การเขียนโครงการ

โคกรารงเขกยี านร
วชิ า ท30209 การเขยี น 1

ความสาคญั ของโครงการ

โครงการ (Project) หมายถงึ แผนงานย่อยทป่ี ระกอบดว้ ย

กจิ กรรมหลายกิจกรรม หรืองานหลายงาน ที่ระบรุ ายละเอียดชัดเจน
เชน่ วตั ถปุ ระสงค์ เป้าหมาย ระยะเวลาดาเนนิ การ กจิ กรรมดาเนนิ งาน
สถานที่ งบประมาณทใี่ ช้การดาเนนิ งาน ผู้รับผิดชอบ ตลอดจน
ผลลัพธท์ ีค่ าดวา่ จะไดร้ ับ

โครงการ เป็นสว่ นประกอบส่วนหนึ่งในการวางแผนพัฒนา
ซ่ึงช่วยใหเ้ ห็นภาพ และ ทิศทางการพฒั นา ขอบเขตของการทสี่ ามารถ

ติดตาม และประเมินผลได้ โครงการจงึ เปน็ สง่ิ ทีท่ าใหส้ ามารถ
นาแผนปฏิบัติการสกู่ ารปฏบิ ัตจิ รงิ เพอื่ ใหเ้ กดิ ผล และบรรลุ
เปา้ หมายตามท่ตี อ้ งการได้

วางแผนริเร่ิมโครงการ

หลกั 5 W 1 H 1 H = HOW

1. WHAT
2. WHY
3. WHEN
4. WHERE
5. WHO

ลกั ษณะของ
โครงการ

ลกั ษณะของโครงการ

• ประกอบดว้ ยกิจกรรมการดาเนนิ งานท่สี อดคล้องกนั

ภายใต้วตั ถปุ ระสงคเ์ ดียวกนั
• มีการกาหนดวัตถปุ ระสงคท์ ่ชี ัดเจน วัดได้ ปฏิบตั ิได้

โครงการหนึ่ง ๆ อาจมมี ากกวา่ หนึง่ วัตถปุ ระสงค์ก็ได้

• มกี ารกาหนดจุดเร่มิ ตน้ และจดุ สิน้ สดุ ของกิจกรรม

มีการกาหนดระยะเวลาแน่นอนวา่ เรมิ่ ตน้ เมื่อไร และสนิ้ สุด
เม่ือไร

• มพี ืน้ ทดี่ าเนนิ การของโครงการ อยทู่ ใี่ ด ผลตอบแทนที่ได้
ค้มุ คา่ หรือไม่

• มบี ุคลากร หรอื หน่วยงานรบั ผดิ ชอบชดั เจน เพือ่ เปน็

หลกั ประกนั วา่ บุคคลน้นั
หรอื หน่วยงานนัน้ จะปฏิบัติอย่างจรงิ จงั

• มีการใชท้ รพั ยากรใหเ้ กดิ ประโยชน์ ต้องระบุเงนิ ทีใ่ ชว้ า่

เป็นหมวดค่าตอบแทน
ค่าใชส้ อย คา่ วัสดุ ค่าครภุ ัณฑ์ ทาให้งา่ ยในการดาเนินงาน
และควบคมุ ตรวจสอบการใช้งบประมาณ ใหเ้ กดิ ประโยชน์
สูงสดุ

โครงการท่ดี ี

1. แกไ้ ขปัญหาของหนว่ ยงานได้
2. มีวัตถุประสงค์ชดั เจน ดาเนนิ การได้
3. รายละเอียดของโครงการสอดคลอ้ งกนั
ทง้ั เรอ่ื งวัตถุประสงค์ วิธกี ารดาเนนิ งาน
4. รายละเอยี ดโครงการทาความเข้าใจได้
สะดวกต่อการดาเนินงาน

รายละเอยี ดของโครงการ

•โครงการอะไร •ใช้ทรัพยากรอย่างไรบา้ ง
•ทาไมตอ้ งริเรมิ่ มาจากไหน
โครงการน้ี •ใครเปน็ ผูด้ าเนินการ

