน เหมาะสมกับพ้ืนที่ และได้รับประโยชน์
ในการใช้สอยได้อย่างเต็มที่ โดยอาจจะแบง่ ไดเ้ ปน็ 6 ลักษณะ คอื

รปู ท่ี 2.6 แสดงลกั ษณธการจดั วางแบบ รูปตดั I
ที่มา : https://www.sanook.com/home/2353/

1. ลักษณะการจัดวางแบบรูปตัว I (I-Shaped Kitchen) ตู้ ครัวอยู่ชิดผนังเป็นเส้นตรงอุปกรณ์หัวเตา
อ่างล้างจานและตู้เย็น เป็นครัวที่มีการจัดวางเป็นแบบแถวเดียวชิดผนังหมดเหมาะสำหรับครัวในบ้านหลังเล็ก ๆ
เริ่มจากส่วนบริเวณทำความสะอาด อ่างน้ำสำหรับล้างถัดมาเป็นส่วนเตรียมอาหารและเตา เมื่ออาหารเสร็จ
เรียบร้อยก็นำมาวางบนที่วางพักอาหารเพื่อรอเสิร์ฟ การจัดแบบนี้เริ่มจากขวามือไปยังด้านซ้ายของเคาน์เตอร์ใน
ครวั

รปู ที่ 2.7 แสดงลักษณะการจดั วางแบบเสน้ ขนาด 2 ดา้ น
ท่ีมา : https://www.sanook.com/home/2353/

2. ลักษณะการจัดวางแบบเส้นขนาน 2 ด้าน (Gallery Kitchen) ตู้ ครัวมีทั้งหมด 2 ตู้ อยู่ตรงข้ามกับ
แบบเส้นขนาน การประกอบอาหารจะสะดวกกว่าแบบเส้นตรงเพราะตำแหน่งของหัวเตา อ่างล้างจานและตู้เย็น
อาจอยู่ตรงข้ามกนั ตามความเหมาะสม

38

รูปที่ 2.8 แสดงลักษณะการจดั วางแบบรปู ตวั L
ท่มี า : https://www.sanook.com/home/2353/

3. ลักษณะการจัดวางแบบรูปตัว L (L-Shaped Kitchen) เป็นครัวที่ใช้การได้ดีเช่นกันสำหรับการ
ทำงานในจุดท้ังสาม (เตา อ่าง ตู้เย็น) เหมาะกับห้องที่มีเนื้อที่ปานกลาง และเป็นบ้านโล่ง ๆ ที่ไม่มีการกั้นแบ่งห้อง
ทุกห้อง (Open Plan) ขนาดห้องครัวประมาณ 2.50 × 3.00 เมตร ลักษณะการจัดวางอุปกรณ์สามารถทำได้ง่าย
กว่าแบบแถวยาวตามทางเดิน เนื่องจากมีพน้ื ที่มากขึน้ และระยะเคล่ือนท่ีขณะใช้งานน้อยลง ท่ีสำคัญคือ ควรจัดให้
ส่วนเตรียมอาหารและเตาอยูต่ ดิ ผนังดา้ นที่สามารถระบายกลิ่นควนั ออกภายนอกบ้านได้ง่าย

รูปท่ี 2.8 แสดงลกั ษณะการจดั วางแบบรูปตัว U
ทมี่ า : https://www.sanook.com/home/2353/

4. ลักษณะการจัดวางแบบรูปตัว U (U-Shaped Kitchen) เหมาะสำหรับบ้านที่มีพื้นที่เหลือเฟือ ครัว
นี้จึงมีความยืดหยุ่นมากที่สุดเพราะยังสามารถขยายพื้นที่ของเคาน์เตอร์ และชั้นเก็บของต่าง ๆ ได้ แบบนี้มีขนาด
ประมาณ 3.00 × 3.00 เมตร ลักษณะห้องเป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัส หากห้องมีขนาดใหญ่มากอาจเพิ่มโต๊ะกลางสำหรับ
พักอาหารหรืออุปกรณ์อื่นได้อีก เพดานห้องครัวไม่ควรจะต่ำเกินไป เพราะจะทำให้การระบายอากาศไม่สะดวก
เท่าที่ควรและอาจทำให้อึดอดั ได้ สำหรับหอ้ งครัวในบา้ นธรรมดาท่วั ไปควรมีเพดานสูงจากพ้นื 2.20 – 2.70 เมตร

39

รูปท่ี 2.8 แสดงลกั ษณะการจดั วางแบบรปู ตวั G
ทีม่ า : https://www.sanook.com/home/2353/

5. ลกั ษณะการจัดวางแบบรูปตัว G (G-Shaped Kitchen) เปน็ ครัวที่ออกแบบเพื่อใชง้ านต่อเน่ืองจาก
ครัวรูปตัวยู มีรูปแบบการใช้งานคล้ายครัวรูปตัวยูทุกอยา่ ง แต่สิ่งที่เพิ่มมาคอื เพนนินซูล่า เป็นเคาน์เตอร์ที่อยูต่ รง
กลางห้องเพื่อให้เป็นส่วนรบั ประทานอาหารเล็ก ๆ คล้ายมินิบาร์สำหรับ 2-4 ที่นั่ง อยู่ที่ปลายด้านใดด้านหนึ่งของ
ตัวยู เพนนินซูล่ามักออกแบบใหต้ ่อเน่ืองเป็นสว่ นหนึ่งของเคาน์เตอร์ไม่สามารถเคลื่อนยา้ ยหรือพับเก็บได้ ด้านล่าง
ทำเป็นลิ้นชักสำหรับเก็บข้าวของหรือเปิดโล่งเพื่อเก็บเก้าอี้เมื่อไม่ได้ใช้งาน พื้นที่บริเวณเพนนิน ซูล่านี้อาจไม่
เพียงพอต่อการรับประทานอาหารมื้อใหญ่อย่างมื้อเย็นที่มีสมาชิกมาก แต่เหมาะสำหรับเป็นที่รับประทานอาหาร
เช้า หรอื พืน้ ทเ่ี ตรียมเสิรฟ์ อาหารหากมีงานเลย้ี งภายในบ้าน

รปู ท่ี 2.8 แสดงลกั ษณะการจดั วางแบบเกาะกลาง
ทีม่ า : https://www.sanook.com/home/2353/

6. ลักษณะการจัดวางแบบเกาะกลาง (Island Kitchen) โดยพัฒนามาจากครัวรูปตัว L และมีเกาะ
กลางหรือไอส์แลนด์ (Island) ที่เพิ่มขึ้นมาเพื่อเป็นอ่างล้างจาน เตาปรุงอาหาร ที่วางของ หรือโต๊ะรับประทาน
อาหาร ลกั ษณะของไอส์แลนด์มักเป็นเคาน์เตอรร์ ูปสเ่ี หล่ียมผืนผ้าเพื่อสามารถใชป้ ระโยชน์ได้เต็มท่ี โดยมีระยะห่าง
กันระหว่างเคาน์เตอร์กับไอส์แลนด์ไม่น้อยกว่าด้านละ 1.20 เมตร ความสูงของเกาะกลางจะอยู่ที่ประมาณ 0.90
เมตร หรือปรับเปลี่ยนความสูงตามผ้ใู ช้

40

[4] อปุ กรณท์ ่ใี ชใ้ นการทำครวั

รูปที่ 2.12 แสดงเตาหุงต้มและเตาหงุ ตม้ แบบฝัง
ที่มา : https://www.eve.co.th/product-category/gas-hob-2/built-in-gas-hob-10

4.1 อุปกรณเ์ ครอ่ื งครัวที่จำเป็น (Kitchen utensils)

