BM B_HASYA NAJWA BINTI JALALUDIN_TUGASAN 1_BMMB1104

INSTITUT PENDIDIKAN GURU KAMPUS PERLIS

PROGRAM PERSEDIAAN IJAZAH SARJANA MUDA PERGURUAN
Semester 2 Tahun 2022

BMMB1104
KESUSASTERAAN DAN KEBUDAYAAN MELAYU

TUGASAN INDIVIDU

NAMA PELAJAR
HASYA NAJWA BINTI JALALUDIN

ANGKA GILIRAN
2021232310033

NO. KAD PENGENALAN
011024-10-0094

KUMPULAN/ UNIT
PPISMP BM B

Pengakuan Pelajar :
Saya mengaku bahawa kerja kursus ini adalah hasil kerja saya sendiri kecuali nukilan dan ringkasan yang
setiap satunya saya jelaskan sumbernya.

Tandatangan : Hasya Najwa Tarikh : 4 APRIL 2022

Nama Pensyarah CIK NOORAINI BINTI AB. LATIF
Tarikh Serahan
4 APRIL 2022 Tarikh Terima
(Diisi oleh Pensyarah)

Pengesahan Pelajar :
Saya mengesahkan bahawa maklum balas yang diberikan oleh pensyarah telah saya rujuki dan fahami.

Tandatangan : Hasya Najwa Tarikh : 4 APRIL 2022

INSTITUT PENDIDIKAN GURU KAMPUS PERLIS
TUGASAN PENTAKSIRAN BERTERUSAN
TAHUN AKADEMIK: 2022

Program: PROGRAM PERSEDIAAN IJAZAH Nama Pelajar:
SARJANA MUDA PENDIDIKAN

Kod: BMMB1104 Semester / Tahun: Semester 2 / Tahun 1

Nama Kursus: KESUSASTERAAN DAN Ambilan: Jun 2021
KEBUDAYAAN MELAYU
Kumpulan: BAHASA MELAYU
A,B,C,D,E,F,G,H,I

Tugasan Tarikh Mula Tarikh Hantar
PENGHASILAN PRODUK ( 21 HARI) 7 MAC 2022 4 APRIL 2022
5 APRIL 2022 28 APRIL 2022
PERSEMBAHAN (21 HARI)

Hasil Pembelajaran Kursus :

1. Menerangkan konsep dan fungsi kesusasteraan Melayu serta manifestasi akal budi
dalam puisi tradisional. (C2, HPP1)

2. Menganalisis konsep masyarakat, budaya Melayu, bidang kebudayaan Melayu,
kebudayaan kebangsaan dan isu dalam kebudayaan Melayu. (C4, HPP2, KKG2)

3. Mengaplikasikan asas-asas kritikan sastera terhadap hasil karya sastera. (C3, A3,
HPP2, HPP5, KKG1, KIK2 )

Pentaksiran Berterusan ini bagi menilai hasil pembelajaran 1dan 3 sahaja.

Objektif Pentaksiran Berterusan :

Pelajar dapat :

1. Menaakul konsep dan fungsi kesusasteraan Melayu serta manifestasi akal budi dalam
puisi tradisional secara infografik.

2. Mengemukakan analisis kritikan terhadap hasil karya sastera penulis Malaysia dengan
menggunakan ciri-ciri kritikan dalam sastera secara pembentangan berkumpulan.

1

Menurut Hasim Awang (1995), sastera adalah ciptaan atau karya seni yang disampaikan
melalui bahasa.
Pelajar dikehendaki melaksanakan tugasan berikut :

TUGASAN 1 : PENGHASILAN PRODUK (INDIVIDU) ( 30 % )
Soalan:

Puisi Melayu Tradisional seperti pantun, syair, gurindam dan seloka merupakan ciptaan asli
orang-orang Melayu. Pada peringkat awalnya puisi-puisi ini disampaikan secara lisan.
Namun perubahan masa menyebabkan puisi-puisi ini semakin dipinggirkan.
1. Berdasarkan pernyataan di atas huraikan pemahaman anda tentang definisi, jenis,

bentuk, ciri dan fungsi Puisi Melayu Tradisional sebagai wahana pendidikan.
2. Anda dikehendaki menyediakan bahan infografik dengan menggunakan aplikasi

anyflip.
3. Tugasan perlu dihantar dalam bentuk salinan lembut.

