สัตว์โลกน่ารู้ ปลาโลมา

สตั ว์โลกน่ารู้
ปลาโลมา

โลมา เป็นสัตวเ์ ลย้ี งลูกด้วยน้านมจ้าพวกหน่งึ อาศัยอยทู่ ั้งในทะเล, น้า
จดื และน้ากร่อย มีรูปร่างคลา้ ยปลา คอื มีครีบ มหี าง แต่โลมามิใช่
ปลา เพราะเปน็ สัตวเ์ ลี้ยงลูกดว้ ยน้านมท่มี รี ก จัดอยใู่ นอนั ดับ
Artiodactyla ใน อนั ดบั ฐานวาฬและโลมา (Cetacea) ซง่ึ ประกอบ
ไปด้วย วาฬและโลมา ซ่ึงโลมาจะมขี นาดเล็กกวา่ วาฬมาก และจดั อยู่
ในกลมุ่ วาฬมีฟัน (Odontoceti) เทา่ นัน้

โลมา เป็นสัตว์ทีร่ ับรู้กนั เปน็ อย่างดวี า่ เฉลยี วฉลาด มคี วามเป็นมติ รกับ
มนุษย์ โดยเฉพาะอย่างยิง่ จะชว่ ยชวี ิตมนุษยเ์ ม่อื ยามเรอื แตก จน
กลายเปน็ ตา้ นานหรือเร่อื งเลา่ ขานท่ัวไป มอี ปุ นสิ ัยอย่รู วมกันเป็นฝงู
บางฝงู อาจมีจ้านวนมากถึงหลกั พนั ถงึ หลายพนั ตัว ว่ายนา้ ไดอ้ ย่าง
คลอ่ งแคลว่ รวดเรว็ รวมถงึ สามารถกระโดดหมนุ ตวั ขน้ึ เหนอื นา้ ได้
ชอบวา่ ยน้าขนาบข้างหรอื ว่ายแขง่ ไปกบั เรอื [1]

คาว่า "Dolphin" ซึ่งเป็นชือ่ สามัญในภาษาองั กฤษท่ีใชเ้ รียกโลมา มาจาก
ภาษากรกี โบราณคาว่า δελφίς "เดลฟิส" (Delphis) ในเทพปกรณัม
กรีก ไดอะไนซสั เทพเจา้ แห่งไวน์และการเฉลมิ ฉลอง และหนง่ึ ในเทพ
โอลิมปสั ได้แปลงกายลงมาเป็นมนษุ ย์ ชือ่ เดลฟสิ และได้โดยสารเรือข้าม
จากเกาะอิคาเรยี ไปยงั เกาะนาซอส ในทะเลเมดิเตอรเ์ รเนียน ไดอะไนซสั
น้นั แม้จะเปน็ เทพ ทว่าไม่มีญาณหย่ังรวู้ า่ เรือลาทต่ี นโดยสารไปน้ันเป็นเรือ
โจร ลกู เรอื จะปล้นผ้โู ดยสารทุกคนถว้ นหนา้ เดลฟสิ ถกู ลูกเรอื ปลน้ และ
คดิ จะจับไปขายเปน็ ทาส ด้วยเหตนุ ี้ เดลฟสิ จาต้องแสดงตนเป็นเทพเจ้า
และสาปให้เรือมเี ถาองุน่ ขนึ้ เต็ม มีเสียงขลยุ่ ดงั ข้นึ พวกลกู เรือตกใจและ
กระโดดนา้ หนีไปหมด และได้กลายร่างเปน็ โลมา มาจนกระท่ังทกุ วันนี้
เม่ือกลายเปน็ โลมา นิสยั ของลูกเรือกเ็ ปล่ยี นไปกลายเป็นสตั วท์ ใ่ี จดี มี
เมตตา ทัง้ ยงั เป็นผชู้ ว่ ยของเทพเจา้ แห่งมหาสมทุ ร คือ โพไซดอน อีกดว้ ย
ดว้ ยเหตุนี้โลมาจึงไดร้ บั เกยี รติจากโพไซดอน บนั ดาลให้เปน็ กล่มุ ดาวกลมุ่
หน่ึงที่ช่ือวา่ กลุ่มดาวโลมา (Delphinus)[2]

คาวา่ "โลมา" ในภาษาไทย มรี ากฐานมาจากคาวา่ "ลมู บาลูมบา"
(Lumba-lumba) ในภาษามลายู ในภาษาในทวปี เอเชยี อื่น ๆ โลมามักมี
การเปรยี บเทียบกบั หมู เชน่ ในภาษาจนี โลมามีความหมายตรงตวั วา่ "ลกู

