Bab 11-KAJIAN LAPANGAN

BAB 10 :
PANDUAN KERJA

Pengenalan

Kerja lapangan dapat
mengukuhkan proses pengajaran
dan pembelajaran di dalam bilik
darjah serta memberi peluang
kepada murid untuk
mengembangkan idea dan
mempraktikan kemahiran geografi
yang dipelajari. Panduan ini dapat
membantu murid melaksanakan
kerja lapangan dengan mudah
teratur dan sistematik.

Apakah yang akan anda pelajari?
✓ Memilih isu atau tajuk.
✓ Menentukan objektif kajian.
✓ Memilih kaedah kajian
✓ Merekod, mengumpul dan menganalisis data atau maklumat.
✓ Membuat rumusan dan menghasilkan laporan.

11.1 FORMAT LAPORAN

Berikut adalah format asas yang perlu ada dalam penulisan laporan kerja kursus
/kajian lapangan Geografi PT3 (KLGT3):
➢ Penghargaan
➢ Pendahuluan
➢ Objektif Kajian
➢ Kawasan Kajian
➢ Kaedah Kajian
➢ Hasil Kajian
➢ Rumusan
➢ Rujukan

11.1 Pemilihan Isu atau Tajuk

Anda perlu memilih satu isu atau tajuk kerja lapangan daripada mana-mana tema atau isu
geografi yang ditetapkan dalam Dokumen Standard Kurikulum dan Pentaksiran (DSKP)
Tingkatan 2. Isu semasa yang berkaitan dengan topik yang telah anda pelajari adalah amat
sesuai untuk dijadikan kerja lapangan anda.

Kenal pasti isu atau masalah

1 yang wujud.

2 Pastikan tajuk yang ingin
dipilih sudah anda pelajari.

3 Pilih lokasi dan ruang yang
terlibat.

Pastikan data dan maklumat

4 mudah diperolehi.

11.1 CONTOH MENENTUKAN TAJUK

Isu

Lokasi: Tajuk:

Pengankutan di
Bagan Serai, Perak

Data:

11.1 CONTOH TAJUK

Berikut adalah contoh-contoh tajuk atau isu kerja
kursus/kajian lapangan geografi PT3:

1. Kajian kes tentang kejadian isu/pencemaran alam
sekitar (air, udara, bau, tanah) yang berlaku di sekitar
tempat tinggal / kawasan sekolah calon

2. Kajian lapangan tentang pekerjaan penduduk dalam
pelbagai kegiatan ekonomi di sekitar kawasan sekolah

3. Kajian kes tentang pengangkutan di kawasan tempat
tinggal

4. Kajian guna tanah di kawasan tempat tinggal atau
sekolah anda

11.2 Menentukan Objektif

Anda hendaklah menentukan objektif kajian yang hendak dicapai dalam kerja lapangan.
Objektif kajian adalah untuk menerangkan tujuan anda melakukan kajian. Objektif kajian
perlu dimulakan dengan kata kerja seperti berikut :

Menjelaskan…

Objektif
kajian

Mengkaji …

11.2 Contoh Objektif

Kerja kursus atau kajian lapangan ini hendaklah merangkumi objektif kajian seperti berikut:
1. Menjelaskan konsep dan takrifan kegiatan ekonomi
2. Mengenal pasti peta di kawasan kajian

3. Menyatakan kegiatan ekonomi di kawasan kajian
4. Melukis dan mentafsirkan graf bar tentang kegiatan ekonomi di kawasan kajian

5. Menghuraikan faktor yang mempengaruhi kegiatan ekonomi di kawasan kajian
6. Memberi cadangan kegiatan ekonomi yang berpotensi dimajukan di kawasan

kajian

11.3 Penentuan Kaedah Kajian

Pelbagai kaedah kajian boleh anda gunakan untuk mengumpul data dan maklumat.
Penggunaan kaedah yang bersesuaian dapat membantu anda memperoleh maklumat
dengan lebih mudah dan tepat. Kaedah kajian yang dapat anda gunakan adalah seperti:

Kaedah Pemerhatian

• Kaedah ini memerlukan anda membuat
pemerhatian dan mencatat perkara atau isu
yang hendak dikaji.

• Foto yang diambil boleh dijadikan sebagai
bahan bukti kaedah ini.

Kaedah Temu bual

• Kaedah ini memerlukan anda berjumpa dan
bersoal jawab dengan seseorang secara lisan
untuk mendapatkan data dan maklumat.

• Borang temu bual diperlukan untuk kaedah ini.
• Orang yang ditemu bual dipanggil orang sumber.

Kaedah Soal selidik

• Keadah ini merupakan kaedah mengumpul
maklumat dengan mengedarkan borang soal
selidik.