TUGASAN 2 : PERSEMBAHAN (BERKUMPULAN) (30 %)
Soalan:

Merujuk cerpen remaja bertajuk Munsyi, karya Husna Nazri (Antologi Jaket Kulit Kijang dari
Istanbul, Dewan Bahasa dan Pustaka) anda dikehendaki melaksanakan tugasan berikut:
1. Berdasarkan kritikan sanjungan yang memaparkan sanjungan terhadap karya

tersebut, anda dikehendaki mengemukakan hujah-hujah meliputi aspek idea, teknik
persembahan dan sudut pandangan pengarang.
2. Dalam sebuah kumpulan yang tidak melebihi tiga orang, anda dikehendaki untuk
menyediakan pembentangan power point selama 30 minit dan dimuat naik melalui
saluran Youtube. Persembahan haruslah menampilkan keterampilan berbahasa pelajar
dari aspek budaya dan bahasa.

Tugasan ini berkongsi Idea Utama (Big Idea), iaitu budaya dan bahasa dapat
membentuk keterampilan berbahasa dengan kursus lain iaitu BMMB1134 (Keterampilan
Berbahasa), BMMB1124 (Literasi Bahasa) dan BMMB1114 (Pengenalan Sistem Ejaan
Jawi dan Rumi)
EQ:
1. Bagaimanakah kritikan sastera terhadap hasil karya sastera dapat menerapkan
keterampilan berbahasa?

2

Arahan Pelaksanaan Tugasan:

1. Anda boleh bergerak secara kolaboratif untuk mengumpul data, maklumat dan
rujukan.Namun anda perlu memastikan bahawa setiap data atau maklumat yang
digunakan mestilah merangkumi jurnal, buku rujukan, dan sumber internet.

2. Format penulisan tugasan adalah seperti berikut :
2.1. Softcopy muka depan kerja kursus pelajar hendaklah dimuat turun oleh pelajar
sendiri dari iTEMS IPG Kampus Perlis

2.2. Bentuk tugasan yang dilakukan perlu bertaip dengan saiz fon Arial 11 dan
langkau 1.5 baris.

2.3 Rajah perlu dilabelkan dan kerja kursus yang dihantar perlu dikepilkan dengan:
a. Pentaksiran Berterusan
b. Panduan Pemarkahan

2.4. Rujukan prosedur mengikut format dan gaya APA (American Psychological
Association)

2.5 Penulisan anda harus menunjukkan keaslian, kematangan dan bermutu ilmiah
serta ditulis dalam Bahasa Melayu sahaja.

3. Amalan plagiat tidak dibenarkan sama sekali.

4. Anda mesti menghantar tugasan anda mengikut tarikh yang ditetapkan. Tugasan yang
dihantar lewat tanpa sebab yang kukuh boleh menjejaskan gred kerja kursus anda.

5. Tugasan perlu dihantar pada tarikh yang telah ditetapkan. Sekiranya gagal berbuat
demikian, anda boleh dikenakan tindakan seperti berikut:

TEMPOH TINDAKAN CONTOH

Lewat 1 — 3 Pemotongan 10 % daripada markah Tugasan – penulisan
hari daripada keseluruhan dan pelajar diberi Akademik (40%)
tarikh akhir amaran pertama. 10% potongan – 4m
Markah – 30 %
Lewat 4 — 6 Pemotongan 15 % daripada markah 30 – 4 = 26m
hari daripada keseluruhan dan pelajar diberi Tugasan – penulisan
tarikh akhir amaran kedua. Akademik (40%)
15% potongan – 6m
 RUJUK KAUNSELING Markah – 30 %
30 – 6 = 24m
Lewat 7 hari Pemotongan markah Tugasan – Penulisan
dan ke atas maksimum tidak melebihi Akademik (40%)
daripada tarikh 20% daripada markah 20% potongan – 8m
akhir keseluruhan dan pelajar Markah – 30%
diberi amaran ketiga. 30 – 8 = 22m

 Kes dirujuk ke JHEP untuk
kes salah laku pelajar.