•ทาเพ่ืออะไร •บรรลวุ ตั ถปุ ระสงคห์ รอื ไม่

•ปริมาณที่จะทาเทา่ ไร •เม่อื เสรจ็ สนิ้ โครงการแล้ว
จะได้สิ่งใด
•ทาอย่างไร
นานแคไ่ หน

องค์ประกอบของโครงการ

ชอื่ โครงการ
หลกั การและเหตุผล

วตั ถุประสงค์
เปา้ หมาย

วิธกี ารดาเนินการ ระยะเวลา

งบประมาณ แหลง่ ที่มา
ผู้รับผิดชอบโครงการ

การประเมินผล
ประโยชน์ทีค่ าดวา่ จะได้รับ

ช่อื โครงการ

การต้งั ช่อื โครงการตอ้ งมคี วามชดั เจน เหมาะสม
เฉพาะเจาะจง กะทัดรดั และสอ่ื ความหมายได้
อย่าง ชดั เจน เป็นทเี่ ข้าใจไดโ้ ดยง่าย ช่ือ
โครงการจะบอกใหท้ ราบว่าจะทาสง่ิ ใดบ้าง
โครงการที่จัดทาข้นึ นั้นเพื่ออะไร โดยทว่ั ไป
จะต้องแสดงลักษณะงานทต่ี ้องปฏบิ ตั ิ
ลักษณะเฉพาะของโครงการ และจดุ ม่งุ หมาย
ของโครงการ
เช่น โครงการส่งเสรมิ การอ่านและการเรยี นรู้

ชอื่ โครงการ

1. ชดั เจน กระชับ และไมย่ าวเกนิ ไป
2. เขา้ ใจง่าย
3. ส่ือถงึ กิจกรรม หรือผลลพั ธ์หรอื เปา้ หมาย
4. ความต้องการหรอื ปญั หาทต่ี ้องการแก้ไข
5. แสดงลักษณะของสิง่ ที่จะทา
6. นากลุ่มเป้าหมายมาพิจารณาด้วย
7. ถ้อยคากนิ ใจ

หลกั การและเหตผุ ล

เปน็ สว่ นสาคญั ทแ่ี สดงถึงปญั หา สาเหตุ
ความจาเป็น หรอื ความตอ้ งการ
ท่ีตอ้ งมีการจัดทาโครงการขึน้ เพ่ือแก้ปญั หา
หรอื สนองความต้องการขององค์กร ชุมชน
หรอื ทอ้ งถนิ่ นั้น ๆ โดยผู้เขยี นโครงการจาเปน็ ต้อง
เขียนแสดงให้เหน็ ถึงปญั หา หรือความตอ้ งการ
พรอ้ มทั้งระบเุ หตผุ ล และข้อมลู ท่เี กี่ยวข้อง
กับโครงการ เพื่อสนบั สนุนการจัดทาโครงการ
อยา่ งชัดเจน

หลักการและเหตผุ ล

1. แสดงปัญหา ความจาเปน็ ทีต่ อ้ งทาโครงการ
เสนอแนวคิด หลกั การ ความตอ้ งการ การแกป้ ญั หา
2. ควรนาเสนอสาระสาคญั (จากกวา้ งไปสูป่ ระเด็น) คอื

- ความเปน็ มา หรือแนวคดิ
- ปัญหา/ประเดน็ ความตอ้ งการ
- แนวทางแกป้ ญั หา/ความจาเปน็ ของโครงการ
3. มที ฤษฎี เหตุผล ข้อมูล เพ่อื สนบั สนนุ การจดั ทาโครงการ
4. มเี หตผุ ลเพียงพอทจี่ ะให้ผูม้ อี านาจอนมุ ัติ
5. เชอื่ มโยงและนาไปสชู่ ือ่ โครงการ

