ศัพท์ดาราศาสตร์ในภาษามือ

THE BIG BANG

ทฤษฎีบิกแบง (Big Bang Theory) เป็นแบบจ�ำลองทางเอกภพวิทยา
ซ่ึงเป็นที่ยอมรับโดยทวั่ ไป ทฤษฎีนีใ้ ช้อธิบายวิวฒั นาการของเอกภพตงั้ แต่
จดุ เริ่มต้นของเวลา และการขยายตวั ของเอกภพที่ตามมา
เราสามารถจินตนาการถึงบิกแบงว่าเป็นการระเบิดครัง้ ใหญ่ท่ีทรงพลงั
ที่เกิดขึน้ เมื่อประมาณ 13,000 ล้านปีก่อน และให้ก�ำเนิดสรรพส่ิงในเอกภพ
อยา่ งกาแลก็ ซี ดาวฤกษ์ และดาวเคราะห์ในภายหลงั

NATIONAL ASTRONOMICAL RESEARCH
INSTITUTE OF THAILAND

(PUBLIC ORGANIZATION)

กำ� เนดิ ดาวฤกษ์และดาวเคราะห์
(Planets & Stars are born)
กำ� เนดิ กาแลก็ ซี
(Giant clouds form into Galaxies)
กำ� เนดิ แก๊สในเอกภพ (Hot Gas)
พลาสมาร้อน (Hot Plasma)
การพองตวั ของเอกภพ (Inflation)

ค�ำน�ำ

PREFACE

การเข้าถึงความสวยงามของดวงดาวสามารถจุดประกายให้ผู้คนสนใจใน
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี แตร่ ูปแบบการเรียนการสอนและการบริการวิชาการ
ทางดาราศาสตร์ไม่ได้มีเพียงการเผยแพร่ดาราศาสตร์ส่คู นปกติเท่านนั้ แต่ควร
ครอบคลมุ ไปถงึ คนทกุ กลมุ่
สถาบนั วิจยั ดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ สดร. ในฐานะ
หน่วยงานหลกั ด้านดาราศาสตร์ของประเทศมีภารกิจในการเผยแพร่ดาราศาสตร์
ส่สู งั คมไทย จึงเข้ามาพฒั นาการบริการทางวิชาการทางดาราศาสตร์ให้เข้าถึง
คนพิการ คนทพุ พลภาพ และคนที่จ�ำเป็นต้องได้รับการศกึ ษาแบบพิเศษ เพ่ือให้
ดาราศาสตร์เข้าถงึ คนทกุ กลมุ่ โดยเร่ิมท่ีกลมุ่ คนหหู นวก ซง่ึ ตวั กลางในการสอื่ สาร
คือ “ภาษามือไทย” และพบว่าการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์สาขาต่าง ๆ ยงั
ไมม่ ีศพั ท์มาตรฐานเก่ียวกบั วิทยาศาสตร์ในภาษามือไทยมากนกั
ดงั นนั้ สดร. จงึ ร่วมมือกบั สมาคมคนหหู นวกแห่งประเทศไทย (สหท.) และ
เครือขา่ ยโรงเรียนสอนคนหหู นวกตามภมู ิภาคตา่ ง ๆ (จงั หวดั เชียงใหม่ ขอนแก่น
ปราจีนบุรี ชลบุรี กรุงเทพฯ นนทบุรี และนครปฐม) ด�ำเนินการออกแบบศพั ท์
ดาราศาสตร์ในภาษามือไทย เพื่อสนับสนุนการเรียนการสอนและเผยแพร่
ดาราศาสตร์สคู่ นหหู นวกได้ดขี นึ ้ อกี ทงั้ ยงั เป็นก้าวแรกสกู่ ารพฒั นาศพั ท์มาตรฐาน
ในภาษามือไทยท่ีเก่ียวกบั วทิ ยาศาสตร์ตอ่ ไป

รองศาสตราจารย์บญุ รักษา สนุ ทรธรรม
ที่ปรึกษา สดร.

ประธานกรรมการออกแบบศพั ท์ดาราศาสตร์ในภาษามือไทย

ASTRONOMICAL TERMS
IN THAI SIGN
LANGUAGE

สารบัญ

CONTENTS

หมวดท่ี 1 ระบบสรุ ิยะ

· ดวงอาทิตย์ 1
· ดาวเคราะห์ 2
· ระบบสรุ ิยะ 3
· ดาวพธุ 4
· ดาวศกุ ร์ 5
· โลก 6 หมวดท่ี 3 วัตถุทอ้ งฟ้า
กาแล็กซี และเอกภพ

· ดวงจนั ทร์ 7 · กาแลก็ ซี 23
· ดาวองั คาร 8 · ทางช้างเผือก 24
· ดาวพฤหสั บดี 9 · เอกภพ 25
· ดาวเสาร์ 10 · บกิ แบง 26