3

Disediakan oleh: Disemak oleh:

__________________________________ ________________________________
(NOORAINI BINTI AB LATIF) (SAIFOL AZHAR BIN GHAZALI)

Pensyarah / Penyelaras Kursus Pakar Bidang (SME)

Disahkan oleh:

--------------------------------------------------
( MOHAMMAD NIZAM BIN HAMID)
Ketua Jabatan Pengajian Melayu
IPG Kampus Perlis

4

PENGHARGAAN

Terlebih dahulu saya ingin mengucapkan syukur kehadrat Allah S.W.T, kerana atas limpah
dan kurnia-Nya, maka dapatlah saya menyiapkan kerja kursus BMMB1104 Kesusasteraan
dan Kebudayaan Melayu dengan jayanya, walaupun menempuhi pelbagai dugaan dan
rintangan. Pada kesempatan ini, saya ingin mengucapkan jutaan terima kasih yang tidak
terhingga kepada Kol Kehormat (PA) Abdul Muhaimin bin Osman, selaku Pengarah Institut
Pendidikan Guru Kampus Perlis kerana membenarkan saya untuk menyelesaikan kerja
kursus ini.

Seterusnya, saya ingin mengucapkan ribuan terima kasih kepada Cik Nooraini binti
Ab. Latif selaku pensyarah pembimbing yang telah memberi pencerahan mengenai tugasan
kerja kursus ini.

Tidak dilupakan juga ribuan terima kasih diucapkan kepada kedua-dua ibu bapa saya
yang disayangi lagi dihormati, Encik Jalaludin bin A. Kadir dan Puan Kamilaton binti A. Jalal
yang sentiasa memberikan kasih sayang, dorongan, doa, peringatan dan bantuan kepada
saya. Ucapan terima kasih juga buat rakan- rakan yang telah membantu saya untuk
menyiapkan kerja kursus ini, terutamannya rakan-rakan dari kelas PPISMP BM B sesi Jun
2021.

Akhir kata, ucapan terima kasih ini ditujukan kepada semua pihak yang terlibat secara
langsung mahupun tidak langsung sepanjang saya membuat kerja kursus ini. Semoga kerja
kursus ini menjadi ilmu yang berguna untuk tatapan generasi akan datang.

Sekian, terima kasih.

TUGASAN 1

BMMB1104

KESUSASTERAAN DAN
KEBUDAYAAN
MELAYU

PENGHASILAN PROJEK

PUISI MELAYU TRADISIONAL

PANTUN SYAIR

Sejenis puisi Melayu Berasal
lama yang paling daripada kata
popular dan hak Arab, syi'r yang
milik asli orang bererti puisi.
Melayu. Merupakan
Menggambarkan sejenis puisi
cara berfikir dan berlagu.
nilai-nilai
masyarakat Melayu. SELOKA

DEFINISI Merupakan sejenis
puisi yang
GURINDAM mengandungi
ajaran sama ada
Rangkap yang telah berbentuk jenaka
menjadi bidalan. ataupun sindiran.
Pepatah berangkap Berasal daripada
berpadanan dengan bahasa Sanskrit
tempatnya. iaitu shloka.
Isinya mengandungi
fikiran-fikiran yang
bernas dengan
bahasa yang riang.

JENIS PUISI

PJEANNISTPUUNISI
Pantun kanak-kanak
Pantun orang muda
Pantun budi
Pantun jenaka
Pantun teka-teki
Pantun kias-ibarat SYAIR

Syair Panji- kehidupan di istana
Syair Romantis- percintaan
Syair Kiasan- Kisah cinta binatang,
bunga atau buah-buahan
Syair Sejarah- Cerita Sejarah
Syair Agama- Ajaran agama dan
nasihat bijak

GURINDAM

Gurindam Berkait- gurindam ini
berhubungan antara bait pertama
dengan bait – bait seterusnya.
Gurindam Berangkai- diberi tanda
dengan kata yang sama pada baris
pertama setiap baitnya.
Gurindam Serangkap 2 Baris
Gurindam Serangkap 4 Baris
Gurindam Bebas- bererti tidak terikat
pada baris.
SELOKA