หมทู ะเล" (海豚) และ ในภาษาเวยี ดนาม โลมามีความหมายตรงตัวว่า
"ปลาหมู" (Cá heo)

โลมา อาศยั อยกู่ ระจดั กระจายทัว่ ไปในมหาสมทุ รโดยทั่วไป ลักษณะของ

โลมาท่เี ปน็ ท่รี ู้จกั กันดี คอื มีรปู ร่างเพรียวยาวคล้ายตอรป์ โิ ดหรอื

กระสวย สว่ นใหญม่ ีปลายปากย่นื แหลม แตก่ ม็ บี างชนิดท่ีมีส่วนหัวกลม

มนคลา้ ยแตงโมหรือบาตรพระ มีหางแบนในแนวนอน ไมใ่ ชแ่ นวต้ังเหมอื น

ปลา เพื่อชว่ ยในการพุ้ยน้าในแนวขึน้ -ลง ไมม่ ีขนปกคลมุ ลาตัว ไมม่ ี
เกลด็ รวมท้งั ไมม่ ีเมือกด้วย[3]

นอกจากนี้แลว้ ยังมีอวัยวะต่าง ๆ ทุกสว่ นเหมือนกบั สตั ว์เลีย้ งลกู ด้วยนมทว่ั ไป
หากแต่ละส่วนของอวัยวะจะปรบั เปลี่ยนตา่ งไปจากสัตวเ์ ลีย้ งลูกดว้ ยนมทั่วไป
ดงั น้ี จมกู ของโลมามีไว้เพื่อหายใจ แต่จมกู น้นั ต่างไปจากจมกู ของสัตว์อ่นื ๆ
เพราะตง้ั อยกู่ ลางกระหม่อมเป็นรกู ลม เพอ่ื ให้สะดวกตอ่ การเชิดหวั ข้ึนหายใจ
เหนือนา้ จากจมกู มีท่อหายใจต่อลงมาถึงปอดในตัว จึงไมจ่ าเปน็ ต้องใหน้ ้าผา่ น
เหงือกเข้าไปในปอดเพื่อชว่ ยหายใจเหมอื นปลาหรือสัตวน์ ้าอยา่ งอ่นื และจมูก
ของโลมาตรงส่วนนไ้ี ม่สามารถใชใ้ นการรบั กล่นิ ได้เหมอื นกบั สตั วอ์ ืน่ ทั่วไป ซึ่งใน
บรรดาวาฬมฟี นั ทุกชนดิ ต่างกเ็ ป็นเชน่ นีเ้ หมอื นกนั หมด[4] หูของโลมานนั้ เป็น
เพยี งแค่รูขนาดเล็กติดอยู่ดา้ นขา้ งของหวั เท่านน้ั มปี ระสทิ ธภิ าพสงู มาก สามารถ
รับคล่ืนเสียงใต้นา้ ได้อย่างยอดเยี่ยม เพราะโลมาเหมอื นวาฬตรงทเ่ี ปน็ สัตว์ท่ี
ติดตอ่ ส่ือสารกันดว้ ยคลน่ื เสยี งท่ีปลอ่ ยออกมา โดยเฉพาะกับภาษาทโ่ี ลมาส่ือสาร
กนั ด้วยเสียงทม่ี คี ลน่ื ความถี่สงู โลมามดี วงตาไมเ่ ลก็ เหมอื นอย่างวาฬ แววตา
แจม่ ใส เหมือนตาสตั วเ์ ลีย้ งลูกดว้ ยนมประเภทอน่ื มเี ปลอื กตาปิดได้ และในเวลา
กลางคนื ตากจ็ ะเป็นประกาย คล้ายตาแมว ตาของโลมาไมม่ เี มอื กหมุ้ เหมือนตา
ปลา และมองเหน็ ได้ไกลถึง 50 ฟตุ เม่อื อยใู่ นอากาศ สผี วิ ของโลมาแต่ละชนดิ จะ
แตกต่างกัน สว่ นมากจะออกไปในโทนสีเทา ตง้ั แต่เข้มเกือบดา จนกระทง่ั ถงึ
เกือบขาว แตโ่ ดยทั่วไปโลมาจะมสี ผี วิ แบบ 2 สตี ัดกัน ดา้ นบน เป็นสีเทาเข้ม
ด้านล่างเปน็ สเี กือบขาว เพอ่ื พรางตวั ในทะเล ไมใ่ ห้ศตั รเู ห็น เพราะเม่ือมองจาก
ดา้ นบน สีเขม้ จะกลนื กับสนี า้ ทะเล และถ้ามองจากด้านล่างขนึ้ ไป สีขาวก็จะกลืน
เขา้ กับแสงแดดเหนือผวิ น้า

