หน่วยที่ 3

3-0

E-book

วชิ ากระบวนการจดั ทาบญั ชี รหัสวิชา 20201-2008
หลักสูตรประกาศนยี บตั รวชิ าชีพ (ปวช.) พุทธศกั ราช 2562

หนว่ ยท่ี 3

เอกสารประกอบการลงบญั ชี

เรียบเรียงโดย
พนิ รฎั สตี ลวรางค์
บธ.บ. การบัญชี บธ.บ. การจดั การทวั่ ไป
แผนกวชิ าการบญั ชี วิทยาลยั อาชีวศกึ ษาสุโขทยั
สานักงานคณะกรรมการการอาชวี ศึกษา

3-1

หนว่ ยการเรียนรูท้ ่ี 3 เอกสารประกอบการลงบัญชี

สาระสาคญั
พระราชบัญญตั ิการบญั ชี พ.ศ. 2543 ในหมวด 3 มาตรา 20 กาหนดผ้ทู าบญั ชตี ้องจัดทาบัญชีเพ่ือให้มี

การแสดงผลการดาเนินงาน ฐานะการเงนิ หรอื การเปล่ียนแปลงฐานะการเงินของผู้มหี น้าท่ีจัดทาบัญชีที่เป็นอยู่
ตามความเป็นจริง และตามมาตรฐานการบัญชี โดยมีเอกสารท่ีต้องใช้ประกอบการลงบัญชีให้ถูกต้องครบถ้วน
และ เอกสารประกอบการลงบัญชียังต้องจัดทาขึ้นให้สอดคล้องและถูกต้องกับข้อกาหนดในประมวลรัษฎากร
ซึง่ ได้กาหนดลักษณะของใบกากับภาษดี ว้ ย

เอกสารประกอบการลงบัญชี หมายถึง บันทึก หนังสือ หรือเอกสารใด ๆ ท่ีใช้เป็นหลักฐานในการลง
รายการในบัญชี ซ่ึงแบ่งได้เป็น 3 ประเภท คือ เอกสารที่ต้องใช้ประกอบการลงบัญชีที่ได้รับจากบุคคลภายนอก
เอกสารท่ีต้องใช้ประกอบการลงบัญชีจัดทาข้ึนโดยผู้มีหน้าทีจ่ ัดทาบัญชีเพ่ือออกให้แกบ่ ุคคลภายนอก และเอกสาร
ที่ต้องใช้ประกอบการลงบัญชีจัดทาข้ึนโดยผู้มีหน้าท่ีจัดทาบัญชีเพ่ือใช้ในกิจการของตนเอง เม่ือมีรายการค้าใดๆ
เกิดขึ้นท้ังภายในและภายนอกกิจการ จะต้องมีการจัดทาเอกสารขึ้น เพ่ือให้ผู้เก่ียวข้องเก็บไว้เป็นหลักฐานในการ
ลงบัญชี ซ่ึงเอกสารเหล่าน้ีจะต้องเก็บรักษาไว้เป็นอย่างดีไม่ให้สูญหายหรือชารุดเป็นเวลาไม่น้อยกว่า 5 ปี นับแต่
วันปิดบัญชี และตอ้ งเกบ็ รักษาไว้ ณ สถานประกอบธุรกจิ

สาระการเรยี นรู้
1. ความหมาย และความสาคัญของเอกสารประกอบการลงบัญชี
2. ลักษณะของเอกสารประกอบการลงบัญชี
3. ประเภทของเอกสารประกอบการลงบญั ชี
4. การนาเอกสารมาลงบญั ชีของกิจการ
5. การจัดเกบ็ เอกสารประกอบการลงบญั ชี

สมรรถนะประจาหน่วย
1. แสดงความรเู้ ก่ียวกับเอกสารประกอบการลงบัญชี
2. สามารถนาเอกสารมาลงบัญชี และจัดเกบ็ เอกสารประกอบการลงบัญชีตามข้นั ตอนการจัดทาบัญชี

ทร่ี ะบุในกฎหมายทางการบัญชีทีเ่ ก่ียวข้อง

จุดประสงค์การเรยี นรู้
1. บอกความหมาย และความสาคัญของเอกสารประกอบการลงบัญชีได้
2. อธบิ ายลกั ษณะของเอกสารประกอบการลงบัญชีได้
3. จดั ประเภทเอกสารประกอบการลงบัญชีได้
4. นาเอกสารมาลงบัญชีของกจิ การได้
5. จัดเก็บเอกสารประกอบการลงบญั ชีได้
6. มกี จิ นสิ ยั มีระเบยี บ ละเอยี ดรอบคอบ ซ่ือสตั ย์ มวี ินัย ตรงตอ่ เวลา และมีเจตคติทดี่ ตี ่อวชิ าชีพบญั ชี

ผงั สาระการเรยี นรู้ 3-2
เอกสารประกอบการลงบัญชี
ความหมาย และความสาคญั ของเอกสาร
ประกอบการลงบญั ชี

ลกั ษณะของเอกสารประกอบการลงบญั ชี
การจดั ประเภทเอกสารประกอบการลงบญั ชี

การนาเอกสารมาลงบญั ชีของกิจการ
การจดั เก็บเอกสารประกอบการลงบญั ชี

3-3

1. ความหมาย และความสาคัญของเอกสารประกอบการลงบญั ชี
กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ ให้ความหมายของ เอกสารประกอบการลงบัญชี ไว้ว่า

หมายถงึ บนั ทกึ หนังสือ หรือเอกสารใด ๆ ทใ่ี ชเ้ ปน็ หลกั ฐานในการลงรายการในบญั ชี
พระราชบญั ญตั กิ ารบญั ชี พ.ศ. 2543 ในหมวด 3 มาตรา 20 กาหนดผู้ทาบญั ชตี ้องจัดทาบัญชีเพื่อให้มี

การแสดงผลการดาเนนิ งาน ฐานะการเงนิ หรือการเปล่ยี นแปลงฐานะการเงินของผู้มีหน้าท่จี ัดทาบัญชีท่ีเป็นอยู่
ตามความเป็นจริง และตามมาตรฐานการบัญชี โดยมีเอกสารท่ีต้องใช้ประกอบการลงบัญชีให้ถูกต้องครบถ้วน
และ เอกสารประกอบการลงบัญชียังต้องจัดทาขึ้นให้สอดคล้องและถูกต้องกับข้อกาหนดในประมวลรัษฎากร
ซึ่งไดก้ าหนดลกั ษณะของใบกากบั ภาษดี ้วย

เม่ือมีรายการค้าเกิดขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการซ้ือสินทรัพย์ การจ่ายค่าใช้จ่ายต่างๆ การรับค่าบริการต่างๆ
กิจการจะต้องเก็บเอกสารท่ีเก่ียวข้องไว้เป็นหลักฐานในการลงบัญชี ในกรณีที่ผู้รับเงินไม่สามารถออก
ใบเสร็จรับเงินให้ได้ เช่น จ่ายค่ารถรับจ้าง จ่ายค่าใช้จ่ายเบด็ เตล็ด กิจการจะต้องจัดทาใบสาคัญจ่ายขึ้น และให้
ผู้รับเงินหรือผู้ทเ่ี กี่ยวข้องลงลายมือชอ่ื ไวเ้ ปน็ หลักฐาน

2. ลักษณะของเอกสารประกอบการลงบญั ชี
เอกสารท่ีจะนามาใชป้ ระกอบการลงบญั ชีได้ จะต้องมีลกั ษณะถูกต้อง ครบถว้ นตามที่กฏหมายกาหนด

ไว้ ซ่งึ มี 2 ลกั ษณะ ดังนี้
2.1 เอกสารประกอบการลงบญั ชีตามพระราชบัญญัตกิ ารบญั ชี พ.ศ.2543
เอกสารประกอบการลงบัญชีทุกประเภทตอ้ งมีรายการตามทก่ี าหนด ดงั น้ี
2.1.1 ชอ่ื ของผจู้ ดั ทาเอกสารซ่ึงอาจใช้ช่ือท่ใี ช้ในการประกอบธุรกิจของผจู้ ัดทาเอกสารก็ได้
2.1.2 ช่อื ของเอกสาร
2.1.3 เลขทีข่ องเอกสาร และเล่มที่ (ถ้าม)ี
2.1.4 วนั เดอื น ปี ท่อี อกเอกสาร
2.1.5 จานวนเงินรวม
นอกจากเอกสารประกอบการลงบัญชีตอ้ งมรี ายการท่ีกาหนดตามข้างตน้ แลว้ เอกสารแต่ละประเภทยงั