· ดาวยเู รนสั 11

· ดาวเนปจนู 12

· ดาวหาง 13

หมวดที่ 4 การดดู าว เทคโนโลยี
ทางดาราศาสตร์
และอวกาศ

หมวดท่ี 2 ปรากฏการณ์ทอ้ งฟ้า · กลมุ่ ดาว 27
· กล้องสองตา 28
· ข้างขนึ ้ 14 · กล้องโทรทรรศน์ 29
· ข้างแรม 15 · จรวด 30
· จนั ทร์ดบั 16 · ดาวเทียม 31
· จนั ทร์เตม็ ดวง 17
· จนั ทรุปราคา 18 · อทุ ยานดาราศาสตร์สริ ินธร 32-33
· สรุ ิยปุ ราคา 19 · คณะผ้รู ่วมออกแบบ 34
· ดาวตก 20 ศพั ท์ดาราศาสตร์ในภาษามือไทย
· กลางวนั 21
· กลางคืน 22 · คณะบรรณาธิการ 35

ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE ระบบสุริยะ

ดวงอาทติ ย์ ดาวที่มีแสงสวา่ งในตวั เอง
ที่อยตู่ รงกลางของระบบสรุ ิยะ
Sun

Credit : NASA/SDO

รายละเอียดของค�ำ : ค�ำสามญั ในภาษามือไทยท่ีมีอยแู่ ล้วก่อนหน้านี ้
สแกนเพอ่ื รบั ชมวิดโี อภาษามือไทย : www.youtube.com/watch?v=XGIpCLO5nHo

1ศพั ท์ดาราศาสตรใ์ นภาษามอื ไทย

ระบบสุริยะ ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE

ดาวเคราะห์ วตั ถทุ รงกลมขนาดใหญ่
ที่โคจรรอบดวงอาทิตย์
Planet

Credit : User ‘Lsmpascal’ @ Wikipedia.org

รายละเอยี ดของค�ำ : ดวงอาทิตย์ และดาวข้าง ๆ และชีเ้น้นดาวข้าง ๆ
สแกนเพ่ือรบั ชมวดิ ีโอภาษามอื ไทย : www.youtube.com/watch?v=XpTASKSwCyI

2 ศัพท์ดาราศาสตรใ์ นภาษามือไทย

ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE ระบบสุริยะ

ระบบสรุ ิยะ ระบบที่มีดวงอาทิตย์เป็นศนู ย์กลาง
โดยมีวตั ถอุ ื่นโคจรรอบ
Solar system

Credit : Harman Smith/Laura Generosa (nee Berwin)/JPL

รายละเอยี ดของคำ� : ดวงอาทิตย์ และดาวข้าง ๆ ที่เป็นบริวาร และชีว้ นเป็นขอบเขต
ครอบคลมุ ทงั้ ดวงอาทิตย์และดาวบริวารทงั้ หมดเพ่ือบอกเป็นระบบ

สแกนเพ่ือรับชมวิดีโอภาษามือไทย : www.youtube.com/watch?v=feHXSDEtX_8
3ศพั ท์ดาราศาสตร์ในภาษามอื ไทย

ระบบสุริยะ ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE

ดาวพุธ ดาวเคราะหล์ �ำดับท่ี 1 (อยใู่ กล้ดวงอาทิตย์ท่ีสดุ )
เป็นดาวเคราะห์หนิ ทม่ี ขี นาดเลก็ ทส่ี ดุ ในระบบสรุ ิยะ
Mercury

Credit : NASA/JHUAPL

รายละเอียดของคำ� : ดวงดาว และสีเทา
สแกนเพ่อื รับชมวิดโี อภาษามือไทย : www.youtube.com/watch?v=f7NY4dw7iMo

4 ศัพท์ดาราศาสตร์ในภาษามอื ไทย

ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE ระบบสรุ ยิ ะ

ดาวศกุ ร์ ดาวเคราะห์ลำ� ดับท่ี 2
เป็นดาวเคราะห์หินท่ีมีขนาดใกล้เคียงกบั โลก
Venus

Credit : NASA

รายละเอียดของค�ำ : ดวงดาว และสีเหลือง
สแกนเพื่อรับชมวดิ โี อภาษามอื ไทย : www.youtube.com/watch?v=4zPSTrTrGow

5ศัพทด์ าราศาสตรใ์ นภาษามือไทย

ระบบสรุ ยิ ะ ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE

โลก ดาวเคราะห์ล�ำดบั ที่ 3
เป็นดาวเคราะห์หินท่ีมีสงิ่ มีชีวติ อาศยั อยู่
Earth

Credit : NASA

รายละเอียดของค�ำ : ค�ำสามญั ในภาษามือไทยท่ีมีอยแู่ ล้ว
สแกนเพอ่ื รบั ชมวดิ โี อภาษามอื ไทย : www.youtube.com/watch?v=ITQ6m5WstH0

6 ศัพทด์ าราศาสตรใ์ นภาษามือไทย

ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE ระบบสรุ ิยะ

ดวงจันทร์ ดาวบริวารตามธรรมชาตเิ พียงดวงเดียวของโลก

Moon

รายละเอยี ดของคำ� : เสยี ้ วจนั ทร์ (ค�ำสามญั ในภาษามือไทยที่มีอยแู่ ล้ว)
สแกนเพ่ือรับชมวิดีโอภาษามอื ไทย : www.youtube.com/watch?v=EBznNe5rFhQ

