ตัวอย่างแผนฯ วิทยาศาสตร์ 6

แผนการจดั การเรียนรู้
รายวิชา วิทยาศาสตร์ 6 รหสั วิชา ว33102

กลุ่มสาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตร์
ช้ันมธั ยมศึกษาปีที่ 6

นายพงศกร ธปู หอม รหัสนิสติ 59205720

แผนการจัดการเรียนรู้นี้เปน็ สว่ นหนงึ่ ของการฝกึ ประสบการณ์วิชาชพี ครู
หลักสตู รการศกึ ษาบณั ฑิต

สาขาวชิ าการศกึ ษา แขนงวิชาชีววทิ ยา
วิทยาลัยการศกึ ษา มหาวิทยาลัยพะเยา

ภาคการศกึ ษาที่ 2
พุทธศักราช 2563



แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1

กลมุ่ สาระการเรียนรู้วทิ ยาศาสตร์ โรงเรียนทาขุมเงินวิทยาคาร

รายวิชา ว33102 วทิ ยาศาสตร์ 5 ช้ันมัธยมศกึ ษาปีที่ 6 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา

2563

หนว่ ยการเรียนรู้ที่ 1 กำเนิดเอกภพ เร่อื ง กำเนิดอนุภาคในเอกภพ

จำนวน 6 ชวั่ โมง เวลาสอน 2 ชั่วโมง

ผสู้ อน นายพงศกร ธูปหอม

1. สาระสำคญั

เอกภพเริม่ ต้นจากขนาดเล็กมากและอณุ หภูมิสูงมากจากนั้นเอกภพขยายตัวใหญ่ขึน้ และอุณหภูมิ

ลดลง ระหวา่ งทีเ่ อกภพขยายตัวมีการเปลี่ยนแปลงสสารและพลงั งาน

2. มาตรฐานการเรียนรู้

ว 7.1 : เข้าใจความสัมพันธร์ ะหว่างพลังงานกับการดำรงชีวติ การเปลี่ยนรูปพลังงาน ปฏิสัมพันธ์

ระหว่างสารและพลังงาน ผลของการใช้พลังงานต่อชีวิตและสิ่งแวดล้อม มีกระบวนการสืบเสาะหา

ความรู้ สื่อสารทีเ่ รียนรู้และนำความรไู้ ปใช้ประโยชน์

ตวั ช้วี ดั

ว 7.1 ม. 4-6/1 สืบค้นและอธิบายการเกิดและวิวัฒนาการของระบบสรุ ิยะ กาแล็กซี และเอกภพ

ว 7.1 ม. 4-6/2 สืบค้นและอธิบายธรรมชาติและววิ ัฒนาการของดาวฤกษ์

3. จุดประสงคก์ ารเรียนรู้

1. อธิบายกำเนิดอนุภาคในเอกภพได้

2. อธิบายวิวัฒนาการของเอกภพได้

3. เขียนผงั สรปุ เรือ่ ง กำเนิดอนภุ าคในเอกภพได้

4. มีความซือ่ สัตย์ และมีความมุ่งมั่นในการทำงาน

4. สาระการเรียนรู้

ทฤษฎีกำเนิดเอกภพทีย่ อมรับในปัจจุบนั คือ ทฤษฎี บิกแบง ระบวุ ่าเอกภพเริ่มต้นจากบิกแบง ที่

เอกภพมขี นาดเลก็ มาก และมีอณุ หภูมสิ ูงมาก ซึง่ เปน็ จดุ เริม่ ต้นของเวลาและวิวัฒนาการของเอกภพ

โดยหลังเกิดบิกแบง เอกภพเกิดการขยายตัวอย่างรวดเร็ว มีอุณหภูมิลดลง มีสสารคงอยู่ในรูป

อนุภาคและ ปฏิยานุภาคหลายชนิด และมีวิวัฒนาการต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน ซึ่งมีเนบิวลา