Seloka Pengajaran
Seloka Nasihat
Seloka Sindiran
Seloka Gurau Senda/ Jenaka

BENTUK PUISI

PANTUN

Pantun dua kerat, pantun empat
kerat, pantun enam kerat,
pantun lapan kerat dan pantun
sepuluh kerat

Ada pembayang pada baris
pertama dan maksud pada baris
kedua(pantun dua kerat)

SYAIR

Bilangan rangkap- 8
Bilangan baris- 4 baris dalam
satu rangkap.
Bilangan kata- 3 hingga 5
kata dalam satu baris
Bilangan suku kata-9 hingga
13 suku kata dalam satu baris

GURINDAM
Puisi bebas
Dua baris serangkap berima
a,a
Jumlah rangkap dalam seuntai
gurindam tidak ditentukan
Jumlah perkataan antara tiga
hingga enam puluh patah SELOKA
perkataan
Sejenis puisi bebas
Rangkapnya tidak tetap
Tidak tetap jumlah baris
serangkap
Tidak tetap jumlah perkataan
sebaris
Ada yang berima dan ada yang
tidak berima

CIRI-CIRI PUISI

PANTUN

Setiap rangkapnya terbina daripada baris-baris yang berpasangan
seperti 2,4,6 sehingga 16.
Setiap baris mengandungi kata dasar antara 4-5 patah perkataan,
dengan jumlah suku kata antara 8-12.
Mempunyai skema rima hujung yang tetap iaitu a-b,a-b bagi pantun
empat kerat

SYAIR

Setiap rangkap terdiri daripada empat baris.
Setiap baris syair mengandungi 4 hingga 5 patah perkataan.
Mempunyai antara 8 hingga 12 jumlah suku kata sebaris.
Rima baris berirama sama dan berakhir dengan ‘ a-a-a-a’.
Setiap 1 baris terdapat sudat hentian.

GURINDAM

Tidak terikat dengan rangkap
Mempunyai rima serta unsur asonansi dan aliterasi antara baris-
baris yang sejajar
Memperlihatkan keadaan yang benar dan serius
Perasaan yang berat serta tidak dengan maksud jenaka

SELOKA

Sejenis puisi bebas- tidak mempunyai bentuk tertentu dari segi
rangkap, jumlah perkaataan dalam satu baris
Terdiri daripada ungkapan yang sejajar, lebih daripada dua
baris, mempunyai kadensa yang sama dengan talibun atau
prosa berirama

FUNGSI PUISI

PANTUN SYAIR

Pantun sebagai alat Alat menyampaikan
pendidikan sama ada pengajaran melalui cerita
dan lagu terutama dalam
secara hal-hal yang menyentuh
menyindir,kiasan atau aspek pengajaran agama

berterus-terang. Islam dari rukun Iman,
Contohnya,bagi rukun sembahyang, zakat,
menguji ketajaman
akal seperti pantun puasa dan sebagainya.
teka-teki dan pantun

peribahasa.

GURINDAM SELOKA

Bertujuan untuk Seloka berfungsi
mendidik jiwa baik si sebagai suatu hiburan.
pengarang mahupun Juga berfungsi sebagai
pembaca. Gurindam
yang sebahagian besar kecindan dan dapat
berupa petua agama mengurangkan tekanan
dapat berfungsi untuk sewaktu pembelajaran
mendidik kejiwaan dan
kerohanian manusia. berlangsung.

SEKIAN
TERIMA
KASIH

Rujukan

Abd. Ismail & Khairuddin Mohamad. (2017). Kesusasteraan Melayu. Sasbadi.

Dedy Firduansyah, Tjetjep Rohidi & Udi Utomo. (2016). Guritan: Makna Syair dan Proses
Perubahan Fungsi Pada Masyrakat Melayu di Besemah Kota Pagaralam. Catharsis:
Journal of Arts Education, 5(1), 71-78.
https://journal.unnes.ac.id/sju/index.php/catharsis/article/view/13129

Ria Astriratma. (2020). Klasifikasi Jenis Pantun Dengan Metode Support Vector Machines
(SVM). Jurnal RESTI, 5 (3). 915-922. https://doi.org/10.29207/resti.v4i5.2313