ตอ้ งมรี ายการเพมิ่ เตมิ ดงั น้ี
1) กรณเี ปน็ หลกั ฐานในการรับชาระเงิน รบั ฝากหรอื ต๋วั เงนิ เช่น ใบเสรจ็ รับเงิน ตอ้ งมีรายการ
(1) เลขประจาตัวผเู้ สียภาษอี ากรของกจิ การทจ่ี ัดทาเอกสาร
(2) สถานท่ตี ้ังของกจิ การท่ีจดั ทาเอกสาร
(3) รายละเอียดเก่ยี วกบั การรบั เงินหรือต๋วั เงิน
(4) ช่ือ ชนดิ จานวน หน่วยนับ ราคาต่อหนว่ ย และราคาของสินค้าหรือบริการแตล่ ะรายการ
(5) ลายมือชอื่ ของผรู้ บั เงนิ เวน้ แตเ่ ป็นเอกสารทจ่ี ัดทาและสง่ มอบดว้ ยคอมพวิ เตอร์
2) กรณีเป็นหลักฐานในการจาหน่าย จ่าย โอน ส่งมอบสินค้า หรอื บริการโดยทีย่ ังไมไ่ ด้ชาระเงิน หรอื

ตว๋ั เงนิ เช่น ใบกากับสนิ คา้ ต้องมรี ายการ
(1) เลขประจาตวั ผูเ้ สียภาษอี ากรของกิจการทีจ่ ดั ทาเอกสาร

3-4

(2) สถานท่ตี ัง้ ของกิจการทจี่ ัดทาเอกสาร
(3) ชอ่ื ชนิด จานวน หนว่ ยนบั ราคาตอ่ หนว่ ย และราคาของสนิ คา้ หรือบรกิ ารแต่ละรายการ
(4) ชอื่ หรอื ชือ่ ทใ่ี ช้ในการประกอบธุรกิจ และทอี่ ยู่ของผู้ซื้อหรอื ผ้รู ับสนิ ค้าหรือผู้รบั บรกิ าร
(5) ลายมือชือ่ ผ้จู ดั ทาเอกสาร
(6) ลายมอื ชอ่ื ผูร้ บั สินค้าหรอื รบั บรกิ าร
3) กรณเี ปน็ เอกสารทต่ี ้องใชป้ ระกอบการลงบัญชีได้จัดทาข้ึนโดยผ้มู ีหน้าท่ีจัดทาบัญชเี พื่อใช้ในกิจการ
ของตนเอง เชน่ ใบสาคัญจ่าย ใบสาคัญรายวันทว่ั ไป จะต้องมรี ายการดงั ต่อไปนเี้ พ่ิมขน้ึ จากรายการทวั่ ไปคือ
(1) คาอธิบายรายการ
(2) วิธีการและการคานวณต่าง ๆ (ถา้ มี)
(3) ลายมอื ช่อื ของผมู้ หี นา้ ท่จี ัดทาบญั ชี หรือผไู้ ด้รบั มอบหมายใหเ้ ปน็ ผู้อนุมตั ิรายการ

เอกสารท่ีต้องใช้ประกอบการลงบัญชีท่ีจัดทาขึ้นโดยผู้มีหน้าที่จัดทาบัญชี เพื่อออกให้แก่
บคุ คลภายนอก ต้องมสี าเนาเกบ็ ไวอ้ ยา่ งน้อย 1 ฉบบั

2.2 เอกสารประกอบการลงบัญชีตามประมวลรัษฎากร
เอกสารที่ต้องใช้ประกอบการลงบัญชีตามประมวลรษั ฎากร มีลักษณะดงั นี้
2.2.1 ใบรับหรือใบเสร็จรับเงนิ (Receipt) ต้องมีรายการดงั น้ี
1) กรณีท่ัวไปใบรบั และตน้ ข้ัว หรือสาเนาใบรับ ต้องมขี ้อความดังนี้
(1) เลขประจาตัวผเู้ สยี ภาษอี ากรของผู้ออกใบรบั
(2) ช่ือหรอื ยหี่ อ้ ของผอู้ อกใบรับ
(3) เลขลาดบั ของเล่ม และเลขทีข่ องใบรับ
(4) วนั เดือน ปี ท่ีออกใบรับ
(5) จานวนเงินที่รับ
2) กรณีผู้ผลติ ผู้นาเขา้ หรือขายสง่ ขายสนิ คา้ ใหแ้ ก่ผู้ซึง่ ทาการคา้ สินค้าประเภทเดยี วกับสินคา้

ทขี่ ายน้ัน ให้แสดงช่ือหรอื ย่หี ้อ และที่อย่ขู องผซู้ ้ือไว้ในใบรับดว้ ยทุกคร้งั ทไ่ี ดร้ ับชาระเงนิ หรอื รับชาระราคา
ข้อความในใบรบั ถ้าทาเป็นภาษาต่างประเทศ ให้มีภาษาไทยกากับดว้ ย

2.2.2 ใบส่งของ (Delivery Order) และสาเนา ตอ้ งมขี ้อความดังน้ี
1) ช่อื หรอื ยี่ห้อ และเลขประจาตัวผเู้ สยี ภาษอี ากรของผ้ขู าย
2) ชอ่ื หรือยห่ี อ้ ของผ้ซู ้ือ
3) เลขลาดบั ของเลม่ (ถา้ มี) และเลขท่ีใบส่งของ
4) วัน เดอื น ปี ท่ีออกใบส่งของ
5) ชนดิ ชือ่ จานวน และราคาของสินคา้ ทีข่ าย

2.2.3 ใบกากับภาษี (Tax Invoice) คือ เอกสารหลักฐานสาคัญท่ีผู้ประกอบการจดทะเบียน
ภาษีมูลค่าเพิ่มต้องจัดทา และออกให้กับผู้ซื้อสินค้าและบริการ ทุกครั้งที่มีการขายสินค้าหรือบริการ เพื่อแสดง
มูลค่าของสินค้าหรือบริการ และจานวนภาษีมูลค่าเพิ่ม ท่ีผู้ประกอบการเรียกเก็บหรือพึงเรียกเก็บจากผู้ซ้ือ

3-5

สินค้าหรือรับบริการในแต่ละคร้ัง ซ่ึงอัตราภาษีมูลค่าเพิ่มในปัจจุบันเก็บร้อยละ 7 แต่อาจเปลี่ยนแปลงได้ตาม
นโยบายของรฐั บาลแต่ละสมัย ข้ึนอย่กู ับเศรษฐกจิ โดยรวมของประเทศ

ใบกากับภาษี แบง่ ไดเ้ ป็น 3 รูปแบบ ไดแ้ ก่
1) ใบกากับภาษีเต็มรูปแบบ (Full invoice) มีความสาคัญต่อระบบภาษีมูลค่าเพิ่มและระบบ

ภาษีสรรพากรไทยเป็นอย่างมาก เพราะเป็นเอกสารสาคัญที่แสดงรายละเอียดข้อเท็จจริงเกี่ยวกับรายการขาย
สินค้าหรือการให้บริการต่างๆ อย่างครบถ้วน ผู้ประกอบการต้องจัดทาและส่งมอบต้นฉบับใบกากับภาษีแบบ
เต็มรูปให้แก่ผู้ซื้อเมื่อมีการส่งมอบสินค้า ส่วนสาเนาจะเก็บรักษาไว้เป็นหลักฐานประกอบการลงบัญชี และ
รายงานภาษขี าย

ใบกากับภาษีเต็มรูปแบบ ต้องมีรายการครบถ้วนตามที่กฎหมายกาหนดทุกรายการ โดยไม่
สามารถแสดงรายการย่อได้แม้แต่รายการเดียว และผู้ประกอบการที่จดทะเบียนไม่ว่าจะประกอบกิจการใน
ลกั ษณะใด ตอ้ งจัดทาใบกากบั ภาษแี ละสาเนาใบกากบั ภาษีแบบเตม็ รปู มขี อ้ ความอย่างนอ้ ยดงั ตอ่ ไปนี้

(1) คาว่า “ใบกากับภาษ”ี ในทท่ี ีเ่ ห็นไดช้ ัด
(2) ชื่อ ทอี่ ยู่ และเลขประจาตวั ผเู้ สียภาษอี ากร ของผู้ประกอบการจดทะเบยี นที่ออก
ใบกากับภาษี
(3) ชอ่ื ท่ีอยู่ ของผซู้ อ้ื สนิ ค้าหรอื ผรู้ บั บริการ
(4) หมายเลขลาดบั ของใบกากับภาษี และหมายเลขลาดบั ของเลม่ (ถา้ มี)
(5) ชอื่ ชนิด ประเภท ปริมาณ และมูลค่าของสินค้าหรือบริการ
(6) จานวนภาษมี ูลค่าเพ่มิ ทคี่ านวณจากมลู คา่ ของสินคา้ หรือบรกิ าร โดยใหแ้ ยกออกจาก
มลู ค่าของสินคา้ และหรือบริการให้ชัดเจน
(7) วัน เดือน ปี ที่ออกใบกากับภาษี
(8) ข้อความอืน่ ท่ีอธบิ ดกี รมสรรพากรกาหนดตามประกาศฯ เชน่