1. เตาหุงต้ม (Cooking hob) สามารถแบง่ ออกไดต้ ามลักษณะการตดิ ต้ังและลักษณะการใช้เช้ือเพลิง
ดังน้ี

การแบง่ ตามลักษณะการตดิ ตงั้ มี 2 แบบ คอื
1.1 การติดตั้งแบบลอยตัว เตาที่ติดตั้งแบบลอยตัวนั้นถ้าเป็นเตาที่มีลักษณะเฉพาะหัวเตาอย่างเดียว
จะต้องวางไว้บนเคานเ์ ตอร์ ซึ่งเคาน์เตอร์จะต้องทำระดับให้ลดลง เพื่อจะได้มีเนื้อที่ไว้สำหรบั วางเตา และจะทำให้
ระดับด้านบนของเตาและเคาน์เตอร์สูงเทา่ กนั พอดี
1.2 การตดิ ตัง้ แบบเจาะฝัง (Built-in) เตาที่ติดต้ังแบบเจาะฝัง จะมีเฉพาะตัวเตาเจาะฝงั ไว้ในเคาน์เตอร์ซึ่ง
จะมีหัวเตาโผล่ข้นึ มาเทา่ นัน้ ดูแล้วทำให้ไม่เกิดการเกะกะ แต่กลบั ดูเป็นระเบียบเรยี บร้อย และสวยงามอกี ดว้ ย การ
ติดตั้งแบบนีจ้ ึงเปน็ ที่นยิ มมาก สำหรบั คนทีต่ ้องการจะตกแต่งครวั ในสมยั น้ี
การแบ่งตามลกั ษณะการใชเ้ ชือ้ เพลงิ มี 3 แบบ คือแบบใช้แก๊ส แบบใชไ้ ฟฟา้ แบบใช้ถา่ น (ซึง่ แบบนี้ไม่นิยม
ตดิ ตงั้ ไวใ้ นครวั สำเร็จรูป)
นอกจากนยี้ ังมีเตาอกี ชนิดหนง่ึ ที่นยิ มใชก้ ันคือ เตาแก๊สทีม่ ีต้อู บอยใู่ นตวั ดา้ นล่าง ถ้าใช้เตาลกั ษณะน้ีจะต้อง
ออกแบบแปลนครัวให้มีช่องว่างไว้สำหรับวางเตา แต่ถ้าหากต้องการเตาอบควรเลือกใช้เตาอบไมโครเวฟ เพราะ
สามารถใชง้ านไดอ้ ยา่ งมาก และสะดวกสบาย ไม่ว่าจะวางไว้ส่วนไหนของครัวก็ตาม
2. อ่างล้างหรอื ซงิ ค์ (Sink)
อ่างล้างนี้มีให้เลือกหลายชนิด แบบหลุมเดี่ยวไม่มีที่พัก
จาน แบบหลุ่มคู่ไม่มีทีพ่ ักจานแบบหลุมเด่ียวมีทีพ่ ักจานข้างเดียว
(ซ้ายหรือขวา) แบบหลุมเดี่ยวมีที่พักจาน 2 ข้าง แบบหลุมคู่มีท่ี
พกั จานขา้ งเดียว

รูปท่ี 2.13 แสดงอ่างล้างหรอื ซิงค์
ท่ีมา : https://bit.ly/3IaTuj2

41

แบบหลุมคู่มีที่พักจาน 2 ข้าง แบบหลุมเดี่ยวมีที่พักจานและหลุมเล็กสำหรับอาหาร และแบบหลุมคู่มีที่พักจาน
2 ข้างและหลุมเล็ก สำหรับเศษอาหารตรงกลาง หรือชนิดที่ฝังตัวอยู่ในเคาน์เตอร์ การเลือกอ่างล้างควรหลีกเลี่ยง
อ่างล้างประเภทเคลือบที่มีพื้นผิวแข็ง วัสดุที่ใช้สำหรับทำขอบอ่างล้างจานก็จะมีหลายชนิ ด ควรเลือกใช้อ่าง
พลาสติก อ่างอะลมู ิเนยี ม หรืออ่างสเตนเลส ท้งั น้ีเพ่อื ปอ้ งกนั การกระทบกระแทกของแก้วจานชามต่าง ๆ สว่ นวัสดุ
ที่ใช้สำหรับทำขอบอ่างล้างจานก็จะมีหลายชนิด ไม่ว่าจะเป็นสเตนเลสซึ่งเป็นวัสดุไม่ซึมน้ำ แข็งแรง ทนทาน
สวยงาม ทันสมัย ทำความสะอาดง่าย ถ้าคุณเลือกแบบสเตนเลสควรเลือกแบบที่มีส่วนผสมของโครเมียมและ
นิกเกิลในสัดส่วน 8:10 เพราะจะให้ทั้งความมันวาวและคงทน แต่ถ้าเป็นแบบเหล็กเคลือบสีก็จะมีความแข็งแกร่ง
มีสีให้เลือกมากมาย ราคาก็ไม่แพง หรือจะเป็นชนิดที่ทำด้วยหินธรรมชาติก็จะมีความคงทน สวยงามและทำความ
สะอาดง่าย ส่วนชนิดที่ทำด้วยพลาสติกลามิเนตก็จะให้ความหลากหลายในเรื่องของสีสัน รูปแบบ ผิวสัมผัสและ
ทำความสะอาดง่าย

บริเวณที่ติดตั้งอ่างล้าง ควรติดตั้งให้อยู่ใกล้ท่อประปากับท่อน้ำทิ้ง และควรเป็นบริเวณที่มีพื้นที่มาก ๆ

เพื่อที่จะเอาไว้วางของก่อนล้างหรือหลังล้าง ปัจจัยที่นำไปประกอบการเลือกอ่างล้างก็คือ ก๊อกน้ำ ควรเลือกชนิด

ก๊อกสูง ปลายก๊อกลอยพ้นขอบอ่างเพื่อความสะดวกในการใช้งาน ก๊อกน้ำส่วนวใหญ่จะมีรูปลักษณ์ที่ลงตัวเข้า กับ

อา่ งล้าง มสี ใี ห้เลอื กมากมายท้ังสีขาว สีนำ้ ตาลหรอื สแี กรนิต อาจจะเปน็ ก๊อกแบบผสมน้ำร้อน น้ำเย็นก็ได้ สามารถ

ปรบั ระดับนำ้ ไดด้ ว้ ยคนั โยกหรือแบบหมนุ บางชนดิ จะมสี ายทอ่ น้ำยดื หยนุ่ มีแรงดันนำ้ เป็นแบบสเปรยก์ บั เบลิ เจท็

3. ตูเ้ ยน็ (Refrigerator)

ปัจจุบันได้กลายเป็นอุปกรณ์ครัวที่มคี วามจำเป็นในชีวติ ประจำวันมาก
เนื่องจากสภาพความเป็นอยู่ของสังคมได้เปลี่ยนแปลงไปตู้เย็นสามารถ
เกบ็ รักษาอาหารไว้ไดน้ าน ๆ จะหยบิ ใชเ้ ม่ือไร กส็ ะดวกสบาย แต่การต้ัง
ตู้เย็นก็ไม่จำเป็นต้องตั้งไว้ในครัวเสมอไป ถ้าหากพื้นที่ในครัวมีไม่
เพยี งพอ
การจะเลือกตู้เย็นขนาดไหนนั้นขึ้นอยู่กับความต้องการของผู้ใช้ และ
การใช้งานของแต่ละบ้าน ตู้เย็นที่มีขายตามท้องตลาดส่วนมาก จะมี
ขนาดต้ังแต่ 4 คิว ถงึ 16 คิว ใหเ้ ลอื กได้ตามความจำเปน็ ในการใชง้ าน