7ศัพทด์ าราศาสตร์ในภาษามอื ไทย

ระบบสุรยิ ะ ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE

ดาวอังคาร ดาวเคราะห์ลำ� ดับท่ี 4
เป็นดาวเคราะห์หินสแี ดงเพราะมีสนิมเหลก็ บนพืน้ ผิว
Mars

Credit : ESA & MPS/UPD/LAM/IAA/RSSD/INTA/UPM/DASP/IDA

รายละเอียดของค�ำ : ดวงดาว และสแี ดง
สแกนเพ่ือรบั ชมวดิ โี อภาษามือไทย : www.youtube.com/watch?v=RCLyTvQP18M

8 ศพั ทด์ าราศาสตร์ในภาษามอื ไทย

ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE ระบบสุรยิ ะ

ดาวพฤหัสบดี ดาวเคราะหล์ �ำดบั ท่ี 5 เป็นดาวเคราะห์แก๊ส
ที่มีขนาดใหญ่ที่สดุ ในระบบสรุ ิยะ และมีพายขุ นาดใหญ่
Jupiter

Credit : NASA, ESA, A. Simon (Goddard Space Flight Center) &
M.H. Wong (University of California, Berkeley)

รายละเอยี ดของคำ� : ดวงดาว และจดุ แดงใหญ่ (พายบุ นดาวพฤหสั บดี)
สแกนเพื่อรับชมวิดโี อภาษามอื ไทย : www.youtube.com/watch?v=HiTNv8fYwd4

9ศัพทด์ าราศาสตรใ์ นภาษามอื ไทย

ระบบสุริยะ ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE

ดาวเสาร์ ดาวเคราะห์ลำ� ดับท่ี 6
เป็นดาวเคราะห์แก๊สที่มีวงแหวนโดดเดน่
Saturn

Credit : NASA/JPL/SSI

รายละเอียดของคำ� : ดวงดาว และวงแหวนที่อยโู่ ดยรอบ
สแกนเพอ่ื รบั ชมวดิ ีโอภาษามอื ไทย : www.youtube.com/watch?v=nw6VrCrYqlE

10 ศัพท์ดาราศาสตรใ์ นภาษามือไทย

ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE ระบบสุรยิ ะ

ดาวยเู รนสั ดาวเคราะห์ลำ� ดับที่ 7
เป็นดาวเคราะห์แก๊ส ที่โคจรรอบดวงอาทิตย์แบบกลงิ ้ ไปด้วย
Uranus

Credit : NASA/JPL

รายละเอยี ดของคำ� : ดวงดาว และสฟี า้
สแกนเพอื่ รบั ชมวดิ โี อภาษามอื ไทย : www.youtube.com/watch?v=p09VjOOQ48M

11ศพั ท์ดาราศาสตรใ์ นภาษามอื ไทย

ระบบสุรยิ ะ ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE

ดาวเนปจนู ดาวเคราะหล์ ำ� ดบั ท่ี 8
เป็นดาวเคราะห์แก๊สสีน�ำ้ เงินท่ีอยหู่ า่ งดวงอาทิตย์ที่สดุ
Neptune

Credit : NASA/JPL/Voyager-ISS/Justin Cowart

รายละเอียดของคำ� : ดวงดาว และสีน�ำ้ เงิน
สแกนเพื่อรบั ชมวิดโี อภาษามอื ไทย : www.youtube.com/watch?v=RGsMaSMZ3Ro

12 ศัพท์ดาราศาสตร์ในภาษามือไทย

ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE ปรากฏการณ์ท้องฟา้

ดาวหาง วตั ถนุ �ำ้ แขง็ ปนหินขนาดเลก็
เมื่อโคจรเข้ามาใกล้ดวงอาทิตย์ จะเกิดหางทอดยาวในอวกาศ
Comet

รายละเอียดของคำ� : วตั ถทุ ี่พงุ่ ไปในอวกาศ
สแกนเพือ่ รับชมวดิ โี อภาษามือไทย : www.youtube.com/watch?v=ijGPMwRvZOM

13ศพั ทด์ าราศาสตร์ในภาษามือไทย

ปรากฏการณท์ ้องฟา้ ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE

ขา้ งขนึ้ ชว่ งที่ดวงจนั ทร์สวา่ งเพิ่มขนึ ้
จากจนั ทร์เสยี ้ ว จนั ทร์ครึ่งดวง ถงึ จนั ทร์เพญ็
Waxing moon

ขึน้ 1 ค่�ำ ข้ึน 6 ค่�ำ ข้ึน 8 ค่�ำ ขน้ึ 10 ค�่ำ ขนึ้ 15 ค่�ำ

รายละเอียดของค�ำ : ดวงจนั ทร์ และสวา่ งขนึ ้
สแกนเพือ่ รับชมวดิ ีโอภาษามือไทย : www.youtube.com/watch?v=GXFNXvHtLVs

14 ศัพท์ดาราศาสตรใ์ นภาษามอื ไทย

ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE ปรากฏการณ์ทอ้ งฟา้

ข้างแรม ชว่ งที่ดวงจนั ทร์สวา่ งลดลง
จากจนั ทร์เพญ็ จนั ทร์ครึ่งดวง ถงึ จนั ทร์เสยี ้ ว
Waning moon