(8.1) คาว่า “เอกสารออกเป็นชุด” กรณที ีผ่ ปู้ ระกอบการจดทะเบยี นประสงคจ์ ะจดั ทา
ใบกากับภาษีแบบเต็มรูป รวมกับเอกสารทางการค้าอนื่ เชน่ ใบเสรจ็ รบั เงนิ ใบส่งของ ใบแจ้งหนี้ ซึ่งมีหลาย
ฉบบั อยู่ในชดุ เดียวกนั

(8.2) คาวา่ “สาขาทอี่ อกใบกากบั ภาษีคือ……” กรณีทผ่ี ู้ประกอบการจดทะเบยี นมี
สถานประกอบการหลายแห่ง และสถานประกอบการท่มี ใิ ช่สานกั งานใหญ่ ไดน้ าใบกากับภาษีของสถาน
ประกอบการทเ่ี ป็นสานกั งานใหญไ่ ปสง่ มอบใหผ้ ซู้ ื้อสินคา้ หรือบรกิ าร

2) ใบกากับภาษีอย่างย่อ (Invoice summary) เป็นเอกสารท่ีผู้ขายสินค้าหรือผู้ให้บริการใน
ระบบภาษีมูลค่าเพ่ิมท่ีเป็นผู้ค้าปลีกหรือผู้ให้บริการรายย่อยแก่บุคคลจานวนมาก โดยมีจุดประสงค์ท่ีจะเป็น
เอกสารท่ีง่าย สะดวก และเหมาะสมแก่การประกอบธุรกิจของผู้ประกอบการ ใบกากับภาษีอย่างย่อจะใช้เป็น
หลักฐานในการหักภาษีซื้อไม่ได้ ผู้มีสิทธิออกใบกากับภาษีอย่างย่อ ได้แก่ ผู้ประกอบการจดทะเบียนที่ประกอบ
กิจการขายสินค้าในลักษณะขายปลีก หรือให้บริการในลักษณะบริการรายย่อยแก่บุคคลจานวนมาก เช่น ร้านขาย

3-6

ของชา รา้ นขายยา ห้างสรรพสนิ ค้า โรงแรม กจิ การซ่อมแซมทุกชนิด โรงภาพยนตร์ เป็นต้น ใบกากับภาษีอย่าง
ยอ่ ตอ้ งมรี ายการอยา่ งนอ้ ยดังต่อไปนี้

(1) คาว่า “ใบกากับภาษีอย่างยอ่ ” ในท่ีที่เหน็ ไดเ้ ดน่ ชดั
(2) ชือ่ หรอื ชื่อย่อ และเลขประจาตวั ผูเ้ สยี ภาษีอากรของผู้ประกอบการจดทะเบียนท่ี
ออกใบกากับภาษี
(3) หมายเลขลาดับของใบกากับภาษี และหมายเลขลาดบั ของเลม่ (ถ้ามี)
(4) วนั เดือน ปี ทอ่ี อกใบกากับภาษี
(5) ชอ่ื ชนดิ ประเภท ปริมาณ และมูลค่าของสนิ คา้ หรือบริการซึง่ จะออกเป็นรหัสก็ได้
(6) ราคาสนิ ค้าหรือคา่ บริการ ตอ้ งมขี ้อความระบุชดั เจนว่า ได้รวมภาษีมลู คา่ เพ่มิ แล้ว
(7) รายการอื่นท่ีอธบิ ดีกรมสรรพากรกาหนด

ใบกากับภาษีอยา่ งย่อ ทอ่ี อกโดยเคร่ืองบนั ทึกเงินอตั โนมตั ิ จะมรี ายการดังน้ี
(1) คาวา่ "ใบกากับภาษีอย่างยอ่ " หรอื คาวา่ Tax Invoice (ABB)
(2) ช่ือ หรอื ชื่อยอ่ ขอผปู้ ระกอบการจดทะเบียนท่ีออกใบกากับภาษี
(3) เลขประจาตวั ผู้เสียภาษีอากรของผอู้ อกใบกากบั ภาษี
(4) ชือ่ ชนดิ ประเภท ปริมาณ และมลู ค่าของสินค้าหรือบริการซง่ึ จะออกเป็นรหสั ก็ได้
(5) ราคาสนิ ค้าหรอื ค่าบรกิ าร ตอ้ งมีข้อความระบุชดั เจนวา่ ได้รวมภาษีมูลคา่ เพ่ิมแล้ว
(6) วนั เดอื น ปี ทอ่ี อกใบกากับภาษี
(7) เลขรหสั ประจาเครือ่ งบนั ทึกการเก็บเงนิ
(8) หมายเลขลาดับของใบกากบั ภาษี

3) เอกสารท่ถี ือเป็นใบกากับภาษี
(1) ใบเพ่ิมหนี้ (Debit Note) เป็นเอกสารทผี่ ปู้ ระกอบการจดทะเบียน ออกใหก้ บั ผูซ้ ้อื หรอื

ผรู้ ับบรกิ ารเม่ือพบวา่ มูลค่าสนิ ค้าหรือบริการที่ออกใบกากบั ภาษีไปแล้วมจี านวนต่ากว่าความเป็นจรงิ ซึง่ อาจจะ
เกิดจากการคานวณราคาต่าไป ส่งสินค้าเกินไป เป็นต้น ผู้ประกอบการจดทะเบียนจึงต้องเพ่ิมมูลค่าสินค้าหรือ
บริการ รวมทั้งจานวนภาษีมูลค่าเพิ่ม โดยการออกใบเพิ่มหน้ี ซ่ึงถือเป็นใบกากับภาษีอย่างหน่ึง มีผลทาให้
ยอดขายและภาษขี ายเพม่ิ ขน้ึ ในจานวนที่ถูกต้อง

ใบเพ่ิมหน้ี ต้องมีข้อความตามท่ีกฎหมายกาหนด ดังนี้
(1.1) คาว่า “ใบเพ่ิมหน"้ี
(1.2)ชอื่ ทอ่ี ยู่ เลขประจาตวั ผูเ้ สียภาษีอากรของผปู้ ระกอบการท่ีออกใบเพิม่ หน้ี
(1.3)ชือ่ ที่อยู่ ของผูซ้ ื้อสนิ ค้า หรือรับบริการ
(1.4) วนั เดือน ปี ทีอ่ อกใบเพมิ่ หนี้
(1.5) เลขทอ่ี อกใบกากับภาษเี ดิม และเล่มที่ (ถ้ามี)
(1.6) มลู ค่าสนิ คา้ หรอื บรกิ ารท่ีแสดงไวใ้ นใบกากบั ภาษเี ดมิ มูลค่าสินคา้ หรือบริการที่
ถูกต้อง ผลต่างของมูลค่าทง้ั สอง และจานวนภาษีท่ีเรยี กเก็บเพิม่ เติม

3-7

(2) ใบลดหนี้ (Credit Note) เป็นเอกสารท่ีผู้ประกอบการจดทะเบียน ออกให้กับผู้ซื้อ
หรือผู้รับบริการ เมื่อพบว่ามูลค่าสินค้าหรอื บริการที่ออกใบกากับภาษีไปแล้ว มีจานวนสูงกว่าความเป็นจรงิ ซ่ึง
อาจจะเกิดจากการลดราคาสินค้า สินค้าชารุด คานวณราคาสูงไป เป็นต้น ผู้ประกอบการจดทะเบียนจึงต้องลด
มูลค่าสินค้าหรือบริการ รวมทั้งจานวนภาษีมูลค่าเพ่ิม โดยการออกใบลดหน้ี ซ่ึงถือเป็นใบกากับภาษีอย่างหน่ึง
มผี ลทาใหย้ อดขายและภาษีขายลดลงในจานวนที่ถูกต้อง

ใบลดหน้ี ตอ้ งมีข้อความตามท่ีกฎหมายกาหนด ดงั น้ี
(2.1) คาว่า "ใบลดหนี"้
(2.2) ชือ่ ทอี่ ยู่ เลขประจาตวั ผู้เสียภาษีอากรของผู้ประกอบการที่ออกใบลดหน้ี
(2.3) ช่อื ที่อยู่ ของผซู้ ้ือสินคา้ หรือรบั บริการ
(2.4) วนั เดือน ปี ที่ออกใบลดหน้ี
(2.5) เลขทอี่ อกใบกากบั ภาษีเดิม และเลม่ ที่ (ถ้ามี)
(2.6) มูลค่าสนิ ค้าหรือบรกิ ารท่ีแสดงไวใ้ นใบกากบั ภาษีเดมิ มูลคา่ สนิ คา้ หรอื บริการท่ี

ถกู ต้อง และจานวนภาษีทตี่ อ้ งจา่ ย
(3) ใบเสร็จรับเงนิ ทส่ี ่วนราชการออกใหใ้ นการขายทอดตลาด
(4) ใบเสรจ็ รับเงินของกรมสรรพากร กรมศุลกากรหรือกรมสรรพสามติ เฉพาะส่วนทเี่ ปน็

ภาษีมูลค่าเพ่มิ

3. ประเภทของเอกสารประกอบการลงบัญชี
เอกสารทต่ี ้องใช้ประกอบการลงบัญชี จาแนกไดเ้ ป็น 3 ประเภท ได้แก่
3.1 เอกสารที่ต้องใช้ประกอบการลงบัญชีที่ได้รับจากบุคคลภายนอก หมายถึง เอกสารท่ีบุคคลภายนอก