รปู ที่ 2.14 แสดงตเู้ ยน็
ที่มา : https://bit.ly/3u6j8Ai

42

4. อุปกรณ์เสริม คือ เครื่องใช้ไฟฟ้าทุกชนิดที่ใช้ในครัว

ทุกวันนี้อุปกรณ์เสริมได้เข้ามามีบทบาทมาก เช่นเตาไมโครเวฟ

หม้อหุงข้าวไฟฟ้า กระติดน้ำร้อน ที่ปิ้ง ขนมปัง เตาอบ และ

เครื่องใช้ไฟฟ้าอื่น ๆ อีกมากมาย ซึ่งอุปกรณ์เสริมเหล่านี้จัดได้ว่า

เป็นสิ่งที่อำนวยประโยชน์ให้กับชีวิตประจำวัน และอำนวยความ รูปท่ี 2.15 แสดงเตาไมโครเวฟ

สะดวกสะบายให้กับการประกอบอาหารได้อยา่ งมาก ที่มา : https://bit.ly/3wibFRL

สำหรับครัวสมยั นี้ เตาไมโครเวฟมีความสำคัญและมีประโยชนใ์ นการใช้อุ่นอาหาร หรือประกอบอาหารได้

ทั้งยาก-ง่าย เตาไมโครเวฟยงั เป็นเคร่ืองใช้ไฟฟ้าทีช่ ่วยประหยดั เวลาในครวั ไดด้ ี หม้อหุงขา้ วไฟฟา้ กระติกน้ำร้อน ที่

ปิ้งขนมปัง เตาอบ และเครื่องใช้ไฟฟ้าอื่น ๆ อีกมากมายซึ่งอุปกรณ์เสริมเหล่านี้จัดได้ว่าเป็นสิ่งที่อำนวยประโยชน์

ใหก้ ับชวี ิตประจำวนั และอำนวยความสะดวกสบายใหก้ ับการประกอบอาหารได้อย่างมาก

รปู ที่ 2.16 แสดงเฟอรน์ เิ จอรช์ ุดครวั
ท่ีมา : https://bit.ly/3ifod3Q

5. เฟอรน์ ิเจอรช์ ุดครัว (Kitchen furniture)
คือ พวกชั้นวางของต่าง ๆ ในครัว รวมทั้งเคาน์เตอร์ที่ติดตั้งไว้ในครัวด้วย โดยเฟอร์นิเจอร์ชุดนี้จะแบ่ง
ออกเป็น 3 สว่ น คือตู้เกบ็ ของชั้นบน หรือตแู้ ขวนขา้ งบนเป็นตู้ทีใ่ ช้เก็บของตา่ ง ๆ ทีม่ คี วามจำเปน็ ต้องใช้ในครัว ซึ่ง
เราสามารถออกแบบให้เป็นตู้ใส่กับข้าวด้วยก็ได้ เคาน์เตอร์หรือชั้นวางของ (Work Top) เป็นที่วางเตาหุงต้มและ
อ่างล้าง ปกตเิ คานเ์ ตอร์ในครวั ควรทำให้สงู 80 ซม. และกว้าง 60 ซม. ซึง่ การจดั วางน้นั จะขึน้ อย่กู ับการวางแปลน
ของแต่ละคน และตอ้ งมเี น้ือท่ีเพยี งพอกบั การใช้งาน บรเิ วณท่วี างเตาจะต้องมีเนื้อทีท่ ั้ง 2 ข้างให้ว่างเพ่ือที่จะเอาไว้
วางของในขณะประกอบอาหาร ตเู้ ก็บของชั้นลา่ ง ส่วนมากจะเกบ็ พวกถว้ ยชาม หม้อ กระทะ และอปุ กรณ์อื่น ๆ ตู้
เก็บของชั้นลา่ งสามารถทีจ่ ะออกแบบให้ปรับระดับไดเ้ พื่อไว้เก็บของชิ้นใหญ่หรืออาจจะมีตะกรา้ ไว้สำหรับเก็บถ้วย
ชามด้วยก็ได้ บางตู้อาจออกแบบไว้สำหรับใส่ถังแก๊สซึ่งสิ่งเหล่านี้ท้ังเจ้าของบ้านและนักออกแบบจะต้องทำความ
เขา้ ใจให้ตรงกนั โดยคำนงึ ถึงความต้องการของเจา้ ของบ้านเปน็ หลัก

43

6. อปุ กรณเ์ คร่ืองครวั
ถอื วา่ เปน็ ปัจจัยหน่ึงที่ช่วยเนรมิตครัวใหส้ มบรู ณ์แบบย่ิงข้ึน อกี ทั้งยงั นำความสขุ ความสะดวกสบายมาสู่ผู้
เปน็ เจา้ ของ และสมาชกิ ในบ้านอกี ด้วย ครัวจงึ คงความมเี สนห่ ์อยอู่ ย่างไม่เสอื่ มคลายทง้ั ในอดตี และปัจจบุ นั
กระทะ (Pan) มีด้วยกันหลายรูปแบบและชนิดที่ผลิต ให้เลือกได้ตามความต้องการกระทะเหล็กเคลือบ
เหมาะสำหรับการปรุงอาหารที่ต้องใช้เวลานาน ๆ บนเตา กระทะที่ทำด้วยเหล็กสเตนเลส จะไม่ทำปDbกิริยากับ
กรดหรือด่าง แต่อย่าใช้ไฟแรง ถ้าไม่ต้องการให้เปลืองน้ำมันเวลาทอด ก็ควรที่จะเลือกใช้กระทะแบน กาต้มน้ำ
(Kettle) มีทั้งแบบโลหะที่ใช้งานได้ดีและประหยัดพลังงาน และแบบพลาสติกที่ทนความร้อน มีด (Knife) ควร
เลือกชนดิ ที่ดี ๆ เพอื่ ประสิทธภิ าพในการใชง้ าน และควรเกบ็ ให้มดิ ชดิ เพื่อปอ้ งกนั อันตราย

รูปที่ 2.17 แสดงกระทะ รูปที่ 2.18 แสดงกระทะและอปุ กรณ์
ทม่ี า : https://bit.ly/3tVLehC ท่มี า : https://bit.ly/3KO8G7p

4.2 อุปกรณ์ครวั ทมี่ ีประโยชน์

รูปท่ี 2.19 แสดงกระทะ
ท่มี า : https://bit.ly/3Jc21Ud

44

การมีอุปกรณ์ครัวที่เหมาะสมเป็นกุญแจสำคัญในการดูแลการบริหารงานครัวของคุณให้เป็นไปอย่าง
ราบรื่นและมีประสิทธิภาพ ด้วยอุปกรณ์ที่มีประเภทแตกต่างกันมากมาย เราควรเตรียมตัวเลือกอุปกรณ์ครัวแบบ
ทัว่ ไปและแบบเฉพาะทางท่ีเป็นประโยชน์แก่ครวั ทุกแห่ง

