ภูมิปัญญาท้องถิ่น กศน.อำเภอเบญจลักษ์

การสานกระติบขา้ วจากคลา้

1. การจดั รปู แบบ
การสานกระตบิ ขา้ วจากคลา้ จัดในรปู แบบการสาธิต

2. ขอ้ มูล ความสาคญั วิธกี าร ประโยชน์ ของภูมิปัญญา
ประวตั ิความเป็นมา
ตน้ คลา้ เป็นต้นคล้าท้องถ่ินของไทย ที่มีมายาวนาน เป็นต้นไม้มงคลและเป็นประโยชน์ที่คนไทยใช้ใน

ชวี ิตประจาวันมาช้านาน และมีหลายชุมชนท่ัวประเทศท่ียึดถืออาชีพการสานกระติบข้าวจากคล้าเพื่อเลี้ยงชีพ
ต้นคล้าเป็นสื่อสัญลักษณ์ของคนในแต่ละชุมชนแสดงถึงความแตกต่างทางวัฒนธรรม ของชาวภาคอีสาน
มีบทบาทสาคัญท้ังในแง่เศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมการสืบทอดความคิด ความเช่ือ แบบแผนทางสังคม
จากคนรุ่นเก่าสู่คนรุ่นใหม่ และพัฒนาศักยภาพ ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีอยู่ ในการเสริมสร้างคุณภาพชีวิต
เพอ่ื การดารงอย่ขู องวัฒนธรรมควบคกู่ ับการพัฒนาเป็นอาชีพและรายได้ของคนชมุ ชน

วิธีการการสานกระติบข้าวจากคลา้
วสั ดอุ ุปกรณ์
1. ตน้ คล้า 2. ก้านตาล 3. อปุ กรณใ์ นการเย็บ

ขั้นตอนการทา
1. เลือกต้นคล้าท่ีมีความแก่พอสมควร ตัดคล้าประมาณ 70 ซม. จักเป็นเส้นตอก นาไปตากแดด
ให้แหง้ ประมาณ 1 วัน
2. หลังจากตากแดด 1 วัน ให้นาเส้นคล้าไปแช่น้าประมาณ 3 ช่ัวโมง ขูดเอาใส้(ผิวคล้า)ส่วนที่ไม่
ต้องการออก เสรจ็ แลว้ ใหน้ าไปตากแดดให้แหง้ ประมาณ 3 วนั
3. นาเสน้ คลา้ มาสานตามลวดลายตามขนาดทตี่ อ้ งการ การสานกระติบข้าว
- วางเสน้ แนวขวาง 5 เสน้ แลว้ เสียบเสน้ ตอกลายยืน
ยกครั้งท่ี 1 ยกเสน้ ที่ 1 ยกเส้นที่ 2
ยกครั้งที่ 2 ยกเสน้ ท่ี 2 ยกเส้นท่ี 3
ยกครง้ั ที่ 3 ยกเส้นที่ 3 ยกเส้นที่ 4
ยกครัง้ ที่ 4 ยกเสน้ ท่ี 1 ยกเส้นที่ 2 ยกเสน้ ท่ี 5 แลว้ เปลยี่ นตวั เสียบทลี่ ะเสน้ จนได้ความยาวตาม
ตอ้ งการ
- เม่อื สานได้ขนาดตามตอ้ งการแล้ว ใหพ้ บเหลือครง่ึ ลูก จะไดฝ้ า 1 ดา้ น
4. นากระติบข้าวทีพ่ บั แลว้ มาประกอบเป็นกระติบข้าวเตม็ ใบ
5. นากา้ นตาลมาเยบ็ เป็นฐาน(ตนี )กระติบข้าว เสรจ็ แลว้ ใหน้ าเชือกมาร้อยเป็นสายสะพาย

จดุ เดน่ และประโยชนข์ องกระติบข้าวจากคล้า
1. กระตบิ ทสี่ านมลี วดลายท่ีสวยงาม
2. ลวดลายท่ีสานหนาและแน่น
3. เปน็ การสานด้วยมือ
4. ฝีมือการสานละเอียด
5. มอี ายกุ ารใช้งานนาน
6. เมอื่ ถูกความชน้ื จะไม่เป็นเชอ้ื รา
7. เกบ็ ความร้อนได้นาน

3. การสง่ เสรมิ สนบั สนนุ ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอเบญจลักษ์ จังหวัด
ศรสี ะเกษใหก้ ารสนับสนนุ ดงั น้ี

1. สนับสนุนงบประมาณให้กับกลุ่มอาชีพการสานกระติบข้าวจากคล้า เพ่ือส่งเสริมอาชีพและพัฒนา
ศักยภาพ ภูมปิ ญั ญาท้องถน่ิ ทีม่ อี ยู่ ในการเสรมิ สรา้ งคณุ ภาพชวี ติ

2. สนบั สนนุ ผลติ ภณั ฑ์เพื่อการออกรา้ น นทิ รรศการตา่ งๆ
3. สนบั สนุนวิทยากรใหค้ วามรู้เรือ่ งการสานกระติบขา้ วจากคลา้