บัญชีซื้อขายสินค้า-01

หนว# ยท่ี 1

ความรู'เบ้อื งตน' เก่ยี วกบั ธรุ กจิ ซอ้ื ขายสินคา'

แนวคดิ

ธรุ กจิ ซ้ือขายสนิ ค1าเปน4 ธุรกิจประเภทซอ้ื มาขายไป กลา< วคือ กิจการจะซือ้ สินคา1
สำเร็จรูปจากผมู1 าอน่ื มาจำหน<ายมไิ ด1ทำการผลติ เองโดยอาจจะขายปลีกหรือขายส<ง
ใหก1 บั บริษทั หา1 งรา1 น และบคุ คลธรรมดา

สาระการเรียนร0ู

1. ความหมายของสนิ ค1า
2. ประเภทของสินคา1
3. ขัน้ ตอนในการจัดซ้ือสนิ คา1
4. เงอ่ื นไขเกี่ยวกบั การใหเ1 ครดติ และสว< นลดเงนิ สด
5. การคำนวณวนั ครบกำหนดชำระหนี้
6. เงอ่ื นไขเกย่ี วกับคา< ขนสง< สินคา1
7. การสง< คนื สนิ คา1
8. การซ้อื ขายสนิ คา1 ออนไลนY
9. ศัพทบY ัญชี

ผลการเรยี นรูท0 ่คี าดหวัง

1. บอกความหมายของสินคา1 ได1
2. บอกประเภทของสนิ คา1 ได1
3. บอกขนั้ ตอนในการจดั ซ้ือสนิ คา1 ได1
4. บอกเงือ่ นไขเกยี่ วกับการใหเ1 ครดติ และสว< นลดเงนิ สดและบันทกึ รายการได1
5. คำนวณวนั ครบกำหนดชำระหนแี้ ละบันทกึ รายการได1
6. บอกเงอ่ื นไขเกี่ยวกบั คา< ขนส<งสนิ คา1 และบนั ทกึ รายการได1
7. บอกสาเหตกุ ารส<งคนื สนิ คา1 และบนั ทกึ รายการได1
8. บอกวธิ กี ารซอ้ื ขายสินคา1 ออนไลนไY ด1
9. บอกศัพทบY ญั ชไี ด1
10. มกี ิจนิสัย มรี ะเบยี บ ละเอียดรอบคอบ ซือ่ สัตยY มวี นิ ยั ตรงตอ< เวลา

และมเี จตคตทิ ่ีดีตอ< วิชาชพี บัญชี

ความหมายของสินคา0

สินค%า (Goods) หรือผลิตภัณฑ9 (Product) หมายถึงกลุ<มของสิ่งที่มีตัวตน จับต1อง
ได1หรือสัมผัสได1เคลื่อนย1ายได1 สามารถนำเอาไปเป4นกรรมสิทธิ์ได1 ในอดีตจะใช1การ
แลกเปลี่ยนกัน (Barter) แต<ปiจจุบันใช1เงินตราแลกเปลี่ยนกัน สินค1าหรือผลิตภัณฑY
สามารถตอบสนองความต1องการของผู1บริโภคได1 โดยมีวัตถุประสงคYในการหากำไร
หรืออาจกล<าวได1ว<าสินค1าคือสิ่งของที่กิจการจำหน<ายนั่นเอง เช<น เครื่องสำอาง เสื้อผ1า
รองเท1า รถยนตY เครอ่ื งคอมพวิ เตอรY เปน4 ต1น

ประเภทของสินคา0

สนิ ค1าแบง< ออกเปน4 2 ประเภท คอื
1. สินค1าท่มี ลี ักษณะไม<ถาวร คือ ใช1งานไดไ1 มน< านหรอื ใช1แลว1 หมดไป ได1แก< สินคา1

อปุ โภคบรโิ ภค เช<น นำ้ มันพืช
ผงซกั ฟอก สบ<ู ยาสีฟiน เครื่องสำอาง เป4นตน1 หรอื วัสดสุ ำนักงาน เชน< ดนิ สอ ปากกา
น้ำยาลบคำผดิ ลวดเยบ็ กระดาษ
กระดาษาถ<ายเอกสาร เป4นตน1
2. สินค1าทมี่ ีลักษณะถาวร คอื ใช1แล1วไม<หมดไป แตจ< ะเสื่อมสภาพลงเรอ่ื ยๆ และเมอ่ื ถงึ
เวลาระยะเวลาหนงึ่ ปกติ
เกินกว<า 1 ปm ก็จะหมดอายกุ ารใชง1 าน ได1แก< รถยนตY รถจักรยานยนตY เครือ่ งปรบั อากาศ
เคร่อื งคอมพวิ เตอรY กลอ1 งถา< ยรปู
เครือ่ งพิมพY เคร่ืองถา< ยเอกสาร เฟอรนY ิเจอรY เป4นต1น

ขนั้ ตอนในการจัดซอื้ สนิ ค0า

ในการดำเนินธุรกิจจำหน<ายสินค1า จำเป4นอย<างยิ่งที่จะต1องมีสินค1าไว1ในครอบครอง
อย<างเพียงพอไม<น1อยหรือมากเกินไปหากมีสินค1าน1อยเกินไปอาจทำให1สินค1าขาดมือ
ไม<มีหรือไม<พอจำหน<าย อาจมีผลกระทบต<อกิจการ เช<น อาจเสียส<วนแบ<งในตลาด
หรือขาดความน<าเชื่อถือ ในทางตรงกันข1าม หากมีสินค1าไว1มากเกินไป นอกจากเงินทุน
จะจมในสินค1าแล1ว สินค1าอาจล1าสมัย และอาจทำให1มีค<าใช1จ<ายสูงเกินความจำเป4น
ซึ่งจะส<งผลต<อราคาสินค1าต<อหน<วยให1มีราคาสูงตามดั้งนั้นผู1บริหารจะต1องมีความรู1
และประสบการณYทางด1านบริหารจัดการที่จะทำให1มีสินค1าในปริมาณที่เหมาะสมเพียงพอ
ต<อการจำหน<าย การจัดซื้อและการบริหารจัดการเกี่ยวกับสินค1าคงคลังจึงเป4นงานที่สำคัญ
อยา< งหน่ึงในการประกอบธุรกิจ