กระทะและอปุ กรณ์ครวั

กระทะทำซอสและทอดแบบเคลือบผิว (Non-Stick Saute & Frying Pan)
กระทะทำซอสและทอดที่เรียกกันว่า Sauteuse และ Sautoir เป็นกระทะก้นตื้นที่มีด้ามจับยาวอันเดียว
เหมาะสำหรับการผัดอาหารในกระทะโดยใช้น้ำมันน้อย โดยกระทะทำซอสจะมีด้านข้างกระทะที่โค้ง ส่วนกระทะ
ทอดจะมดี า้ นข้างต้งั ตรง
กระทะแบน (Giddle) กระทะแบน คือพนื้ ผิวสำหรบั ปรุงอาหารกว้างแบนไม่มีขอบ มักใชส้ ำหรับการทอด
แค่ผิว ๆ หรือผัดอาหารโดยใช้น้ำมันน้อยเหนือต้นกำเนิดความร้อนโดยตรง โดยทั่วไปจะใช้ทอดแฮมเอบอร์เกอร์
เบคอนหรือไสก้ รอก
กระทะก้นกลม (Wok) กระทะก้นกลมเป็นอุปกรณ์พื้นฐานที่จำเป็นสำหรับครัวอาหารจีนทุกแห่ง มี
ลกั ษณะเป็นกระทะก้นกลมสารพัดประโยชนท์ ี่สามารถใช้ในการทำอาหารดว้ ยรปู แบบทีห่ ลากหลายแตเ่ ป็นรู้จักมาก
ที่สุดในการผัด เนื่องจากก้นที่กลม กระทะประเภทนี้จึงเหมาะสำหรับใช้กับเตาแก๊สความร้อนสูงหรือเตาไฟ แบบ
ด้งั เดมิ
เครื่องเตรียมอาหาร (Food Processor) เครื่องเตรียมอาหารสามารถใช้ในการบด ต้มเปื่อย ผสม
ประสาน บีบอัดและนวดเช่นเดียวกับเครื่องผสมอาหาร ส่วนอุปกรณ์พิเศษอื่น ๆ ของเครื่องก็สามารถช่วยในการ
ห่ัน แลบ่ าง ตดั เป็นช้ิน และชว่ ยประหยดั เวลาคุณในการทำครัวได้
เครื่องผสมอุตสาหกรรม (Industrial Mixer) เครื่องผสมอุตสาหกรรมท่ีมีชามขนาดหลากหลายใช้ใน
การผสม ตวี ิปและนวดแป้ง เหมาะสำหรบั ขนมอบและพาสตา
เครื่องปั่นแบบจุ่ม (Immersion Blender) เครื่องปั่นแบบจุม่ ทำงานได้ดว้ ยตนเองเหมาะสำหรบั การตม้
เปื่อย การทำให้เป็นของเหลวและประสานอาหารในภาชนะทำอาหาร เหมาะสำหรับการผสมน้ำซุปหรือน้ำสต๊อก
จำนวนมากในหมอ้ ทีใ่ สโ่ ดยตรง
เครือ่ งวัดอณุ หภูมเิ น้อื (Meat Thermometer) เครื่องวดั อุณหภมู ิเนอ้ื เป็นอปุ กรณส์ ำคัญสำหรับครัวทุก
แห่งใชว้ ัดอุณหภมู ิภายในของอาหารและทำให้สามารถตรวจสอบได้ว่าอาหารสุกทง้ั ดา้ นในและดา้ นนอกหรอื ไม่

45

รูปที่ 2.20 แสดงเคร่ืองวัดอณุ หภมู ิเน้ือ
ท่มี า : https://bit.ly/3KQDdRX

เตาเปดิ (Open Burner)

รปู ท่ี 2.21 แสดงเตาเปดิ
ทม่ี า : http://www.kltchenstainless304.com/10-types-of-cooking-stoves.html

เตาเปิดจะมีหัวเตาแบบตะแกรงแยกกัน ทำให้สามารถปรับความร้อนได้ง่าย เตาเปิดเป็นเตาด้านบนแบบ
อเนกประสงคท์ สี่ ามารถใชไ้ ดก้ บั หม้อและกระทะทุกรปู แบบ ทำให้เป็นเตาดา้ นบนที่ใชก้ นั อย่างแพรห่ ลายทส่ี ุด

เตาแบน (Flattop) เตาแบนประกอบดว้ ยเหลก็ หล่อหรือโลหะแผน่ หนาตงั้ อยู่บนแหล่งกำเนิดความรอ้ น
สามารถกระจายความร้อนได้อยา่ งทวั่ ถึงและต่อเน่ือง เตาแบนเหมาะสำหรับวธิ ีการทำอาหารที่ใช้นำ้ มันเลก็ น้อย
หรอื ไม่ต้องใช้เลย เชน่ เดยี วกบั กระทะก้นแบน

เตาแมเ่ หลก็ ไฟฟา้ (Induction Cooktop) เตาแม่เหลก็ ไฟฟา้ ใชก้ ารเหนยี่ วนำไฟฟ้าระหว่างเตากบั
กระทะโลหะ จงึ ให้ความร้อนท่กี ระทะโดยตรงในขณะที่พ้นื ผิวส่วนบนของเตายังเยน็ อยู่ทำให้ชว่ ยลดความเสีย่ งใน
การเกดิ แผลไหม้พุพองและประหยัดพลังงานได้อกี ด้วย

46

รปู ที่ 2.22 แสดงเตาแมเ่ หล็กไฟฟา้
ที่มา : https://bit.ly/3IlFpiX

เตาอบธรรมดา (Conventional Oven)

รูปที่ 2.23 แสดงเตาอบธรรมดา
ทมี่ า : https://bit.ly/3wlEOeR

เตาอบธรรมดาโดยทั่วไปจะใช้ในการปิ้งหรืออบอาหารที่มีขนาดใหญ่ เตาอบประเภทนี้ใช้ความร้อนจาก
ดา้ นล่างถ่ายเทขน้ึ มาผ่านชน้ั รองและเข้าไปในช่องวา่ งต่าง ๆ เพอื่ ทำใหอ้ าหารสกุ

เตาอบลมรอ้ น (Convection Oven) เตาอบลมร้อนเป็นการปรับปรงุ ของเตาอบธรรมดาโดยจะใช้พัดลม
เพ่อื หมุนเวียนลมร้อนไปรอบ ๆ อาหาร การกระจายความร้อยอย่างสม่ำเสมอจะทำให้อาหารทุกประเภทต้ังแต่เนื้อ
อยา่ งไปจนถึงขนมอบเบาฟูสกุ ได้อยา่ งรวดเรว็ และทั่วถงึ

เตาอบไมโครเวฟ (Microwave Oven) ร้านอาหารส่วน
ใหญ่จะใช้เตาอบไมโครเวฟเพื่อละลายน้ำแข็งที่ติดอยู่กับอาหารอย่าง
ปลอดภัยและรวดเร็วเพื่อประหยัดเวลาในการเตรียม ไม่ได้เอาไว้ใช้
ทำอาหารอย่างจรงิ จัง

รปู ที่ 2.24 แสดงเตาอบไมโครเวฟ
ทีม่ า : https://bit.ly/365h57O

47

รูปที่ 2.25 แสดงเตาย่าง
ทม่ี า : https://www.smtvonline.com/product/gr-141/

เตาย่างจะทำให้อาหารสุกด้วยความร้อนที่เกิดขึ้นจากด้านล่าง ทั้งจากไม้ฟืน ถ่าน แก๊สหรือไฟฟ้า
โดยทวั่ ไปจะใชเ้ พอ่ื ทำใหอ้ าหารมกี ลน่ิ ควนั หรือรสชาตเิ กรยี ม ๆ