แรม 1 คำ่� แรม 5 ค�ำ่ แรม 8 ค�่ำ แรม 10 คำ่� แรม 13 ค�ำ่

รายละเอยี ดของคำ� : ดวงจนั ทร์ และมืดลง
สแกนเพอ่ื รบั ชมวดิ โี อภาษามือไทย : www.youtube.com/watch?v=o4QwINas9mo

15ศัพท์ดาราศาสตรใ์ นภาษามือไทย

ปรากฏการณ์ท้องฟา้ ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE

จนั ทร์ดบั ดวงจนั ทร์ในชว่ งที่อยรู่ ะหวา่ งโลกกบั ดวงอาทิตย์
จงึ ปรากฏมืดทงั้ ดวง
New moon

จันทรด์ บั ดวงจนั ทรก์ ่งึ ข้างข้นึ จันทรเ์ ตม็ ดวง ดวงจนั ทรก์ ่งึ ข้างแรม

รายละเอียดของค�ำ : ดวงจนั ทร์ และดวงกลม และมืด
สแกนเพื่อรับชมวิดีโอภาษามอื ไทย : www.youtube.com/watch?v=M1dDiMUsE-c

16 ศพั ท์ดาราศาสตร์ในภาษามอื ไทย

ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE ปรากฏการณ์ท้องฟา้

จันทร์เต็มดวง ดวงจนั ทร์ในชว่ งที่ปรากฏสวา่ งเตม็ ดวง

Full moon

จันทรด์ บั ดวงจันทร์กงึ่ ขา้ งขึ้น จนั ทร์เตม็ ดวง ดวงจันทรก์ ่ึงขา้ งแรม

รายละเอียดของค�ำ : ดวงจนั ทร์ และดวงกลม และสวา่ ง
สแกนเพอ่ื รับชมวิดโี อภาษามือไทย : www.youtube.com/watch?v=HdeFMNN0pVo

17ศพั ทด์ าราศาสตร์ในภาษามือไทย

ปรากฏการณ์ท้องฟา้ ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE

จนั ทรุปราคา ปรากฏการณ์ท่ีดวงจนั ทร์เว้าแหวง่ ไปเรื่อย ๆ
เนื่องจากโคจรเข้าไปอยใู่ นเงาของโลก
Lunar eclipse

รายละเอยี ดของค�ำ : มืด และการบงั กนั (การบงั กนั ท่ีเกิดในชว่ งฟา้ มืด)
สแกนเพื่อรับชมวดิ โี อภาษามอื ไทย : www.youtube.com/watch?v=0xR-DU6DjbA

18 ศัพทด์ าราศาสตร์ในภาษามอื ไทย

ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE ปรากฏการณท์ ้องฟา้

สุรยิ ปุ ราคา ปรากฏการณ์ท่ีดวงอาทิตย์เว้าแหวง่
เน่ืองจากดวงจนั ทร์มาบงั ดวงอาทิตย์
Solar eclipse

รายละเอียดของคำ� : สวา่ ง และการบงั กนั (การบงั กนั ที่เกิดในชว่ งฟา้ สวา่ ง)
สแกนเพื่อรบั ชมวดิ โี อภาษามอื ไทย : www.youtube.com/watch?v=W-oSaoxWtGA

19ศพั ทด์ าราศาสตร์ในภาษามอื ไทย

ปรากฏการณท์ ้องฟา้ ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE

ดาวตก เศษวตั ถจุ ากอวกาศที่ตกสโู่ ลกแล้วเกิดการลกุ ไหม้
ในบรรยากาศโลกจนหมดไป
Meteor

รายละเอียดของคำ� : วตั ถทุ ี่พงุ่ และพงุ่ ใสโ่ ลก
สแกนเพอ่ื รับชมวดิ ีโอภาษามือไทย : www.youtube.com/watch?v=Krbv1FDWllI

20 ศัพทด์ าราศาสตรใ์ นภาษามือไทย

ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE ปรากฏการณท์ อ้ งฟา้

กลางวัน ชว่ งเวลาท่ีท้องฟา้ สวา่ ง
เนื่องจากดวงอาทิตย์ปรากฏบนท้องฟา้
Daytime

รายละเอยี ดของคำ� : พฒั นาจากค�ำภาษามือไทย “สวา่ ง” เพ่ือส่ือถงึ “ชว่ งเวลาท่ีฟา้ สวา่ ง”
สแกนเพ่ือรับชมวิดีโอภาษามือไทย : www.youtube.com/watch?v=IY02Xp5Y0RA

21ศพั ทด์ าราศาสตร์ในภาษามอื ไทย

ปรากฏการณท์ ้องฟา้ ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE

กลางคืน ชว่ งเวลาที่ท้องฟา้ มืด
เน่ืองจากดวงอาทิตย์ตกลบั ขอบฟา้ ไปแล้ว
Nighttime

รายละเอียดของคำ� : พฒั นาจากค�ำภาษามือไทย “มืด” เพ่ือสอ่ื ถงึ “ชว่ งเวลาที่ฟา้ มืด”
สแกนเพือ่ รบั ชมวดิ โี อภาษามือไทย : www.youtube.com/watch?v=Fbprq24k3KU