ขัน้ ตอนในการซอ้ื คา0 (Procedure in purchasing) มดี งั น้ี

• หน<วยงานท่ีรบั ผดิ ชอบหรือดแู ลลกู คา1 เช<น คลังสนิ คา1 จดั ทำใบขอซื้อสง< ให1

ขน้ั ท่ี 1 ฝpายจัดซื้อ

• ฝ#ายจดั ซ้ือพิจารณา และขออนุมตั ิผูบ< รหิ าร ถา< ได<รับอนุมัติ จะจัดทำใบสั่งซื้อสินค<า สHง

ขัน้ ที่ 2 ให<ผ<ขู าย ถ<าไมHไดร< ับอนมุ ัติ สงH เรื่องคืนหนวH ยงานทข่ี อซอ้ื ในขั้นตอนท่ี 1

ข้นั ตอนในการซอ้ื ค0า (Procedure in purchasing) มีดังน้ี

ขน้ั ที่ 3 • เมือ่ ผขู< ายได<รบั ใบส่งั ซื้อสนิ คา< หากซ้ือเปนO เงนิ สดจะจดั เตรยี มสินค<าและสHงใหผ< <สู ั่งซอื้ พรอ< ม
ใบกำกับภาษ/ี ใบเสรจ็ รับเงนิ หากซอ้ื เปOนเงินเชื่อ จะสHงเรอื่ งใหฝ< า# ยเครดิตพจิ ารณา หาก
ไดร< บั อนุมตั กิ จ็ ะจดั เตรยี มสินค<าและสงH ให<ผส<ู ง่ั ซื้อพรอ< มใบกำกบั ภาษ/ี ใบกำกับสนิ ค<า/ใบสงH
ของหากไมHไดร< บั อนมุ ตั จิ ะแจง< ใหผ< ซู< ือ้ ทราบ

• เม่อื ผ1สู ่ังซื้อได1รับสินค1า จำต1องมกี ารตรวจสอบ ปริมาณ คณุ ภาพ และ
คณุ ลกั ษณะของสนิ คา1 ว<าถูกต1องตรงกับท่ีต1องการหรือไม< และจดั ทำใบรับ
ขน้ั ท่ี 4 สนิ ค1าเพือ่ บันทกึ รายละเอียดของสนิ ค1า

ในปiจจุบันเทคโนโลยีสารสนเทศเข1ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันมากขึ้น
การติดต<อสื่อสารจึงทำได1ง<ายและมีหลายวิธี ดังนั้นการสั่งซื้อสินค1าจึงเป4นไปอย<างสะดวก
รวดเร็ว สำหรับกิจการขนาดเล็กหรือกิจการเจ1าของคนเดียว การสั่งซื้อสินค1าจะไม<ยุ<งยาก
เพราะส<วนใหญ<เจ1าของกิจการจะเป4นผู1ดำเนินการเอง ไม<มีขั้นตอนยุ<งยาก เพราะสามารถ
ตัดสินใจไดด1 ว1 ยตนเอง ชอ< งทางในการส่ังซ้ือสนิ ค1ามหี ลายชอ< งทาง เช<น

1. สั่งซ้อื โดยตรงกบั ผปู1 ระกอบการหรอื ผ1ขู าย
2. สั่งซื้อทางโทรศพั ทY
3. ส่ังซื้อทางโทรสาร
4. สง่ั ซอ้ื ทางจดหมายอิเลก็ ทรอนิกสY
5. สงั่ ซอื้ ทาง Facebook/line
6. สงั่ ซอ้ื ทางเวบ็ ไซตY

เง่อื นไขเกยี่ วกับการให0เครดติ และสVวนลดเงินสด

เงื่อนไขเกี่ยวกับการให1เครดิตและส<วนลดเงินสด (Credit terms and cash
discounts) คือข1อตกลงระหว<างผู1ซื้อสินค1าและผู1ขายสินค1าเกี่ยวกับเงื่อนไขการชำระ
เงินหรือระยะเวลาในการให1เครดิตรวมทั้งส<วนลดเงินสดเพื่อให1ผู1ซื้อสินค1าและผู1ขาย
สนิ คา1 ไดร1 บั ความพงึ พอใจและประโยชนสY งู สุด

1. เงอื่ นไขการชำระเงนิ คือ เงอื่ นไขทีก่ ำหนดระยะเวลาในการชำระหน้ี พร%อมทัง้ มี
สวS นลดและไมSมสี Sวนลด เชSน

ลำดับ เงอ่ื นไข ความหมาย หมายเหตุ

1 N/30 ใหผ( ู(ซ้ือสินคา( ชำระหนี้ใหผ( ูข( ายสนิ ค(าภายใน 30 วนั นับจากวันท่ีปรากฏใน
ใบกำกับสนิ ค(า/ใบกำกับภาษี

2 N/60 ใหผ( (ซู อื้ สินค(าชำระหนใ้ี ห(ผู(ขายสนิ ค(าภายใน 60 วันนบั จากวันท่ปี รากฏใน
ใบกำกบั สนิ คา( /ใบกำกับภาษี

3 2/10, N/30 ใหผ( ู(ซ้อื สินคา( ชำระหนี้ให(ผข(ู ายสินคา( ภายใน 30 วนั นับจากวนั ท่ปี รากฏใน
ใบกำกบั สินค(า/ใบกำกับภาษแี ตLหากชำระหน้ีภายใน 10 วันนบั จากวันเดยี วกันจะ
ใหส( วL นลด 2%