เคร่ืองยา่ ง (Broiler)
โดยทั่วไปแลว้ เครื่องย่างจะพบว่าติดตั้งอยู่กับเตาแก๊สหรือเตาไฟฟ้าที่มีแหล่งความร้อนจากด้านบน มักใช้
เพื่อทำให้ผิวด้านนอกของอาหารเกรียมเลก็ นอ้ ยในขณะท่ีด้านในยงั ชมุ่ ชน้ื
เตาปงิ้ ซาลามันเดอร์ (Salamander)
เตาปิ้งซาลามนั เดอร์มีแหลง่ ความร้อนจากด้านบนเช่นเดียวกับเครื่องย่าง เป็นอปุ กรณ์เดยี วทใี่ ช้เพ่ือเคลือบ
ผิวหรือทำให้ผิวอาหารเงางามเป็นหลัก ร้านอาหารบางแห่งยังใช้อปุ กรณ์นีเ้ พื่ออุ่นอาหารหรืออุ่นจานก่อนเสิร์ฟอีก
ด้วย

รปู ที่ 2.26 แสดงเตาปิง้ ซาลามนั เดอร์
ทมี่ า : https://bit.ly/3ikwrrz

48
การเก็บรกั ษา

ตเู้ ยน็ แบบวอลก์ อิน (Walk-in Refrigerator)
ตู้เย็นแบบวอล์กอินเป็นอุปกรณ์ที่มีขนาดใหญ่เหมือนห้อง มีการควบคุมอุณหภูมิและความชื้นในส่วนต่าง
ๆ ท่ีแยกจากกนั ใช้สำหรบั เก็บรกั ษาและดแู ลสว่ นผสมท่ไี ม่ต้องการแช่แข็ง

รูปท่ี 2.27 แสดงการเก็บรกั ษา
ท่มี า : https://bit.ly/3IokWd6

ตู้แชแ่ บบลดอุณหภูมิอย่างรวดเรว็ (Blast Chill Freezer)
ตู้แช่แบบลดอุณหภูมิอย่างรวดเร็วจะทำให้คุณมั่นใจได้ในคุณภาพและความปลออดภัยของอาหารที่เสิร์ฟ
ใช้ในการทำให้อาหารเย็นลงอย่างรวดเร็วเพื่อป้องกันไม่ให้แบคทีเรียเจริญเติบโตได้ ร้านอาหารบางแห่งใช้ตู้ แช่
ประเภทน้ีเพื่อทดลองอณุ หภมู ิการเสิร์ฟอาหารจานต่าง ๆ

รปู ท่ี 2.28 แสดงตู้แชแ่ บบลดอณุ หภูมอิ ย่างรวดเร็ว
ท่ีมา : https://bit.ly/3qmx48n

49

4.3 ลักษณะท่ดี ีของอุปกรณแ์ ละเคร่อื งมือทใ่ี ชใ้ นงานครัวมดี ังน้ี

1. ใช้งานง่าย สะดวกและไม่ซับซ้อนรวมถงึ การควบคุมดแู ล (Easy to work with and control)

2. ปลอดภยั (Safe)

3. ราคาเหมาะสมกบั คุณภาพ (Good ratio of cost to performance)

4. การทำความสะอาด และการบำรุงรักษาไมย่ ุ่งยาก (Easy cleaning and maintenance)

5. ใช้พื้นที่น้อยแตป่ ระสิทธิภาพในการผลิตสงู (Requires minimal space, while providing

maximum capacity)

6. ใช้พลงั งานตำ่ หรอื ไม่ก่อให้เกิดมลภาวะ (Low energy needs, user friendly)

7. ควบคุมสภาวะหรือบรรยากาศในการปฏบิ ตั ิงาน เช่น อุณหภูมิ เวลา และความชน้ื ในบรรยากาศ (Exact

climate controls, temperature, time and humidity)

8. ขนาดมาตรฐาน (Standard Gastro-Norm pan sizes)

9. ใชง้ านไดห้ ลากหลาย (Multiple usage)

10. ขั้นตอนการผลติ และคู่มือการใช้งานถูกต้องตามวัตถุประสงค์ (Accurate manufacture’s direction

and handbooks)

วสั ดุท่ีนำมาใชท้ ำอปุ กรณใ์ นครวั

วัสดุหลายชนิดที่สามารถนำมาผลิตอุปกรณ์ที่ใช้ภายในครัว การลือกประเภทของวัสดุที่ใช้ในการผลิต

ขึ้นอยู่กับความเหมาะสมของผู้ผลิตและผู้ชื้อ แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดในการเลือกซื้ออุปกรณ์ คือ วัสดุแต่ละชนิดจะนำ

ความรอ้ นที่แตกตา่ งกันออกไป เช่น เงนิ เปน็ ตัวนำความร้อนท่ีแตกต่างกันออกไป เชน่ เงินเป็นตัวนำความร้อนได้ดี

ทีส่ ดุ แตร่ าคาแพง เม่ือกำหนดว่าเงนิ นำความร้อนได้ 100% วัสดอุ ่นื ๆ สามารถนำความร้อนได้เป็นสัดส่วนลดหลั่น

ลงไป ดังนี้

ทองแดง (Copper) นำความรอ้ นได้ 73%

อะลูมเิ นียม (Aluminum) นำความรอ้ นได้ 31%

ดีบุก (Tin) นำความร้อนได้ 15%

เหลก็ (Iron or steel) นำความร้อนได้ 11%

รปู ที่ 2.29 แสดงวสั ดทุ ่ีใช้ทำอุปกรณ์ครัว
ท่มี า : https://bit.ly/3qfEIkL

50

นอกจากปจั จยั เรื่องการนำความร้อนแล้ว การเลอื กประเภทของวสั ดุมาใชน้ ้นั ต้องคำนงึ ถึงความทนทานต่อ

การใช้งาน การสึกกร่อนจากการกัดกร่อนของอาหารของอาหารบางชนิด โดยเฉพาะอาหารบางประเภทกรดหรือ

การเกิดสนิมเมื่อถูกความชื้อหรือถูกสารเคมีบางชนิดซึ่งทำใหอ้ าหารนั้นเป็นอันตรายต่อผู้บริโภค เครื่องครัวแต่ละ

ชนิดเหมาะสำหรับการประกอบอาหารบางอย่าง เช่น กระทะเงินหรือ อะลูมิเนียมซึ่งหากใช้ถูกวิธีจะทำให้อาหาร

ต่าง ๆ ได้รับการปรุงออกมาดีแล้ว ยังทนทานต่อการใช้งาน และสามารถยืดอายุการใช้งานของเครื่องครัวอีกด้วย

ส่วนอุปกรณท์ ่ีทำจากตะกว่ั และสงั กะสีนนั้ ก่อให้เกิดอันตรายกับอาหารได้จงึ ควรหลีกเลีย่ ง

วัสดุต่าง ๆ ที่ใช้ทำเครื่องครัวนั้นมีหลายชนิดซึ่งแต่ละชนิดจะต้องเหมาะสมหรือเฉพาะเจาะจงเท่าน้ัน แต่

โดยพื้นฐานแล้วเครื่องครัวต่าง ๆ มักผสมด้วยเหล็กเนื่องจากเป็นวัสดุที่ทนทานง่ายต่อการดูแลรักษา ดูดี น้ำหนัก

เหมาะสม ถูกสุขลักษณะ และราคาไมแ่ พง

วสั ดทุ ี่ใชท้ ำเคร่อื งครัวปรงุ อาหาร

Copper = ทองแดง

Aluminum = อะลูมิเนยี ม

Steel = เหล็ก

Silver = เงิน

Stainless Steel = สเตนเลสสตลี

Cast Iron = เหล็ก เหลก็ หล่อ รูปท่ี 2.23 แสดงวสั ดุทีใ่ ช้ทำเคร่อื งครวั
Glass = แก้ว ที่มา : https://bit.ly/3wh7MMR
Ceramics = เซรามกิ