• Responden hanya perlu menjawab soalan-
soalan yang disediakan dalam borang soal
selidik.

Kaedah Rujukan

• Kaedah ini memerlukan anda membuat
rujukan di pusat sumber sekolah, laman
web, buku, majalah jurnal, keratan akhbar
dan bahan multi media yang lain.

• Anda juga perlu menyatakan sumber
rujukan yang digunakan pada bahagian
senarai rujukan dalam laporan anda.

CONTOH BORANG SOAL SELIDIK

BORANG SOAL SELIDIK
KAJIAN: _____________________
KAWASAN: __________________

BAHAGIAN A: MAKLUMAT DIRI Umur:
21 – 30 tahun
Arahan: Sila lengkapkan ruangan dan tandakan pada kotak jika 31 – 40 tahun
berkenaan 41 – 50 tahun
51 tahun ke atas
Nama Penuh:___________________________
Pekerjaan:
Alamat:_______________________________ Tidak Berkerja
Berkerja Sendiri
Bangsa: Penjawat Awam / Badan Berkanun
Melayu Penjawat / Pekerja Swasta
Cina
India Sila Nyatakan Jenis Pekerjaan __________

Lain-lain. Sila nyatakan__________ Pendapatan:
RM900 kebawah
Jantina: RM900 – RM3000
Lelaki RM3000 keatas
Perempuan

BAHAGIAN B: SOAL SELIDIK

Arahan: Sila lengkapkan ruangan dan tandakan pada kotak jika berkenaan (boleh (B4) Apakah cadangan kegiatan ekonomi lain yang berpotensi
ditandakan lebih daripada satu) untuk dimajukan di kawasan ini selain di atas ?

(B1)Berapa lamakah Encik / Puan /Cik tinggal di kawasan ini? Pertanian
2 – 3 tahun Perindustrian
5 – 10 tahun Perikanan
11 – 15 tahun Perlancongan
16 – 20 tahun Pendidikan
Penternakan
Lain-lain. Sila nyatakan_______________ Lain-lain. Sila nyatakan berserta usul atau
(B2) Sila pilih kegiatan ekonomi yang diketahui dijalankan di cadangan_________________________________
kawasan ini? (B6) Apakah sumbangan perindustrian sekiranya sektor tersebut
dipertingkatkan lagi di kawasan ini?
Pertanian Menyediakan peluang pekerjaan kepada penduduk
Perindustrian Meningkatkan KDNK dan pendapatan negara
Perikanan Kesan pengganda rantaian ekonomi seperti pertanian,
Perlancongan pengangkutan, telekomunikasi dan perkhidmatan kewangan dan
Pendidikan lain-lain yang berkait secara langsung dengan industri
Lain-lain. Sila nyatakan___________________ pembuatan
(B3) Apakah faktor yang mempengaruhi kegiatan ekonomi di Menambah dana pelaburan dalam negara
kawasan ini? Lain-lain. Sila nyatakan____________________________
Bentuk Muka Bumi (B7) Apakah faktor fizikal utama yang mempengaruhi aktiviti
Iklim/Suhu pelancongan sekiranya sektor pelancongan dimajukan di
Saliran kawasan ini?
Tanih Sejarah Silam
Infrastruktur Bentuk Muka Bumi
Teknologi Tarikan Cuaca
Buruh Keindahan Pantai
Modal Makanan
Dasar Kerajaan Lain-lain. Sila nyatakan________________________
Lain-lain. Sila nyatakan___________________

BAHAGIAN C: AKUAN / PENGESAHAN
Saya dengan ini mengesahkan bahawa maklumat
yang diberikan dalam borang soal selidik / temu
bual ini adalah benar serta dilengkapkan oleh saya
sendiri dan tiada paksaan dari mana-mana pihak

Tandatangan:____________Tarikh:____________

Kerjasama serta maklum balas dari pihak tuan / puan dalam soal selidik /
temubual ini amatlah dihargai dan didahului dengan ucapan jutaan terima
kasih

11.4 Cara Merekod, Mengumpul dan Menganalisis

Data atau Maklumat

Data atau maklumat yang diperoleh dan direkod daripada beberapa kaedah kajian perlu
dikumpul dan dianalisis. Data yang dianalisis kebiasaannya dipersembahkan dalam bentuk
jadual, rajah dan peta pemikiran supaya ia nampak lebih jelas dan tersusun.