4 N/EOM ให(ผ(ูซื้อสนิ คา( ชำระหนใ้ี หผ( (ูขายสินค(าภายในสิ้นเดือนของเดือนท่ีซ้อื สินค(า

5 2/10 EOM ใหผ( ู(ซื้อสนิ ค(าชำระหนใ้ี ห(ผข(ู ายสนิ ค(าภายในสน้ิ เดอื นของเดอื นถัดไป แตหL ากชำระ
หนีภ้ ายในวันท่ี 10 ของเดอื นถัดไป จะใหส( วL นลด 2%

2. เงอื่ นไขเกีย่ วกับสวH นลด (Discount) คอื เง่อื นไขทจี่ งู ใจให<ผู<ซ้ือสินคา< ซื้อสนิ คา< ในปริมาณมาก
และชำระหนีโ้ ดยเรว็ หรอื ภายในระยะเวลาท่จี ะได<รบั สHวนลด ประกอบดว< ย
2.1 สHวนลดการค<า (Trade discount) คอื สHวนลดท่จี ูงใจใหผ< ซู< อื้ สินคา< ซอ้ื สนิ ค<าในปรมิ าณมาก ๆ
โดยผ<ูขายสินค<าจะกำหนดเกณฑกi ารให<สวH นลดไวล< วH งหน<าเปนO จำนวนเงินหรืออตั รารอ< ยละจากราคา
สินคา< ที่ต้ังไวห< รือเกดิ จากการตอH รองกันระหวHางผซ<ู ้ือสินคา< และผ<ูขายสนิ คา< เชHน
- ซอ้ื ไมHเกิน 50 ชิ้น คิดช้ินละ 18 บาท
- ซื้อ 51-100 ชิน้ คดิ ชนิ้ ละ 16.50 บาท
- ซือ้ 101-200 ช้ิน คดิ ช้นิ ละ 14.00 บาท
สHวนลดการค<าเปนO รายการที่ไมHต<องบันทึกบญั ชีทงั้ ในสมดุ บัญชขี องผู<ซ้อื สินค<าและผขู< ายสนิ ค<าท้ัง
2 ฝา# ยจะบันทกึ ด<วยจำนวนสุทธิ

ด6านผซู6 ือ้ ส6นคา6 XX ด6านผ6ขู ายสินคา6 XX
เดบติ ซื้อสินคา( XX เดบิต เงินสด/ลกู หนี้การคา( XX

เครดิต เงินสด/เจ(าหน้กี ารค(า เครดิต ขายสนิ ค(า

ตวั อยSางที่ 1 รา1 นค1าแหง< หนง่ึ กำหนดราคาสินค1าไว1 8,000 บาท ให1ส<วนลด 10%
ให%ทำ 1. คำนวณส<วนลดการคา1 และราคาทซ่ี อ้ื ขายจริง
2. บันทึกรายการในสมดุ รายวันทว่ั ไป
1. คำนวณส<วนลดการคา1 และราคาทีซ่ อื้ ขายจริง
ราคาสินคา1 8,000 บาท
หกั ส<วนลดการค1า (8,000 x 10 %) 800 บาท
ราคาท่ีซือ้ ขายจริง 7,200 บาท

2. บันทึกรายการในสมดุ รายวนั ทวั่ ไป

ดา% นผซ%ู อื้ สนิ คา% ด%านผ%ขู ายสนิ คา%
เดบติ ซือ้ สินคา1 7,200 เดบิต เงินสด/ลูกหนี้การคา1 7,200

เครดิต เงนิ สด/เจา1 หนก้ี ารค1า 7,200 เครดิต ขายสินค1า 7,200

ตวั อยSางที่ 2 รา1 นคา1 แห<งหนึ่งกำหนดราคาสินค1าไว1 8,000 บาท ใหส1 <วนลด 10%
และลดใหอ1 กี 2% เน่อื งจากผ1ูซ้อื สินค1าจา< ยเปน4 เงนิ สด

ใหท% ำ 1. คำนวณสว< นลดการคา1 และราคาทซี่ ้ือขายจริง
2. บนั ทกึ รายการในสมุดรายวนั ทว่ั ไป
1. คำนวณส<วนลดการคา1 และราคาท่ีซ้ือขายจรงิ
ราคาสนิ คา1 8,000 บาท
หกั สว< นลดการค1า (8,000 x 10 %) 800 บาท
คงเหลือ 7,200 บาท
หกั สว< นลดการค1า (7,200 x 2 %) 144 บาท
ราคาทซี่ ื้อขายจริง 7,056 บาท

2. บันทกึ รายการในสมุดรายวันทว่ั ไป

ดา% นผซู% ื้อสินคา% ดา% นผู%ขายสินคา%
เดบติ ซอ้ื สนิ ค1า 7,056 เดบติ เงินสด 7,056

เครดติ เงินสด 7,056 เครดิต ขายสินค1า 7,056

2.2 สว< นลดเงนิ สด (Cash discount) คือส<วนลดทจ่ี ูงใจให1ผ1ซู อื้ สินคา1 ชำระหน้ีให1ผข1ู าย
สินค1าโดยเร็วหรือก<อนวันครบกำหนด ตามที่ตกลงกัน ส<วนลดเงินสดเป4นรายการที่ต1อง
บันทึกบัญชีทั้งในสมุดบัญชีของผู1ซื้อสินค1าและผู1ขายสินค1า ทางด1านผู1ซื้อสินค1าเรียกว<า
ส<วนลดรับ (Purchase discount) ทางด1านผู1ขายสินค1าเรียกว<าส<วนลดจ<าย (Sales
discount)