จัดทาข้ึน และออกให้ เพื่อใช้เป็นหลักฐาน เน่ืองจากการซื้อ ขาย แลกเปล่ียน บริการ และติดต่อทางธุรกิจ ต้องเป็น
เอกสารต้นฉบับ และเลขท่เี อกสารจะไม่เรียงลาดับกัน เอกสารทีไ่ ดร้ บั จากบคุ คลภายนอก มีดงั นี้

3.1.1 ใบเสรจ็ รบั เงนิ คือ เอกสารแสดงรายการจา่ ยเงนิ เช่น ซื้อสนิ ค้าเปน็ เงินสด ซื้อสินทรพั ย์
เปน็ เงนิ สด ซ้ือวัสดสุ ้ินเปลอื งเปน็ เงินสด จ่ายคา่ ใชจ้ า่ ยต่างๆ จ่ายชาระหน้ี เปน็ ตน้

3.1.2 ใบส่งของหรือใบกากับสินค้า คือ เอกสารแสดงรายการซื้อเชื่อ เช่น ซื้อสินค้าเป็นเงิน
เชื่อ ซอื้ สินทรพั ยเ์ ปน็ เงนิ เช่ือ ซอ้ื วสั ดสุ น้ิ เปลอื งเปน็ เงินเชอ่ื เปน็ ตน้

3.1.3 ใบกากับภาษี คือ เอกสารแสดงรายการภาษีซื้อ (กรณีที่กิจการจดทะเบียน
ภาษีมลู ค่าเพิ่ม) ใบกากบั ภาษีอาจรวมอยู่กับใบเสร็จรับเงิน หรอื ใบสง่ ของ เชน่ ใบเสรจ็ รับเงิน/ใบกากับภาษี ใบ
ส่งของ/ใบกากบั ภาษี เปน็ ต้น

3.2 เอกสารที่ต้องใช้ประกอบการลงบัญชีจัดทาข้ึนโดยผู้มีหน้าท่ีจัดทาบัญชีเพ่ือออกให้แก่
บุคคลภายนอก หมายถึง เอกสารท่ีกิจการต้องออกให้แก่บุคคลภายนอก เพื่อใช้เป็นหลักฐานในการซ้ือ ขาย
แลกเปล่ียน บริการ และติดต่อทางธุรกิจ โดยเอกสารต้นฉบับจะต้องให้แก่บุคคลภายนอก ส่วนสาเนาของ
เอกสารกิจการจะต้องเก็บไว้เป็นหลักฐานในการลงบัญชี ซ่ึงเลขท่ีเอกสารจะเรียงลาดับกัน เอกสารที่ได้รับจาก
บุคคลภายนอก มดี งั นี้

3-8

3.2.1 สาเนาใบเสร็จรับเงิน คือ เอกสารแสดงรายการรับเงิน เช่น ขายสินค้าเป็นเงินสด รับ
ชาระจากลกู หนี้ รับเงินคา่ ขายสินทรัพย์ เปน็ ต้น

3.2.2 สาเนาใบส่งของหรือใบกากับสินค้า คือ เอกสารแสดงรายการขายเชื่อ เช่น ขายสินค้า
เป็นเงินเชื่อ ขายสินทรัพย์เป็นเงินเช่ือ เป็นตน้

3.2.3 สาเนาใบกากับภาษี คือ เอกสารแสดงรายการภาษีขาย (กรณีกิจการจดทะเบียน
ภาษีมูลค่าเพิ่ม

สาเนาใบกากับภาษีอาจรวมอยู่กับใบเสร็จรับเงิน หรือใบส่งของก็ได้ เช่น สาเนา
ใบเสรจ็ รับเงิน/ใบกากับภาษี สาเนาใบสง่ ของ/ใบกากบั ภาษี เปน็ ตน้

3.3 เอกสารที่ต้องใช้ประกอบการลงบัญชีจัดทาข้ึนโดยผู้มีหน้าท่ีจัดทาบัญชีเพื่อใช้ในกิจการของ
ตนเอง หมายถงึ เอกสารทจ่ี ัดทาขึ้นเพื่อใช้เองในกิจการ เพอ่ื เปน็ หลกั ฐานในการรับเงิน จา่ ยเงนิ และติดต่อทาง
ธรุ กิจ เช่น ใบสาคัญรบั เงนิ ใบสาคัญจา่ ยเงนิ ใบรับสินค้า ใบเบิกสินค้า เป็นตน้

การลงบัญชีต้องใช้เอกสารประเภทท่ี 3.1 และ 3.2 แล้วแต่กรณี เว้นแต่ไม่มีเอกสารดังกล่าวจึงใช้

เอกสารประเภทที่ 3.3

4. การนาเอกสารมาลงบัญชขี องกจิ การ
การนาเอกสารมาลงบัญชี โดยทั่วไปจะทาการแยกเอกสารแต่ละชนิดเพ่ือความสะดวกในการลงบัญชี

เน่ืองจากในทางปฏิบัติกิจการมักจะแบ่งหน้าที่การทางานของพนักงานบัญชีออกเป็นหลายฝ่าย เช่น พนักงาน
ลงบัญชีซ้ือและบัญชีเจ้าหน้ี พนักงานลงบัญชีขายและบัญชีลูกหนี้ พนักงานลงบัญชีสินค้าคงเหลือ เป็นต้น
ดังนั้นจึงสามารถแยกเอกสารให้พนักงานแต่ละฝ่ายทาการลงบัญชี และเก็บรักษาเอกสาร เอกสารฉบับใดมี
ความจาเปน็ ตอ้ งใช้มากกว่า 1 แผ่น ให้ทาสาเนาเพื่อสง่ ให้กับผู้ทตี่ อ้ งการใช้เอกสารน้ันๆ

การนาเอกสารมาลงบญั ชีอาจจะใช้การบันทึกจากเอกสารโดยตรง หรอื บันทึกจากใบสาคัญทีใ่ ช้ปะหน้า
เอกสารก็ได้ โดยผทู้ าบญั ชีต้องตรวจสอบ พจิ ารณาและวเิ คราะหเ์ อกสารท่ีนามาใช้ประกอบการลงบัญชี ตาม
ขนั้ ตอน ดังน้ี

4.1 ตรวจสอบข้อความและรายการตามที่กฎหมายกาหนดไว้ในเอกสารประเภทต่างๆ ให้ถูกต้อง
ครบถ้วน สมบูรณ์ เพราะเอกสารท่ไี มถ่ กู ตอ้ ง ครบถว้ นสมบรู ณไ์ มส่ ามารถใช้เปน็ หลักฐานในการลงบญั ชีได้

4.2 วิเคราะหจ์ ากชอ่ื เอกสารว่ามกี ารรบั หรือจ่ายเงิน หรอื ไม่ ดังน้ี
4.2.1 ใบส่งของหรือใบกากับสนิ คา้ หมายถึง รายการขายเช่อื หรอื รายการซอื้ เช่อื
4.2.2 ใบเสร็จรบั เงนิ หมายถึง รายการขายสด รายการซ้ือสด รายการรับชาระหน้ี รายการจ่าย

ชาระหนี้ รายการจา่ ยค่าใชจ้ ่ายต่างๆ
4.2.3 ใบสาคญั จ่าย หมายถึง รายการจา่ ยเงนิ
4.2.4 ใบสาคัญรบั หมายถึง รายการรบั เงนิ

4.3 วเิ คราะห์ประเภทของเอกสารว่าเปน็ เอกสารประเภทใด ดงั นี้
4.3.1 เอกสารการรับเงิน เป็นเอกสารท่ีบันทึกรายการเก่ียวกับการได้รับเงินทุกประเภท ซึ่ง

ผู้ประกอบการจะออกให้กับบุคคลภายนอก ในกรณีที่ได้รับเงินจากการขายสินค้าเป็นเงินสด การรับชาระหน้ี

3-9

หรือได้รับรายได้อื่นๆ เป็นเงินสด จะบันทึกในสมุดรายวันรับเงิน โดยเรียงเลขที่ตามเอกสารที่ออก เอกสารท่ี
นามาลงบัญชี ได้แก่ สาเนาใบเสร็จรับเงิน สาเนาใบเสร็จรับเงิน/ใบกากับภาษี ใบสาคัญรับเงิน สาเนาใบส่งคืน
สนิ คา้ เป็นต้น