Plastic = พลาสตกิ

Enamelware = ภาชนะเคลือบ

Nonstick Coatings = ภาชนะเคลอื บกันตดิ ผวิ (Teflon)

ในทางการครัวแล้ววัสดุที่ถือว่านำความร้อนได้ดีที่สุดก็คือทองแดง ข้อดีคือนำความร้อนได้ดีมีความ

สวยงาม มันวาว ดูมีระดับ นิยมใช้โรงแรมหรือร้านอาหารที่ได้มาตรฐาน หรูหรา แต่ข้อเสียก็คือ ดูแลรักษายาก มี

นำ้ หนักคอ่ นข้างมาก มีราคาแพง และไวตอ่ ประจไุ ฟฟ้าดว้ ย ปจั จุบันจึงไมค่ อ่ ยนิยมใชก้ นั

51

[5] เคล็ดลับความปลอดภยั ในหอ้ งครวั

ในฐานะที่เป็นเชฟหรือผู้ให้บริการอาหาร สิ่งสุดท้ายที่คุณคิดอยากกังวลคือความปลอดภัยในห้องครัว
ทา่ มกลางความวุน่ วายในครัวเพ่ือการค้าระหวา่ งชั่วโมงทานอาหาร คุณมเี ตาทีต่ ิดไฟหลายตัว เคร่ืองมือคมกริบและ
เครอื่ งครวั ร้อนจ๋ีที่เชฟใช้ทำงานอย่างรวดเร็ว นแ่ี หละสว่ นผสมของหายนะท่ีอาจเกิดขึน้ อย่างไรก็ตาม การใส่ใจต่อ
ความปลอดภยั สามารถชว่ ยลดความเสย่ี งสำหรับคุและพนักงานของคุณได้ คราวนีเ้ ราจะมาใหค้ ำแนะนำเก่ียวกับส่ิง
ท่ีคณุ สามารถทำได้เพ่ือใหท้ ุกคนยังแขง็ แรงปลอดภัยขณะทำงานในครัวของคุณ

กฎของหอ้ งครวั

รวู้ ่าอะไรควรและไมค่ วร ข้า ๆ ไดพ้ ร้าเล่มงาน อปุ กรณ์ท่ีเหมาะสม

ป ฏ ิ บ ั ต ิ ต า ม ร ะ เ บ ี ย บ ที่ อย่ารีบร้อนหรือรีบเร่งใน ตรวจให้แน่ใจว่าทุกคน

เหมาะสมเพื่อป้องกันอุบัติเหตุต่าง พื้นที่เตรียมอาหารและทำอาหาร เข้าใจวิธีการใช้งานเครื่องครัวและ
ๆ เช่น ถูกของร้อนลวกลื่น หกล้ม ในขณะที่คุณตำเป็นต้องเสิร์ฟ อุปกรณ์ต่าง ๆ อย่างถูกต้อว อ่าน
โดนบาด บาดเจ็บจากเครื่องมือ อาหารแก่นักทานของคุณตามเวลา คำแนะนำต่าง ๆ และตรวจสอบว่า
หรืออันตรายอื่น ๆ อีกมากมายใน ที่เหมาะสมนั้น การรีบร้อนเพื่อ เครื่องใช้ไฟฟ้าต่าง ๆ มีความ
ห้องครัวห้องครัวไม่ใช่สนามเด็ก ประกยัดเวลาแค่ไม่กี่วินาทีอาจทำ ปลอดภยั ในการใชง้ าน เกบ็ อุปกรณ์
เล่นและทุกคนควรตระหนักถึง ใหค้ ณุ ตอ้ งไปนอนพักรักษาตัวยาวที่ อันตรายไว้ที่โต๊ะทำงานเสมอและ
อันตรายและหลีกเล่ียง
โรงพยาบาลเลยก็ได้ อยา่ ใช้อุปกรณใ์ ด ๆ เพือ่ การทำงาน

ท ี ่ ไ ม ่ เ ห ม า ะ ส ม ต ่ อ อ ุ ป ก ร ณ ์ น้ั น

เดด็ ขาด

52

สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง

ทง้ิ เตาไว้ ตดิ ไฟ ภัยซอ่ นเร้น

อย่าทิ้งอาหารที่ทำค้างไว้ ปิดแก๊สเมื่อคุณไม่ใช้งาน อย่าวางสิ่งของมีคมหรือ

บนเตาโดยไม่มีคนดูแล อาหารอาจ เตา เพราะคนอื่นอาจเดินเข้ามา ร้อนจัดไว้ในที่โล่งหรือมุมที่มองไม่

ติดไฟได้อย่างรวดเร็วและระเบิด ใกล้และไม่รู้ว่าเตายงั ติดไฟอยู่ ไฟท่ี เห็น คนครัวมักจะรีบเร่งอยู่เอและ

เป็นเปลวเพลิงได้ กว่าที่คุณจะรู้ตัว ยังติดอยู่เท่ากับเป็นการเชื้อเชิญให้ อาจไม่ทันตระหนักถึงภัยที่ใกล้เข้า

เร่ืองอาจลุกลามจนเกินรับมือแลว้ อุบัติเหตุมาเยี่ยมเยือน และการดับ มาเก็บสิ่งของมีคมไว้ในจุดท่ี

ไฟช่วยประหยดั ค่าแกส๊ ไดอ้ ีกดว้ ย ปลอดภัยเพื่อให้คนอื่น ๆ รู้ว่าควร

ต้องระวังอะไร

สง่ิ ทขี่ าดไม่ได้

ถงั ดบั เพลิง ชุดปฐมพยาบาล รองเท้านริ ภยั

วางถังดับเพลิงไว้ใกล้มือ เก็บชุดปฐมพยาบาลไว้ใน เมื่ออยู่ในครัว ใส่รองเท้าท่ี

เสมอ ในขณะเดยี วกัน ความรคู้ วาม ครวั เมือ่ เกิดอุบัติเหตุข้ึนมาคุณต้อง ปกปิดมิดชิดหรอื รองเท้านิรภัยที่ใช้

เข้าใจในการรับมือกับไฟที่เกิดขึ้น มั่นใจว่าพร้อมรับมือกับรอย ในอุตสาหกรรมตลอดเวลาเพ่ือ

จากน้ำมันหรือไฟฟ้าก็เป็นสิ่งที่ บาดแผลหรือแผลพุพองเล็กน้อย ป้องกนั เทา้ จากอุบตั เิ หตตุ ่าง ๆ เช่น

สำคัญ ดับไฟด้วยการจำกัดอากาศ โดยตรวจสอบและเติมอุปกรณ์นชุด มีดที่ร่วงลงมาอาจทำให้คุณสูญเสีย

เปน็ วิธที ่ีดที ส่ี ุด จะใชฝ้ าหม้อ เบคก้ิง ปฐมพยาบาลให้เต็มอยู่เสมอยาต่าง นิ้วเท้าหรือหม้อซุปเดือด ๆ ที่ล้น

โซดาหรือเกลือก็ได้ แต่ห้ามใช้น้ำ ๆ ม ี ว ั น ห ม ด อ า ย ุ ด ั ง น ั ้ น จึ ง ทะลักออกมาอาจลวกจนเกิดแผล

เด็ดขาด จำเปน็ ต้องตรวจสอบสม่ำเสมอและ พพุ อง

เปล่ียนใหมห่ ากจำเป็น

53

[ Web Guide ]

1. http://www.talaadthai.com/main/knowledgepage.aspx
2. http://www.novabizz.com/CDC/kithenRoom.htm
3. http://www.unileverfoodsolutions.co.th/our-services/your-kitchen/effo-ciency-productivity