วธิ บี นั ทึกบญั ชเี ก่ียวกับสว< นลดเงินสด มี2 วธิ ี คือ
1. วิธีบันทึกจำนวนเต็ม (Gross Method) วิธีนี้จะบันทึกรายการซื้อสินค1าโดยใช1จำนวน
เงินเต็มตามใบกำกับสินค1าหากกิจการชำระหนี้ค<าสินค1าภายในกำหนดเวลาที่จะได1รับ
ส<วนลด จะบันทึกส<วนลดไว1ในบัญชีส<วนลดรับ หากชำระหนี้เกินกว<ากำหนดเวลาที่จะ
ได1รับส<วนลด ก็จะบันทึกรายการชำระหนี้ตามปกติ ถึงแม1ว<าผู1ซื้อสินค1าจะมีความ
ประสงคYจะรับส<วนลด แต<หากมีความจำเป4นไม<สามารถชำระหนี้ภายในกำหนดเวลาที่จะ
ไดร1 ับสว< นลดได1 กถ็ ือเป4นเรื่องปกตขิ องการทำการคา1 ดงั นน้ั วิธีนจี้ ึงเปน4 วิธีท่นี ยิ มใชท1 ว่ั ไป

ว.ด.ป ด%านผ%ูซ้ือสินคา% ด%านผขู% ายสินค%า
วันท่ีซ้อื / เดบติ ซอ้ื สินค<า XX เดบิต ลกู หน้ีการค<า XX
ขายสินค<า
วันท่ีชำระหนี/้ เครดิต เจ<าหน้ีการค<า XX เครดิต ขายสินคา< XX
รบั ชำระหนีภ้ ายใน เดบติ เจา< หนี้การคา< XX เดบิต เงนิ สด XX
กำหนดเวลาไดร< บั
สHวนลดเงินสด เครดติ เงินสด XX สHวนลดจาH ย XX
วันทช่ี ำระหน้/ี สวH นลดรับ XX เครดิต ลูกหนี้การค<า XX
รบั ชำระหน้เี กิน
กำหนดเวลาได<รบั เดบติ เจา< หนี้การคา< XX เดบิต เงินสด XX
สHวนลดเงนิ สด เครดิต เงินสด XX เครดิต ลูกหนี้การคา< XX

2. วิธีบันทึกจำนวนสุทธิ(Net Method) วิธีนี้จะบันทึกรายการซื้อสินค1าโดยใช1จำนวนเงิน
ตามใบกำกับสินค1า หักด1วยส<วนลดเงินสดที่จะได1รับเมื่อชำระหนี้ภายในกำหนดเวลา
วิธีนี้ต<างกับวิธีแรกคือ ผู1ซื้อสินค1ามีนโยบายที่จะชำระค<าสินค1าภายในกำหนดเวลาที่จะ
ได1รับส<วนลด และไม<บันทึกบัญชีส<วนลดรับ ดังนั้นหากผู1ซื้อสินค1าชำระค<าสินค1าภายใน
กำหนดเวลาที่จะได1รับส<วนลด ก็ไม<ต1องบันทึกบัญชีใดเพิ่มเติม แต<ถ1าผู1ซื้อไม<สามารถชำระ
หนี้ภายในกำหนด จะต1องจ<ายชำระค<าสินค1าในราคาเต็ม ส<วนลดเงินสดที่ไม<ได1รับจะบันทึก
ไว1ใน “บัญชีส<วนลดรับที่ถูกริบ”ทางด1านผู1ขายสินค1า โดยทั่วไปก็จะบันทึกรายการ
ตามวิธีบันทึกจำนวนเต็ม เพราะผู1ขายสินค1าไม<สามารถคาดเดาได1ว<าผู1ซื้อสินค1ารายใด
มีนโยบายในการชำระหน้อี ยา< งไร

ในกรณีซื้อขายสินค1าเป4นเงินเชื่อ ผู1ซื้อสินค1าและผู1ขายสินค1าจะต1องตกลงกันในเรื่อง
ของระยะเวลา การให1เครดิต โดยมีเงื่อนไขการชำระเงินดังที่ได1กล<าวมาแล1วหรืออาจเป4น
เง่อื นไขอนื่ เชน< 1 เดือน 2 เดอื น หรอื สิ้นเดอื น เป4นต1น

การคำนวณหรือการนับวันครบกำหนดชำระหนี้เป4นสิ่งสำคัญที่ทั้งสองฝpายจะต1อง
ปฏิบัติให1 ตรงกัน เพื่อให1ทั้งสองฝpายได1รับประโยชนYสูงสุด โดยมีวิธีการคำนวณวันครบ
กำหนด 2 กรณี ดังนี้
1. กรณีนับตั้งแตว< ันท่มี กี ารตกลงซื้อขายสินคา1 จนครบจำนวนวันท่ีมีการตกลงกัน
2. กรณนี บั วนั ถดั จากวันที่มกี ารตกลงซ้ือขายสนิ คา1 จนครบจำนวนวันทีม่ กี ารตกลงกนั

ตวั อยาS งท่ี 3 ร1านคา1 แห<งหนึ่งกำหนดราคาสนิ ค1าไว1 8,000 บาท ใหส1 ว< นลด 10%
และลดให1อีก2% เนอ่ื งจากผู1ซ้อื สินค1าจา< ยเปน4 เงนิ สด