4.3.2 เอกสารการจ่ายเงิน เป็นเอกสารท่ีบันทึกรายการเกี่ยวกับการจ่ายเงินทุกประเภท ซึ่ง
ผู้ประกอบการจะได้รับจากบุคคลภายนอก กิจการได้เอกสารประกอบการลงบัญชีเหล่านี้มาเนื่องจากการซ้ือ
สินค้าเป็นเงินสด การซื้อสินทรัพย์เป็นเงินสด การจ่ายชาระหน้ี รวมท้ังการจ่ายค่าใช้จ่ายต่างๆ เป็นเงินสด จะ
บันทึกในสมุดรายวันจ่ายเงิน โดยจะเรียงลาดับเลขที่ขึ้นมาใหม่ ซึ่งการให้เลขรหัสขึ้นอยู่กับผู้ลงบัญชีว่าจะ
กาหนดอย่างไร ทั้งน้ีจะต้องส่ือความหมายถึงเอกสารท่ีเก่ียวข้องได้เป็นอย่างดี เอกสารที่นามาลงบัญชี ได้แก่
ตน้ ฉบบั ใบเสร็จรับเงนิ ต้นฉบับใบเสร็จรับเงนิ /ใบกากบั ภาษี ใบสาคัญจ่ายเงิน เป็นต้น

4.3.3 เอกสารเงนิ เช่ือ เปน็ เอกสารทบ่ี ันทกึ รายการเกย่ี วกับการซอื้ และขายเปน็ เงนิ เชอื่ ทกุ
ประเภท ซึ่งผู้ประกอบการจะได้รบั ทั้งจากบคุ คลภายนอกและเป็นผอู้ อกให้แก่บุคคลภายนอก ประกอบด้วย

1) เอกสารที่ได้รับจากบุคคลภายนอก เมื่อได้รับเอกสารจากบุคคลภายนอก กิจการต้อง
กาหนดลาดับเลขท่ีเอกสารข้ึนมาใหม่เพ่ือใช้อ้างอิง ในการลงบัญชีในสมุดรายวันขั้นต้นที่เกี่ยวข้อง ได้แก่
เอกสารเก่ียวกบั การซ้ือสนิ คา้ เปน็ เงนิ เชอื่ การส่งคืนสินคา้ ท่ซี ้อื เปน็ เงนิ เชอ่ื จะบันทึกในสมดุ รายวันซือ้ หรือกรณี
ซ้ือสินทรัพย์อ่ืน ๆ เป็นเงินเชื่อ จะบันทึกในสมุดรายวันทั่วไป ตัวอย่างเอกสาร เช่น ต้นฉบับใบกากับสินค้า/
ใบกากบั ภาษี หรอื ตน้ ฉบับใบสง่ ของ/ใบกากับภาษี เป็นต้น

2) เอกสารที่ออกให้แก่บุคคลภายนอก เอกสารท่ีออกให้แก่บุคคลภายนอกไม่ต้องกาหนด
ลาดับเลขที่เอกสารข้ึนมาใหม่ เพราะเอกสารได้จัดเรียงลาดับเพื่อการควบคุมภายในไว้เรียบร้อยแล้ว ได้แก่ เอกสาร
เกี่ยวกับการขายสินค้าเป็นเงินเช่ือ การรับคืนสินค้าท่ีขายเป็นเงินเชื่อ จะบันทึกในสมุดรายวันขาย ตัวอย่างเอกสาร
เชน่ สาเนาใบกากับสนิ ค้า/ใบกากับภาษี หรือสาเนาใบสง่ ของ/ใบกากับภาษี เป็นต้น

4.3.4 เอกสารอ่ืนๆ เป็นเอกสารท่ีกิจการได้รับหรือออกให้แก่บุคคลภายนอกที่นอกเหนือจากที่
กล่าวมาข้างต้น และใช้เป็นหลักฐานในการลงบัญชีได้ เอกสารที่นาไปบันทึกในสมุดรายวันรับเงิน เช่น ใบรับรอง
ภาษีเงินได้หัก ณ ท่ีจ่าย ที่ออกให้กับบุคคลอื่น และเอกสารท่ีนาไปบันทึกในสมุดรายวันจ่ายเงิน เช่น ใบรับรอง
ภาษีเงินได้ หัก ณ ท่ีจ่าย ท่ีได้รับจากภายนอก ใบสาคัญท่ีทางราชการออกให้ เช่น ใบค่าปรับ ใบค่าธรรมเนียม
หนงั สือรับรองการจ่ายเงนิ ใบอนุโมทนาบุญ เป็นตน้

4.4 กาหนดเลขที่เอกสารท่ีใช้ประกอบการลงบัญชี ซ่ึงเอกสารมีหลายประเภท กิจการจึงต้องมีการ
กาหนดเลขท่ีเอกสารเพ่ือความสะดวกในการค้นหา ตรวจสอบ และควบคุมภายในของกิจการ โดยมีหลักการ
กาหนดเลขทเ่ี อกสาร ดงั น้ี

4.4.1 เอกสารที่ต้องกาหนดเลขที่เอกสารข้ึนใหม่ ได้แก่ เอกสารท่ีได้รับจากบุคคลภายนอก ซึ่ง
เลขที่เอกสารจะไม่เรียงลาดับกันเพราะได้เอกสารมาจากหลายแหล่ง กิจการจะนาเลขท่ีของเอกสารเหล่าน้ันมาใช้
อ้างอิงโดยตรงไม่ได้ จึงต้องกาหนดเลขท่ีเอกสารขึ้นใหม่โดยให้สามารถส่ือความหมายให้เป็นที่เข้าใจแก่ผู้ท่ี
เก่ียวข้องทุกฝ่าย และเพื่อความสะดวกรวดเร็วในการค้นหา เมื่อกาหนดเลขท่ีเอกสารข้ึนใหม่แล้ว ให้เขียนไว้ท่ีมุม
ขวาของเอกสารน้ัน แลว้ นาไปใช้อ้างองิ ในสมุดบันทกึ บัญชขี น้ั ต้นที่เกีย่ วข้อง

3-10

4.4.2 เอกสารที่ไม่ตอ้ งกาหนดเลขท่เี อกสารใหม่ ได้แก่ เอกสารทก่ี จิ การจัดทาขนึ้ เพอ่ื ออกให้แก่
บุคคลภายนอก และเอกสารท่ีกจิ การจัดทาขน้ึ เพื่อใชใ้ นกิจการของตนเอง เอกสารเหลา่ นีจ้ ะมเี ลขท่ขี องเอกสาร
เรียงลาดับก่อนหลังอยู่แล้ว จึงไม่จาเป็นที่จะต้องกาหนดเลขที่เอกสารใหม่ กิจการสามารถนาเลขที่น้ันมาใช้
อา้ งองิ ในการบนั ทึกบัญชไี ดท้ นั ที

ตัวอยา่ งใบเสร็จรบั เงนิ /ใบกากบั ภาษี (ขายสนิ ค้าเปน็ เงินสด) และการลงบัญชี

เล่มท่ี 01 เลขที่ 001

หา้ งหุน้ สว่ นจากดั ทรัพย์ไพศาล
22 ถนนสงิ หวฒั น์ ตาบลธานี จังหวดั สุโขทัย 64000 โทร 0 5524 3456

เลขประจาตวั ผู้เสียภาษีอากร 0112233445566

ใบเสรจ็ รับเงิน/ใบกากบั ภาษี

วันที่ 3 ม.ี ค. 2563 .

ชื่อผู้ซ้อื รา้ นสวสั ดี .

ที่อยู่ 10 ถนนราษฎร์อุทิศ ตาบลธานี จังหวดั สุโขทยั .

เลขประจาตวั ผเู้ สยี ภาษีอากร 0122333444455 .  สานักงานใหญ่  สาขาที่ .

จานวน รายการ ราคาตอ่ หน่วย จานวนเงิน

1 โหล เสอื้ โปโล 2,000 2,000 -

2 โหล เสอ้ื ยืดคอกลม 1,200 2,400 -

รวมเงิน 4,400 -
ภาษีมลู คา่ เพ่มิ 7% 308 -

รวมทั้งสน้ิ 4,708 -
สี่พันเจด็ รอ้ ยแปดบาทถ้วน

ผรู้ บั เงนิ ........................

หมายเหตุ - ใบเสรจ็ รบั เงินจะสมบรู ณต์ ่อเม่ือลงลายมอื ชือ่ ผรู้ บั เงนิ
- ถ้าชาระเป็นเชค็ จะสมบูรณเ์ ม่อื ไดร้ บั เงินตามเชค็ เรยี บรอ้ ยแลว้

2563 4,708
ม.ี ค. 3 เดบิต เงินสด 4,400
308
เครดิต ขายสินคา้
ภาษขี าย

3-11
ตัวอยา่ งใบส่งของ/ใบกากบั ภาษี (ขายสนิ คา้ เปน็ เงินเชอ่ื ) และการลงบัญชี

เลม่ ที่ 02 เลขท่ี 010

หา้ งหนุ้ สว่ นจากัด ทรัพยไ์ พศาล
22 ถนนสิงหวัฒน์ ตาบลธานี จังหวดั สโุ ขทยั 64000 โทร 0 5524 3456

เลขประจาตวั ผู้เสยี ภาษอี ากร 0112233445566

ใบสง่ ของ/ใบกากับภาษี

วนั ที่ 15 ม.ี ค.

2563 .