22 ศพั ทด์ าราศาสตรใ์ นภาษามือไทย

ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE วตั ถุทอ้ งฟา้
กาแลก็ ซี และเอกภพ

กาแลก็ ซี ระบบของดาวหลายล้านดวง
และกลมุ่ ฝ่นุ แก๊สท่ีดงึ ดดู กนั ด้วยแรงโน้มถ่วง
Galaxy

รายละเอียดของคำ� : ลกั ษณะการหมนุ วนของกาแลก็ ซีทรงกงั หนั
สแกนเพ่อื รบั ชมวดิ ีโอภาษามอื ไทย : www.youtube.com/watch?v=76PTmLp6zSs

23ศพั ท์ดาราศาสตรใ์ นภาษามือไทย

วตั ถุท้องฟา้ ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE
กาแลก็ ซี และเอกภพ

ทางชา้ งเผอื ก กาแลก็ ซีที่มีระบบสรุ ิยะของเราอาศยั อยู่
ปรากฏเป็นแถบจางพาดผา่ นบนท้องฟา้
Milky Way

รายละเอยี ดของค�ำ : ดาวพร่างพราย และเหยียดยาวเป็นแถบ
สแกนเพ่อื รับชมวดิ โี อภาษามือไทย : www.youtube.com/watch?v=9qsXRUFyl3Y

24 ศัพทด์ าราศาสตรใ์ นภาษามือไทย

ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE วตั ถุทอ้ งฟา้
กาแล็กซี และเอกภพ

เอกภพ อาณาเขตกว้างใหญ่จนไมส่ ามารถก�ำหนดขอบเขตได้
ประกอบด้วยวตั ถตุ า่ ง ๆ ทางดาราศาสตร์มากมาย
Universe

Credit : NASA/ESA/IPAC/Caltech/STScI/ASU

รายละเอียดของค�ำ : อาณาบริเวณที่มืด และเวิง้ ว้าง
สแกนเพื่อรบั ชมวดิ ีโอภาษามือไทย : www.youtube.com/watch?v=SL2xGiAol0M

25ศพั ทด์ าราศาสตรใ์ นภาษามอื ไทย

วตั ถทุ อ้ งฟา้ ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE
กาแล็กซี และเอกภพ

บิกแบง แนวความคดิ เร่ืองการระเบดิ ที่เป็นจดุ เริ่มต้นของเอกภพ

Big bang

Credit : ESA

รายละเอยี ดของคำ� : การระเบดิ และมีสรรพสง่ิ ออกมา
สแกนเพื่อรับชมวิดโี อภาษามอื ไทย : www.youtube.com/watch?v=xlVfQsWQ1p0

26 ศัพท์ดาราศาสตรใ์ นภาษามือไทย

ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE การดดู าว เทคโนโลยี
ทางดาราศาสตร์ และอวกาศ

กล่มุ ดาว กลมุ่ ของดวงดาวบนท้องฟา้ ท่ีเรียงตวั กนั
และมีการจินตนาการเป็นรูปร่างตา่ ง ๆ
Constellation

Credit : Stellarium

รายละเอียดของคำ� : ดาวหลายดวงอยใู่ กล้กนั เป็นกลมุ่ และเหน็ รูปร่าง และตา่ ง ๆ กนั ไป
สแกนเพอ่ื รับชมวิดโี อภาษามือไทย : www.youtube.com/watch?v=f1Yyj8ruKyk

27ศพั ทด์ าราศาสตร์ในภาษามอื ไทย

การดดู าว เทคโนโลยี ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE
ทางดาราศาสตร์ และอวกาศ

กล้องสองตา อปุ กรณ์ขยายภาพวตั ถทุ ่ีใช้ทงั้ สองตาในการดู
สามารถใช้ดดู าวได้
Binoculars

Credit : สถาบนั วิจยั ดาราศาสตร์แหง่ ชาติ (องค์การมหาชน)

รายละเอียดของคำ� : สอ่ ง และปรับกล้องสองตา
สแกนเพ่ือรับชมวดิ โี อภาษามอื ไทย : www.youtube.com/watch?v=7d9mJZnRcyo

28 ศัพทด์ าราศาสตร์ในภาษามอื ไทย

ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE การดูดาว เทคโนโลยี
ทางดาราศาสตร์ และอวกาศ

กล้องโทรทรรศน์ อปุ กรณ์ที่ใช้ขยายภาพวตั ถทุ ้องฟา้
ให้เหน็ รายละเอียดของวตั ถไุ ด้สวา่ ง
Telescope และชดั เจนมากขนึ ้

รายละเอียดของคำ� : สอ่ ง และลำ� ทอ่ กล้อง
สแกนเพ่ือรบั ชมวดิ โี อภาษามอื ไทย : www.youtube.com/watch?v=Xad2mwWJPlQ

29ศพั ทด์ าราศาสตร์ในภาษามอื ไทย

การดดู าว เทคโนโลยี ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE
ทางดาราศาสตร์ และอวกาศ