กาแลก็ ซี ดาวฤกษ์ และระบบสรุ ิยะเป็นสมาชิกบางสว่ นของเอกภพ

5. สมรรถนะสำคัญของผูเ้ รยี นและคณุ ลักษณะอันพึงประสงค์

สมรรถนะสำคัญของผเู้ รียน คุณลกั ษณะอันพึงประสงค์

1. ความสามารถในการส่อื สาร 1. มวี ินยั

2. ความสามารถในการคิด 2. ใฝ่เรยี นรู้

1) ทกั ษะการสังเกต 3. มุ่งมั่นในการทำงาน

2) ทกั ษะการวิเคราะห์

3) ทกั ษะการทำงานรว่ มกัน

3. ความสามารถในการใช้ทกั ษะชีวติ

6. กิจกรรมการเรยี นรู้
สืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model)
ชั่วโมงที่ 1
ข้ันนำ
1. ครูให้นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 กำเนิดเอกภพ เพื่อวัดความรู้
เดิมของนกั เรียนกอ่ นเข้าส่กู ิจกรรม
ข้ันสอน
กระตุน้ ความสนใจ (Engage)
1. ครูถามคำถามนกั เรียนเพื่อทบทวนความรเู้ ดิมของนกั เรียน ดังน้ี
• เอกภพมกี ารกำเนิดและววิ ฒั นาการอยา่ งไร
(แนวคำตอบ : เอกภพกำเนิดขึ้นจากการระเบิดครั้งใหญ่ที่เรียกว่า บิกแบง หลังจากเกิดบิ
กแบง มีพลังงาน สสาร อนุภาค และปฏิยานุภาคเกิดขึ้น และปัจจุบันเอกภพยังคงมีการ
เปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นอย่างต่อเนือ่ ง)
สำรวจค้นหา (Explore)
1. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 5-6 คน ตามความสมัครใจ จากนั้นให้แต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษา
ค้นคว้าข้อมูลเกี่ยวกับเรื่อง กำเนิดและวิวัฒนาการของเอกภพ จากหนังสือเรียนรายวิชา
พื้นฐาน วิทยาศาสตร์ ดวงดาวและโลกของเรา หรือแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น
อินเทอรเ์ นต็ หอ้ งสมดุ โดยครกู ำหนดประเดน็ ใหน้ กั เรียนแต่ละกลุ่มศกึ ษา ดงั น้ี
- บิกแบงมีลกั ษณะอยา่ งไร
- เหตุการณใ์ ดบ้างทีเ่ กิดข้ึนหลงั เกิดบิกแบง
- เอกภพมลี ักษณะอยา่ งไรหลังเกิดบิกแบง
- มีการเปลี่ยนแปลงพลังงาน สสาร ขนาด และอุณหภูมิของเอกภพอย่างไรบ้างหลังเกิดบิ
กแบง

ชว่ั โมงที่ 2
อธิบายความรู้ (Explain)

1. นักเรียนแต่ละกลุม่ รว่ มกันอภิปรายเรือ่ งทีไ่ ด้ศึกษา จากนั้นให้แต่ละกลุม่ เขียนสรุปความรู้ที่
ได้จากการศกึ ษาค้นคว้าลงกระดาษ A4

2. ครูอธิบายเพิ่มเติมว่า ปัจจุบันเอกภพยังคงมีการเปลีย่ นแปลงอยู่อย่างตอ่ เนื่อง ซึ่งนักเรียน
จะได้ศึกษาต่อไป

ขยายความเข้าใจ (Elaborate)
1. ครใู ห้นกั เรียนทำใบงาน เรือ่ ง กำเนิดอนุภาคในเอกภพ

ตรวจสอบ (Evaluate)
1. ครตู รวจสอบผลการทำแบบทดสอบกอ่ นเรียน หนว่ ยการเรียนรู้ที่ 1 กำเนิดเอกภพ
2. ครตู รวจสอบผลจากการทำใบงาน เรือ่ ง กำเนิดอนุภาคในเอกภพ
4. ครูประเมินผล โดยการสังเกตการตอบคำถาม การทำงานร่วมกันกับผู้อื่น ความตั้งใจใน
การทำงาน