ชอื่ ผู้ซ้ือ ร้านสมฤทยั .

ที่อยู่ 100 ถนนบาลเมือง ตาบลธานี จังหวดั สโุ ขทยั .

เลขประจาตวั ผู้เสยี ภาษีอากร 0223334444555  สานักงานใหญ่  สาขาท่ี .

จานวน รายการ ราคาต่อหน่วย จานวนเงิน

2 โหล เสือ้ โปโล 2,300 4,600 -

1 โหล เสอ้ื ยดื คอกลม 1,400 1,400 -

รวมเงิน 6,000 -
ภาษมี ลู คา่ เพ่ิม7% 420 -

รวมทัง้ สิน้ 6,420 -

หกพนั สี่รอ้ ยย่สี บิ บาทถ้วน ผขู้ าย.............................
(..................................)
ผู้รบั ของ........... ..................
(..................................)

2563 6,420
ม.ี ค. 15 เดบิต ลูกหนี้ - ร้านสมสมัย 6,000
420
เครดิต ขายสนิ ค้า
ภาษีขาย

3-12
ตัวอยา่ งใบเสรจ็ รับเงิน (รบั ชาระหนจี้ ากลกู หน้)ี และการลงบัญชี

เล่มที่ 02 เลขที่ 008
หา้ งหุ้นส่วนจากดั ทรพั ย์ไพศาล
22 ถนนสงิ หวัฒน์ ตาบลธานี จังหวัดสุโขทัย 64000 โทร 0 5524 3456
เลขประจาตวั ผ้เู สียภาษีอากร 0112233445566

ใบเสร็จรบั เงนิ

วนั ท่ี 18 มี.ค. 2563 .

ช่อื ผูซ้ ้ือ ร้านโฟกัส .

ท่อี ยู่ 104 ถนนบาลเมือง ตาบลธานี จงั หวดั สโุ ขทัย .

เลขประจาตวั ผูเ้ สยี ภาษีอากร 0987654321012  สานกั งานใหญ่  สาขาท่ี .

จานวน รายการ ราคาตอ่ หนว่ ย จานวนเงิน

ตามใบส่งของ/ใบกากับภาษี เลม่ ท่ี 02 12,840 -

เลขที่ 023 ลงวนั ท่ี 5 ก.พ.63 -

รวมท้ังสิ้น 12,840 -

หนงึ่ หมืน่ สองพนั แปดร้อยส่ีสิบบาทถว้ น

ผรู้ ับเงิน........................

หมายเหตุ - ใบเสรจ็ รับเงินจะสมบูรณต์ อ่ เมือ่ ลงลายมอื ชอ่ื ผรู้ บั เงนิ
- ถ้าชาระเปน็ เชค็ จะสมบูรณเ์ มอ่ื ได้รบั เงินตามเช็คเรยี บรอ้ ยแล้ว

2563 12,840
มี.ค. 18 เดบิต เงินสด 12,840

เครดิต ลกู หนี้ - ร้านโฟกัส

3-13
ตัวอย่างใบเสร็จรบั เงนิ /ใบกากบั ภาษี (ซื้อสินค้าเป็นเงินสด) และการลงบญั ชี

เลม่ ที่ 01 ใบเสร็จรบั เงนิ /ใบกากับภาษี เลขท่ี 001

บริษัท โควดิ -19 จากัด

123 ซอยสวนพลู 8 แขวง ท่งุ มหาเมฆ เขต สาทร กรุงเทพมหานคร 10120 โทร 0 2224 3456

เลขประจาตวั ผเู้ สียภาษีอากร 0123456789111

วันที่ 3 มี.ค. 2563 .

ช่ือผู้ซอ้ื ห้างหุ้นสว่ นจากดั ทรัพย์ไพศาล .

ทอี่ ยู่ 22 ถนนสิงหวัฒน์ ตาบลธานี จงั หวดั สโุ ขทัย .

เลขประจาตวั ผูเ้ สยี ภาษีอากร 0112233445566  สานักงานใหญ่  สาขาที่ .

จานวน รายการ ราคาต่อหน่วย จานวนเงนิ

2 โหล เส้อื โปโล 1,000 2,000 -

3 โหล เสอ้ื ยืดคอกลม 700 2,100 -

2 โหล กางเกงขาสนั้ 1,200 2,400 -

รวมเงนิ 6,500 -
ภาษมี ูลคา่ เพม่ิ 7% 455 -

รวมทัง้ ส้ิน 6,955 -

หกพันเกา้ ร้อยห้าสบิ หา้ บาทถ้วน

ผรู้ บั เงนิ ......... ...............

หมายเหตุ - ใบเสรจ็ รบั เงนิ จะสมบรู ณ์ต่อเมื่อลงลายมือชื่อผรู้ บั เงนิ
- ถา้ ชาระเป็นเชค็ จะสมบรู ณเ์ มอ่ื ไดร้ ับเงินตามเช็คเรยี บร้อยแล้ว

2563 6,500
มี.ค. 3 เดบิต ซื้อสินค้า 455
6,955
ภาษีซอื้
เครดิต เงนิ สด

3-14
ตัวอย่างใบส่งของ/ใบกากบั ภาษี (ซื้อสินคา้ เปน็ เงินเช่ือ) และการลงบญั ชี

เล่มที่ 05 เลขที่ 21

บรษิ ทั โควิด-19 จากดั

123 ซอยสวนพูล 8 แขวง ทุ่งมหาเมฆ เขต สาทร กรุงเทพมหานคร 10120 โทร 0 2224 3456

เลขประจาตวั ผเู้ สียภาษอี ากร 0123456789111

ใบสง่ ของ/ใบกากับภาษี

วันที่ 23 ม.ี ค. 2563 .

ชอื่ ผ้ซู ้อื หา้ งหนุ้ สว่ นจากัด ทรัพย์ไพศาล .

ทอี่ ยู่ 22 ถนนสิงหวฒั น์ ตาบลธานี จงั หวัดสุโขทัย .

เลขประจาตัวผู้เสียภาษอี ากร 0112233445566  สานกั งานใหญ่  สาขาท่ี .

จานวน รายการ ราคาตอ่ หนว่ ย จานวนเงนิ

3 โหล เสอื้ แฟชั่นสตรี 1,000 3,000 -

3 โหล เส้อื ยืดคอกลม 800 2,400 -

3 โหล กางเกงขาส้ัน 1,000 3,000 -

รวมเงนิ 8,400 -
ภาษีมลู คา่ เพมิ่ 7% 588 -

รวมทง้ั สิน้ 8,988 -

แปดพันเกา้ ร้อยแปดสบิ แปดบาทถ้วน ผ้ขู าย.............................
(..................................)
ผรู้ บั ของ........... ..................
(..................................)

2563 8,400
มี.ค. 23 เดบติ ซอื้ สนิ คา้ 588
8,988
ภาษีซ้ือ
เครดติ เจา้ หนี้ – บ. โควดิ -19

3-15
ตวั อย่างใบเสร็จรบั เงนิ (จา่ ยชาระหน้ีใหเ้ จา้ หน้ี) และการลงบญั ชี

เลม่ ที่ 04 เลขที่ 014

บรษิ ทั โควดิ -19 จากดั

123 ซอยสวนพลู 8 แขวง ทุง่ มหาเมฆ เขต สาทร กรุงเทพมหานคร 10120 โทร 0 2224 3456

เลขประจาตวั ผ้เู สียภาษอี ากร 0123456789111

ใบเสรจ็ รบั เงนิ

วนั ที่ 31 ม.ี ค. 2563 .

ชื่อผู้ซอ้ื ห้างหนุ้ สว่ นจากัด ทรพั ย์ไพศาล .

ทอ่ี ยู่ 22 ถนนสิงหวฒั น์ ตาบลธานี จงั หวัดสโุ ขทัย .

เลขประจาตวั ผ้เู สยี ภาษอี ากร 0112233445566  สานกั งานใหญ่  สาขาท่ี .

จานวน รายการ ราคาต่อหน่วย จานวนเงิน

ตามใบสง่ ของ/ใบกากบั ภาษี เล่มที่ 05 8,988 -

เลขท่ี 21 ลงวันท่ี 23 ม.ี ค.63 -

รวมทง้ั ส้ิน 8,988 -
ผ้รู ับเงนิ ........................
แปดพนั เกา้ รอ้ ยแปดสิบแปดบาทถว้ น

หมายเหตุ - ใบเสรจ็ รบั เงินจะสมบูรณต์ อ่ เมือ่ ลงลายมอื ชื่อผรู้ บั เงนิ
- ถา้ ชาระเปน็ เช็คจะสมบรู ณ์เมื่อได้รบั เงนิ ตามเชค็ เรยี บร้อยแลว้

2563 8,988
มี.ค. 31 เดบติ เจ้าหน้ี – บ.โควดิ -19 8,988

เครดิต เงินสด

3-16
ตัวอย่างใบเพ่ิมหน้ี และการลงบัญชี

เล่มท่ี 01 เลขท่ี 002
หา้ งห้นุ สว่ นจากัด ทรพั ยไ์ พศาล
22 ถนนสิงหวัฒน์ ตาบลธานี จังหวัดสุโขทัย 64000 โทร 0 5524 3456
เลขประจาตัวผูเ้ สียภาษอี ากร 0112233445566

ใบเพมิ่ หน้ี/ใบกากบั ภาษี

วันท่ี 23 ม.ี ค. 2563 .