จรวด พาหนะที่ใช้สง่ ยานอวกาศและดาวเทียมขนึ ้ ไปสอู่ วกาศ

Rocket

Credit : NASA

รายละเอยี ดของคำ� : จรวดบนพืน้ และพงุ่ ขนึ ้
สแกนเพอ่ื รบั ชมวิดโี อภาษามอื ไทย : www.youtube.com/watch?v=rDAXP4q4hC8

30 ศัพทด์ าราศาสตร์ในภาษามือไทย

ASTRONOMICAL TERMS IN THAI SIGN LANGUAGE การดูดาว เทคโนโลยี
ทางดาราศาสตร์ และอวกาศ

ดาวเทยี ม อปุ กรณ์ที่สง่ ขนึ ้ ไปโคจรรอบโลกเพื่อใช้งานด้านตา่ ง ๆ
เชน่ การสอื่ สาร การส�ำรวจทรัพยากร และการพยากรณ์อากาศ เป็นต้น
Satellite

Credit : KONSTANTIN SHAKLEIN/ALAMY

รายละเอยี ดของคำ� : ปีกแผงเซลล์สรุ ิยะของดาวเทียม
สแกนเพอ่ื รับชมวิดโี อภาษามือไทย : www.youtube.com/watch?v=lv_4qw6KzUA

31ศพั ทด์ าราศาสตร์ในภาษามอื ไทย

อุทยานดาราศาสตร์สิรินธร PRINCESS SIRINDHORN ASTROPARK

ส�ำนักงานใหญ่ของสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) เป็นสถานที่รองรับการด�ำเนินงานตามภารกิจหลกั
4 ประการ ได้แก่ การศกึ ษาค้นคว้าวิจยั ดาราศาสตร์ การพฒั นาเทคโนโลยีดาราศาสตร์ การบริการวิชาการและส่ือสารดาราศาสตร์
และการสร้างเครือขา่ ยความร่วมมือกบั หนว่ ยงานภายนอก

ศูนย์ความเป็นเลศิ ดา้ นการศึกษา คน้ ควา้ วจิ ัย
และพฒั นาทางดาราศาสตร์

ของประเทศและภมู ภิ าคเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใต้
แหลง่ รวมศิลปวิทยาการ เทคโนโลยี และนวตั กรรมทเ่ี กี่ยวขอ้ ง
แหลง่ ศกึ ษาวิจยั ค้นคว้า บ่มเพาะและสรา้ งนกั วจิ ัยดาราศาสตร์
ศนู ย์บรกิ ารข้อมลู ฝกึ อบรม ถา่ ยทอดเทคโนโลยีดาราศาสตร์

และจดั กจิ กรรมทางดาราศาสตร์
นอกจากนย้ี ังเปน็ แหลง่ ท่องเทย่ี วเชิงวชิ าการดาราศาสตร์

ทสี่ มบูรณ์แบบท่สี ุดในประเทศไทย

ภายในอทุ ยานดาราศาสตรส์ ิรินธร ประกอบดว้ ย
ส่วนบรกิ ารประชาชน

• อาคารท้องฟ้าจ�ำลองและนิทรรศการดาราศาสตร์ ประกอบด้วย ส่วนท้องฟ้าจ�ำลองระบบฟูลโดมดิจิทัล 360 องศา
รองรับความละเอียดสงู สดุ 8K ขนาดเส้นผา่ นศนู ย์กลาง 17 เมตร ความจุ 160 ที่นง่ั และพืน้ ที่สำ� หรับรถผ้พู ิการ ใหญ่และทนั สมยั ที่สดุ
ในภาคเหนือ และสว่ นนิทรรศการดาราศาสตร์แบบมีปฏิสมั พนั ธ์
• อาคารหอดดู าว เป็นอาคารสงั เกตการณ์วตั ถทุ ้องฟา้ ด้วยกล้องโทรทรรศน์แบบตา่ ง ๆ สำ� หรับให้บริการดดู าว สงั เกตวตั ถทุ ้องฟา้
และปรากฏการณ์ดาราศาสตร์
• ลานกจิ กรรมอเนกประสงค์ สำ� หรับจดั กิจกรรมทางดาราศาสตร์ และกิจกรรมกลางแจ้ง

นทิ รรศการดาราศาสตร์ : Basic Astronomy

นิทรรศการความรู้พืน้ ฐานทางดาราศาสตร์ เช่น การเกิดข้างขนึ ้
ข้างแรมของดวงจนั ทร์ การสงั เกตกล่มุ ดาวบนท้องฟ้า การเกิด
ฤดกู าล เป็นต้น

ทอ้ งฟา้ จ�ำลองฟูลโดมดจิ ทิ ัล 160 ทนี่ ่ัง

เรียนรู้การดูดาวภายในท้องฟ้าจ�ำลอง และเพลิดเพลินกับ
ภาพยนตร์ ดาราศาสตร์ ระบบฟูลโดมดิจิทัล 360 องศา
ความละเอียดสงู ทนั สมยั ที่สดุ ในประเทศไทย