ขัน้ สรปุ
1. ให้นักเรียนร่วมกันอภิปรายเพื่อสรุปองค์ความรู้เกี่ยวกับการกำเนิดอนุภาคในเอกภพ
ดังตอ่ ไปนี้
• เอกภพเริ่มต้นจากขนาดเล็กมากและอุณหภูมิสูงมาก จากนั้นเอกภพขยายตัวใหญ่ขึ้น
และอณุ หภมู ิลดลง
• ระหวา่ งที่เอกภพขยายตัวมีการเปลี่ยนแปลงสสารและพลังงาน
1) 10-32 วินาที หลังบิกแบง เอกภพขยายตัวอย่างรวดเร็ว เกิดอนุภาคและปฏิยานภุ าค
2) 10-6 วินาที หลังบิกแบง เกิดอนภุ าคโปรตอนและอนภุ าคนิวตรอน
3) 3 นาที หลังบิกแบง เกิดนวิ เคลียสของฮีเลียม
4) 300,000 ปี หลังบิกแบง เกิดอะตอมไฮโดรเจน อะตอมฮีเลียม รังสีคอสมิกและ
ไมโครเวฟพืน้ หลงั
5) 1,000 ล้านปี หลังบิกแบง เกิดเนบิวลา ดาวฤกษ์ และกาแลก็ ซีรนุ่ แรก
6) 13,800 ล้านปี หลังบิกแบง เอกภพปจั จุบนั ประกอบด้วยเนบิวลา กาแล็กซี และวัตถุ
ท้องฟ้าตา่ ง ๆ และยงั คงขยายตวั ตอ่ ไป

7. การวดั และประเมินผล วิธีการวัด เครือ่ งมือ เกณฑก์ ารประเมิน
รายการวัด
- การทำใบงาน - แบบตรวจใบงาน - ร้อยละ 60 ผ่าน
ด้านความรู้ (K) เรือ่ ง กำเนิด
1. อธิบายกำเนิดอนุภาค อนุภาคในเอกภพ เรือ่ ง กำเนิดอนภุ าค เกณฑ์

ในเอกภพได้ - แบบทดสอบก่อน ในเอกภพ
2. อธิบายวิวัฒนาการ เรียน หน่วยการ
เรียนรู้ที่ 1 กำเนิด - แบบตรวจ - ประเมินตาม
ของเอกภพได้ เอกภพ
แบบทดสอบกอ่ น สภาพจริง
ด้านทักษะและกระบวนการ
(P) เรียน หน่วยการ
1. เขียนผงั สรปุ เรือ่ ง
เรียนรู้ที่ 1 กำเนิดเอก
กำเนิดอนภุ าคในเอก
ภพได้ ภพ
ด้านคุณลักษณะอันพึง
ประสงค์ (A) - การเขียนผังสรปุ - แบบประเมินผังสรปุ - ระดบั คณุ ภาพ
1. มีความซือ่ สัตย์ และมี
ความม่งุ ม่นั ในการ เรือ่ ง กำเนดิ พอใช้ ผ่านเกณฑ์
ทำงาน
อนภุ าคในเอกภพ

- สังเกตคุณลกั ษณะ - แบบประเมิน - ระดบั คุณภาพ
อันพึงประสงค์ คณุ ลกั ษณะอันพึง พอใช้ ผ่านเกณฑ์
ประสงค์

8. สื่อ/แหลง่ การเรยี นรู้
8.1 ชิ้นงาน/ภาระงาน
1) ผังสรุป เรื่อง กำเนิดอนุภาคในเอกภพ
2) ใบงาน เรือ่ ง กำเนิดอนุภาคในเอกภพ
8.2 สือ่ การเรยี นรู้
1) หนงั สือเรียนรายวิชาพืน้ ฐาน วิทยาศาสตร์ ดวงดาวและโลกของเรา ช้ันมัธยมศกึ ษาปีที่ 4-6
2) PowerPoint เรื่อง กำเนิดอนุภาคในเอกภพ
8.3 แหลง่ การเรยี นรู้
1) หอ้ งเรียน
2) อินเทอร์เนต็

ชอ่ื ................................... นามสกลุ ..................................
เลขท่ี....................................ชน้ั ..........................................