ช่ือผู้ซื้อ รา้ นสมฤทัย .

ทอ่ี ยู่ 100 ถนนบาลเมือง ตาบลธานี จังหวดั สโุ ขทยั .

เลขประจาตวั ผู้เสียภาษีอากร 0223334444555  สานกั งานใหญ่  สาขาที่ .

อา้ งถึงใบกากับภาษีเลขท่ี 022 ลงวนั ที่ 21 ม.ี ค. 63 .

หา้ งได้เดบติ บัญชีของทา่ นตามรายการต่อไปนี้

ลาดบั รายการ จานวน ราคาตอ่ หน่วย จานวนเงนิ

1 เสื้อโปโล 1 โหล 200 200 -

 รวมมลู คา่ สนิ คา้ ตามใบกากบั ภาษเี ดิม 5,400 -
 มลู ค่าทีถ่ ูกต้อง 5,600 -
 ผลตา่ ง - 
 ภาษมี ลู คา่ เพม่ิ 7% 200 -
 รวม + 14 -
214 -
สองรอ้ ยสบิ สบ่ี าทถ้วน

เหตุผลในการเพิม่ หนี้
คิดราคาสนิ คา้ รายการที่ 1 ต่ากว่าที่ตกลงไว้โหลละ 200 บาท

ผรู้ บั มอบอานาจ...................

2563 214
มี.ค. 23 เดบิต ลูกหนี้ - ร้านสมฤทยั 200
14
เครดติ ขายสินคา้
ภาษขี าย

3-17
ตัวอยา่ งใบลดหนี้ และการลงบญั ชี

เลม่ ท่ี 01 เลขท่ี 003
ห้างหุ้นส่วนจากัด ทรพั ยไ์ พศาล
22 ถนนสงิ หวฒั น์ ตาบลธานี จังหวัดสุโขทยั 64000 โทร 0 5524 3456
เลขประจาตวั ผเู้ สียภาษีอากร 0112233445566

ใบลดหนี/้ ใบกากับภาษี

วนั ที่ 25 มี.ค. 2563 .

ช่อื ผูซ้ ้ือ ร้านสมสมยั .

ท่อี ยู่ 20 ถนนจรดวิถีถ่อง ตาบลธานี จงั หวดั สโุ ขทัย .

เลขประจาตัวผ้เู สียภาษีอากร 033344455566  สานกั งานใหญ่  สาขาที่ .

อา้ งถึงใบกากับภาษเี ลขที่ 020 ลงวนั ท่ี 24 ม.ี ค. 63 .

ห้างได้เครดิตบัญชีของทา่ นตามรายการต่อไปนี้

ลาดับ รายการ จานวน ราคาต่อหน่วย จานวนเงนิ

1 เส้ือยดื คอกลม 2 ตวั 200 400 -

 รวมมลู คา่ สนิ ค้าตามใบกากบั ภาษีเดิม 9,400 -
 มูลค่าทถ่ี กู ต้อง 9,000 -
 ผลต่าง  - 
 ภาษีมลู ค่าเพิม่ 7% 400 -
 รวม + 28 -
428 -

สรี่ ้อยยส่ี ิบแปดบาทถ้วน

เหตุผลในการลดหนี้ ผูร้ บั มอบอานาจ
รับคืนสนิ คา้ จานวน 2 ตัว เนอ่ื งจากสินคา้ ชารดุ

.................................

2563 400
มี.ค. 23 เดบิต รับคืนสนิ คา้ 28
428
ภาษีขาย
เครดิต ลกู หน้ี - รา้ นสมสมัย

3-18
ตัวอย่างใบเสร็จรับเงิน/ใบกากับภาษี (ซื้อสนิ ทรัพยเ์ ป็นเงนิ สด) และการลงบัญชี

เลม่ ท่ี 02 ใบเสร็จรบั เงนิ /ใบกากับภาษี เลขที่ 18

บรษิ ทั เอสทีวีซี จากดั

23 ถนนจรดวถิ ีถ่อง ต.ธานี อ.เมอื ง จ.สุโขทัย 64000 โทร 0 5524 3456

เลขประจาตัวผู้เสยี ภาษีอากร 0123456789222

วันท่ี 19 มี.ค. 2563 .

ชื่อผู้ซือ้ หา้ งหนุ้ สว่ นจากดั ทรัพย์ไพศาล .

ท่อี ยู่ 22 ถนนสิงหวฒั น์ ตาบลธานี จงั หวัดสโุ ขทัย .

เลขประจาตวั ผเู้ สยี ภาษีอากร 0112233445566  สานกั งานใหญ่  สาขาที่ .

จานวน รายการ ราคาต่อหน่วย จานวนเงนิ

1 หลงั ตเู้ หล็กเกบ็ เอกสาร 2,500 2,500 -

รวมเงนิ 2,500 -
ภาษีมูลค่าเพิ่ม7% 175 -

รวมทงั้ สิ้น 2,675 -

สองพันหกร้อยเจด็ สิบหา้ บาทถว้ น

ผ้รู บั เงนิ ......... ...............

หมายเหตุ - ใบเสรจ็ รบั เงินจะสมบูรณ์ต่อเมอ่ื ลงลายมอื ช่ือผรู้ บั เงนิ
- ถ้าชาระเปน็ เชค็ จะสมบรู ณเ์ ม่อื ได้รบั เงินตามเชค็ เรยี บรอ้ ยแลว้

2563 2,500
ม.ี ค. 19 เดบติ อุปกรณส์ านักงาน 175
2,675
ภาษซี อื้
เครดิต เงินสด

3-19
ตวั อยา่ งใบส่งของ/ใบกากบั ภาษี (ซื้อสินทรัพยเ์ ปน็ เงินเช่อื ) และการลงบัญชี

เล่มที่ 02 ใบสง่ ของ/ใบกากับภาษี เลขที่ 011

บริษัท เอสทวี ซี ี จากัด

23 ถนนจรดวถิ ถี ่อง ต.ธานี อ.เมอื ง จ.สุโขทยั 64000 โทร 0 5524 3456

เลขประจาตัวผเู้ สียภาษอี ากร 0123456789222

วนั ท่ี 26 มี.ค. 2563

ช่ือผู้ซ้ือ หา้ งหุ้นส่วนจากัด ทรัพย์ไพศาล .

ท่อี ยู่ 22 ถนนสิงหวัฒน์ ตาบลธานี จงั หวัดสโุ ขทยั .

เลขประจาตวั ผู้เสียภาษอี ากร 0112233445566  สานักงานใหญ่  สาขาท่ี .

จานวน รายการ ราคาต่อหน่วย จานวนเงนิ

1 ชดุ เครือ่ งคอมพิวเตอรช์ นิดตง้ั โตะ๊ 24,000 24,000 -

รวมเงิน 24,000 -
ภาษีมูลค่าเพม่ิ 7% 1,680 -
25,680 -
รวมท้งั ส้ิน

สองหม่ืนหา้ พนั หกร้อยแปดสิบบาทถ้วน

ผู้รบั ของ.............. ..................... ผู้ส่งของ..................................
(..................................) (..................................)

2563 24,000
มี.ค. 26 เดบิต อปุ กรณ์สานักงาน 1,680

ภาษีซอื้ 25,680
เครดิต เจา้ หนี้ - บ.เอสทวี ซี ี

3-20
ตวั อยา่ งใบกากบั ภาษีอย่างย่อ และการลงบญั ชี

ใบรบั เงิน/ใบกากับภาษอี ย่างย่อ เลม่ ท.่ี ...1.....

เลขท่ี...39.... บรษิ ทั สโุ ขทยั สรรพสนิ ค้า จากดั
3 ถนนจรดวิถถี ่อง ต.ธานี อ.เมือง จ.สโุ ขทัย 64000

โทร. 0 5561 1122 Fax. 0 5561 1123
เลขประจาตวั ผูเ้ สียภาษอี ากร 1234567890123

จานวน รายการ วนั ท่ี 23 ม.ี ค. 63 .
1 กล่อง กระดาษถ่ายเอกสาร หน่วยละ จานวนเงนิ
1 โหล ปากกาลูกลน่ื สนี ้าเงนิ
500 500 -
60 60 -

(รวมภาษมี ลู คา่ เพิ่ม) รวมเงิน 560 -

ผู้รบั เงิน......................................