32 ศพั ท์ดาราศาสตร์ในภาษามือไทย

นิทรรศการอุกกาบาต จัตรุ ัสวทิ ยาศาสตร์ อพวช. เชียงใหม่

NSM Science Square @ Chiang Mai

หอ้ งแสดงงานจดหมายเหตดุ าราศาสตร์ จตั รุ ัสวทิ ยาศาสตร์ อพวช. เชียงใหม่ แหลง่ เรียนรู้วทิ ยาศาสตร์
เทคโนโลยีและนวตั กรรม มงุ่ เน้นการสร้างเสริมประสบการณ์
นทิ รรศการจดั แสดงหอจดหมายเหตุ และแรงบันดาลใจให้ แก่เด็กและเยาวชน ด้ านอาชีพ
ดาราศาสตร์แบบหมนุ เวียน วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวตั กรรม ผ่านนิทรรศการสื่อ
สมั ผสั และกิจกรรมที่สนกุ สนาน เข้าใจง่าย ตอบสนองการ
นทิ รรศการลกู ตมุ้ แพนดลู มั พฒั นาทรัพยากรมนษุ ย์ให้เข้าส่อู าชีพอตุ สาหกรรมใหม่เพื่อ
พสิ ูจนก์ ารหมนุ ของโลก พฒั นาประเทศ และขยายโอกาสทางการศึกษาให้เยาวชน
นทิ รรศการดาราศาสตร์ : Astronomy Insight ในภมู ิภาค

นิทรรศการความรู้ทางดาราศาสตร์เชิงลกึ เช่น สีของท้องฟ้า โซนการบินและอวกาศ
ความเร็วเสยี ง กล้องรูเขม็ การสร้างกระจกของกล้องโทรทรรศน์
รังสีอินฟาเรด หลุมด�ำขอบเขตของเอกภพ เป็นต้น และ (Aviation and Aerospace
ปรากฎการณ์ดาราศาสตร์ที่นา่ สนใจ Technology)
การบินขึน้ ไปบนท้องฟ้าเป็นความใฝ่ ฝันอันยิ่งใหญ่ของมนุษย์
กิจกรรมดูดาวผ่านกล้องโทรทรรศน์ (ไม่มีคา่ ใช้จา่ ย) อุตสาหกรรมการบินและการขนส่งและเติบโตขึน้ อย่างรวดเร็ว
ทกุ คืนวนั เสาร์ เวลา 18:00 - 22:00 น. ไปทวั่ โลก ดงั นนั้ อุตสาหกรรมการบินและการขนส่งจึงถือเป็น
(พฤศจิกายน - พฤษภาคม) อตุ สาหกรรมแห่งอนาคต เม่ืออตุ สาหกรรมการบินเติบโตอย่าง
ก้าวกระโดด ความต้องการบุคลากรในสายงานที่เก่ียวข้องจึง
เพ่ิมขนึ ้ ตามไปด้วย

หอ้ งทดลองและกจิ กรรมทาง

วทิ ยาศาสตร์ (Activity Zone)

• ห้องทดลองวทิ ยาศาสตร์
สร้างแรงบันดาลใจ (Inspire Lab)
การถา่ ยทอดความรู้ทางวทิ ยาศาสตร์ใน
รูปแบบการทดลองผู้ทดลองจะได้เห็น
ผลด้วยตัวเองตามกระบวนการทาง
วทิ ยาศาสตร์ เป็นการปลกู ฝังกระบวนการคดิ วเิ คราะห์ แก้ปัญหา
และฝึกทกั ษะพืน้ ฐานการใช้เคร่ืองมือวิทยาศาสตร์
• พ้นื ที่การเรียนรู้ เพื่อพัฒนาความคดิ สรา้ งสรรค์
(Innovation Space)
สร้างสงิ่ ประดษิ ฐ์ด้วยตนเอง เน้นการแก้ปัญหาตามโจทยก์ ำ� หนด
เรียนรู้จากการลงมือท�ำ สร้ างทักษะการเป็นนักประดิษฐ์
สร้ างแรงบนั ดาลใจ ในการสร้างสรรค์สิ่งประดิษฐ์ขนั้ พืน้ ฐาน
และพัฒนาต่อยอดความคิดไปสู่นวัตกรรมผ่านกระบวนการ
ทาง STEMEducation และเช่ือมโยงกบั อาชีพวทิ ยาศาสตร์