ใบงาน
เร่อื ง กำเนดิ อนุภาคในเอกภพ

คำชีแ้ จง : วาดภาพและอธิบายวิวฒั นาการของเอกภพตามทฤษฎีบิกแบงลงในภาพใหถ้ กู ต้อง

จากภาพที่นกั เรียนวาด สามารถอธิบายการกำเนิดและวิวัฒนาการของเอกภพตามทฤษฎีบิกแบงได้
อย่างไร

ข้อสอบกอ่ นเรียน รายวชิ า วิทยาศาสตร์ 5 ว33102
บทที่ 1 กำเนิดเอกภพ

คำชีแ้ จง : เลือกคำตอบที่ถกู ตอ้ งที่สุดเพียงคำตอบเดียว

1. นักวิทยาศาสตร์สงั เกตสิ่งใดบนท้องฟ้า ทีท่ ำ 5. ขอ้ ใดกล่าวถึงเอกภพไม่ถกู ต้อง
1. สารทั้งหลายเกิดจากการรวมตวั กนั ของ
ให้ทราบวา่ เอกภพมกี ารขยายตวั อนภุ าคและปฏิยานุภาค
2. ขณะเกิดบิกแบง เกิดอนุภาคทีป่ ระกอบไป
1. ดาวหาง 2. ดาวฤกษ์ ด้วยควาร์ก อิเลก็ ตรอน นิวทริโน และโฟ
ตอน
3. กาแล็กซี 4. ดาวเคราะห์ 3. หลงั จากเกิดบิกแบงประมาณ 3 นาที
โปรตอนและนิวตรอนได้รวมตัวกันเปน็
2. ตามทฤษฎีบิกแบง เอกภพในขณะทีเ่ ร่มิ นิวเคลียสของฮีเลียม
กำเนิดมลี กั ษณะเปน็ อยา่ งไร 4. หลงั จากเกิดบิกแบงเพียงเล็กน้อย
1. มขี นาดเล็กมาก และมีอุณหภูมิสูงมาก อุณหภูมิของเอกภพลดลงทำให้ควาร์
2. มีสสารมดื และพลงั งานมดื จำนวนมาก กรวมตวั กนั เป็นโปรตอนและนิวตรอน
3. มีกาแล็กซี และดาวฤกษ์จำนวนหลายล้าน
ดวง 6. การค้นพบข้อมูลใดที่เปน็ การสนบั สนุน
4. มีขนาใหญม่ าก และมีอุณหภูมิเท่ากับใน แนวคิดของทฤษฎีบิกแบง
ปจั จบุ นั 1. การแผ่รังสีอินฟราเรดของดาวหาง
2. การแผร่ งั สีแกมมาของดาวนิวตรอน
3. กาแล็กซีทางช้างเผอื กเป็นกาแล็กซีประเภท 3. การแผ่รงั สีเอกซ์ของซากซเู ปอร์โนวา
ใด 4. การแผร่ ังสไี มโครเวฟพืน้ หลังในเอกภพ
1. กาแล็กซีรี
2. กาแลก็ ซีเลนส์ 7. จากวิวัฒนาการของเอกภพตามทฤษฎีบิ
3. กาแลก็ ซีไมม่ รี ปู แบบ กแบง นกั วิทยาศาสตรค์ าดการณ์วา่
4. กาแล็กซีกงั หันแบบมีคาน กาแล็กซีเกิดขึน้ ในชว่ งใด
1. 10-32 วินาที หลังจากบิกแบง
4. เมื่อเทียบจุดกำเนิดของเอกภพ เอกภพใน 2. 3 นาที หลังจากบิกแบง
ปัจจบุ ันมลี กั ษณะเป็นอยา่ งไร 3. 300,000 ปี หลงั จากบิกแบง
1. มอี ณุ หภูมติ ่ำ และอยนู่ ิ่งกับที่ 4. 1,000 ล้านปี หลังจากบิกแบง
2. มีอณุ หภูมิต่ำ และหดตัวอยตู่ ลอดเวลา
3. มอี ณุ หภมู ติ ่ำ และขยายตัวอยตู่ ลอดเวลา
4. มีอณุ หภูมิสูงมาก และหดตวั อยู่
ตลอดเวลา