54

[ สรปุ เน้อื หาสำคัญ (แผนผงั มโนทศั น์) ]

ความหมายของ
ห้องครัว

ประเภทของหอ้ งครวั อุปกรณ์ทใ่ี ชใ้ นการทำ
ครวั

ประเภทของครวั
และอุปกรณ์

การวางผงั ห้องครวั เคลด็ ลับความ
ปลอดภยั ในห้องครัว

55

[ ใบความรอู้ าเซียน ]

เปิดตวั ประติมากรรมเครอื่ งแก้วเรือสพุ รรณหงส์
โรงแรมดุสิตธานหี วั หนิ เปิดตัวประตมิ ากรรมเคร่ืองแกว้ เรือสุพรรณหงส์ที่เตรียมจะมอบใหก้ บั ผนู้ ำประเทศ
ทีจ่ ะเข้าร่วมประชุมสุดยอดอาเซยี นครั้งที่ 15 พรอ้ มพาชมหอ้ งครัวใหม่ล่าสดุ ทีล่ งทยุ กอ่ สรา้ งกว่า 40 ล้านบาท เช่ือ
มาตรฐานและดที ่สี ดุ ในหวั หิน-ชะอำ
นายวัชราวุธ สุขเสรี ผู้จัดการทั่วไป โรงแรมดุสิตธานีหัวหิน เปิดเผยถึงความพร้อมการต้อนรับคณะที่จะ
มาร่วมประชุมสุดยอดอาเซียนว่า จนถึงขณะนี้ถือว่าพร้อมทั้งหมดแล้ว ทั้งห้องพักและห้องประชุม เนื่องจากทาง
โรงแรมมีประสบการณ์จากการประชุมครั้งที่ 14 และเพื่อสร้างความประทับใจแก่ผู้นำประเทศที่เข้าร่วมประชุม
ทางโรงแรมได้จัดเตรียมของที่ระลึกที่จะมอบให้กับผู้นำประเทศอาเซียน และประเทศคู่เจรจา เป็นประติมากรรม
เครื่องแก้ว รูปเรือสุพรรณหงส์ซึ่งเป็นสิ่งที่สะท้อนถึงความเป็นไทย และเป็นสัญลักณ์ที่มีความสูงค่า โดยตัวเรือจะ
เป็น กระจกที่วางติดกันเขื่อมด้วยกาวพิเศษ หัวเรือและหางเรือลงรักปิดทองตรงกลางจะมีสัญลักษณ์อาเซียนมี
ความยาวโดยประมาณ 70 เซนตเิ มตร สร้างสรรคผ์ ลงานโดยฝมี อื คนไทย โดยของรี่ ะลกึ นที้ างโรงแรมไดส้ ่ังทำพิเศษ
จำนวนจำกัด ขณะนี้อยู่ระหว่างสร้างสรรค์ชิ้นงาน คาดว่าจะเสร็จสิ้นในอาทิตย์หน้า โดยจะนำไปมอบให้กับผู้นำที่
เข้าพักที่โรงแรมดุสติ ธานี หัวหิน ที่ห้องพักก่อน ส่วนผู้นำทางอื่นน้ัน จะต้องสอบถามจากเจ้าหน้าที่กรมพิธีการทูต
ก่อน ส่วนราคาไม่ขอกล่าวถึง แต่เชื่อวา่ มากพอสำหรบั เปน็ ตัวแทนแห่งนำ้ ใจไมตรีของคนไทยที่มีต่อผู้นำอาเซียนที่
จะเดนิ ทางมาร่วมประชุมในครงั้ น้ี

56
จากนั้นนายวัชราวุธ ได้นำสื่อมวลชนเข้าชมห้องครัว ซึ่งทางโรงแรมได้ใช้งบประมาณถึง 40 ล้านในการ
ก่อสร้างขึ้นใหม่ มีพื้นที่ถึง 820 ตารางเมตร เพื่อรองรับการประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียน และพัฒนาศักยภาพของ
โรงแรมชั้นนำในหัวหิน-ชะอำซึ่งเชื่อว่าจณะนี้ห้องครัวของโรงแรมดุสิตธานี เป็นห้องครัวที่มีระบบมาตรฐานมาก
ที่สุดในหัวหิน-ชะอำ ภายในจะมีแบ่งโซนไว้อย่างชัดเจน เช่น ห้องจัดผลไม้ ห้องเตรียมเนื้อสัตว์ ห้องเบเกอรี่ และ
ห้องเตรียมการจัดเลี้ยง เป็นต้น โดยห้องครัวแห่งนี้จะมีการออกแบบให้มีมาตรฐาน มีความสะอาด ปลอดภัย
สำหรับ เมนูที่เตรียมไว้สำหรับการประชุมครั้งน้ีล้วนเป็นเมนูพิเศษที่มีการประยุกต์อาหารตะวันออกและตะวันตก
เขา้ ด้วยกัน นอกจากนี้ในระหวา่ งการประชุมจะมกี ารเสริ ์ฟขนมหวานเมอื งเพชรรว่ มกับขนมอื่น ๆ ดว้ ย

วันพฤหัสบดที ่ี 8 ตุลาคม 2552

57

[ ใบงาน หน่วยที่ 2 ]

คำสั่ง ใหน้ ักเรยี นหารปู หอ้ งครัวประเภทตา่ ง ๆ ความรเู้ พ่มิ เตมิ จากอินเทอรเ์ นต็ หนงั สือพิมพ์ วารสาร ฯลฯ
วา่ มหี ้องครัวประเภทอะไรบ้าง พร้อมเขยี นคำบรรยาย
............................................................................................................

............................................................................................................

............................................................................................................

............................................................................................................

............................................................................................................

58

[ แบบฝึกหัด หน่วยที่ 2 ]

คำสั่ง ใหน้ กั เรียนกาถูก / หน้าข้อท่ีถกู และกาผิด x หนา้ ข้อที่ผดิ

1) ห้องครัวไม่ว่าจะมีขนาดใหญ่หรือเล็กก็ตาม สิ่งที่สำคัญที่สุดในการออกแบบห้องครัว ให้สวยงาม และ
สามารถใช้งานได้อย่างสะดวก คือการจดั วางฟงั ก์ชันการใชง้ าน

2) ลกั ษณะการจดั วางแบบ รปู ตดั I (I-Shaped Kitchen) ตู้ ครัวอย่อู ยูช่ ิดผนังเปน็ เสน้ ทแยง
3) ลักษณะการจัดวางแบบรูปตัว L (L-Shaped Kitchen) เป็นครัวที่ใช้การได้ดีเช่นกันสำหรับการทำงานใน

จุดท้ังสาม
4) ลกั ษณะการจัดวางแบบรูปตัว U (U-Shaped Kitchen) เหมาะสำหรับบา้ นทม่ี ีพ้ืนทนี่ อ้ ยและแคบ
5) กระทะแบนคอื พื้นผิวสำหรบั ปรงุ อาหารกวา้ งแบนไมม่ ีขอบ มกั ใชส้ ำหรับการทอดแคผ่ ิว ๆ หรอื ผัด
6) กระทะทำซอสและทอดท่ีเรยี กกนั ว่าSauteuse และSautoir เป็นกระทะกน้ ต้นื ท่ีไมม่ ดี ้ามจบั ในการใช้งาน
7) เตาเปิดจะมีหัวเตาแบบตะแกรงแยกกัน ทำให้สามารถปรบั ความรอ้ นไดง้ า่ ย
8) ทองแดง (Copper) นำความร้อนได้ 53%
9) เหล็ก (Iron or Steel) นำความรอ้ นได้ 11%
10) ทิ้งอาหารทที่ ำคา้ งไว้บนเตาโดยไมม่ คี นดแู ล อาหารอาจตดิ ไฟไดอ้ ยา่ งรวดเรว็ และระเบดิ เปน็ เปลวเพลิงได้

59

[ กจิ กรรมบูรณาการ 3D ]

คำสงั่ ใหน้ กั เรยี นอธบิ ายรปู แบบการวางผังครัวทงั้ 2 รูปแบบมาพอสังเขป

รปู แบบการวางผังครวั

ลกั ษณะการจัดวางแบบรูปตัว I ลักษณะการจดั วางแบบรูปตัว L

(I-Shaped Kitchen) (L-Shaped Kitchen)

………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………….