ใหท% ำ 1. คำนวณวันครบกำหนด
2. คำนวณวันสุดท1ายทจี่ ะได1รบั ส<วนลดเงินสด
กรณนี บั ตง้ั แตว< นั ทม่ี กี ารตกลงซอ้ื ขายสนิ ค1า จนครบจำนวนวัน
ทีม่ ีการตกลงกัน

1. คำนวณวนั ครบกำหนด เดือน ม.ค. (12 ถงึ 31) = 20 วัน
เดือน ก.พ. = 10 วัน วนั ครบกำหนด 10 ก.พ. 30 วนั

2. คำนวณวันสดุ ท<ายทจ่ี ะได<รบั สวH นลดเงินสด เดือน ม.ค. (นับตง้ั แตH วันท1ี่ 2 ไป 10 วัน) = 21 วนั
สดุ ท<ายทจ่ี ะได<รบั สวH นลดเงินสด (21. มค.)

มกราคม 25X1 กมุ ภาพนั ธG 25X1
อ จ อ พ พฤ ศ ส อ จ อ พ พฤ ศ ส

1234 1
5 6 7 8 9 10 11 2345678
12 13 14 15 16 17 18 9 10 11 12 13 14 15
19 20 21 22 23 24 25 16 17 18 19 20 21 22
26 27 28 29 30 31 23 24 25 26 27 28

กรณนี ับวันถัดจากวนั ทมี่ ีการตกลงซอ้ื ขายสินคา< จนครบจำนวนวนั ที่มกี ารตกลงกนั 1. คำนวณวนั
ครบกำหนด เดอื น ม.ค. (13 ถึง 31) = 19 วนั เดือน ก.พ. = 11 วัน วันครบกำหนด 11 ก.พ. 30 วนั
2. คำนวณวันสดุ ท<ายท่จี ะไดร< บั สHวนลดเงินสด เดือน ม.ค. (นับต้งั แตH วันที่ 13 ไป 10 วัน) = 22 วนั
สุดท<ายทีจ่ ะไดร< ับสวH นลดเงินสด (22 ม.ค.)

มกราคม 25X1 กุมภาพนั ธG 25X1
อ จ อ พ พฤ ศ ส อ จ อ พ พฤ ศ ส

1234 1
5 6 7 8 9 10 11 2345678
12 13 14 15 16 17 18 9 10 11 12 13 14 15
19 20 21 22 23 24 25 16 17 18 19 20 21 22
26 27 28 29 30 31 23 24 25 26 27 28

ในทน่ี จี้ ะใช<วิธนี บั วนั ถัดจากวนั ทมี่ กี ารตกลงซ้ือขายสนิ คา< จนครบจำนวนวันทมี่ ีการตกลงกนั

ตัวอย5างท่ี 4 เมื่อวันท่ี 2 สงิ หาคม 25X1 รา< นค<าแหงH หน่งึ ขายสนิ ค<าให<ลกู ค<ารายหนึง่ ราคา
10,000 บาท ให<สวH นลด 5% เง่ือนไขการชำระเงนิ N/30 ตอH มาเมอ่ื วนั ที่ 31
สิงหาคม 25X1 ผ<ซู ้ือสนิ คา< นำเงนิ มาชำระให<

ใหท% ำ บันทกึ รายการในสมดุ รายวนั ทวั่ ไป

ว.ด.ป. ดา% นผู%ซื้อสนิ ค%า ดา% นผ%ูขายสนิ ค%า
25X1 ส.ค. 2 เดบิต ซ้ือสนิ คา< 9,500 เดบติ ลกู หน้กี ารค<า 9,500

เครดติ เจ<าหนก้ี ารค<า 9,500 เครดติ ขายสนิ คา< 9,500

31 เดบติ เจ<าหนี้การคา< 9,500 เดบติ เงนิ สด 9,500
เครดติ เงินสด 9,500 เครดิต ลกู หน้ีการค<า 9,500

ตวั อย5างท่ี 5 เมื่อวันที่ 6 มนี าคม 25X1 รา< นคา< แหงH หนงึ่ ขายสนิ ค<าให<ลูกค<ารายหนง่ึ ราคา
6,000 บาท ใหส< วH นลด 5% เงื่อนไขการชำระเงนิ 2/10, N/30
ตอH มาเม่อื วนั ที่ 16 มนี าคม 25X1 ผซ<ู ื้อสนิ ค<านำเงนิ มาชำระให<

ใหท% ำ บนั ทึกรายการในสมุดรายวนั ทั่วไป

ว.ด.ป. ดา% นผซ%ู ือ้ สนิ คา% ด%านผ%ขู ายสนิ คา%
25X1 มี.ค. 6 เดบิต ซอื้ สนิ คา< 5,700 เดบิต ลูกหน้ีการคา< 5,700

เครดิต เจ<าหนี้การคา< 5,700 เครดติ ขายสินคา< 5,700
16 เดบิต เจา< หนี้การคา< 5,700 เดบิต เงินสด 5,586

เครดิต เงนิ สด 5,586 สHวนลดจาH ย 114
สวH นลดรบั 114 เครดติ ลกู หนกี้ ารค<า 5,700

เง่ือนไขเก่ยี วกับคVาขนสงV สินคา0

1. เงือ่ นไขเกี่ยวกับคHาขนสงH สินค<าสำหรบั การซอ้ื ขายสินคา< ในประเทศ มี 2 เงอ่ื นไข คือ
1.1 FOB shipping point (Free on board shipping point) คอื เงอ่ื นไขทก่ี ำหนดให< สงH มอบสนิ คา<
ต<นทาง เงื่อนไขนี้ผู<ซื้อสินค<าจะเปOนผู<รับผิดชอบคHาขนสHงสินค<าจากต<นทาง (หมายถึงทHาเรือ/
สถานีขนสHง/สถานีรถไฟ/สนามบิน) ถึงร<านค<าของผู<ซื้อหรือสถานที่ที่ผู<ซื้อสินค<ากำหนด คHาใช<จHายสHวนน้ี
ถอื เปOน คHาขนสHง (Delivery Expense) หรอื คาH ขนสงH เข<า (Freight-In/Transportation-In)