8. นักวิทยาศาสตร์ใช้ข้อมูลใดจากกาแลก็ ซีเป็น
หลักฐานสนบั สนนุ การขยายตวั ของเอกภพ
1. ระยะหา่ งของกาแลก็ ซีกบั โลก
2. การแผร่ ังสขี องกาแลก็ ซี
3. อุณหภูมขิ องกาแล็กซี
4. รปู ร่างของกาแล็กซี

9. กาแลก็ ซีหนึ่งอยู่หา่ งออกไป 20 Mpc จะเห็น

กาแล็กซีน้ีมกี ารเคลือ่ นทีอ่ ยา่ งไรเมื่อเทียบ

กบั ผสู้ ังเกต (ค่าคงตวั ของฮับเบิลมคี ่า 70 km

s-1 Mpc-1)

1. 700 km/s 2. 1,000 km/s

3. 1,400 km/s 4. 2,100 km/s

10. ระบบสุริยะอยู่ทีบ่ ริเวณใดในกาแล็กซีทาง
ช้างเผอื ก

1. จาน
2. ฮาโล
3. ใจกลางกาแลก็ ซี
4. กลดดาราจักร

แบบประเมินผงั สรปุ

คำชี้แจง : ให้ผู้สอนประเมินผังมโนทัศน์ตามรายการทีก่ ำหนด แล้วขีด ✓ ลงในชอ่ งที่ตรงกบั ระดับ

คะแนน

ลำดบั ที่ รายการประเมิน ระดบั คะแนน 1
432

1 ความสอดคล้องกบั จดุ ประสงค์

2 ความถูกต้องของเน้ือหา

3 ความคิดสร้างสรรค์

4 ความตรงต่อเวลา

รวม

ลงช่อื ................................................... ผู้ประเมิน
................./................../..................

เกณฑ์การประเมินผงั สรุป

ประเดน็ ที่ 4 ระดับคะแนน 1
ประเมิน ผลงานสอดคล้อง 32 ผลงานไม่
1. ความ กับจดุ ประสงค์ทุก ผลงานสอดคล้อง ผลงานสอดคล้อง สอดคล้องกับ
สอดคล้องกบั ประเดน็ กบั จดุ ประสงค์ กบั จดุ ประสงคบ์ าง จดุ ประสงค์
จดุ ประสงค์ เป็นสว่ นใหญ่ ประเด็น
2. ความ
ถูกต้องของ เนือ้ หาสาระของ เนือ้ หาสาระของ เนือ้ หาสาระของ เนือ้ หาสาระของ
เนื้อหา ผลงานถกู ต้อง
3. ความคิด ครบถ้วน ผลงานถกู ต้องเปน็ ผลงานถูกต้องบาง ผลงานไม่ถกู ต้อง
สรา้ งสรรค์
สว่ นใหญ่ ประเดน็ เป็นส่วนใหญ่
4. ความตรง
ตอ่ เวลา ผลงานแสดงถึง ผลงานแสดงถึง ผลงานมคี วาม ผลงานไมม่ ีความ