หลกั การและเหตุผล

ยอ่ หน้าแรก เขียนที่มา ความสาคญั ของปัญหาความจาเป็นท่ีตอ้ งได้รบั การแกไ้ ข

ช่วยเหลือ พัฒนา

ย่อหน้าสอง เขยี นสรุปโครงการท่จี ะทาบอกวัตถุประสงค์ภาพรวมโดยย่อ

วัตถปุ ระสงค์ S M A R T

เปน็ ขอ้ ความทีแ่ สดงถงึ ความต้องการทจี่ ะกระทา
สงิ่ ตา่ ง ๆ ภายในโครงการใหป้ รากฏผลเป็นรปู ธรรม
ต้องเขยี นใหช้ ดั เจน ไมค่ ลุมเครอื สามารถวดั
และประเมนิ ผลได้ โดยโครงการหนึ่ง ๆ อาจมี
วตั ถปุ ระสงค์ มากกวา่ 1 ข้อ แต่ไม่ควรเกิน 3 ข้อ
หากเขียนวัตถปุ ระสงค์ไวม้ ากข้อ จะทาใหผ้ ปู้ ฏิบตั ิ
มองภาพไม่ชัด และอาจดาเนินการให้บรรลุ
วตั ถุประสงคไ์ ด้ยาก

หลกั การเขยี นวตั ถปุ ระสงค์ “หลกั SMART”

S = Sensible (เปน็ ไปได)้ ตอ้ งมคี วามเป็นไปไดใ้ นการดาเนนิ โครงการ

M = Measurable (วดั ได)้ หมายถึง ต้องสามารถวดั และประเมินผลได้

A = Attainable (ระบสุ ่งิ ท่ตี อ้ งการ) ระบุสง่ิ ท่ตี อ้ งการดาเนินงาน

อย่างชัดเจน ปฏิบัติได้ มิใช่ส่ิงเพ้อฝัน

R = Reasonable (เป็นเหตุเปน็ ผล) หมายถงึ ต้องมีความเปน็ เหตเุ ป็นผล

ในการปฏิบัติสอดคลอ้ งกับความเป็นจรงิ

T = Time (เวลา) หมายถงึ ตอ้ งมีขอบเขตของเวลาที่แน่นอน

ในการปฏิบตั งิ าน

การเลอื กใช้คาในการเขยี นวตั ถปุ ระสงค์

DO

ใชค้ าเชงิ พฤตกิ รรม ขึ้นด้วย “เพอ่ื ”

เช่น เพ่ือพฒั นา เพื่อสง่ เสริม เพื่อเพิ่ม เพื่อลด เพอื่ รณรงค์ เพ่อื เผยแพร่
เพอ่ื แกป้ ญั หา เพ่อื ประเมิน เพื่อสร้างเสริม

ตวั อยา่ ง เพอ่ื เผยแพรค่ วามรู้เก่ียวกบั การศกึ ษาต่อในระดับอุดมศกึ ษา
เพือ่ สง่ เสรมิ ใหน้ กั เรยี นมนี ิสยั รักการอา่ น

กาหนดเกณฑ์มาตรฐานของการวดั ได้ในเชงิ ปรมิ าณและคุณภาพ
กาหนดเวลา พ้ืนที่ กลุม่ เปา้ หมาย

การเลอื กใชค้ าในการเขยี นวตั ถปุ ระสงค์

คาทค่ี วรหลีกเลี่ยงในการกาหนดวตั ถุประสงค์

เชน่ เพือ่ เข้าใจถงึ เพ่อื ทราบถงึ
เพือ่ คนุ้ เคยกับ เพ่ือซาบซึ้งใน
เพ่ือสนใจใน เพอ่ื เคยชนิ กบั
เพ่ือยอมรับใน เพือ่ เชอื่ ถือใน

เน่ืองจากวดั ได้ยาก ไม่สามารถวัดเป็นเชงิ ปรมิ าณ
และคณุ ภาพได้

ผรู้ ับผดิ ชอบโครงการ

ต้องระบหุ น่วยงานท่รี ับผิดชอบ ในการจดั ทาโครงการนัน้ ๆ
โดยตรง เพอ่ื ให้สะดวกต่อการติดตามและประเมนิ ผล
โครงการ
เช่น - สาขาวิชาเทคโนโลยีการศกึ ษา คณะครุศาสตร์

จุฬาลงกรณม์ หาวทิ ยาลยั
- นกั เรยี นช้นั มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 4/1