2. เงอ่ื นไขเกย่ี วกับคHาขนสงH สนิ ค<าสำหรบั การซ้ือขายสนิ ค<าระหวาH งประเทศ มี 3 เงื่อนไขคือ
2.1 FOB (Free on board) คอื เงอ่ื นไขทก่ี ำหนดใหส< งH มอบสนิ คา< ตน< ทาง เงอ่ื นไขนผ้ี ซ<ู อ้ื สนิ คา< จะเปนO
ผ<ูรบั ผดิ ชอบคาH ระวางหรือคHาขนสHงสนิ คา< จากต<นทาง
2.2 C&F (Cost and Freight) คอื เงอ่ื นไขทก่ี ำหนดใหส< งH มอบสนิ คา< ปลายทาง เงอ่ื นไขน้ี ผข<ู ายสนิ คา<
จะเปOนผูร< ับผดิ ชอบคาH ระวางหรอื คHาขนสงH สนิ คา< จากตน< ทาง
2.3 CIF (Cost Insurance and Freight) คือเงื่อนไขที่กำหนดให<สHงมอบสินค<าปลายทาง เงื่อนไขนี้
ผู<ขายสินค<าจะเปOนผู<รับผิดชอบคHาระวางหรือคHาขนสHงสินค<าจากต<นทาง เงื่อนไขลักษณะนี้จะ
ประกอบดว< ยคHาสินคา< คHาเบย้ี ประกนั ภัย และคาH ระวางหรอื คHาขนสงH สนิ ค<าไว<ดว< ยกัน

การบันทกึ รายการเกยี่ วกับคาV ขนสงV มดี งั น้ี

เงือ่ นไข FOB shipping point : กรณีผูซ% ื้อสนิ ค%าจา5 ยค5าขนสง5

ผูซ< อ้ื สนิ ค<า ผูข< ายสนิ ค<า

เดบติ คาH ขนสHงเข<า XX ไมตH อ< งบนั ทึกรายการ
เครดิต เงินสด XX

เงือ่ นไข FOB shipping point : กรณผี ู%ขายสนิ ค%าจา5 ยค5าขนสง5 แทน-ซ้ือขายสินค%าเปนT เงนิ สด/
เงินเช่อื

ผูซ< ้ือสนิ คา< ผู<ขายสินคา<

เดบิต คาH ขนสงH เขา< XX เดบติ ลกู หนีก้ ารค<า-ผ<ซู อ้ื สินค<า XX
เครดิต เจ<าหนีก้ ารค<า-ผขู< ายสินค<า XX เครดิต เงินสด XX

การบันทึกรายการเก่ยี วกบั คาV ขนสVง มีดังนี้

เงือ่ นไข FOB destination : กรณผี ู%ขายสนิ ค%าจ5ายค5าขนส5ง

ผูซ< อ้ื สนิ คา< ผข<ู ายสนิ ค<า

ไมตH <องบนั ทึกรายการ เดบิต คHาขนสงH ออก XX
เครดิต เงนิ สด XX

เงือ่ นไข FOB destination : กรณผี ซ%ู ้ือสินค%าจ5ายคา5 ขนสง5 แทน(ซอื้ ขายสินคา% เปTนเงินสด)

ผ<ูซื้อสินคา< ผู<ขายสินคา<

เดบิต ลกู หน้กี ารคา< -ผข<ู ายสนิ คา< XX เดบิต คาH ขนสHงออก XX
เครดติ เงนิ สด XX เครดิต เจ<าหนก้ี ารคา< -ผูซ< อ้ื สนิ คา< XX

เงอ่ื นไข FOB destination : กรณผี %ูซื้อสินค%าจา5 ยคา5 ขนส5งแทน(ซ้ือขายสินคา% เปนT เงินเชื่อ)

ผซู< อ้ื สินค<า ผขู< ายสินคา<

เดบติ เจา< หนกี้ ารค<า-ผ<ขู ายสินค<า XX เดบิต คาH ขนสงH ออก XX
เครดติ เงินสด XX เครดิต ลกู หน้กี ารคา< -ผซู< ้อื สนิ ค<า XX

ตวั อยา5 งที่ 6 ตHอไปน้เี ปOนรายการซือ้ ขายสินค<าของรา< นโนบติ ะ ระหวาH งเดือน เมษายน 25X1
25X1
เม.ย. 1 ซอ้ื สินคา< จากร<านโอชินราคา 9,000 บาทเปนO เงนิ เชื่อ ได<สHวนลดการคา< 10 %
เงื่อนไข N/30 FOB shipping point
5 ขายสนิ คา< ให<รา< นราเมนราคา 14,000 บาทเปOนเงนิ เชือ่ ให<สHวนลดการคา< 5 %
เงือ่ นไข 2/10,N/30 FOB destination
10 จาH ยคาH ขนสHงสนิ ค<าทีข่ ายเมอ่ื วันที่ 5 เมษายน 25X1 จำนวน 600 บาท
15 รบั ชำระหน้ีจากร<านราเมนทั้งหมด
20 รบั แจง< จากรา< นโอชินวHาได<จาH ยคาH ขนสHงสนิ ค<าจำนวน 720 บาท
29 ชำระหนีใ้ หร< า< นโอชนิ ทง้ั หมด