ความคิดสร้างสรรค์ ความคิด นา่ สนใจ แตย่ งั ไมม่ ี น่าสนใจ และไม่

แปลกใหม่ และเปน็ สร้างสรรค์ แปลก แนวคิดแปลกใหม่ แสดงถึงแนวคิด

ระบบ ใหม่ แตย่ งั ไมเ่ ป็น แปลกใหม่

ระบบ

สง่ ชิน้ งานภายใน ส่งชิน้ งานช้ากว่า ส่งชิน้ งานช้ากว่า สง่ ชิน้ งานช้ากว่า

เวลาทีก่ ำหนด เวลาที่กำหนด 1 เวลาทีก่ ำหนด 2 วัน เวลาทีก่ ำหนด 3

วัน วนั ขึน้ ไป

เกณฑ์การตดั สินคุณภาพ

ช่วงคะแนน ระดับคณุ ภาพ

14-16 ดีมาก

11-13 ดี

8-10 พอใช้

ตำ่ กวา่ 8 ปรบั ปรุง

แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์

คำชี้แจง : ให้ผสู้ อนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงใน

ช่องทีต่ รงกบั ระดับคะแนน

คุณลกั ษณะ รายการประเมิน ระดบั คะแนน
อันพึงประสงค์ด้าน 3 21

1. รักชาติ ศาสน์ 1.1 ยืนตรงเคารพธงชาติ และร้องเพลงชาติได้

กษตั รยิ ์ 1.2 เข้ารว่ มกิจกรรมที่สร้างความสามัคคีปรองดอง และเป็น

ประโยชน์ตอ่ โรงเรียน

1.3 เข้ารว่ มกิจกรรมทางศาสนาที่ตนนบั ถือ ปฏิบัติตามหลกั

ศาสนา

1.4 เข้ารว่ มกิจกรรมที่เกี่ยวกบั สถาบนั พระมหากษัตรยิ ์ตามที่

โรงเรียนจดั ขึน้

2. ซือ่ สตั ย์ สจุ รติ 2.1 ให้ขอ้ มูลที่ถกู ต้องและเปน็ จรงิ

2.2 ปฏิบตั ิในสิง่ ที่ถูกต้อง

3. มวี ินยั รับผดิ ชอบ 3.1 ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ขอ้ บงั คบั ของ

ครอบครัว

3.2 มีความตรงตอ่ เวลาในการปฏิบตั ิกิจกรรมต่าง ๆ ใน

ชีวติ ประจำวนั

4. ใฝเ่ รียนรู้ 4.1 รู้จกั ใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ และนำไปปฏิบัติได้

4.2 รู้จักจดั สรรเวลาให้เหมาะสม

4.3 เชอ่ื ฟังคำส่ังสอนของบิดา-มารดา โดยไมโ่ ต้แย้ง

4.4 ต้ังใจเรียน

5. อยู่อย่างพอเพียง 5.1 ใช้ทรัพย์สินและส่ิงของของโรงเรยี นอย่างประหยดั

5.2 ใช้อุปกรณก์ ารเรียนอย่างประหยัดและรู้คุณค่า

5.3 ใช้จ่ายอย่างประหยดั และมีการเกบ็ ออมเงิน

6. มงุ่ มั่นในการ 6.1 มีความตั้งใจและพยายามในการทำงานที่ได้รบั มอบหมาย

ทำงาน 6.2 มีความอดทนและไมท่ ้อแท้ต่ออุปสรรคเพือ่ ให้งานสำเร็จ

คณุ ลักษณะอันพึง รายการประเมิน ระดบั คะแนน
ประสงคด์ ้าน 3 21

7. รักความเปน็ ไทย 7.1 มีจิตสำนึกในการอนุรกั ษว์ ัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย
8. มีจิตสาธารณะ 7.2 เหน็ คณุ คา่ และปฏิบตั ิตนตามวฒั นธรรมไทย
8.1 รู้จกั ช่วยพ่อแม่ ผู้ปกครอง และครูทำงาน
8.2 รู้จักการดแู ลรักษาทรัพยส์ มบัติและสิ่งแวดล้อมของ

หอ้ งเรียนและโรงเรียน

ประเมิน ลงช่อื .................................................. ผู้
............/.................../................

เกณฑ์การใหค้ ะแนน

พฤติกรรมทีป่ ฏิบัติชัดเจนและสมำ่ เสมอ ให้ 3 คะแนน

พฤติกรรมทีป่ ฏิบัติชัดเจนและบอ่ ยคร้ัง ให้ 2 คะแนน

พฤติกรรมทีป่ ฏิบตั ิบางครงั้ ให้ 1 คะแนน

เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน

ช่วงคะแนน ระดบั คณุ ภาพ
51-60 ดีมาก
41-50 ดี
30-40 พอใช้
ปรบั ปรงุ
ต่ำกวา่ 30