Flipbook Media Pembelajaran

Busana inggih menika satunggaling piranti
ingkang dipun ginakaken wonten ing
badanipun manungsa saengga busana
nggadhahi piguna ingkang baken tumrap
gesangipun manungsa. Busana adat Jawi
dados satunggaling Busana tradhisi ingkang
taksih dipun uri-uri dumugi sakmenika.
Busana Jawi asring dipun ginakaken
wonten ing adicara resmi saha dinten
nasional ingkang wonten sambung
rapetipun kaliyan kabudayan.

JARIK atau SINJANG

Jarik/Nyamping/Bebed menika

awujud kain ingkang nggadhahi

motif batik kanthi maneka

warni corakipun. Jarik

nggadhahi peranganipun, inggih

menika :

1) Seret

Seret inggih menika sisanipun kain jarik

ingkang boten ndherek dipun Lukis

motif batik, padatan seret menika

warninipun pethak wujudipun garis

jejeg wiyaripun kirang langkung 1cm –

2cm wonten ing pinggir jarik. Wonten

ing wiron jarik gagrak Ngayogyakarta,

seretipun dipun ketingalaken ananging

menawi gagrak Surakarta seretipun

boten dipun ketingalaken wonten ing

wiron jarik.

2) Latar

Latar menika sesebutan kagem warni

dhasar wonten ing jarik. Wonten ing

gagrak Ngayogyakarta, kathah-

kathahipun nggadhahi latar pethak

utawi cemeng.

STAGEN

Stagen menika awujud kain ingkang
dipun ubengaken wonten ing padharan
kagem ngencengaken jarik supados
wironipun boten uwal

LONTONG

Lontong inggih menika kain
wiyaripun kirang langkung
15cm kanthi dawanipun 3m
dumugi 5m. Lontong
padatanipun wonten ingkang
motif Cindhe saha motif polos.

KAMUS atau EPEK TIMANG

Kamus utawi epek inggih menika
perangan busana ingkang pigunanipun
kados setut, epek menika kadamel
saking bahan kain kanthi wiyar 5cm
dumugi 6 cm saha dawanipun kirang
langkung 1,5m. Timang nggadhahi
fungsi kados gesper wonten ing setut.

SURJAN

Surjan inggih menika busana awujud
rasukan kagem piyayi kakung. Surjan
nggadhahi benik cacahipun kalih
ingkang mapan wonten ing dhadha
kiring saha tengen. Benik sanesipun
cacahipun tiga ingkang mapan wonten
ing caket padharan. Surjan nggadhahi
perangan motif ing antawisipun polos
saha sembagi.

BLANGKON

Blangkon inggih menika perangan
busana kagem piyayi kakung ingkang
mapan wonten ing mustaka. Blangkon
kadamel saking kain polos utawi saged
dipun damel saking kain batik ingkang
dipun tekuk kaping 17 saha dipun iket
kanthi sakmesthinipun saengga saged
dipun agem wonten ing mustaka.

KERIS

Keris utawi dhuwung inggih menika
perangan busana jawi kagem piyayi
kakung. Dipun ginakaken mapanipun
wonten ing nggigir kanthi dipun
tancebaken wonten ing antawisipun
ubetan lontong. Wonten ing gagrak
Ngayogyakarta, keris nggadhahi 2
warni inggih menika Branggah, saha
Gayam.

CENELA

Selop utawi Canela inggih menika alas
suku wonten ing busana jawi. Nutupi
perangan wingking suku dumugi
tumit. Selop asringipun kadamel saking
lulang kewan, karet, ugi saged saking
bahan sintetis sanesipun

KEBAYA

Kebaya menika busana awujud rasukan
kagem piyayi putri. Wonten ing gagrak
Ngayogyakarta, kebaya kaperang dados
3 macem, inggih menika Tangkeban,
Janggan saha Kutu Baru

SANGGUL

Sanggul inggih menika satunggaling
perangan busana kagem piyayi putri
ingkang mapan wonten ing mustaka
awujud gelungan rekma.

Nginakaken Jarik
• Wiron jarik kedah ganjil. Wiyaripun

wiron jarik kirang langkung 3cm
dumugi 5cm.
• Badanipun ngadeg jejeg. Sukunipun
dipun benggang sekedhik
sawiyaripun bahu piyambak-
piyambak.
• Kedah dipun taliti rumiyin ceplokipun
madhep inggil.
• Saksampunipun sukunipun dipun
benggang, wiron jarik dipun asta tangan
tengen, lajeng jarik ingkang dipun asta
tangan kiring dipun ubetaken saking
kiring dhateng tengen.