2563 560
มี.ค. 23 เดบิต วัสดุสานกั งาน 560

เครดิต เงินสด

3-21
ตัวอยา่ งใบกากบั ภาษีอยา่ งย่อ ท่อี อกโดยเคร่อื งบันทึกเงินอัตโนมัติ และการลงบญั ชี

หจก.สุโขทยั การคา้
TAX INVOICE (ABB.)
TAX ID# 0107537000521
POS ID# E076400002AO20

TAX No. 106 28-03-2020 16:50
มลู ค่าสินค้ารวม VAT
ปากกาลกู ลื่น 12*1
(8850086139000)2 1 * 125.00
125.00
กระดาษถ่ายเอกสาร 1*2
(8850086138000)2 2 * 105.00
210.00
ยอดเงินรวม 335.00
TOTAL 313.08
VAT 21.92
CASH 500.00
ทอน 165.00

# VAT INCLUDED #

2563 335
มี.ค. 28 เดบิต วัสดุสานกั งาน 335

เครดติ เงนิ สด

3-22

ตวั อยา่ งใบสาคญั รบั และการลงบัญชี

เลขท่ี 23

หา้ งหนุ้ ส่วนจากัด ทรัพยไ์ พศาล
22 ถนนสิงหวัฒน์ ตาบลธานี จงั หวัดสโุ ขทยั 64000 โทร 0 5524 3456

เลขประจาตวั ผ้เู สียภาษีอากร 0112233445566

ใบสาคัญรบั

วนั ที่ 28 มี.ค. 2563 .

รับ  เงินสด  เช็คธนาคาร........................................เลขที.่ ................ลงวนั ท.ี่ ...................

เอกสารอ้างอิง รายการ จานวนเงิน

ขายเศษกระดาษ 80 -

ยอดรวม 80 -

ช่อื บัญชี เลขที่ เดบติ เครดติ
บัญชี
เงินสด
รายไดเ้ บด็ เตล็ด 80 -

80 -

ผู้ลงบญั ชี ผ้รู บั เงนิ ผจู้ ่ายเงนิ ผูอ้ นุมตั ิ

2563 80
ม.ี ค. 28 เดบิต เงนิ สด 80

เครดิต รายไดเ้ บ็ดเตลด็

3-23

ตวั อย่างใบสาคัญจา่ ย และการลงบัญชี

เลขที่ 09

หา้ งหุน้ สว่ นจากัด ทรัพยไ์ พศาล
22 ถนนสงิ หวฒั น์ ตาบลธานี จงั หวดั สโุ ขทัย 64000 โทร 0 5524 3456

เลขประจาตัวผูเ้ สียภาษีอากร 0112233445566

ใบสาคัญจ่ายเงินเดือน

ประจาเดอื น มีนาคม 2563 วนั ท่ี 31 มี.ค. 2563 .
.
ที่ ช่อื เงนิ เดอื น ภาษี เงนิ
ประกนั สงั คม อ่ืนๆ สทุ ธิ ลายมือชอ่ื

1 นายสมชาย ใจดี 20,000 150 750 - 19,100
- 16,150
2 นางสาวสมใจ ขยันยง่ิ 17,000 100 750 - 6,650
- 41,900
3 นางสาวสมฤทยั อดทน 7,000 - 350

44,000 250 1,850

ผู้อนมุ ัติ

2563 44,000
มี.ค. 31 เดบติ เงนิ เดือน 41,900

เครดติ เงนิ สด 250
ภาษเี งินได้หกั ณ ท่จี ่าย 1,850
เงนิ ประกันสงั คมค้างจ่าย

5. การจดั เก็บเอกสารประกอบการลงบญั ชี
เมื่อมีรายการค้าใดๆ เกิดข้ึนทั้งภายในและภายนอกกิจการ จะต้องมีการจัดทาเอกสารขึ้น เพื่อให้

ผู้เก่ยี วขอ้ งเกบ็ ไว้เปน็ หลักฐานในการลงบญั ชี ซ่ึงเอกสารเหล่านจ้ี ะตอ้ งเก็บรักษาไว้เปน็ อย่างดีไม่ให้สูญหายหรือ
ชารุด ตามพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ.2543 กาหนดไว้ว่า ผู้มีหน้าท่ีจัดทาบัญชีต้องเก็บรักษาบัญชีและ
เอกสารท่ีใช้ประกอบการลงบญั ชีไว้เป็นเวลาไม่นอ้ ยกว่า 5 ปี นับแต่วันปิดบญั ชี และต้องเก็บรักษาไว้ ณ สถาน
ประกอบธุรกิจ ได้แก่ สถานท่ีทาการ สถานที่ที่ใช้เป็นที่ทาการผลิต หรือเก็บสินค้าเป็นประจา สถานที่ท่ีเป็นที่

3-24

ทางานประจา หากประสงค์จะเก็บรักษาบัญชีและเอกสารที่ต้องใช้ประกอบการลงบัญชีไว้ ณ สถานที่อ่ืน ผู้มี
หน้าที่จัดทาบัญชีต้องขออนุญาตจากสารวัตรใหญ่บัญชี หรือสารวัตรบัญชี ในกรณีจัดทาบัญชีด้วยคอมพิวเตอร์
หรือเครื่องมืออ่ืนใดในสถานท่ีอ่ืนใดในราชอาณาจักรที่มิใช่สถานที่ดังกล่าว แต่มีการเชื่อมโยงเครือข่าย
คอมพวิ เตอร์ หรือเคร่อื งมือน้ันมายงั สถานท่ีข้างต้น ใหถ้ ือวา่ ได้มีการเก็บรักษาบัญชีไว้ ณ สถานทีน่ ั้นแลว้ และ
ในกรณีจาเป็น อธบิ ดีโดยความเหน็ ชอบของรฐั มนตรี ขยายระยะเวลาจัดเก็บได้ แต่ต้องไมเ่ กนิ 7 ปี

การจัดเกบ็ เอกสารท่ลี งบญั ชีแล้วจะตอ้ งแยกเกบ็ ตามท่ีไดก้ าหนดเลขท่เี อกสารไว้ ดงั น้ี
5.1 แฟ้มเอกสารท่ีเก่ียวกับภาษีมูลค่าเพิม่ ได้แก่ เอกสารภาษขี าย เอกสารภาษีซ้ือ ให้แยกจาก
เอกสารอ่นื ๆ เพ่ือความสะดวกเมื่อสรรพากรขอตรวจสอบ โดยแยกเป็นแฟม้ เอกสารภาษีขาย และแฟม้ เอกสาร
ภาษีซือ้ ดังน้ี

5.1.1 แฟ้มเอกสารภาษขี าย ใช้เก็บเอกสารภาษีขาย ซงึ่ ได้แก่ สาเนาใบเสร็จรับเงนิ /ใบกากับ
ภาษี สาเนาใบสง่ ของ/ใบกากับภาษี กรณีขายสนิ ค้าหรือบริการเป็นเงนิ สด และเงินเชอ่ื

5.1.2 แฟ้มเอกสารภาษีซือ้ ใช้เกบ็ เอกสารภาษีซื้อ ซง่ึ ได้แก่ ตน้ ฉบับใบเสร็จรับเงิน/ใบกากบั
ภาษี ต้นฉบับใบสง่ ของ/ใบกากบั ภาษี กรณีซอ้ื สินค้าหรอื บริการ ซ้ือวัสดสุ น้ิ เปลอื ง ซ้ือสินทรัพย์ จ่ายค่าใชจ้ ่าย
ต่างๆ เป็นเงินสด และเงนิ เชอื่

5.2 แฟ้มเอกสารรับเงิน ใชจ้ ัดเกบ็ สาเนาใบเสรจ็ รับเงินต่างๆ ทอ่ี อกให้บคุ คลภายนอกเน่ืองจากการ
รับชาระหน้ที ่ีไม่มีภาษีมลู คา่ เพม่ิ และเอกสารรับเงินที่กจิ การจดั ทาขน้ึ เพื่อใช้ในกิจการ (ใบสาคัญรบั )

5.3 แฟ้มเอกสารจา่ ยเงิน ใช้จัดเกบ็ ใบเสรจ็ ตา่ งๆ ที่ไดร้ บั จากบุคคลภายนอกที่ไม่มีภาษีมลู ค่าเพิ่ม
และเอกสารจา่ ยเงนิ ท่ีกิจการจัดทาขน้ึ เพอื่ ใชใ้ นกิจการ (ใบสาคญั จ่าย)

5.4 แฟ้มเอกสารอืน่ ใช้จดั เก็บเอกสารอืน่ ๆ เชน่ หนังสือรับรองการจดทะเบียนจัดตั้งกิจการ เป็นต้น
การจดั เกบ็ เอกสารเข้าแฟม้ ใหเ้ รยี งเอกสารเป็นรายวันตามลาดบั วนั ท่กี อ่ นหลงั และแยกแฟ้มเปน็ ราย
เดอื น เวน้ แต่กรณที ่กี ิจการมเี อกสารใบสาคัญไมม่ ากในแตล่ ะเดอื น อาจจัดเก็บเอกสารแต่ละเดอื นไว้ในแฟม้
เดียวกนั ก็ได้ แต่ควรมีกระดาษปะหน้าค่ันไว้แตล่ ะเดือน

******************************

3-25