โลมาถือเป็นสัตวท์ ว่ี า่ ยนา้ ไดอ้ ยา่ งคล่องแคลว่ รวดเรว็ มีอตั ราความเรว็ ในการวา่ ย
นา้ ประมาณ 55-58 กโิ ลเมตร/ช่ัวโมง[5]

โลมานัน้ เปน็ สัตวท์ ีม่ คี วามเฉลยี วฉลาดมาก เชือ่ ว่า ความฉลาดของโลมาน้นั
เทยี บเทา่ เด็กตัวเล็ก ๆ เลยทีเดยี ว หรอื เป็นไปไดว้ ่าอาจจะฉลาดกวา่
ชมิ แปนซี ซง่ึ เป็นสัตว์ที่มคี วามใกลเ้ คยี งกบั มนษุ ย์มากท่ีสดุ ดว้ ยซา้ ท่เี ป็นเช่นน้ี
เพราะโลมามีขนาดของสมองเมอ่ื เทียบกับลาตวั แลว้ นับวา่ ใหญ่มาก แถมภายใน
สมองยงั ซับซ้อนอกี ดว้ ย โดยเฉพาะโลมาปากขวดนน้ั ถึงกับมขี นาดของสมอง เม่อื
เทยี บกับลาตัวใหญแ่ ล้ว ถอื เปน็ สตั วท์ ี่มขี นาดสมองใหญเ่ ป็นท่ีสองรองจากมนุษย์
[6] และสมองสว่ นซีรบี รัม อนั เปน็ สว่ นของความจาและการเรยี นรู้ ก็มขี นาดใหญ่
มาก เปน็ ศูนยร์ วมของประสาทการรบั กล่นิ , การมองเหน็ และการได้ยนิ จนอาจ
เชอื่ ได้ว่าแทจ้ รงิ แลว้ โลมาอาจมคี วามฉลาดเทยี บเทา่ กบั มนุษย์กเ็ ปน็ ได้ ซึ่งจาก
ความฉลาดแสนรขู้ องโลมา จึงทาใหเ้ ป็นทีน่ ยิ มนามาฝกึ แสดงโชว์ต่าง ๆ ตามสวน
สัตวแ์ ละสถานแสดงพันธ์ุสตั วน์ า้ ต่าง ๆ

นอกจากนี้แลว้ โลมายงั เปน็ สตั วท์ มี่ พี ฤตกิ รรมชอบช่วยเหลอื มนุษยย์ ามเมอื่ เรือ

แตกหรอื ใกล้จะจมน้า ทั้งนเี้ พราะโลมาเปน็ สตั ว์ท่ีรักสนุกและขเี้ ล่น ทโ่ี ลมา

ชว่ ยชีวติ มนษุ ย์อาจเป็นเพราะต้องการเขา้ มาเล่นสนุกเทา่ นน้ั หรือไมเ่ ชน่ นน้ั ก็

อาจเปน็ สญั ชาตญาณความเปน็ แมท่ ี่มกั จะดุนลกู ขน้ึ ไปหายใจบนผวิ นา้ อยู่เสมอ

โดยเฉพาะถา้ ลกู โลมาเสียชีวติ ระหว่างคลอด จะพบว่าแม่โลมาจะพยายามดุนศพ
ลูกเอาไว้ให้ใกลผ้ ิวน้ามากที่สุด[8] โดยปกตแิ ลว้ เนือ้ โลมาไมใ่ ช่อาหารหลกั เหมือน

สัตว์เศรษฐกิจทั่วไป แตก่ ม็ บี างประเทศ อาทิ ญปี่ นุ่ นยิ มบรโิ ภคเนอื้ โลมาและวาฬ

เดิมญ่ปี นุ่ น้ันล่าวาฬเปน็ หลัก แตต่ อ่ มาได้มกี ารอนรุ ักษแ์ ละกฎหมายทเ่ี ขม้ งวดข้ึน

จงึ หนั มาล่าโลมาแทน โดยเพมิ่ ปริมาณการล่าโลมาขน้ึ เป็นสเ่ี ทา่ ทาให้โลมาใน
ทะเลญี่ปนุ่ ลดนอ้ ยลงเป็นอันมาก[2]

Thank you for watching