โรงเรยี นจอมสุรางค์อุปถมั ภ์
- งานสง่ เสรมิ การอ่านและการเรียนรู้

ฝา่ ยบรหิ ารวิชาการ

วิธกี ารดาเนนิ งาน

เปน็ ข้นั ตอนตามลาดับกอ่ นหลงั เพือ่ ใชป้ ฏบิ ตั ใิ หบ้ รรลุตาม

วตั ถุประสงคข์ องโครงการ โดยแยกเป็น กิจกรรมยอ่ ยหลายกิจกรรม

ซง่ึ จะแสดงให้เห็นอย่างชดั เจน ตัง้ แต่ตน้ จนจบกระบวนการ
วา่ มีกจิ กรรมใดท่ตี อ้ งทาบา้ ง โดยยึดหลักว่ากิจกรรมต่าง ๆ

ทกี่ าหนดขึน้ จะตอ้ งเป็นขัน้ ตอน เพอ่ื ใหบ้ รรลวุ ัตถปุ ระสงคข์ องโครงการ

วางแผน ปฏิบตั ิ สรปุ ผล

วิธกี ารดาเนนิ งาน

วางแผน

วิธกี ารดาเนนิ งาน

ปฏบิ ตั ิ

วธิ กี ารดาเนนิ งาน

ปฏิบตั ิ

วิธีการดาเนนิ งาน

สรุปผล
4. สรุปผลการปฏิบัตงิ าน

4.1 สารวจความพงึ พอใจของผู้เข้าร่วมโครงการ
4.2 สรุปแบบสารวจความพงึ พอใจ ประเมนิ ผลและจดั ทารายงาน

วธิ ีการดาเนินงาน

ตวั อยา่ ง

แผนปฏบิ ัติงาน

เป็นการนาตอนตา่ ง ๆ
ในการดาเนินงานมาแจกแจงรายละเอยี ด
ใหผ้ ูท้ าโครงการสามารถลงมอื ปฏิบัติงานได้
ตามช่วงระยะเวลาที่วางแผนภายในช่วงที่กาหนด

แผนปฏิบตั งิ าน

เป้าหมายการดาเนินงาน

ตอ้ งเขยี นให้ชดั เจน เพือ่ แสดงใหเ้ หน็ ผลงาน หรือผลลัพธ์
ทเ่ี ปน็ เชิงคุณภาพ หรือปรมิ าณท่คี าดว่าจะทาให้เกดิ ขึ้น
ในระยะเวลาที่กาหนด
ซ่ึงอาจกาหนดเป็นร้อยละ จานวนหนว่ ยทแ่ี สดงปริมาณ
หรอื คุณภาพ
เชน่ โครงการอบรมการขยายพนั ธุพ์ ชื
เป้าหมาย : เมือ่ สิน้ สุดโครงการ ผ้เู ข้ารบั การอบรม

ร้อยละ 80
สามารถขยายพันธพุ์ ชื ได้อยา่ งถูกวิธี

งบประมาณ

เปน็ การระบถุ ึงจานวนเงิน จานวนวสั ดคุ รภุ ัณฑ์

ทจ่ี าเป็นตอ่ การดาเนินโครงการน้ัน ๆ
โดยแจกแจง รายละเอียดชัดเจน
เปน็ หมวดยอ่ ย ๆ เชน่ คา่ ตอบแทน ค่าใช้สอย ค่าวสั ดุ
ค่าครุภัณฑ์(ถ้ามี) เพอ่ื ช่วยในการ ตรวจสอบความ
เปน็ ไปได้ และความเหมาะสม
รวมถงึ ช่วยให้การพจิ ารณาสนับสนุนและอนุมัติ
โครงการ เปน็ ไปดว้ ยดี

ยดึ แนวทางการวางแผนงบประมาณโดยใช้

หลัก 4E

งบประมาณ

Equity - ยุติธรรม
Economy - ประหยดั
4E Efficiency - ประสิทธิภาพ

Effectiveness - ประสิทธผิ ล

งบประมาณ

ค่าตอบแทน เงินทจี่ า่ ยตอบแทน ให้แกผ่ ู้ท่ปี ฏบิ ัตงิ านใหท้ างราชการ
ตามท่ีกระทรวงการคลงั กาหนด เชน่ คา่ ตอบแทนวทิ ยากร
ค่าเบ้ียประชมุ กรรมการ เปน็ ต้น