33ศพั ทด์ าราศาสตรใ์ นภาษามือไทย

คณะผรู้ ่วมออกแบบคำ� ศัพทด์ าราศาสตร์ในภาษามือไทย

1. นายบญุ รักษา สนุ ทรธรรม สถาบนั วิจยั ดาราศาสตร์แหง่ ชาติ
2. นายวิทยตุ บนุ นาค สมาคมคนหหู นวกแหง่ ประเทศไทย
3. นางสาวจิรภา นิวาตพนั ธ์ุ สมาคมคนหหู นวกแหง่ ประเทศไทย
4. นายเกียรตศิ กั ดิ์ แผ้วมานะกลุ สมาคมคนหหู นวกแหง่ ประเทศไทย
5. นางสาวนิภารินทร์ ปาละสอน โรงเรียนโสตศกึ ษาอนสุ ารสนุ ทร
6. นางสาวรัตนาภรณ์ โตปินใจ โรงเรียนโสตศกึ ษาอนสุ ารสนุ ทร
7. นางสาวจิตรเบญญา สทิ ธิ โรงเรียนโสตศกึ ษาอนสุ ารสนุ ทร
8. นางสาวพชั รินทร์ โกวทิ นิธิกลุ โรงเรียนโสตศกึ ษาทงุ่ มหาเมฆ
9. นายชาญณรงค์ ค้มุ ทรัพย์ โรงเรียนโสตศกึ ษาทงุ่ มหาเมฆ
10. นางมยรุ า ดวงปัญญา โรงเรียนโสตศกึ ษานนทบรุ ี
11. นางนพวรรณ ชยั ณรงค์ โรงเรียนโสตศกึ ษานนทบรุ ี
12. นางธนวรรณ เพชรวงศ์ โรงเรียนเศรษฐเสถียร ในพระราชปู ถมั ภ์
13. นางสาวประพิณญา ทิพย์แสง โรงเรียนเศรษฐเสถียร ในพระราชปู ถมั ภ์
14. นางสาวศภุ วรรณ เฮงประสาทพร โรงเรียนโสตศกึ ษาจงั หวดั นครปฐม
15. นายเฉลมิ ชยั สารวทิ ยกลุ ชยั โรงเรียนโสตศกึ ษาจงั หวดั นครปฐม
16. นายธิตณิ ฏั ฐ์ บณั ฑิตกฤตวทิ ย์ โรงเรียนโสตศกึ ษาจงั หวดั นครปฐม
17. นายมานะ เจริญลาภ โรงเรียนโสตศกึ ษาจงั หวดั ชลบรุ ี
18. นางขนิษฐา โสธรรมมงคล โรงเรียนโสตศกึ ษาจงั หวดั ขอนแก่น
19. นายประภาส ทศั ศรี โรงเรียนโสตศกึ ษาจงั หวดั ขอนแก่น
20. นางสาวจารุวรรณ ฤทธ์ิเนตกิ ลุ โรงเรียนโสตศกึ ษาจงั หวดั ปราจีนบรุ ี
21. นางสาวอรจิรา มหารัตน์ โรงเรียนโสตศกึ ษาจงั หวดั ปราจีนบรุ ี
22. นายพิสฏิ ฐ นิธิยานนั ท์ สถาบนั วิจยั ดาราศาสตร์แหง่ ชาติ

34 ศพั ท์ดาราศาสตร์ในภาษามอื ไทย

คณะบรรณาธกิ าร

1. นายบญุ รักษา สนุ ทรธรรม สถาบนั วิจยั ดาราศาสตร์แหง่ ชาติ
2. นางสาวจิรภา นิวาตพนั ธ์ุ สมาคมคนหหู นวกแหง่ ประเทศไทย
3. นายศภุ ฤกษ์ คฤหานนท์ สถาบนั วจิ ยั ดาราศาสตร์แหง่ ชาติ
4. นายสทิ ธิพร เดือนตะค ุ สถาบนั วิจยั ดาราศาสตร์แหง่ ชาติ
5. นายธนกฤต สนั ตคิ ณุ าภรต์ สถาบนั วจิ ยั ดาราศาสตร์แหง่ ชาติ
6. นายคมสนั ต์ ธรุ ี สถาบนั วจิ ยั ดาราศาสตร์แหง่ ชาติ
7. นายธฤษพงศ์ ศริ ิบรู ณ์ สถาบนั วจิ ยั ดาราศาสตร์แหง่ ชาติ
8. นายพิสฏิ ฐ นิธิยานนั ท์ สถาบนั วิจยั ดาราศาสตร์แหง่ ชาติ
9. นายวทญั ญู แพทย์วงษ์ สถาบนั วิจยั ดาราศาสตร์แหง่ ชาติ
10. นายเจษฎา กีรตภิ ารัตน์ สถาบนั วิจยั ดาราศาสตร์แหง่ ชาติ
11. นางสาวศวสั กมล ปิจดี สถาบนั วจิ ยั ดาราศาสตร์แหง่ ชาติ
12. นางสาวฟา้ ประกาย เจียรคปุ ต์ สถาบนั วิจยั ดาราศาสตร์แหง่ ชาติ
13. นายศวิ รุต พลอยแดง สถาบนั วิจยั ดาราศาสตร์แหง่ ชาติ
14. นายธนกร องั ค์วฒั นะ สถาบนั วิจยั ดาราศาสตร์แหง่ ชาติ
15. นางสาวพชั ริดา ยงั่ ยืนเจริญสขุ สถาบนั วจิ ยั ดาราศาสตร์แหง่ ชาติ
16. นางสาวเกวลนิ ทองโพธิ์ใหญ่ สถาบนั วิจยั ดาราศาสตร์แหง่ ชาติ
17. นายวนั ชะนะ สนิ ไพบลู ย์ สถาบนั วจิ ยั ดาราศาสตร์แหง่ ชาติ

NATIONAL ASTRONOMICAL RESEARCH NARIT
INSTITUTE OF THAILAND

(PUBLIC ORGANIZATION)

35ศพั ทด์ าราศาสตร์ในภาษามือไทย