ให%ทำ บนั ทกึ รายการในสมดุ รายวนั ทว่ั ไป

สมดุ รายวนั ทวั่ ไป หนา6 1
เครดิต
พ.ศ. 25X1 รายการ เลขที่ เดบติ บาท สต.
เดือน วนั ที่ บัญชี บาท สต. 8,100 -
เม.ย. 1
ซือ้ สินคา( 9,000-(9,000 X 10%) 8,100 - 13,300 -
5 เจ(าหนีก้ ารคา( -ร(านโอชนิ
13,300 - 600 -
10 ซอื้ สนิ ค(าเปนf เงนิ เช่ือ
ลกู หนีก้ ารค(า-ร(านราเมน 600 -
ขายสินค(า14,000-(14,000X5%)
ขายสนิ คา( เปนf เงนิ เชือ่
คLาขนสLงออก

เงินสด
จLายคLาขนสงL สนิ คา(

พ.ศ. 25X1 สมุดรายวนั ทวั่ ไป เลขที่ เดบติ หน6า 2
เดือน วนั ท่ี บัญชี บาท สต. เครดติ
เม.ย. 15 รายการ บาท สต.
13,034 -
20 เงนิ สด (13,300 –266) 266 - 13,300 -
สวL นลดจาL ย (13,300x 2%)
29 ลกู หนกี้ ารค(า-ร(านราเมน 720 - 720 -
รับชำระหนจ้ี ากรา( นราเมนทง้ั หมด
คาL ขนสLงเข(า 8,820 - 8,820 -
เจ(าหน้ีการคา( -ร(านโอชนิ
ร(านโอชินจLายคLาขนสLงแทน
เจา( หนก้ี ารค(า-ร(านโอชิน (8,100+720)
เงนิ สด
จาL ยชำระหนใ้ี ห(รา( นโอชนิ ทัง้ หมด

การสVงคืนสนิ ค0า

การสHงคืนสินค<าถือเปOนเรื่องปกติของการซื้อขายสินค<า สาเหตุของการสHงคืนสินค<ามีหลายสาเหตุ
เชHน รุHน/แบบ/สี/ขนาดของสินค<าไมHตรงตามที่ผู<ซื้อสินค<าต<องการ สินค<าล<าสมัย สินค<าชำรุดเสียหาย
วิธีปฏิบัติ ในบางกรณีผู<ขายสินค<าจะสHงสินค<าใหมHมาเปลี่ยนให<แตHบางกรณีผู<ขายสินค<าไมH สามารถ
สHงสินค<ามาเปลี่ยนให< เนื่องจากไมHมีสินค<า หรืออาจเปOนเหตุผลอื่น หรืออาจไมHรับคืนสินค<าแตHลดราคา
สินค<าให< การบันทึกบัญชีทางด<านผู<ซื้อสินค<าจะบันทึกไว<ในบัญชีสHงคืนสินค<าและจำนวนที่ได<ลด
(Purchases returns and allowances) เรียกสั้นๆ วHาสHงคืนสินค<า สHวนการบันทึกบัญชี
ทางด<านผู<ขายสินค<าจะบันทึกไว<ในบัญชีรับคืนสินค<าและจำนวนที่ลดให< (Sales returns and
allowances) เรยี กสั้นๆ วHารบั คืนสนิ คา<

ทางด<านผู<ซื้อสินค<าจะบันทึกรายการเมื่อได<รับใบลดหนี้หรือใบหักหนี้(Credit
memorandum form) จากผข<ู ายสนิ คา< หรอื บนั ทกึ รายการทนั ทกี กรณที ผ่ี ซ<ู อ้ื สนิ คา< เปนO ผจ<ู ดั ทำใบ
ขอลดหนี้ (Debit memorandum form) แล<วสHงให<ผู<ขายสินค<าเพื่อขอลดหนี้ ทางด<านผู<ขายสินค<า
จะบันทกึ รายการเมอื่ ทำใบลดหนี้หรือใบหกั หนีใ้ หผ< <ูซอ้ื สนิ ค<า

ทางดา% นผู%ซ้อื ทางด%านผข%ู าย
กรณีซือ้ ขายสินคา% เงนิ สด เดบิต รับคนื สนิ ค<า XX
เดบิต เงนิ สด XX
เครดติ เงินสด XX
เครดติ สHงคนื สินคา< XX เดบติ รับคืนสนิ ค<า XX
กรณีซอ้ื ขายสนิ คา% เงินเช่ือ
เดบิต เจา< หน้ีการค<า-ผูข< ายสนิ ค<า XX เครดติ ลูกหน้ีการคา< -ผ<ูซือ้ สนิ ค<า XX