………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………….

………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………….

………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………….

………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………….

………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………….

………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………….

……………………………………………………………………………………………………………

[ กิจกรรมบูรณาการเศรษฐกจิ พอเพียง]

กิจกรรม : คิดค้นคว้า อนาคตไกล
จดุ ประสงค์ : เพือ่ ให้นกั เรียนมคี วามรูเ้ กย่ี วกบั ประเภทของครัวและอปุ กรณ์
ภาระงาน : 1. ให้นกั เรยี นจบั คู่ ใหแ้ ต่ละกลมุ่ รวบรวมข้อมูลเกย่ี วกับประเภทของครัวและอปุ กรณ์

2. จัดทำปา้ ยนเิ ทศ แผ่นพับ เพ่อื เผยแพร่ความรู้ และเพ่ือเป็นการประหยัดค่าใชจ้ ่าย
3. สรุปการดำเนนิ งานเพือ่ รายงานครูผู้สอน

60

แบบประเมนิ ผ้เู รยี นในชน้ั เรียน

ความรู้เกย่ี วกบั การประกอบอาหาร
ชือ่ ............................................................................................................................. .................................................
ชนั้ ......................................................................... ห้อง ...........................................................................................

ท่ี รายการประเมิน คะแนน ขอ้ คดิ เหน็
32 1

1 ผู้เรียนมีความเข้าใจเกี่ยวกับประเภทของครัวและอุปกรณ์ได้ถูกต้อง แสดง

ความเห็นได้ตรงประเด็น

2 ผู้เรียนทราบความรู้เกี่ยวกับความรู้เกี่ยวกับประเภทของครัวและอุปกรณ์ ได้

ถูกตอ้ ง เหมาะสม

3 ผเู้ รยี นมีมนุษสัมพันธ์

• แสดงกิรยิ าท่าทางสุภาพ ใหค้ วามรว่ มมอื กับผอู้ ่ืน
4 ความมวี ินยั

• ปฏิบตั ติ ามกฎระเบียบ ข้อบังคับ และข้อตกลงต่าง ๆ ของวิทยาลยั
5 ความรบั ผดิ ชอบ

• มีการเตรียมความพร้อมในการเรียนและปฏิบัติงาน ปฏิบัติงานด้วย
ความตงั้ ใจ มคี วามเพยี รพยายาม

6 ความเช่ือมนั่ ในตนเอง

• กลา้ แสดงความคดิ เหน็ อยา่ งมีเหตผุ ล
7 ความรกั สามคั คี

• รว่ มมือในการทำงาน
8 ความกตัญญกู ตเวที

• มสี มั มาคารวะครู-อาจารยอ์ ย่างสม่ำเสมอ ทัง้ ต่อหน้าและลบั หลัง
9 พ่ึงตนเอง

• ปฏบิ ตั งิ านด้วยตนเอง
10 มีความอดทนอดกลัน้

• ควบคมุ อารมณ/์ ความรู้สกึ อย่างมสี ติและเหตผุ ล
รวม

เกณฑก์ ารให้คะแนน 3 คะแนน = ครบถ้วนถูกตอ้ งตรงตามจดุ ประสงค์ 2 คะแนน = ไมค่ รบถ้วนแตต่ รงตามจดุ ประสงค์
1 คะแนน = ไมถ่ กู ตอ้ งไม่ตรงตามจดุ ประสงค์

61

แบบทดสอบหลงั เรียน หนว่ ยที่ 2

คำสงั่ จงทำเครือ่ งหมายกากบาท (x) ทบั ลงบนตัวเลือกที่ถูกท่ีสุด
1. ขอ้ ใดไม่ใชห่ ้องครัวที่แบง่ ตามธุรกิจการประกอบอาหาร

ก. ครัวตามสงั่
ข. ครวั จานดว่ น
ค. ครัวเบ็ดเสรจ็
ง. จดั เล้ียง
จ. ครวั รอ้ น
2. ข้อใดคืออปุ กรณเ์ คร่อื งครัวที่จำเป็น
ก. เตาหุงต้ม
ข. อ่างลา้ งหรือซิงค์
ค. ตเู้ ยน็
ง. ไมโครเวฟ
จ. ถกู ทกุ ข้อ
3. Fast Food มีความหมายวา่ อย่างไร
ก. ครัวร้อน
ข. ครัวเยน็
ค. ครวั ของหวาน
ง. ครวั เบเกอร่ี
จ. ครัวจานด่วน
4. รูปแบบการวางผังครวั มีกี่ลักษณะ
ก. 6 ลักษณะ
ข. 7 ลักษณะ
ค. 8 ลักษณะ
ง. 9 ลักษณะ
จ. 10 ลักษณะ

62

5. จากรูปเปน็ ลกั ษณะการวางครวั รปู แบบใด

ก. ลกั ษณะการจัดวางรูปตัว L

ข. ลักษณะการจดั วางรปู ตวั I

ค. ลกั ษณะการจัดวางรูปตัว U

ง. ลกั ษณะการจดั วางรปู ตัว G

จ. ลกั ษณะการจัดวางแบบเกาะกลาง

6. ข้อใดไม่ใชว่ สั ดุท่ีใช้ทำเคร่ืองปรุงอาหาร

ก. Copper = ทองแดง

ข. Aluminum = อะลูมเิ นียม

ค. Steel = เหล็ก

ง. Silver = เงนิ

จ. lead = ตะกวั่

7. อุปกรณใ์ ดทใี่ ชใ้ นการทำครวั มคี วามจำเปน็ มากท่สี ดุ ในปัจจุบัน

ก. เตาไฟฟ้า ข. เตายา่ ง ค. ตูเ้ ย็น

ง. ไมโครเวฟ จ. เตาอบ

8. เตาแบบใดที่ช่วยลดความเสยี่ งในการเกดิ แผลไหมพ้ พุ อง และประหยัดพลังงาน

ก. เตาเปดิ

ข. เตาแบน

ค. เตาอบลมร้อน

ง. เตาอบธรรมดา

จ. เตาแม่เหลก็ ไฟฟา้

63

9. เตาชนดิ ใดทใี่ ชเ้ พื่อละลายน้ำแขง็ ทต่ี ดิ อยูก่ ับอาหารอยา่ งปลอดภยั และรวดเรว็ เพ่ือประหยัดเวลา
ก. เตาแมเ่ หล็กไฟฟ้า
ข. เตาแบน
ค. เตาอบลมรอ้ น
ง. เตาอบไมโครเวฟ
จ. เตาอบธรรมดา

10. ในทางการครวั แลว้ วสั ดุที่ถือวา่ นำความร้อนได้ดที ่สี ุดก็คอื อะไร
ก. พลาสตกิ
ข. ทองแดง
ค. เหล็ก
ง. เงิน
จ. เซรามกิ