ค่าใช้สอย รายจา่ ยเพ่ือใหไ้ ดม้ าซงึ่ บริการ เก่ยี วกบั การรับรอง
และพธิ ีการและเกีย่ วเนือ่ งกับการปฏิบัตริ าชการ
คา่ วสั ดุ ทีไ่ มเ่ ขา้ ลักษณะรายจ่ายอืน่ ๆ เชน่ คา่ อาหาร
เคร่อื งดมื่ คา่ ท่พี กั ค่าเบ้ียเลยี้ ง เงนิ รางวัล
ค่ากระเช้าดอกไม้ ค่าพาหนะ ค่าเชา่ เป็นตน้

เชน่ ค่านา้ มนั เชื้อเพลงิ วัสดทุ ่ใี ช้ในการอบรม
เครอื่ งมอื เมล็ดพันธพุ์ ชื เปน็ ตน้ (ใชแ้ ล้วหมดไป)

ระยะเวลาดาเนินการ

เป็นการระบรุ ะยะเวลาเร่ิมต้นโครงการ
จนกระท่ังส้ินสดุ โครงการ

วา่ ใช้เวลาทง้ั หมดเทา่ ใด โดยระบุ วนั เดอื นปี
ที่เรม่ิ ทาและส้ินสุดทีช่ ัดเจน
ไมค่ วรระบรุ ะยะเวลาท่ลี งนานเกนิ ความจาเปน็
หรือไม่ระบุเวลาเรมิ่ และสน้ิ สดุ
เช่น ระบุ 6 เดอื น เป็นการกาหนดระยะเวลา
ท่ีไมส่ มบูรณ์

ควรระบวุ า่ ตัง้ แต่ 1 มกราคม 2562
ถงึ 30 มิถนุ ายน 2563

ผลที่คาดว่าจะได้รบั

เปน็ การบอกถึงว่าเม่อื สิ้นสดุ โครงการจะมี
ผลกระทบในทางท่ีดีที่คาดวา่ จะเกดิ ข้นึ
โดยตรงและโดยออ้ มอยา่ งไรบ้าง

โดยระบใุ หช้ ดั เจนวา่ ใครเปน็ ผ้ไู ดร้ บั ผลประโยชน์
จากโครงการบา้ ง ได้รบั ประโยชน์อย่างไร
ทั้งในเชงิ ปรมิ าณ และคุณภาพ
ไมใ่ ช่คัดลอกวตั ถุประสงค์ หรือเป้าหมายมาใส่

ผลที่คาดว่าจะไดร้ ับ

ตัวอย่าง

โครงการ พัฒนาระบบเครอื ข่ายอินเตอรเ์ น็ตตาบล

ผลท่ีคาดว่าจะไดร้ บั
1. เกษตรกรในชนบททกุ ตาบลมีช่องทางในการจาหน่าย
สินค้าทางการเกษตรอยา่ งกว้างขวางโดยใช้ระบบอินเทอร์เน็ต
2. เกษตรกรในชนบท สามารถสร้างเครอื ขา่ ยตลาดการคา้
ระหว่างภูมภิ าคได้อยา่ งกวา้ งขวาง
3. เกษตรกรในชนบทจะมคี ณุ ภาพชีวติ ระดบั บุคคล
และครวั เรือนดขี นึ้

สรุปและประเมนิ ผล

การประเมนิ ผล โครงการเพอื่ ให้โครงการบรรลุ
วตั ถปุ ระสงค์ทไ่ี ด้กาหนดอยา่ งมีประสทิ ธภิ าพ
ควรระบุวธิ กี ารทใี่ ชใ้ นการประเมินผลโครงการไวใ้ ห้ชดั เจน
อาจต้องระบุบคุ คล หรอื หน่วยงานทร่ี บั ผิดชอบประเมนิ โครงการ

พรอ้ มทง้ั บอกรปู แบบการประเมินผล โครงการ
ใช้เครอื่ งมืออะไรในการประเมินผล ระยะเวลาในการ
ประเมนิ ผล ใครเป็นผูป้ ระเมิน ผลของการประเมนิ

สามารถนามาพิจารณาประกอบการดาเนนิ การ
เตรียมโครงการท่คี ล้ายคลึง หรือเกี่ยวข้องในเวลาตอ่ ไป

สรปุ โครงการท่ดี ี