เครดติ สHงคืนสนิ คา< XX

ตัวอยาO งท่ี 7 ตอL ไปนเี้ ปfนรายการซอื้ ขายสินค(าของรา( นอัศวินม(าขาว ระหวาL งเดอื น มถิ นุ ายน 25X1
25มXิ.ย1. 2 ซอ้ื สนิ คา( จากหา( งห(นุ สวL นจำกดั นกน(อย ราคา 16,000 บาทเปfนเงินเช่ือ ไดส( Lวนลดการคา(
3% เงือ่ นไข N/45 FOB destination
6 สงL สินคา( คืนหา( งห(ุนสวL น จำกดั นกนอ( ย ราคาสินคา( 2,000 บาท เนอื่ งจากรุนL ไมตL รงตามที่ส่งั ซอื้
7 ขายสินคา( ให(บริษทั ลักก้ี จำกัด ราคา 21,000 บาท เปfนเงินเชอื่ ใหส( วL นลดการคา( 10%
เงอ่ื นไข 2/10,N/60 FOB destination
10 จาL ยคLาขนสLงสนิ คา( ท่ซี ้ือเมอ่ื วันท่ี 2 มิถนุ ายน 25X1 จำนวน 800 บาท
12 รับคนื สนิ ค(าจากบริษทั ลกั กี้ จำกดั ราคาสินคา( 3,000 บาท
17 รับชำระหนจี้ ากบริษทั ลักก้ี จำกดั ทงั้ หมด
22 จาL ยคLาขนสงL สินค(าทขี่ ายเมื่อวนั ท่ี 7 มิถนุ ายน 25X1 จำนวน 350 บาท
24 ซอ้ื สินค(าเปfนเงนิ สดจากรา( นตะวนั ฉาย ราคา 5,000 บาท ไดส( Lวนลดการคา( 3%
26 สLงสนิ คา( คืนรา( นตะวันฉาย ราคา 1,000 บาทเนอื่ งจากสินค(ามีรอยบุบ ทางรา( นไมLรบั คนื
แตลL ดราคาสนิ คา( ให( 300 บาท โดยจาL ยเงินสดใหท( ันที
28 ขายสนิ ค(าเปfนเงินสดใหน( ายสำราญ ราคา 1,200 บาท
30 นายสำราญนำสนิ คา( มาคนื ราคา 200 บาท เนือ่ งจากชำรุด รา( นจLายเงนิ สดให(ทนั ที

ให6ทำ บนั ทึกรายการในสมดุ รายวันทว่ั ไป

สมดุ รายวันท่ัวไป หน6า 1
เครดิต
พ.ศ. 25X1 รายการ เลขท่ี เดบิต บาท สต.
เดือน วนั ท่ี บญั ชี บาท สต. 15,520 -
15,520 -
มิ.ย. 2 ซ้อื สนิ ค(า 16,000-(16,000 X 3%) 1,940 -
1,940 -
เจ(าหนีก้ ารค(า-หจก.นกนอ( ย 18,900 -
18,900 -
ซอ้ื สนิ ค(าเปfนเงินเชือ่

6 เจา( หน้กี ารค(า-หจก.นกน(อย

สLงคนื สินคา( 2,000-(2,000X3%)

สงL คนื สินค(า

7 ลกู หน้ีการค(า บจก.ลกั กี้

ขายสนิ คา( 21,000-(21,000X10%

ขายสนิ ค(าเปนf เงินเช่ือ

สมดุ รายวนั ทวั่ ไป หน6า 2
เครดิต
พ.ศ. 25X1 รายการ เลขท่ี เดบิต บาท สต.
เดือน วนั ที่ บัญชี บาท สต.
800 -
ม.ิ ย. 10 เจา( หน้ีการคา( -หจก.นกน(อย 800 -
15,520 -
เงินสด 2,700 -
16,200 -
จLายคาL ขนสLงสนิ ค(าแทน 15,876 -
324 -
12 รับคนื สนิ คา( 3,000-(3000X10)

ลกู หนกี้ ารคา( บจก.ลักกี้

รบั คืนสนิ คา(

17 เงนิ สด (16,200 – 324)

สLวนลดจาL ย (16,200x 2%)

*ลูกหนกี้ ารค(า-บจก.ลักก้ี

รบั ชำระหนี้จากร(านบจก.ลกั กที้ ัง้ หมด

สมดุ รายวนั ทัว่ ไป หน6า 3
เครดติ
พ.ศ. 25X1 รายการ เลขที่ เดบติ บาท สต.
เดือน วนั ที่ บญั ชี บาท สต.
350 -
มิ.ย. 22 คLาขนสงL ออก 350 -
4,850 -
เงนิ สด 4,850 -
300 -
จLายคาL ขนสงL สินค(า 300 -

24 ซอ้ื สนิ คา( 5,000-(5,000X3%)

เงนิ สด

ซ้ือสินค(าเปนf เงินสด

26 เงนิ สด

สLงคืนสินคา(

สงL คืนสนิ คา( ได(รบั เงินสดทันที

สมดุ รายวนั ทวั่ ไป หนา6 4
เครดติ
พ.ศ. 25X1 รายการ เลขที่ เดบติ บาท สต.
เดือน วันที่ บัญชี บาท สต.
1,200 -
มิ.ย. 28 เงนิ สด 1,200 -
200 -
ขายสินค(า 200 -

ขายสินคา( เปนf เงนิ สด

30 รับคืนสินคา(

เงินสด

รับคืนสินค(า จาL ยเงินสดให(ทันที

*18,900-2,700 = 16,200

การซ้อื ขายสนิ คา0 ออนไลนX

ดังที่ได<กลHาวมาแล<ววHา ในป’จจุบันเทคโนโลยีสารสนเทศเข<ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันมากขึ้น
การเข<าถึงเทคโนโลยีสารสนเทศทำได<งHายขึ้น มี Application ให<เลือกใช<มากมาย และมีการพัฒนา
ตลอดเวลา ผู<คนจำนวนมาก ไมHวHาจะอยูHในวัยทำงาน วัยเรียน วัยเกษียณ หรือบุคคลทั่วไป จึงนิยม
ติดตHอสื่อสารผHานระบบเครือขHายอินเทอรiเน็ต ไมHวHาจะทางเครื่องคอมพิวเตอรi หรือโทรศัพทiเคลื่อนท่ี
ผู<ซื้อและผู<ขายสินค<าจำนวนมากจึงนิยมซื้อขายสินค<าผHานระบบเครือขHายอินเทอรiเน็ตหรือ ออนไลนi
ซง่ึ มขี ัน้ ตอนไมHยงHุ ยาก ไดส< นิ ค<าราคาถูกกวHาซ้อื ท่รี า< นคา< ท่ัวไป ดงั ตวั อยาH ง