• Kain ingkang dipun ubetaken radi
dipun inggahaken supados
jarikipun boten ketingal.

• Jarik sampun ngantos nutupi polok.
Ngginakaken stagen kanthi dipun ubetaken
wonten ing padharan
Ngginakaken lontong, caranipun sami kados

ngginakaken stagen. Ngginakaken kamus

timang.

Ngginakaken Surjan
Ngginakaken Blangkon
Ngginakaken Keris
Ngginakaken Selop utawi Canela

Ngginakaken jarik

• Suku ingkang kiring radi

majeng supados saged sekeca

menawi dipun ginakaken

mlampah.

• Wiron jarik kedah cacah ganjil
• Wiron jarik dipun asta tangan

kiring. Kain jarik ingkang

tangan tengen lajeng dipun

lebetaken saking tengen

dumugi kiring.

• Jarik ingkang lebet kedah

dipun tekuk sekedhik

supados boten ketingal

saking wingking.

• Menawi sampun nembe

ngginakaken stagen

Ngginakaken stagen kanthi

dipun ubengaken wonten ing

padharan supados jarikipun

boten uwal.

5. Ngginakaken sanggul

• Rekma ingkang dipun

kempalaken dados setunggal,

saged miwiti dipun damel

Ngginakaken kamisol

Ngginakaken kebaya

Ngginakaken sanggul

• Rekma ingkang dipun kempalaken

dados setunggal, saged miwiti dipun

damel sanggul

• Sepisan, damel bunderan sisih kiring

• Rekmanipun dipun sisir saha dipun

tata madhep inggil kanthi damel

sepalih bunderan tumuju dhateng

ukelan rekma.

• Dipun wangsuli wonten ing sisih

tengen supados sami kaliya ingkang

sisih kiring

• Menawi sisih kiring dalah tengen

sampun awujud bunderan, pucuk

rekma dipun tata wonten ing tengah

sanggul dhateng sising tengen, lajeng

madhep inggil, tumuju ukelan rekma.

Pucuk rekma dipun iket wonten ing

pucuk iketan saha dipun kencengaken

ngginakaen jepet rekma

• Perangan bunderan kaping kalih
dipun walik arahipun supados
sanggul saged madhep inggil
dados setunggal.

• Saged ginakaken lungsen kagem iket
sanggul supados langkung kiyat.
Ngginakaken canela utawi selop

Guntur Gagat Tri Putranto

Lahir di Kabupaten Sragen, tepatnya pada
tanggal 17 Juni 2003. Seorang mahasiswa
Pendidikan Bahasa Daerah, Fakultas Bahasa
dan Seni, Universitas Negeri Yogyakarta.
Memiliki ketertarikan pada bidang kesenian
khusunya seni pedalangan. Lahir dengan latar
belakang keluarga seni. Memulai karir
menjadi seorang dalang pada umur 4 tahun.
Hingga sekarang aktif menjadi penampil
dalam berbagai acara maupun festival
diberbagai daerah.

Bagus Dwi Cahyo
Lahir di Temanggung, 17 agustus 2001. Seorang
mahasiswa Pendidikan Bahasa Daerah Fakultas
Bahasa dan Seni Universitas Negeri Yogyakarta.
Memiliki ketertarikan pada bidang kesenian
dunia tari sudah dimulai sejak kecil, karena
senang memperagakan tari kerakyatan,
contohnya jaran kepang atau Jathilan

Galih Kartiko
Lahir di kabupaten Kutai Kartanegara,
Kalimantan timur tepatnya pada
tanggal 1 Januari 2003. Seorang
mahasiswa Pendidikan Bahasa Daerah,
Fakultas Bahasa dan Seni, Universitas
Negeri Yogyakarta. Lahir di
Kalimantan namun besar di Jawa,
menetap di Jawa mulai tahun 2006.
Mulai menginjak bangku sekolah
pertama kali di Paud RA Jasmine

Petungrejo, lanjut ke TK Dharma wanita
Petungrejo, lanjut ke SDN Petungrejo,
lanjut ke SMPN 1 Nguntoronadi masih di
kabupaten yang sama yaitu di
Kabupaten Magetan. Melanjutkan ke
jenjang SMA di kabupaten Madiun,
tepatnya di SMAN 1 Geger dan lulus
pada tahun 2021.