Masalah Bilangan
pengangkutan responden

Pencemaran udara 6

Kesesakan lalu lintas 5

Bas uzur 4

Jadual tidak teratur 3

Lain-lain 2

JUMLAH 20 Peta pemikiran juga boleh Peta
dijadikan sebagai bahan bulatan
(Sumber: Soal Selidik) grafik.
Peta
pemikiran

CONTOH MEREKOD

TELEFON TELEFON MESIN
BIMBIT FAKS
JENIS ALAT
MESIN TELEKOMUNIKASI TELEFON
TELEKS SELULAR
TELEGRAF

Proses menilai hasil kerja murid merangkumi perkara yang berikut:

1 Perancangan

√ Jadual kerja
√ Pengagihan kerja
√ Objektif kajian
√ Penentuan kardah kajian

2 Proses awal

Mengumpul maklumat daripada pelbagai
sumber menggunakan kaedah-kaedah yang
sesuai.

3 Laporan akhir

√ Grafik
√ Tafsiran konsep
√ Isi utama / huraian / contoh

Kriteria dan proses kerja

RUBRIK KERJA LAPANGAN GEOGRAFI TING. 3
PANITIA GEOGRAFI SMK TELOK PANGLIMA GARANG

MENGUMPUL MAKLUMAT ( 18 MARKAH )

FOKUS 1 – 4 markah 5 – 9 markah 10 – 13 markah 14 – 18 markah

- Borang Soal - Tiada borang soal - Borang soal selidik - Borang soal selidik - Semua lengkap

Selidik selidik. tidak cukup cukup tapi tidak - Borang soal selidik

- Penulisan lengkap cukup dan lengkap

Kaedah Kajian - Salah satu item tak - Kaedah kajian

- Rujukan lengkap lengkap

- - Rujukan disertakan

dengan nama laman

web

- Lampiran ada

gambar

MERANCANG ( 18 MARKAH)

FOKUS 1 – 4 markah 5 – 9 markah 10 – 13 markah 14 – 18 markah

- Jadual kerja - Item tidak cukup. - Salah satu item - Ada semua item tapi - Ada semua item dan

- Penghargaan tiada. tidak lengkap. lengkap

- Pendahuluan - Ciri fizikal dan ciri - Kawasan kajian - Ditulis dalam bentuk

- Objektif budaya tidak tidak mengaitkan karangan dan

kajian dinyatakan ciri fizikal dan ciri berkait dengan tajuk

- Kawasan budaya. dan kawasan kajian.

kajian

- Kaedah kajian

MENGAPLIKASI ( 36 MARKAH )

FOKUS 1–9 10 – 17 markah 18 – 27 markah 28 – 36 markah

markah

- Latar belakang - Tiada - Tiada graf / - Semua item ada, - Semua item ada, cukup

kawasan kajian ( senarai jadual tapi tidak dan lengkap

ciri semak dan - Tiada salah satu lengkap. - Penulisan dalam bentuk

fizikal/budaya/k jadual, tapi item dalam hasil - Isi huraian huraian karangan yang

aitan fizikal dan ada graf. kajian. karangan tidak lengkap, menarik dan

budaya) - Tiada berkait dengan mengaitkan situasi

- Senarai semak / borang soal situasi kawasan kawasan kajian.

jadual / graf bar selidik, tapi kajian. - Data jadual dan graf selari

- Kepentingan ada graf. - Data jadual dan dengan borang soal

- Masalah graf tidak selari selidik.

- Cadangan dengan borang

penambahbaika soal selidik

n

REFLEKSI ( 6 MARKAH)

FOKUS 1–2 3 markah 4 markah 5 – 6 markah

markah

- Rumusan - Tidak - Tidak lengkap - Ada tetapi - Penulisan rumusan

- Nilai murni merumuska dan tidak selari huraian tidak menyatakan objektif

- Mengaitkan n objektif dengan hasil lengkap. kajian :

dengan alam kajian kajian. tajuk/kepentingan/

sekitar masalah/ cadangan

penambahbaikan

- Menyatakan nilai – nilai

murni dan kesedaran

terhadap alam sekitar.

BERKOMUNIKASI ( 12 MARKAH)

FOKUS 1 – 3 markah 4. – 6 markah 7 – 9 markah 10 – 12 markah

- Kemahiran - Tidak bertanya - Hanya - Kurang - Kerap

berkomunik soalan tentang berkomunikasi berkomunikasi berkomunikasi

asi dan kerja lapangan dengan rakan dengan guru dan dan bertanya

sosialasi kepada guru dan rakan kepada guru dan

rakan-rakan. rakan – rakan.

Etika dan Kerohanian ( 10 markah )

FOKUS 1 – 2 markah 3 – 4 markah 5 – 6 markah 7 – 10 markah

- Nilai etika - Tidak - Memuaskan - Baik dalam - Cemerlang dan

- Sikap memuaskan melalui semua situasi boleh dijadikan

positif perlakuan harian contoh

- Pengamala

n nilai

SEKIAN
TERIMA KASIH